යොහානස් ස්ටර්න් විසිනි.
මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ඔක්තෝම්බර් 16 දින “EU summit in Brussels: European powers intensify war drive against Russia” යන හිසින් පළවූ යොහානස් ස්ටර්න් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.
බ්‍රසල්ස් නුවරදී බ්‍රහස්පතින්දා සහ සිකුරාදා දිනවල පැවැත්වුණු යුරෝපීය සංගමයේ (EU) සමුළුව, ජාත්‍යන්තර යුද අර්බුදයේ අන්තරායකර උත්සන්න වීම ප්‍රකාශයට පත් කළ තැනක් විය. ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය යුරෝපීය බලවතුන් සමඟ පවතින ගැටුම් මධ්‍යයේ, අවම වශයෙන් මේ මොහොතේ හෝ රුසියාව සමඟ යම් එකඟතාවකට පැමිණීමට උත්සාහ කරමින් සිටින අතර, බර්ලිනය ප්‍රමුඛ EU ආණ්ඩු යුක්‍රේන යුද්ධය ඉදිරියට ගෙනයෑමට සහ පුළුල් කිරීමට බලපෑම් කරමින් සිටියි. මූල්‍යමය සහ හමුදාමය බරින් වැඩි කොටසක් තමන්ම දරා ගනිමින් යුරෝපය ස්වාධීන හමුදා බලවතෙකු ලෙස ගොඩනැගීමට ඔවුහු අපේක්ෂා කරති.
න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් ද ඇතුළත්ව, නේටෝ සංවිධානය සහ රුසියාව අතර ඍජු යුද්ධයක් ඇවිලවීමේ තර්ජනය මතු කරන උත්සන්න වීමක් ද මෙයට සමගාමීව සිදු වේ. එමෙන්ම, යළි ආයුධ සන්නද්ධ වීම, “තරඟකාරීත්වය”, වෙළඳ යුද්ධය සහ සංක්‍රමණය පිළිබඳ සමුළුවේදී සිදුවූ සාකච්ඡා මගින් අවධාරණය වන්නේ, විදේශයන්හි ක්‍රියාත්මක වන යුද ව්‍යාපාරය දේශීයව එල්ල කෙරෙන තීව්‍ර සමාජීය ප්‍රහාරයන්ට සහ අධිකාරීවාදී ක්‍රියාමාර්ගයන්ට වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බද්ධ වී ඇති බවයි.
වොෂින්ටනය සහ යුරෝපය අතර ගැටුම්
සමුළුවේ ප්‍රධාන අවධානය යොමු වූයේ යුක්‍රේන ජනාධිපති වොලොඩිමීර් සෙලෙන්ස්කිට ප්‍රකාශිතව සහය දැක්වීම කෙරෙහිය. රුසියානු ඩීසල් සැපයුම් සම්බන්ධයෙන් පුටින් සමඟ ඇති කරගත් එකඟතාවයකින් පසුව, ට්‍රම්ප් සම්බාධක ලිහිල් කළ අතර රුසියානු තෙල් පිරිපහදු වෙත යුක්‍රේනය එල්ල කළ ප්‍රහාර විවේචනය කළේය. යුක්‍රේනයේ නායකත්වයේ වෙනසක් ද ඔහු ඉල්ලා සිටියේය. ඊට පටහැනිව, යුරෝපීය ආණ්ඩු රුසියාවේ බලශක්ති යටිතල පහසුකම්වලට එල්ල කරන ප්‍රහාර තවදුරටත් කරගෙන යාමට සහ සම්බාධක තද කිරීමට තීරණය කර ඇත.
සිකුරාදා සෙලෙන්ස්කි අසල සිටගනිමින් යුරෝපීය මණ්ඩලයේ සභාපති අන්තෝනියෝ කොස්ටා ප්‍රකාශ කළේ: “දැන් යුක්‍රේනයට දක්වන සහය ආපසු ගැනීමට කාලය නොවේ. දැන් රුසියාවට එරෙහි සම්බාධක ලිහිල් කිරීමට කාලය නොවේ.” ඒ වෙනුවට EU සංවිධානය යුක්‍රේනයට දක්වන සහය සහ රුසියාවට එල්ල කරන බලපෑම වැඩි කළ යුතුය. යුරෝපීය කොමිසමේ සභාපති උර්සුලා ෆොන් ඩෙර් ලෙයන් 22 වන සම්බාධක පැකේජය සඳහා වන සූදානම නිවේදනය කළාය.
