lead article

Fire in Horana

The Mawpiya Sevana Fire: Twelve Dead because Capitalism has no use for the Elderly

By Sanjaya Jayasekera, Member, The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), the Revolutionary Left Faction of the Socialist Equality Party (SEP) of Sri Lanka.

Fire in Horana
Mawpiya Sevana Home engulfed in flames. Image courtesy of nagalandpost.com

On the evening of June 3, 2026, fire consumed the Mawpiya Sevana care facility in Batagoda, Anguruwatota, near Horana in the Kalutara District. Twelve residents — elderly men and women, people living with mental illness, people with intellectual disabilities — died. Eight more were severely injured. Seventy-one human beings were packed into a building designed for fifteen. The first instinct of the bourgeois press, the political establishment, and the state apparatus is to render this a story about regulatory failure: the home was unregistered, the owner has been arrested, the Defence Secretary visited the ruins. Officials speak of stricter enforcement, mandatory inspections, and compliance frameworks. A proprietor sits in remand custody. The machinery of bourgeois law performs its theatre of accountability.

We reject this framing entirely. The deaths at Mawpiya Sevana are not a regulatory scandal. They are a systemic indictment — the concentrated and visible expression of what capitalist society does to human beings who can no longer be profitably exploited.

The Fundamental Logic: Discarded Lives

To understand this tragedy scientifically, one must begin with the logic of capital itself. Under capitalism, the value of a human being — in the brutal calculus of the system — is indexed to their capacity to generate surplus value. The worker sells their labour power; capital extracts from that labour power more value than it returns in wages; the difference constitutes profit, the lifeblood of the system. This is the elementary truth established by Marx in Capital and confirmed by every hour of every working day across the planet.

What, then, of those who can no longer labour? What of the elderly, the severely disabled, those living with serious mental illness? In the language of capital, they are unproductive. They generate no surplus value. They are, from the standpoint of the system, a cost — a drain on resources that could otherwise be directed toward accumulation. Capitalism does not produce sentimentality toward those it cannot exploit. It produces neglect, abandonment, and, at the sharp end of underdevelopment, mass death.

This is the political truth behind the twelve corpses at Mawpiya Sevana. These were human beings whom the system had already written off. They had no social security worth the name. They had no public institutions capable of housing and caring for them with dignity. They were deposited — warehoused — in an overcrowded, unregistered private facility, in a building designed for fifteen, because their families, themselves workers ground down by decades of austerity, had no alternative. The capitalist state knew this was happening. It tolerated it, because the alternative — a publicly funded, adequately staffed, universally available system of elder care and disability support — would require precisely the kind of social expenditure that the ruling class and its international creditors have placed beyond political possibility.

The IMF and the Deliberate Dismantling of Social Provision

This brings us to the immediate political context, which is inseparable from the structural one. Sri Lanka is presently in the grip of one of the most savage austerity programs in its history, administered under the direct supervision of the International Monetary Fund. The 2022 foreign debt default and the social explosion that swept former President Gotabaya Rajapaksa from power opened the door to an IMF bailout — and with it, the full subordination of Sri Lankan economic and social policy to the demands of international finance capital.

Every government since — from Wickremesinghe to the present JVP/NPP administration of Anura Kumara Dissanayake — has functioned as a transmission belt for IMF dictates. The 2026 budget allocates a staggering 4.5 trillion rupees (450,000 crores Rupees. Approximately US $13 billion) for debt servicing alone — money extracted from the labour of Sri Lankan workers and the rural poor and transferred to international bondholders, banks, and multilateral creditors. To meet this obligation, the government has slashed public expenditure across every social domain: health, education, welfare.

The health system is collapsing under the pressure of these cuts. Public hospitals run out of essential medicines — insulin, antibiotics, cancer drugs, psychiatric medications. Patients wait over a year for MRI scans and die during the wait. Nurses are so overworked and under-resourced that they have no chairs to sit on. The government’s own health minister, confronted with the medicine shortage, told patients to “buy them from the cheapest places.” This is not negligence. This is deliberate policy, enforced under IMF conditionality and praised by international financial institutions as evidence of “fiscal discipline.”

Into this landscape of deliberate social destruction, the question of elder care and disability support does not even register as a policy priority. The JVP/NPP government moved in late 2025 to slash the Aswesuma welfare program — a meagre cash transfer scheme paying between 5,000 and 17,500 rupees per month (approximately US$16 to $57) to the disabled, the elderly, kidney patients, and the extreme poor. Even this minimal safety net is under attack, with the World Bank pressing for a reduction in the number of beneficiaries and a JVP minister publicly declaring that welfare recipients should “feel ashamed” — calling it “legal begging.” As the World Socialist Web Site (WSWS) has noted, this language carries chilling historical echoes: it frames the destitute not as victims of a system, but as parasites upon it.

It is in this context that Mawpiya Sevana existed. The state did not build, fund, or staff adequate public residential facilities for the elderly and the disabled — not because it lacked the administrative capacity to do so, but because the entire fiscal framework of Sri Lankan capitalism, as restructured by the IMF, prohibits such expenditure. The government allocates debt repayments nearly nine times the health budget. There are simply no resources directed toward the systematic, universal care of those who cannot work. In their place, a black market of unregistered, unregulated, overcrowded private facilities fills the vacuum — precisely because working-class and poor families, themselves crushed by falling real wages, rising prices, and the destruction of social services, cannot provide the full-time care that the state refuses to provide.

The State Knew, and the State Did Not Care

It would be politically dishonest to attribute what happened at Mawpiya Sevana to ignorance or inattention on the part of state authorities. The Director of the National Secretariat for Elders has confirmed that the facility was known to the authorities, that it was unregistered, and that it had previously been warned to comply with regulations. Officials knew. They did not act, not because the machinery of enforcement was insufficiently developed, but because the state had no institutional alternative to offer the residents. To shut down Mawpiya Sevana without providing a publicly funded substitute would have been to condemn seventy-one people to destitution or homelessness. The state permitted the facility’s continued operation because the alternative — genuine social provision — is structurally excluded by the political and economic priorities of the ruling class.

This is the functioning logic of the capitalist state in an underdeveloped country operating under IMF tutelage. It is not an aberration from the normal functioning of the system. It is the system functioning normally. The capitalist state in Sri Lanka — as in every neocolonial country — is not an instrument of social welfare. It is an instrument of capital accumulation, debt repayment, and the maintenance of the conditions necessary for the exploitation of labour. Those who cannot be exploited — the elderly, the severely disabled, those with serious mental illness — fall outside this framework entirely. They are residue. They are waste. The system does not know what to do with them except minimize the cost of their existence and, when they die in preventable fires, process the deaths through the criminal justice system to defuse political pressure.

The Feudal Supplement and Its Limits

In the absence of any meaningful social security system, the burden of care for the elderly and disabled in Sri Lanka — as throughout the countries of the periphery — falls on the feudal-cultural obligations of family and kinship networks. Sons and daughters are expected to provide, to sacrifice their own economic lives, to absorb the cost that the state refuses to bear. This system of informal social reproduction (provision of public goods — healthcare, education, social security — necessary to maintain a productive workforce) does not represent cultural high standards. It is a structural necessity for capital: it permits the ruling class to avoid the costs of social reproduction that workers in more developed capitalist countries extracted through generations of struggle — pension systems, public health systems, residential care facilities, disability support.

But this feudal supplement is itself being eroded by the same forces of capitalist development and austerity that make it necessary. As real wages collapse — down 24 percent in the public sector and 14 percent in the private sector since 2022, according to World Bank data — working-class families have fewer resources to provide informal care. Emigration, driven by economic desperation, separates families across continents. The nuclear family unit, under the pressure of capitalist commodity (property) relations and austerity, cannot substitute for the collective social infrastructure that only a socialist society can build and sustain.

The result is the proliferation of informal, unregistered, unregulated private facilities like Mawpiya Sevana — a catastrophic market response to a catastrophic social failure. People with nowhere to go, and nowhere else to put their relatives, are concentrated in buildings not designed to hold them, run by proprietors operating outside any regulatory framework, because the regulated, publicly funded alternative does not exist. The owner of Mawpiya Sevana now faces criminal charges. He may be guilty of negligence. But the system that created the conditions in which he operated — the IMF, the successive Colombo governments, the entire apparatus of neocolonial austerity — faces no charges at all.

The Question of Political Responsibility

The JVP/NPP government of Anura Kumara Dissanayake bears direct political responsibility for the conditions that produced this tragedy. This is a government that came to power presenting itself — fraudulently — as a movement of the working people, invoking the language of “people’s power” and social transformation. Its actual record is one of ruthless implementation of IMF directives, attacks on welfare recipients, the deployment of the military against striking postal workers, the invocation of Essential Services legislation to suppress workers opposing privatization, and the systematic underfunding of health and education.

