පීටර් ෂ්වාස් විසිනි.
මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (ලෝසවෙඅ) 2026 පෙබරවාරි 15 වන දින ‘The Munich War Conference’ යන හිසින් පළවූ පීටර් ෂ්වාස් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.
පසුගිය දින තුන තුළ ලොව පුරා රාජ්ය සහ ආණ්ඩු නායකයින් 60 දෙනෙකු පමණ සහ අමාත්යවරුන්, දේශපාලනඥයින්, ඉහළ පෙළේ හමුදා නිලධාරීන් සහ ආරක්ෂක විශේෂඥයින් සිය ගණනක් එක්රැස් කළ මියුනිච් ආරක්ෂක සමුළුව (MSC) තියුණු ආතතීන්ගෙන් සලකුණු විය. නමුත් එක් කාරණයක් සම්බන්ධයෙන්, සියලුම සහභාගිවන්නන් එකඟ විය: රාජ්ය තාන්ත්රික උපාමාරු සහ ජාත්යන්තර ආයතන මගින් අධිරාජ්යවාදී බලවතුන්ගේ අවශ්යතා සඟවා තිබූ යුගය අවසන්. මිලිටරි බලය සහ යුද්ධය හරහා ඒවා විවෘතව තීරණය කරන නව යුගයක් ආරම්භ වී තිබේ.
සමුළුවේ විවාද කේන්ද්රගත වූයේ තුන්වන ලෝක යුද්ධයක් වළක්වා ගන්නේ කෙසේද යන්න වටා නොව, ඒ සඳහා හොඳටම සූදානම් වන්නේ කෙසේද යන්න වටා ය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපයේ පාලක කවයන් යුද්ධය සලකන්නේ අවශ්ය සහ නොවැළැක්විය හැකි දෙයක් ලෙස ය.
ජර්මානු චාන්සලර් ෆ්රෙඩ්රික් මර්ස් සමුළුව ආරම්භ කළේ “එක්ව, අපි නැවත වරක් බලයෙන් සහ සියල්ලටත් වඩා මහා බල දේශපාලනයෙන් විවෘතව සංලක්ෂිත යුගයකට එළිපත්ත තරණය කර ඇත්තෙමු” යනුවෙනි. අයිතිවාසිකම් සහ නීති මත පදනම් වූ ජාත්යන්තර පිළිවෙල තවදුරටත් නොපවතින බව ඔහු පැවසීය. මෙම යථාර්ථය හඳුනාගෙන “නව යුගය සඳහා සූදානම් වීම” යුරෝපීය බලවතුන්ගේ කාර්යයකි.
දීර්ඝ ෆැසිස්ට්වාදී දොස් කථනයක් කරමින්, එක්සත් ජනපද රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ මෑත දශකවල ජාත්යන්තර දේශපාලනයට පහර දුන්නේය. වසර 35 කට පෙර සෝවියට් සංගමයේ අවසානය යන්නෙන් අදහස් කළේ “ඉතිහාසයේ අවසානය”ය යන්න “භයානක මායාවක්” වූ අතර එය දැන් ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් නිවැරදි කරනු ලැබෙමින් පවතී.
රූබියෝ මෙසේ පැවසුවේය: “මෙම මායාව තුළ, අපි නිදහස් හා නිර්බාධී වෙළඳාම පිළිබඳ අධානග්රාහී දැක්මක් වැළඳ ගත්තෙමු. … බොහෝ ජාතීන් තමන්ව ආරක්ෂා කර ගැනීමේ හැකියාව පවත්වා ගැනීමේ වියදම් කපා හරිමින් දැවැන්ත සුභසාධන රාජ්යයන්හි ආයෝජනය කළ අතර, අපි අපගේ ස්වෛරීභාවය ජාත්යන්තර ආයතනවලට වැඩි වැඩියෙන් පැවරීමු. … දේශගුණය ඇදහීම පිළිබඳ සංස්කෘතියක් සංතර්පනය කිරීම සඳහා, අපගේ ජනතාව දුප්පත් කරන බලශක්ති ප්රතිපත්ති අප මත පටවාගෙන ඇත්තෙමු. … දේශසීමා නොමැති ලෝකයක් ලුහුබැඳීමේදී, අපගේ සමාජවල සංගතභාවයට, අපගේ සංස්කෘතියේ අඛණ්ඩතාවයට සහ අපගේ ජනතාවගේ අනාගතයට තර්ජනයක් වන පෙර නොවූ විරූ මහා සංක්රමණ රැල්ලකට අපි අපගේ දොරටු විවෘත කළෙමු.” රුබියෝට අනුව, මෙය “මානව ස්වභාවය සහ වසර 5,000 කට අධික වාර්තාගත මානව ඉතිහාසයේ පාඩම් නොසලකා හරින ලද මෝඩ අදහසක් විය. එය අපට බෙහෙවින් වියදම් සහගත වී ඇත.”