ජර්මානු රජය විශේෂයෙන්ම ආක්‍රමණශීලී ස්ථාවරයක් ගනිමින් සිටී. චාන්ස්ලර් ෆ්‍රීඩ්රික් මෙර්ට්ස් (Friedrich Merz) ප්‍රකාශ කළේ යුක්‍රේනයට “ස්ථාවර සහයෝගයක් ලබා දීම” සඳහා EU සංවිධානය කීව් (Kiev) වෙත ලබා දෙන ප්‍රතිපාදන “නැවත වරක් … වැඩි කළ යුතු” බවයි. “යුරෝපයේ දේශපාලන පටිපාටිය” ආරක්ෂා කිරීම සඳහා එය අවශ්‍ය බව ඔහු පැවසීය. වොෂින්ටනය සමඟ පවතින ගැටුම දැන් යුරෝපයේ අත්හිටුවා ඇති රුසියානු මහ බැංකුවේ යුරෝ බිලියන 210 කට ආසන්න වත්කම් පාලනය කිරීම කෙරෙහි ද යොමු වී ඇත. වාර්තාවලට අනුව, ඇමරිකානු ගනුදෙනු සාකච්ඡාකරුවන්ට (negotiators) අවශ්‍ය වන්නේ මොස්කව් සමඟ පැවැත්වෙන ගනුදෙනු සාකච්ඡාවලදී මෙම වත්කම්වලින් කොටසක් භාවිත කිරීමටයි. මෙර්ට්ස් එය එකහෙළා ප්‍රතික්ෂේප කළේය: “එය අපගේ කාර්යයක්, ඒ ගැන තීරණය කරන්නේ අපි.”
මෙම වෙනස්කම් පිටුපස පවතින්නේ ප්‍රතිපක්ෂ භූ-මූලෝපායික සහ ආර්ථික අභිලාෂයන්ය. ට්‍රම්ප්, පුටින් සමඟ ඇති කරගන්නා එකඟතාවයකින් තමන්ගේම යුද අරමුණු සහ නැගෙනහිර යුරෝපය මත පවතින බලපෑම අඩපණ විය හැකි බවට යුරෝපීය බලවතුන් බිය වෙති. ඒ සමගම, යුක්‍රේනයේ යුද ප්‍රයත්නය ඇමරිකානු හමුදා තාක්ෂණය සහ බුද්ධි තොරතුරු සහය මත තවදුරටත් රැඳී පවතී. චන්ද්‍රිකා මත පදනම් වූ ස්ටාර්ෂීල්ඩ් (Starshield) පද්ධතියට පනවා ඇති සීමාවන් පිළිබඳ වාර්තා මගින් මෙම පරායත්තතාව විශේෂයෙන්ම පැහැදිලි වේ.
යුද්ධය සඳහා තව තවත් බිලියන ගණනින්
සෙලෙන්ස්කි 2027 වසර සඳහා යුක්‍රේනයේ යුද වියදම යුරෝ බිලියන 155 ක් ලෙස ඉදිරිපත් කළ අතර අතිරේක යුරෝපීය සහය ලෙස අවම වශයෙන් යුරෝ බිලියන 70 ක් ඉල්ලා සිටියේය. මෙම මුදල් මගින් යුක්‍රේනයට දෙගුණයක සිට තෙගුණය දක්වා ඩ්‍රෝන යානා ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කිරීමටත්, රුසියාවට එල්ල කරන හමුදාමය බලපෑම දැවැන්ත ලෙස වැඩි කිරීමටත් හැකි වනු ඇත. 2026 සහ 2027 වසර සඳහා යුරෝ බිලියන 90 ක ණය මුදලක් EU සංවිධානය විසින් මේ වන විටත් ක්‍රියාත්මක කර ඇත. බිලියන ගණනක මෙම නව ඉල්ලීම් සම්බන්ධයෙන් බ්‍රසල්ස් හිදී කිසිදු තීරණයකට එළඹුණේ නැත; මූල්‍යකරණ විකල්පයන් සකස් කිරීමේ කාර්යය කොමිසමට පවරා ඇත.