But responsibility does not end with the current government. Every government that has administered Sri Lankan capitalism since independence — the SLFP, the UNP, the SLPP, and now the JVP/NPP — has presided over the gradual destruction of whatever social provision existed and its replacement with the “free market”: privatization, commercialization, the withdrawal of the state from any domain of social reproduction that cannot generate profit for capital. The entire political establishment is complicit. The opposition parties — the SJB, the SLPP, the UNP — offer only “token criticisms” while accepting the IMF framework in its entirety.

The trade union bureaucracies, which claim to represent the interests of working people, are equally implicated. They have systematically suppressed independent workers’ action, called off strikes on the basis of empty promises, and functioned as transmission belts for the very governments and institutions that are dismantling social provision. Their loyalty is to the capitalist system, not to the workers they nominally represent.

The Only Answer: Socialist Transformation

The twelve people who died at Mawpiya Sevana on June 3, 2026, cannot be brought back. But the conditions that killed them can, and must, be ended — not through regulatory reform, not through stricter enforcement of existing laws, not through the arrest of a single proprietor, but through the socialist transformation of society.

The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), in solidarity with the programme of the International Committee of thenFourth International (ICFI), insist on this with complete clarity: there is no solution to the crisis of elder care, disability support, public health, or any other domain of social reproduction within the framework of capitalism and IMF austerity. The resources required to build a genuine, universal, publicly funded system of care for those who cannot work — the elderly, the disabled, the mentally ill — exist. They are being extracted from the labour of Sri Lankan workers and transferred to international creditors in the form of 4.5 trillion rupees in annual debt repayments. They are being accumulated by the corporate elite whose tax rates the JVP/NPP government has left intact. They are being hoarded in the offshore accounts and investment portfolios of those who profit from the exploitation of Sri Lankan labour.

These resources must be expropriated — through the repudiation of the foreign debt, the nationalization of the banks and major corporations under democratic workers’ control, and the reorganization of production to serve human need rather than private profit. Public residential care, universal healthcare, free education, disability support, and social security for the elderly are not luxuries. They are social rights, achievable only through the defeat of capitalism and the construction of a socialist society.

This requires the independent political mobilization of the working class — against the JVP/NPP government, against the IMF, against the entire capitalist political establishment, and against the trade union bureaucracies that serve as its labour lieutenants. It requires the building of rank-and-file action committees in workplaces, plantations, and communities, independent of all capitalist parties and institutions, coordinating a unified movement for a workers’ and peasants’ government committed to a socialist program.

The deaths at Mawpiya Sevana are a concentrated expression of a social order in terminal crisis. The answer to them is not to manage that crisis more humanely — it is to end it, through the international socialist revolution that the Fourth International was founded to advance.

We, the SLLA demand: full public accountability for the deaths at Mawpiya Sevana; immediate public funding for a universal system of residential care for the elderly and disabled; the cancellation of IMF debt obligations and the reallocation of all debt-servicing funds to social provision; and the expropriation of the major banks, corporations, and private hospital networks under democratic workers’ control.

The Mawpiya Sevana Fire: Twelve Dead because Capitalism has no use for the Elderly Read More »

Jaffna library arson

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” – යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීමේ 45 වැනි සමරුව

මේ කතාව 2026 මැයි 31 දින thesocialist.lk හි “Never Again” — 45th Commemoration of the Jaffna Public Library Arson යන හිසින් ඉංග්‍රීසි බසින් පල කෙරුණි. 

1981 මැයි මාසයේදී යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කරපු සිද්ධියට අද රාත්‍රියේදී අවුරුදු 45 ක් පිරෙනවා. ලංකාවේ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (SEP) විප්ලවවාදී වාම කණ්ඩායම (Revolutionary Left Faction) වන, ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia – SLLA) සංවිධානය විදිහට අපි, අද දවසේ යාපනය මහජන පුස්තකාලය ඉස්සරහ පැවැත්වෙන සමරුවකට සහභාගි වී අපගේ සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් සහෝදර සහෝදරියන්, මිතුරන්, සහ සහෝදරවරුන්ගෙන් සමන්විත පිරිසක් අමතන්න ලැබුණා නම්, අපි කරන්නේ පහත දේශනයයි:

සංජය ජයසේකර, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (SLLA) සාමාජික.

Jaffna library arson
ගිනි තැබීමෙන් පසු යාපනය මහජන පුස්තකාලය. ඡායාරූපය CPA X අනුග්‍රහයෙනි.

මිතුරනි, සහෝදරවරුනි, ඒ වගේම සහෝදර සහෝදරියනි — දෙමළ, සිංහල, මුස්ලිම්, ඒ වගේම මිනිස් ගරුත්වයේ අර්ථය අගය කරන ඔබ හැමගෙන්ම අවසරයි,

අදට අවුරුදු හතළිස් පහකට කලින්, හරියටම අද වගේ දවසක කරුවල රෑක, දකුණු ආසියාවේ තිබුණ වටිනාම සංස්කෘතික නිධානයක් ගින්නට බිලිවුණා. පොත්පත් 97,000 කට වඩා, ඒ වගේම ආදේශ කරන්න බැරි පුස්කොළ අත්පිටපත්, පැරණි ඉතිහාස ලේඛන, ජීවමාන මතකයන් වගේම ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ එකතු වුණ දෙමළ ජනතාවගේ බුද්ධිමය උරුමය ගබඩා කරලා තිබුණ යාපනය මහජන පුස්තකාලය අළු දූවිලි බවට පත්වුණා. ඒක අහම්බෙන් වෙච්ච දෙයක් නෙවෙයි. සොබාදහමෙන් සිද්ධ වෙච්ච දෙයකුත් නෙවෙයි. ඒක කළේ හිතාමතාම සැලසුම් කරපු මිනිස් අත්වලින්: ඒ කියන්නේ ජේ.ආර්. ජයවර්ධනගේ එක්සත් ජාතික පක්ෂ (UNP) ආණ්ඩුවේ ආරක්ෂාව වගේම මඟපෙන්වීම යටතේ දකුණෙන් එවපු, නිල ඇඳුම් ඇඳගත්ත පොලිස් නිලධාරීන් සහ සංවිධානාත්මක මැර කල්ලි විසින්. “බුද්ධාගම රැකගන්න” සිංහලයන් නැගී සිටින්න ඕනේ කියලා ප්‍රසිද්ධියේම ලියලා පුරසාරම් දොඩපු ගාමිණී දිසානායක (Gamini Dissanayake) වගේම සිරිල් මැතිව් (Cyril Mathew) කියන ඇමතිවරු මේ මෙහෙයුම පුද්ගලිකවම අධීක්ෂණය කරන්න යාපනයට ආවා. දෙමළ මිනිස්සු හතරදෙනෙක්ව තමන්ගේ ගෙවල්වලින් එළියට ඇදලා දාලා මරලා දැම්මා. ගෙවල් දොරවල්, කඩසාප්පු, කාර්යාල, ඒ වගේම ‘ඊළනාඩු’ (Ealanadu) කියන දෙමළ පුවත්පතේ මුද්‍රණාලය ගිනිබත් කළා. පාරවල් මංසන්ධිවල තිබුණ දෙමළ සංස්කෘතික නායකයන්ගේ පිළිම බිමට සමතලා කරලා දැම්මා.

මේක එකපාරටම මතු වුණ ස්වයංසිද්ධ පිපිරීමක් නෙවෙයි. ඒක කොළඹදී ගත්ත දේශපාලන තීරණයක්, යාපනයේද ක්‍රියාත්මක කරපු එකක්, ඒ වගේම මුළු මහත් දේශපාලන සංස්ථාපිතයයි එයාලට කීකරු මාධ්‍යයි විසින් නිහඬවම වහලා දාපු එකක්. පුස්තකාලය විනාශ කිරීම ගැන කිසිම නිල පරීක්ෂණයක් කවදාවත් පැවැත්වුණේ නැහැ. කාටවත් විරුද්ධව නඩු පැවරුණේ නැහැ. කිසිම ඇමතිවරයෙක් නීතිය ඉස්සරහට ගෙනාවේ නැහැ. 1981 මැයි 31 වැනිදා රෑ පත්තු වුණ ඒ ගින්න ඇවිලෙව්වේ මේ දූපතේ පාලක පන්තියයි — ඒ වගේම නිදහසේ ඉඳන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය වගේම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (SLFP) කියන ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ හැම එකක්ම ශ්‍රී ලාංකික සමාජයේ ලේ ධාතුවට එන්නත් කරපු දශක ගණනාවක වාර්ගික විෂ ඒකට ඉන්ධන සපයලා තිබුණා.