පසුගිය වසරේ මියුනිච් ආරක්ෂක සමුළුවේදී එක්සත් ජනපද උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වැන්ස් යුරෝපීය බලවතුන්ට එරෙහිව සෘජු ප්රහාරයක් දියත් කළ ද, රුබියෝ වඩාත් සහනදායක ස්වරයකින් කතා කළේය. කොමියුනිස්ට් විරෝධී සහ ෆැසිස්ට් ඒකාකෘති වලින් පිරුණු කතාවකදී, ඔහු “සියවස් ගණනාවක බෙදාහදා ගත් ඉතිහාසය, ක්රිස්තියානි ඇදහිල්ල, සංස්කෘතිය, උරුමය, භාෂාව, පෙළපත් පරම්පරාව සහ අපගේ මුතුන් මිත්තන් එක්ව කළ කැපකිරීම්” සිහි කැඳවූ අතර “යුරෝපය ශක්තිමත් වීම අපට අවශ්යයි” යනුවෙන් අවධාරණය කළේය.
පැමිණ සිටි රාජ්ය නායකයින් නැගී සිට ඔහුට ස්තූති කළහ. “අපගේ මිත්ර පාක්ෂිකයන් වරදකාරිත්වයෙන් හා ලැජ්ජාවෙන් බැඳ තැබීමට අපි කැමති නැත” යන රුබියෝගේ ප්රකාශය, නාසීන්ගේ අපරාධ, ශ්රේෂ්ඨත්වය සඳහා ඔවුන්ගේ අලුත් වූ අභිලාෂයන් මන්දගාමී කිරීමට ඉඩ නොදිය යුතු බවට දිගු කලක් තිස්සේ පෙනී සිටියාවූ, පැමිණ සිටි ජර්මානුවන් විසින් විශේෂයෙන් හොඳින් පිළිගනු ලැබූ බවට සැකයක් නැත.
කෙසේ වෙතත්, රුබියෝට තියුණු අන්තර්-අත්ලාන්තික් සාගර ආතතීන් විසඳීමට නොහැකි විය. ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීම, ICE ගෙස්ටාපෝව විසින් සංක්රමණිකයන් දඩයම් කිරීම, දේශීයව හමුදාව යෙදවීම, ඒකාධිපති පාලන තන්ත්රයක් ස්ථාපිත කිරීම වැනි ට්රම්ප්ගේ ෆැසිස්ට් ප්රතිපත්ති වලින් යුරෝපීය බලවතුන් කරදරයට පත් නොවේ. ගාසා තීරයේ ජන සංහාරය, ඉරානයට බෝම්බ හෙලීම, වෙනිසියුලානු ජනාධිපති මධුරෝ පැහැර ගැනීම වැනි ඔහුගේ අධිරාජ්යවාදී යුද්ධවලට හෝ චීනයට එරෙහිව යුද්ධයට ඔහු සූදානම් වීමට ඔවුන් විරුද්ධ වන්නේ ද නැත. මෙහිදී, යුරෝපීය පාලක පන්තිය සම්පූර්ණයෙන්ම එකඟතාවයෙන් සිටී.
ට්රම්ප් ඉරානයට එරෙහිව දැවැන්ත යුධ හමුදාවක් එක්රැස් කරමින් එරටට එරෙහිව දැවැන්ත මිලිටරි ප්රහාර එල්ල කරන බවට තර්ජනය කළද, සමුළුවේදී මේ සම්බන්ධයෙන් එක හඬක්වත් නැගුනේ නැත. ඊට පටහැනිව, සමුළුව ඊළඟ අධිරාජ්යවාදී අපරාධය සඳහා ප්රවර්ධන වේදිකාවක් ලෙස සේවය කළේය. 1979 විප්ලවයෙන් බලයෙන් පහ කරන ලද ෂා රජුගේ පුත් රේසා පහ්ලවි, ආරාධිත අමුත්තෙකු ලෙස ආරාධනා කරන ලද අතර යුරෝපය පුරා තැන්වලින් ගෙන්වා ගත් ආධාරකරුවන්ට සමුළුවෙන් පිටත සිට කතා කළේය. ඔහුගේ ඉල්ලීම: 1953 කුමන්ත්රණයෙන් පසු සීඅයිඒ සංවිධානය ඔහුගේ පියා පිහිටවූ ආකාරයටම, එක්සත් ජනපදය ඉරානයට බෝම්බ දමා නව පාලකයා ලෙස ඔහුව පත් කළ යුතුය.