දැනටමත් යොදවා ඇති මුදල් ප්‍රමාණය අතිවිශාලය. ලෝක ආර්ථිකය පිළිබඳ කීල් ආයතනයේ (Kiel Institute for the World Economy) අධ්‍යයනයකට අනුව, ජර්මානු රජය, පොරොන්දු වූ මුදල් ද ඇතුළුව, මේ දක්වා යුක්‍රේනයට ලබා දී ඇති සහය යුරෝ බිලියන 100 කට ආසන්න ලෙස දක්වයි. ආසන්න වශයෙන් යුරෝ බිලියන 41.7 ක් යුක්‍රේනයට ලබා දුන් ඍජු ආධාර ලෙස සටහන් වී ඇති අතර, තවත් යුරෝ බිලියන 22 ක් අනාගත හමුදාමය පොරොන්දු සහ විය හැකි වියදම් ලෙස පවතී. එකතුව ගත් කල මෙය යුරෝ බිලියන 63.7 ක් වන අතර, එයින් යුරෝ බිලියන 56.3 ක්ම හමුදාමය ආධාර වේ. මීට අමතරව, ජර්මනියේ සිටින යුක්‍රේන යුද අනාථයන් සඳහා ප්‍රධානවම යුරෝ බිලියන 35.9 ක් වියදම් කර ඇත. ලේඛනගත කර ඇති සියලුම අයවැය ප්‍රතිපාදන තවම නිදහස් කර නොමැත.
කීල් අධ්‍යයනයේ දේශපාලනික ගම්‍යතාවය කරුණු අනාවරණීය වේ. යුක්‍රේනයට සැබවින්ම ගියේ යුරෝ බිලියන 41.7 ක මුදලක් “පමණක්” බව අවධාරණය කරන සිරස්තලයක් යටතේ, යුද අනාථයන් සඳහා වන වියදම් මගින් “යුක්‍රේන රජයේ ආරක්ෂක ප්‍රයත්නයන්ට සහයක් නොලැබෙන” බව එය පෙන්වා දෙයි. මෙම සසඳා දැක්වීමෙන්ම දේශපාලන නැඹුරුව පැහැදිලි වේ: අනාථයන් සඳහා වන සහන සහ අනෙකුත් සමාජ වියදම් කපා හැරීම් සඳහා බලපෑම වැඩෙමින් පවතින අතර, යුද ප්‍රයත්නය සඳහා තව තවත් විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් යෙදවීමට කටයුතු සංවිධානය කෙරේ. මීට අමතරව ඉදිරි වසරවලදී හමුදා අයවැය වෙත ගලා යාමට නියමිත තවත් බිලියන සිය ගණනක් ද මෙයට එකතු වේ.
නේටෝ-රුසියානු යුද්ධයක් සඳහා වන ප්‍රායෝගික සූදානම්වීම්
සමුළුවට සමාන්තරව, හමුදාමය ගැටුම තීව්‍ර වෙමින් පවතී. යුරෝපයේ නේටෝ උත්තරීතර මිත්‍රපාක්ෂික අණදෙන නිලධාරී ඇලෙක්සස් ග්‍රින්කෙවිච් (Alexus Grynkewich) වෝර්සෝ හිදී ඔහුගේ “ජයග්‍රහණයේ න්‍යාය” (Theory of Victory) ඉදිරිපත් කළේය: “වැළැක්වීම, අඩපණ කිරීම, විනාශ කිරීම” (Block, Blunt, Break). එල්ල විය හැකි ප්‍රහාරයක් පළමුව වළක්වාලීම, පසුව ප්‍රතිපක්ෂ සන්නද්ධ බලකායන් විනාශ කිරීම, සහ අවසානයේදී ඔවුන්ට සහය දක්වන අණදෙන, සැපයුම් සහ නිෂ්පාදන ව්‍යුහයන් අක්‍රිය කිරීම මෙහි අරමුණයි. ග්‍රින්කෙවිච් මෙම උපායමාර්ගය ආරක්ෂාකාරී එකක් ලෙස විස්තර කළද, මහා යුද්ධයකදී සැලසුම් කළ මෙහෙයුම් රුසියානු භූමිය අභ්‍යන්තරයටම විහිදී යා හැකිය. ඔහු ජර්මනිය “නේටෝ සංවිධානයේ එන්ජිම” ලෙස පැසසුමට ලක් කළේය.