අපි අද මෙතනට එකතු වෙලා ඉන්නේ ශෝක වෙන්න විතරක් නෙවෙයි. අපි එකතු වෙලා ඉන්නේ තේරුම් ගන්න. හැම යුගයකම, හැම පක්ෂයකම පාලක පන්තිය මේ දූපතේ මිනිස්සු තේරුම් ගන්නවාට වඩාත්ම බය වුණ වගේම තේරුම් ගන්න එක වළක්වන්න මහන්සි වුණ ඒ පාඩම් අවභෝධ ගන්නයි අපි මෙතනට එකතු වෙලා ඉන්නේ.

 ඒ රෑ විනාශ වුණේ මොනවාද?

ගිනිබත් වුණ පොත් අතර ආදේශ කරන්න බැරි ඒවා තිබුණා— යාපනයේ ඉතිහාසය ලියවුණ ‘යාල්පානම් වෛපවමාලෙයි’ පොතේ තිබුණේ එකම එක පිටපතක් විතරයි, ඒකත් ඒ ගින්නෙන් විනාශ වෙලා ගියා. හැබැයි ලංකාවේ පාලකයෝ එතනදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම කළේ පොත් පත් පුච්චපු එක විතරක් නෙවෙයි. ඒගොල්ලෝ පිච්චුවේ ජනතාවකට තමන් ගැනම තිබුණ ආත්ම අභිමානයයි. දෙමළ සුළුතරයට තමන්ගේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය, අඛණ්ඩතාවය වගේම විශ්වාසය ගැන තිබුණ හැඟීමයි ඒගොල්ලෝ ගිනිබත් කළේ. ඒගොල්ලෝ ගින්නෙන් ලියපු පණිවිඩයක් තමයි ඒ හරහා යැව්වේ: ඒ කියන්නේ ‘ඔයාලා මෙහෙට අයිති නෑ. ඔයාලගේ ඉතිහාසයෙන් වැඩක් නැහැ. ඔයාලගේ සංස්කෘතිය ඕනෙ වෙලාවක විසික් කරන්න පුළුවන් එකක්. ඔයාලගේ ජීවිත පවතින්නේ අපේ අවසරය උඩ විතරයි’ කියන එක.

මේක තමයි සිංහල ජාතිවාදයේ (chauvinism) භාෂාව — ඒක පැත්තක කොන්වෙච්ච මතවාදයක් නෙවෙයි, ඒක තමයි රාජ්‍යයේ නිල මතවාදය. 1956 ‘සිංහල පමණයි’ පනතින්, දෙමළ විරෝධී විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රමිතිකරණ ක්‍රමවලින්, ඒ වගේම බුද්ධාගමට උත්තරීතරම ස්ථානය දෙමින් රාජ්‍ය ආගම මට්ටමට ව්‍යවස්ථාවට ඇතුළත් කිරීමෙන් මේ ජාතිවාදය ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ඇතුළටම කාවද්දලයි තිබුණේ. ඒ වගේම, වාර්ගික වෛරය තමන්ගේ පාලන මෙවලමක් විදිහට පාවිච්චි කරපු පාලක පන්තියක භාෂාව තමයි ඒක. තමන්ගේම ජීවිත විනාශ කරමින් තිබුණ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති — ඒ කියන්නේ සමාජ වියදම් කප්පාදුකිරීම්, විවෘත වෙළඳපොළ “ලිබරල්කරණය”, වැටුප් වගේම පොදු සේවාවන්ට කරපු ප්‍රහාරයන් — මෙවා ගැන සිංහල දුප්පත් සහ කම්කරු පන්තියේ අවධානය වෙනතකට හරවන්න, දෙමළ කම්කරුවන්ගේ ජීවිත වගේම සිංහල කම්කරුවන්ගේ ජීවිතත් බිලිගත්ත ආයුධයක් විදිහටයි පාලකයෝ මේ වාර්ගික වෛරය පාවිච්චි කළේ.

යාපනය පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීම කියන්නේ ආරම්භය නෙවෙයි. ඒ වගේම ඒක අවසානයත් නෙවෙයි. ඒක හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් — 1983 ජූලි මහා කලබලයට (July 1983 pogrom) අවුරුදු දෙකකට කලින් පත්තු කරපු අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා එළියක්. ඒ 83 ජූලි මාසයේදී රාජ්‍ය ආයතනවලින් ලබාදුන්න ඡන්දහිමි නාමලේඛන අතට ගත්ත සංවිධානාත්මක සිංහල මැර කල්ලි, කොළඹ වගේම මුළු දිවයින පුරාම ගෙයින් ගෙට ගිහින් දෙමළ මිනිස්සු පවුල් පිටින් පණපිටින් පුච්චලා මැරුවා. කළු ජූලිය විසින් දශක තුනකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ ඇවිලිලා ගිය, දසදහස් ගණනකගේ ජීවිත බිලිගත්ත, ඒ වගේම දෙමළ-සිංහල මුළු මහත් සමාජයන්ම විනාශ කරපු සිවිල් යුද්ධයක් නිර්මාණය කළා. ඒක කෙළවර වුණේ 2009 මැයි මාසයේ මුල්ලිවයික්කාල්වල (Mullivaikkal) සිද්ධ වුණ අවසාන මිලිටරි ප්‍රහාරයෙන්. එතනදී දසදහස් ගණනක් දෙමළ සිවිල් වැසියන්ව මහා පරිමාණයෙන් ඝාතනය කෙරුණා. මුළු ලෝකයම අහක බලාගෙන ඉන්නකොට සිද්ධ වුණ මේ දේවල් යුධ අපරාධ වෙන්න ඉඩකඩ තියෙනවා කියලා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවා පිළිගත්තා.

කලකට ඉහතදී ගින්නෙන් වෙලාගෙන තිබුණ, මේ විශිෂ්ට ස්මාරකයේ බිත්ති දෙස බලාගෙන අද දවසේ අපි මෙතන ඉඳන් ශබ්ද නඟලා කියන්න ඕනේ, “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියලා. තවත් නම් එපා කියන එකේ ඇත්තම තේරුම වෙන්න ඕනේ: ආයෙ කවදාවත් පුස්තකාල පුච්චන්න දෙන්න බැහැ. ආයෙ කවදාවත් කළු ජූලියක් වෙන්න දෙන්න බැහැ. ආයෙ කවදාවත් මුල්ලිවයික්කාල් එකක් වෙන්න දෙන්න බැහැ කියන එකයි.

හැබැයි “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියන එක නිකම්ම නිකන් ප්‍රාර්ථනාවක් විතරක් වෙන්න බැහැ. ඒක දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් වෙන්නම ඕනේ.

2009 මැයි මාසයේදී තුවක්කුවල සද්දේ නැවතිලා දැන් අවුරුදු දාහතක් ගතවෙලා ඉවරයි. මොනවාද වෙනස් වෙලා තියෙන්නේ? යුද්ධය ඉවරයි — හැබැයි යුද්ධය ඇතිකරපු තත්ත්වයන් තවමත් ඉවර වෙලා නැහැ. මිලිටරිය තවමත් උතුර වගේම නැගෙනහිර පළාත් අල්ලගෙන ඉන්නවා. දෙමළ ජනතාවගේ ඉඩම් තවමත් මිලිටරි පාලනය යටතේ අත්පත් කරගෙනයි තියෙන්නේ. මුල්ලිවයික්කාල් අණුස්මරණ — ඒ කියන්නේ තමන්ගේ මියගිය අය වෙනුවෙන් වැලපෙන්න තියෙන මූලිකම අයිතිය පවා — රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන මැර කල්ලි වගේම ආරක්ෂක අංශ විසින් බලහත්කාරයෙන් කඩාකප්පල් කරනවා. දෙමළ විරෝධතාකරුවන්ට ජාතිවාදී මැරයන්ගෙන් හිරිහැර වෙනවා, ඒ වගේම ඒගොල්ලන්ව අත්අඩංගුවට ගන්නවා. තමන්ගේ ඉතිහාසය, තමන්ගේ ශෝකය, එහෙම නැත්නම් තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් ගැන කතා කරන හැම දෙමළ මනුස්සයෙක්වම ත්‍රස්තවාදියෙක්, LTTE හිතවාදියෙක්, නැත්නම් බෙදුම්වාදියෙක් විදිහට හංවඩු ගහන දරුණු සමාජ මාධ්‍ය වෛරී ප්‍රචාරණයක් සැලසුම් සහගතව වගේම සම්බන්ධීකරණය කරලා ක්‍රියාත්මක කරනවා. “ජාතික සමගිය” කියන කපටි ලේබලය යටතේ දෙමළ ලේඛකයන්ගේ පොත්පත් ආණ්ඩුවේ වාරණ මණ්ඩල විසින් තහනම් කරනවා. අද දවසේ මේ හැමදේකටම නායකත්වය දෙන්නේ අනුර කුමාර දිසානායකගේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP) / ජාතික ජන බලවේගය (NPP) ආණ්ඩුවයි — JVP කියන්නේ දෙමළ විරෝධී යුද්ධයට මුල පටන්ම උද්‍යෝගිමත් සහයෝගයක් දීලා තමන්ගේ දේශපාලන ගමන හදාගත්ත, දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට දෙන හැම සහනයකටම විරුද්ධ වුණ, ඒ වගේම සිංහල ජාතිවාදී ප්‍රචාරයන්ට නිදහසේ පැතිරෙන්න ඉඩ දීලා දැන් “ජාතික සමගියේ” ආණ්ඩුවක් විදිහට පෙනී ඉන්න පක්ෂයක්.