යුරෝපීය සංගමය (EU) සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අතර ආතතීන් කේන්ද්රගත වන්නේ ට්රම්ප් යුරෝපීය භාණ්ඩ සඳහා දණ්ඩනීය තීරුබදු පැනවීම, ග්රීන්ලන්තය බලහත්කාරයෙන් ඈඳා ගැනීමට ඔහු කරන තර්ජනය සහ සියල්ලටත් වඩා යුරෝපීයයන්ගේ හිසට ඉහළින් රුසියාව සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණීමට ඔහු දරන උත්සාහය මත ය.
රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය උත්සන්න කිරීම, චාන්සලර් මර්ස් සිය මියුනිච් කතාවේදී ඉල්ලා සිටි “නව යුගය සඳහා සූදානම් වීමේ” හදවතයි. යුක්රේනයට එරෙහි රුසියාවේ ප්රහාරය දිගු කලක් තිස්සේ යුරෝපීය බලවතුන්ට සීමාවකින් තොරව සන්නද්ධ වීමට සහ මහා බලවතෙකුගේ තත්ත්වය සඳහා තමන්ගේම සැලසුම් සමඟ ඉදිරියට යාමට කඩතුරාවක් ලෙස සේවය කර ඇත. නමුත් රුසියාව ආක්රමණිකයා බවත් මුළු යුරෝපයම යටත් කර ගැනීමට සැලසුම් කරන බවත් ඔවුන් කරන ප්රකාශය යථාර්ථය ඔලුවෙන් පිහිටුවයි.
ඇත්ත වශයෙන්ම, වෝර්සෝ ගිවිසුම සහ සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීමෙන් පසු සියලු ගිවිසුම් කඩ කර නැගෙනහිර දෙසට ඉදිරියට ගියේ නේටෝවයි. මුළු නැගෙනහිර යුරෝපයම දැන් මිලිටරි සන්ධානයේ කොටසකි. 2014 දී, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ජර්මනිය, කියෙව්හි බටහිර ගැති කුමන්ත්රණයක් සංවිධානය කළ අතර යුක්රේන හමුදාව ක්රමානුකූලව සන්නද්ධ කිරීමට පටන් ගත්හ. එහි පැවැත්මට තර්ජනයක් වන, රුසියාව සමඟ කිලෝමීටර් 2,000 ක් දිග (සැතපුම් 1,242 ක් දිග) දේශසීමාවක් සහිත රට, නේටෝව තුළට ගෙන ඒමේ සැලසුම් අවසානයේ මොස්කව් ප්රහාරයකට පොළඹවනු ලැබිණි. නේටෝව හිතාමතාම යුද්ධය අවුලුවා ලීය.
එතැන් සිට, නේටෝව යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව ප්රොක්සි යුද්ධයක් දියත් කර ඇත. යුද්ධය ආරම්භයේ සිට, යුරෝ බිලියන 380 ක බටහිර මිලිටරි සහ මූල්ය ආධාර කියෙව් වෙත ගලා ගොස් ඇත. එවා නොමැතිව යුද්ධය බොහෝ කලකට පෙර තීන්දු වීමට නියමිත ව තිබුණි. නමුත් ට්රම්ප් බොහෝ දුරට එක්සත් ජනපද මූල්ය ආධාර කපා හැර ඇති අතර යුරෝපීයයන් සම්පූර්ණ පිරිවැය දැරිය යුතු බව අවධාරනය කරයි. යුරෝපීයයන් බිල්පත කල්තියා ගෙවන්නේ නම් පමණක් එක්සත් ජනපද ආයුධ යුක්රේනයට සපයනු ලැබේ.
ඔවුන් පසුබැසීමට සූදානම් නැත. ඔවුන්ට රුසියාව යටත් කර ගැනීමට අවශ්ය වන අතර මහා බලවතෙකුගේ තත්ත්වය සඳහා ඔවුන්ගේම සැලසුම් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා යුද්ධය අවශ්ය වේ. යුක්රේනයේ යුද්ධය ආරම්භයේ සිට, ජර්මනිය පමණක් බුන්ඩෙස්වෙර් (ජර්මානු සන්නද්ධ හමුදා) නැවත සන්නද්ධ කිරීම සහ යුද්ධය සඳහා එහි යටිතල පහසුකම් සකස් කිරීම වෙනුවෙන් යුරෝ ට්රිලියන 1 කට වඩා අත්කර ගෙන ඇත. සමස්ත සමාජයම යුද පදනමකට ගෙනැවිත් බලහත්කාරයෙන් බඳවා ගැනීම නැවත හඳුන්වා දිය යුතුය.