ඒ සමගම, ජර්මානු ටොර්නාඩෝ (Tornado) ප්‍රහාරක ජෙට් යානා ද ඇතුළත්ව රටවල් 17 ක සහභාගීත්වයෙන් නේටෝ සංවිධානය මෙම සතියේ ඉතාලියේදී “ස්ටෙඩ්ෆාස්ට් නූන්” (Steadfast Noon) න්‍යෂ්ටික යුද අභ්‍යාසය පැවැත්වීය. නේටෝව මෙය සැබෑ න්‍යෂ්ටික ආයුධ නොමැති සාමාන්‍ය අභ්‍යාසයක් ලෙස විස්තර කරයි. එහෙත් යුද තත්ත්වය උත්සන්න වීමේ අවදානම ශීඝ්‍රයෙන් වැඩි වන මොහොතක න්‍යෂ්ටික මෙහෙයුම් සඳහා වන ක්‍රියාපටිපාටීන් මෙහිදී පුහුණු කෙරිණි.
නේටෝ සංවිධානයේ අඛණ්ඩ කුපිත කිරීම්වලට රුසියාව පිළිතුරු දෙන්නේ න්‍යෂ්ටික තර්ජන එල්ල කරමිනි. ඔක්තෝබර් මුලදී පුටින් අනතුරු ඇඟවූයේ කලිනින්ග්‍රාඩ් (Kaliningrad) වටලෑමක් සිදු වුවහොත් රුසියාවට තම සම්පූර්ණ අවි ගබඩාවම භාවිත කළ හැකි බවයි. දැන්, රාජ්‍ය ඩූමා (Duma) නියෝජිත ඇලෙක්සි ෂුරාව්ලියොෆ් (Alexei Zhuravlyov) Lenta.ru වෙත පවසා ඇත්තේ, නේටෝ ප්‍රහාරයක් සිදු වුවහොත්, රුසියානු න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයන් නේටෝ මූලස්ථානය මෙන්ම ජර්මනිය, බෙල්ජියම, ඉතාලිය සහ තුර්කියේ පිහිටි ඇමරිකානු න්‍යෂ්ටික ආයුධ කඳවුරු ඉලක්ක කරගත හැකි බවයි. ෂුරාව්ලියොෆ්ගේ තර්ජනය නිල රජයේ ප්‍රකාශයක් නොවේ. එසේ වුවද, ඔහුගේ අදහස් මගින් රුසියානු පාලක තන්ත්‍රයේ කොටස් යුරෝපයේ න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් ගැන කෙතරම් ප්‍රායෝගිකව සාකච්ඡා කරන්නේද යන්න පෙන්නුම් කරයි.
නේටෝ සංවිධානයේ මූලෝපාය “පූර්වභංග” (preemptive) ප්‍රහාර සඳහා ආවරණයක් ලෙස සේවය කළ හැකි බවට රුසියානු හමුදා විචාරකයෝ අනතුරු අඟවති. සෝවියට් සංගමයට එරෙහිව හිට්ලර් (Hitler) ගෙන ගිය පූර්ණ විනාශක යුද්ධයට ඔවුහු මෙය සමාන කරති. නාසි ප්‍රචාරණයන් විසින් ද එකල එම යුද්ධය සාධාරණීකරණය කළේ සැලසුම් කර තිබූ බව කියන සෝවියට් ප්‍රහාරයකට එරෙහි “ආරක්ෂාව” ලෙසය.
යුද්ධය සඳහා නේටෝ සංවිධානයේ නිශ්චිත කාලසටහන කුමක් වුවත්, පවතින අන්‍යෝන්‍ය තර්ජන මගින්ම තත්ත්වය පාලනයෙන් තොරව ශීඝ්‍රයෙන් උත්සන්න විය හැකි බව පෙන්නුම් කරයි. කළු මුහුදේ වෙළඳ නැව් වෙත එල්ල වූ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරවලින් පසුව, රොමේනියාව සහ බල්ගේරියාව රුසියාවට එරෙහිව අතිරේක නේටෝ ක්‍රියාමාර්ග ඉල්ලා සිටිති.