අපි මේක කෙලින්ම කියන්න ඕනේ: උතුර මිලිටරිකරණය කිරීම යුද්ධයත් එක්ක ඉවර වුණේ නැහැ. ඒක තවදුරටත් ඉදිරියටම ගිහින් තවත් දැඩි වෙලා තියෙනවා. රාජපක්ෂ ඉඳන් වික්‍රමසිංහ හරහා දිසානායක දක්වා බලයට පත්වුණ හැම ආණ්ඩුවක්ම දෙමළ වැසියන්ගේ ජීවිත උඩ තියෙන මිලිටරි පාලනය ඒ විදිහටම තියාගත්තේ ඇයි? මොකද මිලිටරිය කියන්නේ සිංහල ධනේශ්වර පන්තියේ වුවමනාවන් වෙනුවෙන් පාලනය ගෙනයන, ඒ වගේම වාර්ගික මර්දනයේ මෙවලමක් විදිහට වැඩකරන ධනපති රාජ්‍යයේ යකඩ කුලු ගෙඩිය නිසා. මිලිටරිය උත්කර්ෂයට නැංවීම — ඒ කියන්නේ යුද ජයග්‍රහණ පෙළපාලි, යුද ස්මාරක, සොල්දාදුවා වන්දනාමාන කිරීම — මේක පුරුද්දට කරන දෙයක් නෙවෙයි. ඒක තමයි පාලක පන්තිය විසින් සිංහල මහජනතාවට මිලිටරිවාදය තමන්ගේ ජාතික අනන්‍යතාවය විදිහට පිළිගන්න උගන්වන ක්‍රමය. ඒ වගේම ඒ හරහා දෙමළ වගේම සිංහල කම්කරුවන්ගේ ඒකාබද්ධ අරගලයකින් මේ පවතින සමාජ ක්‍රමයට අභියෝගයක් එල්ල වෙන එක වළක්වනවා.

අද සිංහල සමාජය ඇතුළේ ඔයාලා දකින සදාචාරාත්මක පිරිහීම — ඒ කියන්නේ ගුරුවරුන්ට වඩා සොල්දාදුවන්ව සැමරීම, ජාතිවාදී සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය ඉවසීමෙන් දරාගැනීම, දෙමළ ජනතාව පත්කරන අවමානයන් නිහඬව පිළිගැනීම, ඒ වගේම අතීතයේ සිද්ධ වුණ ප්‍රචණ්ඩත්වය, මහා ඝාතන වගේම විනාශ කිරීම් ආයෙත් කරන්න කියලා ඉල්ලන එක — ඒක සිංහල ජනතාවගේ ස්වභාවික ගුණාංගයක් නෙවෙයි. ඒක කෘතිමව හදපු තත්ත්වයක්. සිංහල කම්කරුවන්ට, දෙමළ කම්කරුවන් තමන්ගේ සහෝදරවරු විදිහට දකිනවාට වඩා තමන්ගේ හතුරෝ විදිහට දකින්න අවශ්‍ය වුණ පාලක පන්තිය විසින් දශක ගණනාවක් තිස්සේ මේක කෘතිමව නිර්මාණය කළා. මේක මිලිටරිවාදය, ජාතිවාදය, බය, ඒ වගේම බොරුව උඩ ගොඩනගපු දේශපාලන සංස්කෘතියක සැලසුම් සහගත ප්‍රතිඵලයක් — මොකද දෙමළ කම්කරුවන්ට වෛර කරන සිංහල කම්කරුවෙක් කියන්නේ කවදාවත් තමන්ව ඇත්තටම මර්දනය කරන පාලකයා දෙසට හැරිලා බලන්නේ නැති කම්කරුවෙක් නිසයි.

මෙන්න මේ පසුබිම ඇතුළෙ තමයි දශක හතක පාවාදීම්වලින් ලැබුණ පාඩම් දිහාට අපි හැරෙන්න ඕනේ.

ලංකාවේ ඛේදවාචකය කියන එක, කාලෙකට කලින් වැඩකරන පන්තිය වෙනුවෙන් කතා කරනවා කියලා කියාගත්ත පක්ෂ විසින් කරපු පාවාදීමේ ඉතිහාසයෙන් වෙන් කරන්න බැහැ. ට්‍රොට්ස්කිවාදී සම්ප්‍රදායෙන් මතු වුණ ලංකා සමසමාජ පක්ෂය (LSSP) කාලෙකදී දකුණු ආසියාවේ තිබුණ ලොකුම කම්කරු පක්ෂය. සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදය පදනම් කරගෙන සිංහල වගේම දෙමළ කම්කරුවන්ව එකතු කරන්නත්, ජාතිවාදය එහි මුල්වලින්ම විනාශ කරන්නත්, ඒ වගේම හැම ජාතික සුළුතරයකටම සමාන අයිතිවාසිකම් සහතික කරන වැඩකරන පන්තියේ ආණ්ඩුවක් වෙනුවෙන් සටන් කරන්නත් අවශ්‍ය කරන දේශපාලන මෙවලම් ඒගොල්ලන්ගේ අතේ තිබුණා. ඒ වෙනුවට, 1964 දී ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ නායකත්වය පන්ති සහයෝගිතාවයට (class collaboration) දණ නමලා සිරිමා බණ්ඩාරනායකගේ ධනපති හවුල් ආණ්ඩුවට එකතු වුණා — ඒ වගේම දෙමළ මර්දනය ජනරජයේ ව්‍යවස්ථාව ඇතුළටම දාලා මුද්‍රා තැබුවා. කාලෙකදී හතරවැනි ජාත්‍යන්තරය (Fourth International)  වෙනුවෙන් සටන් කරපු කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, ඇමතිවරයෙක් විදිහට ඉඳගෙන සිංහල පමණක් භාෂණ ප්‍රතිපත්තිය ව්‍යවස්ථාව ඇතුළේ තහවුරු කිරීමට නායකත්වය දුන්නා. මේක පොඩි වැරදීමක් නෙවෙයි. මේක ලෝක ඓතිහාසික පාවාදීමක්. ඊට පස්සේ සිද්ධ වුණ හැම ජන හිංසනයකටම, හැම යුද අපරාධයකටම වගේම හැම සංස්කෘතික ගිනිබත් කිරීමටම පාර කැපුවේ මෙන්න මේ පාවාදීමයි.

ධනවාදයට ලංකාවේ ජාතික ගැටලුව විසඳන්න බැහැ. යුද්ධය අවසන් වීමෙන් දෙමළ ජාතික ප්‍රශ්ණය විසඳුණේ නැහැ, ඒ වගේම පාලක පන්තිය එදා ඉඳන්ම මේ විසඳෙන්නේ නැති ප්‍රශ්නයෙන් තමන්ගේ වාසි ප්‍රයෝජන ගන්නවා. නිදහස ලැබිලා ගතවුණ අවුරුදු හැත්තෑ අට පුරාම මේකෙන් බිහිවුණේ වාර්ගික යුද්ධයයි, ආර්ථික විනාශයයි විතරයි. දෙමළ ධනපති පක්ෂ — ඒ කියන්නේ TULF, TNA වගේම ඒවයෙන් පස්සේ ආපු පක්ෂ — දෙමළ කම්කරුවන්ව වගේම තරුණයන්වත් ඒ හා සමානවම සම්පූර්ණයෙන්ම පාවා දීලා තියෙනවා. ඒගොල්ලෝ දෙමළ ජනතාවගේ සාධාරණ දුක්ගැනවිලි කොළඹ පාලක පන්තිය එක්ක කරන පාර්ලිමේන්තු ගනුදෙනුවලටයි, කවදාවත් දෙමළ ජනතාවගේ වුවමනාවන්ට වැඩ නොකරපු (ඉදිරියටත් වැඩ කරන්නේ නැති) විදේශ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ට කරන ආයාචනාවලටයි සීමා කළා. LTTE එකේ බෙදුම්වාදී වැඩපිළිවෙළ, දෙමළ තරුණයන්ගේ සාධාරණ කෝපයෙන් මතු වුණ එකක් වුණත්, ඒකට මූලික යථාර්ථය ජයගන්න බැරි වුණා. ඒ කියන්නේ, වෙන්වුණ දෙමළ ධනපති රාජ්‍යයක් කියන්නේ කොළඹ මිලිටරිය සන්නද්ධ කරලා නඩත්තු කරපු ඒ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් මතම යැපෙන, ආර්ථික වශයෙන් දුර්වල කුඩා කොටසක් විතරයි කියන එක. ඒ වගේම ඒකට උතුර සහ නැගෙනහිර ඇතුළේ වගේම පිටතත් ජීවත් වෙන දෙමළ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් සහතික කරන්නවත්, මූලික පන්තිමය ප්‍රශ්නයට විසඳුම් දෙන්නවත් පුළුවන්කමක් තිබුණේ නැහැ.