චාන්සලර් මර්ස් සිය මියුනිච් කතාවේදී මෙසේ පැහැදිලි කළේය: “යුරෝපය අවදානම් වළක්වා ගැනීම දක්වා පසුබැසිය යුතු නැත. යුරෝපය අවස්ථා විවෘත කර එහි ශක්තිය මුදා හැරිය යුතුය. … එය තමන්ගේම ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති මූලෝපායන් සමඟ ගෝලීය දේශපාලනයේ සාධකයක් බවට පත්විය යුතුය.” බුන්ඩෙස්වෙර් “හැකි ඉක්මනින් යුරෝපයේ ශක්තිමත්ම සාම්ප්රදායික හමුදාව” බවට පත් කිරීමේ ඉලක්කය ඔහු නැවත තහවුරු කළේය.
ප්රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්රොන් ඉල්ලා සිටියේ යුරෝපය භූ දේශපාලනික බලවතෙකු බවට පත්විය යුතු බවත්, එයට පැහැදිලිවම න්යෂ්ටික වැළැක්වීම ද ඇතුළත් විය යුතු බවත්ය. මේ සම්බන්ධයෙන් චාන්සලර් මර්ස් සහ අනෙකුත් යුරෝපා සංගම් රජයේ ප්රධානීන් සමඟ තමා දැනටමත් “මූලෝපායික සංවාදයක්” ආරම්භ කර ඇති බව ඔහු පැවසීය.
බ්රිතාන්ය අගමැති කියර් ස්ටාර්මර් යුරෝපය සමඟ සමීප මිලිටරි සහයෝගීතාවයකට කැපවී සිටියේය. යුරෝපීයයන් “අපගේම දෘඩ බලය ගොඩනගා ගත යුතුය, මන්ද එය යුගයේ මුදල් ඒකකයයි යි. අපට ආක්රමණ වැළැක්වීමට හැකි විය යුතු අතර, ඔව්, අවශ්ය නම්, අපි සටන් කිරීමට සූදානම් විය යුතුය.”
ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන මැදිහත්වීමකින් තොරව අනිවාර්යයෙන්ම තුන්වන ලෝක යුද්ධයකට තුඩු දෙන මෙම මිලිටරි සුපිරි බල ප්රතිපත්තියට ස්ථාපිත පක්ෂ අතර කිසිදු විරෝධයක් නොමැත. ජර්මනියේ සමාජ ප්රජාතන්ත්රවාදීන්ට අමතරව, හරිතයන්, වාම පක්ෂය සහ ඔවුන්ගේ සහෝදර සංවිධාන ද එයට සහාය දක්වයි.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිට මියුනිච් වෙත ගමන් කළ ඩිමොක්රටික්වරු රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය තීව්ර කිරීම සඳහා වූ යුරෝපීය ඉල්ලීමට සහාය දැක්වූහ. ජර්මනියේ වාම පක්ෂය සමඟ සන්ධානගතව සිටින ඇමරිකානු ප්රජාතන්ත්රවාදී සමාජවාදීන්ගේ (DSA) සාමාජිකාවක් වන කොංග්රස් සභික ඇලෙක්සැන්ඩ්රියා ඔකාසියෝ-කෝර්ටෙස්, ට්රම්ප් සිය ඉවත් වීම හරහා, “පුටින්ට යුරෝපය වටා කඩුව ලෙලවා එහි සිටින අපගේම සගයන් වටා හිරිහැර කිරීමට උත්සාහ කළ හැකි” තත්වයන් නිර්මාණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුට චෝදනා කළාය.
යුද තර්ජනය නැවැත්විය හැක්කේ යුද්ධයේ සහ මිලිටරිවාදයේ පිරිවැය දරාගත යුතු ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන ව්යාපාරයකට පමණි. එවැනි ව්යාපාරයක් සමාජ වියදම් කප්පාදුවට, ආඥාදායකත්වයට සහ යුද්ධයට එරෙහි අරගලය, ඒවායේ හේතුව වන ධනවාදයට එරෙහි අරගලය සමඟ සහ සමාජවාදී සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා සටන සමඟ ඒකාබද්ධ කළ යුතුය. හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුව (හජාජාක) සහ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂ (සසප) මෙම ඉදිරිදර්ශනය සඳහා සටන් කරයි.