ඉදිරියට තියෙන පාර බෙදී වෙන්වීම නෙවෙයි. ඒක දෙමළ වගේම සිංහල ප්‍රභූන් අතර සිද්ධ වෙන වාර්ගික ගනුදෙනුවකුත් නෙවෙයි. ඒක තමයි, දශක හතක් තිස්සේ තමන්ගේ පාලන මෙවලමක් විදිහට ජාතිවාදය (communalism) පාවිච්චි කරපු ධනපති ක්‍රමයට එරෙහිව පොදු අරගලයක් ඇතුළේ ලංකාවේ වැඩකරන පන්තිය — ඒ කියන්නේ දෙමළ, සිංහල, වගේම මුස්ලිම් කම්කරුවන් — ඒකාබද්ධ වීම.

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියන එක අපෙන් ඉල්ලන්නේ මොනවාද?

අපි “තවත් නම් එපා” කියලා කියනකොට, අපි කරන්නේ හැඟීම්බර ආයාචනයක් නෙවෙයි. අපි කරන්නේ දේශපාලන කැපවීමක්.

ආයෙ කවදාවත් පුස්තකාල ගිනිබත් කරන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි ආයෙ කවදාවත් පාලක පන්තියට කිසිම ජනකොටසක සංස්කෘතික උරුමයන් පුච්චලා දාන්න අපි ඉඩ දෙන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද ඒ ගින්න ඇවිලෙව්වේ ජාතිවාදී වෛරය තමන්ගේ මෙවලම විදිහට පාවිච්චි කරපු පන්ති පාලනයේ (class rule) අතින්මයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

ආයෙ කවදාවත් කළු ජූලියක් වෙන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි තමන්ගේ පන්ති සහෝදර සහෝදරියන්ව මහා පරිමාණයෙන් ඝාතනය කරනකොට සිංහල කම්කරුවෝ ආයෙ කවදාවත් පැත්තකට වෙලා බලාගෙන ඉන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද ඒ මහා ජන හිංසනය (pogrom) දෙමළ ජනතාවට එරෙහිව සංවිධානය කළේ පාලක පන්තියට තර්ජනයක් වෙන ඒ පන්ති එකමුතුව (class unity) වළක්වන්නයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

ආයෙ කවදාවත් මුල්ලිවයික්කාල් එකක් වෙන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි සමාජයීය වගේම දේශපාලන ප්‍රශ්නයක් වෙච්ච දේකට ආයෙ කවදාවත් වැඩකරන පන්තිය “මිලිටරි විසඳුමක්” පිළිගන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද දෙමළ සිවිල් වැසියන් සමූල ඝාතනය (massacre) කිරීමෙන් සේවය වුණේ සිංහල කම්කරුවන්ගේ වුවමනාවන්ට නෙවෙයි, ඊට පස්සේ සමාජ වියදම් කපාහැරීම් (austerity), මර්දනය, ඒ වගේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීම් හරහා තමන්ගේ තුවක්කු සිංහල කම්කරුවන් දෙසටම හරවපු මිලිටරි යාන්ත්‍රණයකයි පාලක පන්තියකයි වුවමනාවන්ට විතරයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

අද දවසේ තමන්ගේ ජාතික අභිමානය තියෙන්නේ මිලිටරි පෙළපාලිවලයි දෙමළ ස්මරණ යටපත් කිරීමෙයි කියලා විශ්වාස කරන්න සලස්වල තියෙන සිංහල කම්කරුවො, තරුණයො, — ඒගොල්ලෝ මංකොල්ලකෑමකට ලක්වෙලයි ඉන්නේ. ඒගොල්ලන්ගේ පන්ති විඥානය (class consciousness), තමන්ගේම සහෝදර කම්කරුවන් එක්ක තියෙන සහෝදරත්වය (solidarity), ඒ වගේම තමන්ගේම නිදහස වෙනුවෙන් සටන් කරන්න තියෙන හැකියාව කියන ඒව තමයි ඒගොල්ලන්ගෙන් මංකොල්ලකාලා තියෙන්නේ. යාපනය පුස්තකාලය ගිනි තියපු ඒ පාලක පන්තියම තමයි සිංහල කම්කරුවන් මතටත් දරිද්‍රතාවය, අනියම් ශ්‍රම සූරාකෑම, ඒ වගේම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදු බර පටවලා තියෙන්නේ. මුල්ලිවයික්කාල්වලදී දෙමළ වැසියන්ව සමූල ඝාතනය කරපු ඒ මිලිටරියම තමයි වර්ජනය කරන කම්කරුවන්ව හිරේ දාන, ඒ වගේම වෘත්තීය සමිති කඩලා බිඳලා දාන රාජ්‍යයක මෙවලම විදිහට වැඩකරන්නේ. දෙමළ කම්කරුවන්ගේ හතුරාම තමයි සිංහල කම්කරුවන්ගේත් හතුරා වෙන්නේ. ඒ හතුරාගේ නම දෙමළ හරි සිංහල හරි නෙවෙයි. ඒකේ නම තමයි ප්‍රාග්ධනය (Capital), එහෙම නැත්නම් ධනපති පන්ති පාලනය.

අපි සටන් කරන්නේ මොනවා වෙනුවෙන්ද?

තමන්ව විතරක් නියෝජනය කරන ප්‍රභූන් විසින් මැදිහත් වෙලා කරන ජාතික සමගි සන්ධාන (reconciliation) ව්‍යාපාරයක් නෙවෙයි, මෙන්න මේ අපි කියන්න යන දේවල් වෙනුවෙන් සටන් කරන වැඩකරන පන්තියේ ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයක් ගොඩනගන්න කියලා දෙමළ වගේම සිංහල කම්කරුවන්, තරුණයන්, ගුරුවරුන්, ශිෂ්‍යයන්, ඒ වගේම බුද්ධිමතුන්ගෙන් අපි ඉල්ලා සිටිනවා:

උතුර වගේම නැගෙනහිර පළාත් මිලිටරිය මඟින් අත්පත් කරගෙන ඉන්න එක වහාම නතර කිරීම, ඒ වගේම අත්පත් කරගෙන තියෙන හැම දෙමළ ඉඩමක්ම ඒවයේ නියම අයිතිකරුවන්ට ආපහු ලබාදීම. කිසිම හිරිහැරයක්, කඩාකප්පල් කිරීමක්, එහෙම නැත්නම් අපරාධකරණය කිරීමක් නැතුව මුල්ලිවයික්කාල්වලදී වගේම දරුණු අපරාධ සිද්ධ වුණ හැම තැනකදීම මියගිය දෙමළ ජනතාව සිහිපත් කිරීමේ අයිතිය ලබාදීම. තමන්ටම ආවේණික වෙච්ච ජාතිවාදී පීඩාවලට මුහුණ දීපු මුස්ලිම් ජනතාව ඇතුළු දෙමළ වගේම හැම ජාතික සුළුතරයකටම සම්පූර්ණ භාෂාමය, සංස්කෘතික, වගේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ලබාදීම. සිංහල සමාජය ඇතුළට වස විදිහට කාවද්දලා තියෙන, මිනීමැරීම උත්කර්ෂයට නංවන, ඒ වගේම සහෝදරත්වය යටපත් කරන මිලිටරිවාදී සංස්කෘතිය අවසන් කිරීම. කළු ජූලියේ ඉඳන් මුල්ලිවයික්කාල් දක්වා සිද්ධ වුණ යුද අපරාධ වගේම මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධවලට වගකිවයුතු අයට විරුද්ධව නඩු පැවරීම. ඒ වගේම හැමදේටම වඩා — මේ දිවයිනේ තියෙන සම්පත් — ඒ කියන්නේ ඉඩම්, ශ්‍රමය, වගේම නිෂ්පාදන ධාරිතාවය — සිංහල, දෙමළ, වගේම මුස්ලිම් වැඩකරන ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය යටතට පත්කරන සමාජවාදී දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කිරීම. ඒ හරහා දරිද්‍රතාවය, වාර්ගික බෙදීම් වගේම පාලක පන්තියේ උගුල් ඒවයේ මුල්වලින්ම අතුගාලා දාන්න පුළුවන් වෙනවා.

යාපනය පුස්තකාලය ඇතුළේ තිබුණේ ශිෂ්ටාචාරයක මතකයක්. ඒක ඇතුළේ ආයෙ කවදාවත් හොයාගන්න බැරි පොත්පත් තිබුණා. හැබැයි ඒක අපිට ආදේශ කරන්න බැරි දේශපාලන පාඩමකුත් ඉතිරි කරලා තියෙනවා: ඒ කියන්නේ පුස්තකාලයක් පුච්චන්න ලෑස්ති පාලක පන්තියක් කියන්නේ තමන්ගේ බලයයි ලාභයයි ආරක්ෂා කරගන්න ඕනෙම දෙයක් පුච්චන්න ලෑස්ති පාලක පන්තියක් කියන එකයි — ඒගොල්ලෝ ගම්මාන පුච්චන්න, සිවිල් වැසියන් සමූල ඝාතනය කරන්න, ඒ වගේම මුළු මහත් ජනකොටස්ම විනාශ කරන්න වුණත් ලෑස්ති අය.

අදට අවුරුදු 45 කට කලින් මේ රෑ විනාශ කරපු දේවල්වල මතකය අපි ස්මරණය කරන්නේ නිකම්ම නිකන් වැලපීමෙන් විතරක් නෙවෙයි, කැපවීමෙන් — ඒ කියන්නේ මේ වගේ විනාශයන් සිද්ධ කරන්න අවශ්‍ය කරන ක්‍රමය අවසන් කරලා, ඒ වගේ විනාශයන් කරන්න කවදාවත් ඉඩ නොදෙන දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීමට කැපවීමෙන්.

උරුමයක් අළු දූවිලි බවට පත් කෙරුණා. ඒත් අරගලය තවමත් ජීවමානයි!

උතුරේ වගේම දකුණේ වැඩකරන පන්තියේ එකමුතුවෙන් — “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා!”

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” – යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීමේ 45 වැනි සමරුව Read More »

Jaffna speech

“Never Again” — 45th Commemoration of the Jaffna Public Library Arson

Tonight marks the 45th anniversary of the burning of the Jaffna Public Library in May 1981. If we, the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), the Revolutionary Left Faction of the Socialist Equality Party of Sri Lanka, were present at a commemoration event before the Jaffna Public Library today, and asked to address an audience of our Sinhalese, Tamil and Muslim brothers and sisters, friends and comrades, we would have delivered the following speech.  


By Sanjaya Jayasekera, member SLLA. 

Jaffna library arson
Jaffna Public Library after Arson. Image courtesy of CPA X.


Friends, comrades, brothers and sisters — Tamils, Sinhalese, Muslims, and all who cherish the meaning of human dignity,

Forty-five years ago today, in the dead of night, flames consumed one of the greatest cultural treasures of South Asia. The Jaffna Public Library — home to over 97,000 volumes, to irreplaceable ola leaf manuscripts, to ancient chronicles and living memory, to the intellectual heritage of the Tamil people accumulated across centuries — was reduced to ashes. Not by accident. Not by nature. But by deliberate human hands: uniformed police and organized thugs, dispatched from the south under the protection and direction of the United National Party government of J.R. Jayawardena. Ministers Gamini Dissanayake and Cyril Mathew — who boasted in print that the Sinhalese must rise to “protect Buddhism” — arrived in Jaffna to oversee the operation. Four Tamil men were dragged from their homes and killed. Homes, shops, offices, and the press of Tamil newspaper Ealanadu were burned. Statues of Tamil cultural figures were demolished at road junctions.

This was not a spontaneous eruption. It was a political decision, made in Colombo, carried out in Jaffna, and covered up in silence by an entire political establishment and a compliant media. No official inquiry was ever held into the destruction of the library. No one was prosecuted. No minister faced justice. The fire that burned on the night of May 31, 1981 was lit by the ruling class of this island — and it was fueled by decades of communalist poison that every major political party, UNP and SLFP alike, had been injecting into the bloodstream of Sri Lankan society since independence.

We gather here today not only to grieve. We gather to understand. We gather to draw the lessons that the ruling class — of every party, of every era — has worked hardest to prevent the people of this island from drawing.

What was destroyed that night?

The books that burned were irreplaceable — Yalpanam Vaipavama, the history of Jaffna, existed in only one copy, and it perished in the fire. But the rulers of Sri Lanka were not primarily burning books. They were burning a people’s sense of themselves. They were burning the confidence, the continuity, and the cultural selfhood of the Tamil minority. They were sending a message, written in fire: You do not belong here. Your history does not count. Your culture is disposable. Your lives are contingent on our permission.

This was the language of Sinhala chauvinism — not a fringe ideology, but the official state ideology, entrenched in the very constitution of the republic by the Sinhala Only Act of 1956, by the anti-Tamil university admissions schemes, by Buddhism’s enshrinement as the state religion. And it was the language of a ruling class that used communal hatred as a tool of governance, a weapon to distract the Sinhalese poor and working class from the economic policies — the austerity, the open-market “liberalization,” the assault on wages and public services — that were devastating their own lives alongside the lives of Tamil workers.

The burning of the Jaffna Library was not the beginning. And it was not the end. It was a turning point — a signal flare fired two years before the July 1983 pogrom, in which organized Sinhala mobs, with voter registration lists in hand provided by state institutions, went from door to door, burning Tamil families alive in Colombo and across the island. Black July ignited a civil war that would consume nearly three decades, claim tens of thousands of lives, shatter entire communities — Tamil and Sinhalese — and culminate in the final military assault of May 2009 at Mulivaikkal, where tens of thousands of Tamil civilians were massacred in what the United Nations itself acknowledged as potential war crimes, while the world looked away.

Standing today here facing the once flame-engulfed walls of this magnificent monument, we should say loudly, “Never Again”.  Never again must mean: never again a burned library. Never again a Black July. Never again a Mulivaikkal.

But “never again” cannot be a wish. It must be a program.

Seventeen years have passed since the guns fell silent in May 2009. What has changed? The war is over — but the conditions that produced the war are not. The military still occupies the North and East. Tamil lands remain seized under military control. Mulivaikkal commemorations — the most basic act of mourning the dead — are physically disrupted by state-backed mobs and security forces. Tamil protesters are harassed by racist mobs and are arrested. A vicious social media hate campaign, coordinated and deliberate, brands every Tamil who speaks of their history, their grief, or their rights as a terrorist, an LTTE sympathizer, a separatist. Tamil writers find their books blocked by government censors under the cynical banner of “national unity.” And presiding over all of this today is the JVP/NPP government of Anura Kumara Dissanayake — a party that built its political career on enthusiastic support for the anti-Tamil war, that opposed every concession to Tamil democratic rights, and that now poses as a government of “national unity” while allowing Sinhala chauvinist propaganda to circulate freely.

We must say this plainly: the militarization of the North has not ended with the war. It has continued and deepened. Successive governments — from Rajapaksa to Wickremesinghe to Dissanayake — have maintained the military stranglehold on Tamil life because the military is the iron fist of a capitalist state that rules in the interests of the Sinhalese bourgeoisie and serves as the instrument of communal oppression. The glorification of the military — the victory parades, the war monuments, the cult of the soldier — is not incidental. It is how the ruling class educates the Sinhalese masses into accepting militarism as their national identity, while ensuring that no united struggle of Tamil and Sinhalese workers can challenge the social order.

The moral disorientation you see in Sinhalese society today — the celebration of soldiers over teachers, the tolerance of racist social media, the passive acceptance of Tamil humiliation and even calls for the repeat of the historical violence, massacres and vandalism — is not the natural condition of the Sinhalese people. It is a manufactured condition. It has been manufactured, across decades, by a ruling class that needed Sinhalese workers to see Tamils as their enemy rather than their comrades. It is the deliberate product of a political culture built on militarism, chauvinism, fear, and lies — because a Sinhalese worker who hates Tamil workers is a worker who will never turn to face his actual oppressor.

It is in this context that we should turn to the lessons of seven decades of betrayal

The tragedy of Sri Lanka is inseparable from the history of betrayal by the parties that once claimed to speak for the working class. The Lanka Sama Samaja Party — which emerged from the Trotskyist tradition — was once the largest workers’ party in South Asia. It had, within its hands, the political means to unite Tamil and Sinhalese workers on the basis of socialist internationalism, to oppose communalism at its roots, and to fight for a government of the working class that guaranteed equal rights for all national minorities. Instead, in 1964, the LSSP leadership capitulated to class collaboration, joined the bourgeois coalition of Sirima Bandaranaike — and sealed Tamil oppression into the very constitution of the republic. Colvin R. de Silva, once a fighter for the Fourth International, presided as a minister over the entrenchment of Sinhala-only language policy. This was not a minor error. It was a world-historical betrayal. It opened the road to every pogrom, every war crime, every burned library that followed.

Capitalism cannot solve the national question in Sri Lanka. The ending of the war did not solve the Tamil national question, and the ruling class has been capitalizing this unresolved problem ever since. Throughout the seventy-eight years of independence it has produced only communal war and economic devastation. The Tamil bourgeois parties — the TULF, the TNA and its successors — have failed Tamil workers and youth just as comprehensively, channeling legitimate grievances into parliamentary deals with Colombo and appeals to foreign imperialist powers that have never served Tamil interests and never will. The LTTE’s separatist program, whatever its origins in the just anger of Tamil youth, could not overcome the fundamental reality that a separate Tamil capitalist state would be a small, economically weak entity, dependent on the same imperialist powers that armed and sustained Colombo’s military, unable to guarantee the rights of Tamils who live within and outside the North and East, and incapable of addressing the root class question.

The path forward is not separation. It is not a communal deal brokered between Tamil and Sinhalese elites. It is the unification of the Sri Lankan working class — Tamil, Sinhalese, and Muslim — in a common struggle against the capitalist system that has used communalism as its instrument of rule for seven decades.

What does “Never Again” demand of us?

When we say “never again,” we do not make a sentimental appeal. We make a political commitment.

Never again a Jaffna Library arson means: never again will we allow the ruling class to burn the cultural heritage of any people — because we understand that the hand that lit that fire was the hand of class rule, using racial hatred as its instrument.

Never again a Black July means: never again will Sinhalese workers stand aside while their class brothers and sisters are massacred — because we understand that the pogrom was organized against Tamils to prevent the unity that would threaten the ruling class.

Never again a Mulivaikkal means: never again will the working class accept a “military solution” to what is a social and political problem — because we understand that the massacre of Tamil civilians served not the interests of Sinhalese workers but the interests of a military apparatus and a ruling class that then turned its guns on Sinhalese workers in austerity, repression, and the destruction of democratic rights.

The Sinhalese workers and youth who are told today that their national glory consists in military parades and the suppression of Tamil commemorations — they are being robbed. They are being robbed of their class consciousness, of their solidarity with fellow workers, of their capacity to fight for their own emancipation. The same ruling class that burned the Jaffna Library has imposed poverty, casualized labor, and IMF austerity on Sinhalese workers. The same military that massacred Tamils at Mulivaikkal is the instrument of a state that imprisons striking workers and breaks trade unions. The enemy of Tamil workers is the enemy of Sinhalese workers. His name is not Tamil or Sinhalese. Its name is Capital.

What are we fighting for?

We call upon Tamil and Sinhalese workers, youth, teachers, students, and intellectuals to build a united movement — not a movement of ethnic reconciliation brokered by elites who represent no one but themselves, but a movement of the working class, fighting for:

The immediate end to military occupation of the North and East, and the return of all seized Tamil lands to the rightful owners. The right to commemorate the Tamil dead at Mulivaikkal and all sites of atrocity — without harassment, disruption, or criminalization. Full linguistic, cultural, and democratic rights for Tamils and all national minorities, including the Muslim community which has faced its own waves of racist persecution. An end to the militarist culture that has been poisoned into Sinhalese society — a culture that glorifies killing and suppresses solidarity. The prosecution of those responsible for war crimes and crimes against humanity, from Black July through to Mulivaikkal. And above all — a socialist political program that places the resources of this island — its land, its labor, its productive capacity — under the democratic control of its working people, Sinhalese, Tamil, and Muslim alike, so that poverty, communal division, and ruling-class manipulation can be swept away at their roots.

The Jaffna Library held the memory of a civilization. It held books that no one can recover. But it also holds, for us, an indelible political lesson: that a ruling class willing to burn a library is a ruling class willing to burn everything — willing to burn villages, willing to massacre civilians, willing to destroy entire peoples — in defense of its power and profit.

We honor the memory of what was destroyed on this night 45 years ago not by grief alone, but by commitment — the commitment to build the political movement that makes such destruction impossible, by ending the system that makes it necessary.

A heritage was rendered ashes. But the struggle lives on!

Never again — through the unity of the working class of the North and the South!

“Never Again” — 45th Commemoration of the Jaffna Public Library Arson Read More »

Ebola

එබෝලා වසංගතය, අධිරාජ්‍යවාදය සහ සමාජ මිනීමැරීමේ දේශපාලන ආර්ථිකය

එවාන් බ්ලේක් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මැයි 22 දින The Ebola epidemic, imperialism and the political economy of social murderයන හිසින් පළවූ එවාන්  බ්ලේක් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

එක් පුද්ගලයෙකු තවත් පුද්ගලයෙකුට මරණය සිදුවන අයුරින් ශාරීරික තුවාල සිදු කළ විට, අපි එම ක්‍රියාව සාවද්‍ය මනුෂ්‍ය ඝාතානයක් ලෙස හඳුන්වමු; ප්‍රහාරකයා එම තුවාලය මාරාන්තික වන බව කල්තියා දැන සිටියේ නම්, අපි ඔහුගේ ක්‍රියාව සිතාමතා කළ මිනීමැරුමක් ලෙස හඳුන්වමු. නමුත් සමාජය විසින් සිය ගණනක් වූ නිර්ධන පන්තිකයින්ව, ඔවුන්ට අකාලයේ සහ අස්වාභාවික මරණයකට අනිවාර්යයෙන්ම මුහුණ දීමට සිදුවන තත්ත්වයකට පත් කරන විට… මෙම දහස් සංඛ්‍යාත වින්දිතයින් විනාශ වී යා යුතු බව දැන දැනත්, එම තත්ත්වයන් එලෙසම පැවතීමට ඉඩ හරින විට, එහි ක්‍රියාව ද තනි පුද්ගලයෙකුගේ ක්‍රියාවක් මෙන්ම ස්ථිර වශයෙන්ම මිනීමැරුමකි… කිසිවෙකු මිනීමරුවාව දකින්නේ නැත… නමුත් එය මිනීමැරුමක් ලෙසම පවතියි.

—ප්‍රෙඩ්රික් එංගල්ස්, එංගලන්තයේ කම්කරු පන්තියේ තත්ත්වය (1845)

Ebola
සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩලයක් විසින් 2026 මැයි 21 වන බ්‍රහස්පතින්දා දින කොංගෝවේ රුවන්පාරා හි පිහිටි ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථානයක් වෙත එබෝලා රෝගියෙකු රැගෙන යනු ලබයි. [ඒපී ඡායාරූපය/මෝසස් සවාසාවා]

කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRC) සහ උගන්ඩාව මේ වන විට දැඩි ලෙස වෙළාගෙන පවතින එබෝලා වසංගතය, ස්වභාවික විපතක් ලෙස මාධ්‍ය මඟින් නිරන්තරයෙන් හඳුන්වනු ලබයි. මෙය සත්‍යය වසන් කිරීමකි. “දේව ක්‍රියාවක්” යන පැරණි යෙදුම මෙන්ම, “ස්වභාවික විපත” යන්න ද ඉරණමට අවනත වීම සඳහා වූ සූත්‍රයකි. එමඟින් සිදු කරන්නේ, සැබවින්ම හඳුනාගත හැකි මෙන්ම වගකීමට බැඳ තැබිය හැකි තීරණ, ව්‍යුහයන් සහ අභිලාෂයන්හි ප්‍රතිඵලයක් වන දෙයක්, හුදෙක් දෛවය ලෙස පෙන්වා දීමයි. 

සත්ව ලෝකයෙන් රෝග කාරකයක් (pathogen) මතුවීම, මූලික වශයෙන් ගත් කල ස්වභාවික සිදුවීමකි. නමුත් නවීන විද්‍යාව විසින් එවැනි සිදුවීම් සමඟ මානව වර්ගයාට ඇති සම්බන්ධතාවය පරිවර්තනය කර තිබේ. රෝග ව්‍යාප්තියක් එහි මුල් දිනවලදීම හඳුනා ගැනීමට, එහි පැතිරීම සොයාගෙන එය හුදකලා කිරීමට සහ ආසාදිතයන්ට ප්‍රතිකාර කිරීමට අවශ්‍ය මෙවලම් දැනටමත් පවතී. එබැවින්, සතුන්ගෙන් මිනිසුන්ට රෝගයක් සම්ප්‍රේෂණය වීම (zoonotic spillover) පාලනය කළ හැකි රෝගී පොකුරක් බවට පත්වන්නේද නැතහොත් කලාපීය ව්‍යසනයක් බවට පත්වන්නේද යන්න ස්වභාවධර්මය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නොව, සමාජය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි.

එවැනි රෝග සම්ප්‍රේෂණයන් (spillovers) සිදු වන තත්ත්වයන් ද සමාජ සංවර්ධනයේ ම ප්‍රතිඵල වේ. එනම්, හුදකලා වූ පරිසර පද්ධති තුළට සම්පත් නිස්සාරණය කිරීමේ කටයුතු ආක්‍රමණය කිරීම, වේගවත් වන වන විනාශය, අවතැන් වූ ජනතාව අවිධිමත් ජනාවාසවල ඒකරාශී වීම සහ සියල්ලටමත් වඩා දේශගුණික විපර්යාසයන්හි බාධාකාරී බලපෑම් ය. නේචර් (Nature) සඟරාවේ පළ වූ 2022 අධ්‍යයනයකින් පුරෝකථනය කර ඇති පරිදි, දේශගුණය සහ භූමි පරිහරණය හේතුවෙන් සතුන් ගැවසෙන කලාපවල සිදු වන වෙනස්වීම් නිසා ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ විවිධ ජීවී විශේෂ අතර වෛරස් සම්ප්‍රේෂණය වීම සඳහා (cross-species viral transmission) නව අවස්ථා දහස් ගණනක් නිර්මාණය වනු ඇත. මේවා ප්‍රධාන වශයෙන් ආසියානු සහ අප්‍රිකානු කලාපයන්හි කේන්ද්‍රගත වනු ඇත.

ලෝකය වඩාත් අනතුරුදායක බවට පත් කර ඇති එම තාක්ෂණික දියුණුවම, මෙම අනතුරු මැඩපැවැත්වීම සඳහා අවශ්‍ය මඟ ද මානව වර්ගයාට ලබා දී ඇත. නමුත් එම හැකියාව, එය ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට අපොහොසත් වූ අරාජික සමාජ ක්‍රමයක් තුළ සිරවී පවතී. දැවැන්ත නිෂ්පාදන බලයකින් යුත්, ගෝලීය වශයෙන් ඒකාබද්ධ වූ ආර්ථිකයක්, ප්‍රතිවාදී ජාතික රාජ්‍යයන් ලෙස කැබලි වී පවතින අතර, තාර්කිකව සැලසුම් කිරීමට හෝ පොදු යහපත උදෙසා ක්‍රියා කිරීමට නොහැකි මූල්‍ය කතිපයාධිකාරියක ලාභය වෙනුවෙන් යටත් වී තිබේ.

උත්සන්න වෙමින් පවතින එබෝලා වසංගතය “සමාජ ඝාතනයක්” ලෙස සැලකිය හැක්කේ හරියටම මේ නිශ්චිත අර්ථයෙනි. අද වන විට මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ සිදුවෙමින් පවතින මෙම සමූහ මරණ, එය වැළැක්වීම සඳහා සෑම හැකියාවක්ම සතු වූ, එහෙත් ඒ සඳහා හරස්ව පැවති ආරක්ෂක විධිවිධාන බිඳ දැමීමට තෝරාගත් පාලක පන්තියක් විසින්, යමක් කිරීමෙන් මෙන්ම නොකර හැරීමෙන් (පැහැර හැරීමෙන්) සිදු කරන ලද අපරාධයන්හි ප්‍රතිඵලයකි.

සැකකටයුතු රෝගීන් 650 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ සැකකටයුතු මරණ 150 කට වඩා වාර්තා වෙමින්, බුනියා (Bunia), ගෝමා (Goma) සහ කම්පාලා (Kampala) යන නගර කරා වෛරසය දැනටමත් ව්‍යාප්ත වී ඇති පසුබිමක, වැළැක්විය හැකිව තිබූ මෙම මරණ සංඛ්‍යාව ඉදිරි මාසවලදී දහස් ගණනක් හෝ ඇතැම් විට දස දහස් ගණනක් දක්වා ඉහළ යාමට බොහෝ දුරට ඉඩ තිබේ. දැනට ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින ‘බුන්ඩිබුග්යෝ’ (Bundibugyo) ප්‍රභේදය සඳහා අනුමත කරන ලද එන්නතක් හෝ නිශ්චිත ප්‍රතිකාරයක් නොමැති අතර, මීට පෙර සිදු වූ වසංගත ව්‍යාප්ත වීම් දෙකකදීම ඉන් ආසාදනය වූවන්ගෙන් 30% ත් 50% ත් අතර ප්‍රමාණයක් මියගොස් තිබේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (WHO) නිලධාරීන් ද පිළිගන්නේ පරීක්ෂණ මට්ටමේ පවතින එන්නතක් (candidate vaccine) සඳහා වුවද තවමත් මාස හයක සිට නවයක දක්වා කාලයක් ගතවනු ඇති බවයි.

පෘථිවිය මත පවතින බරපතලම මානුෂීය අර්බුදවලින් එකකට දැනටමත් මුහුණ දෙමින් සිටින කලාපයක මෙම වෛරසය මතු වී තිබේ. නැගෙනහිර කොංගෝව වසර 30කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ පැවති යුද්ධයකින් බැටකා ඇති අතර, ඉන් මිලියන 6කට අධික ජනතාවක් මියගොස් තිබේ. ඔවුන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් මියගොස් ඇත්තේ රෝගාබාධ සහ සාගින්න හේතුවෙනි. මිලියන 7කට අධික පිරිසක් රට තුළම අවතැන් වී සිටින අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් පිරිසිදු ජලය හෝ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් නොමැති කඳවුරුවල තදබදව ජීවත් වෙති; එසේම මිලියන 27කට ආසන්න පිරිසක් දැඩි සාගින්නකට මුහුණ දී සිටිති. කොලරාව, සරම්ප සහ එම්පොක්ස් (mpox) වැනි රෝග ද එහි අඛණ්ඩව ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී. රක්තපාත උණක් (hemorrhagic fever) වර්ධනය වීමට සහ සීඝ්‍රයෙන් පැතිරී යාමට වඩාත්ම හිතකර වන්නේ හරියටම මෙවැනි තත්ත්වයන් ය. ඖෂධ, එන්නත් සහ ආරක්ෂිත උපකරණ නොමැති වීම හේතුවෙන් තමන් “භීතියෙන් කලබල  වූ තත්ත්වයක” (panic mode) පසුවන බව අප්‍රිකානු රෝග පාලන සහ වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථානයේ (Africa CDC) අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ජීන් කසෙයා (Jean Kaseya) පැවසූ අතර, “පුද්ගලික ආරක්ෂක උපකරණ (PPE) නිෂ්පාදනය කිරීමේ පහසුකම් අප සතුව නැතැ” යි ඔහු ඍජුවම වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කළේය.

Map
නැගෙනහිර කොංගෝව සහ උගන්ඩාව පුරා එබෝලා වසංගතයේ භූගෝලීය ව්‍යාප්තිය; මෙහිදී වැඩිම රෝගීන් සංඛ්‍යාවක් ඉටූරි පළාතේ (Ituri Province) කේන්ද්‍රගත වී ඇති අතර, දේශසීමා හරහා සිදු වූ ආසාදනයන් කම්පාලා (Kampala) දක්වා ළඟා වී ඇත. [ඡායාරූප මූලාශ්‍ර: Natural Earth, geoBoundaries. සිතියම: WSWS. / CC BY 4.0]

මෙම පසුබිම හමුවේ, ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ ප්‍රතිචාරය වී ඇත්තේ ජාතිකවාදී සහ විද්‍යා-විරෝධී ප්‍රතිපත්තිවල සංකලනයකි. මෑතකදී කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRC), උගන්ඩාව හෝ දකුණු සුඩානය යන රටවල රැඳී සිටි පුරවැසියන් නොවන පුද්ගලයින්ට ඇතුළු වීම තහනම් කිරීම සඳහා එය කලාතුරකින් භාවිත වන “Title 42” බලතල ක්‍රියාත්මක කළ අතර, එවැනි සංචාරකයින් රැගත් ඇමරිකාව බලා පැමිණෙන සියලුම ගුවන් යානා එක් ගුවන් තොටුපළක් වෙත පමණක් යොමු කිරීමට ද නියෝග කළේය.පසුගිය බදාදා, රේගු සහ දේශසීමා ආරක්ෂණ බලකාය (CBP) විසින් පැරිසියේ සිට ඩිට්‍රොයිට් බලා පියාසර කළ එයාර් ෆ්‍රාන්ස් (Air France) ගුවන් යානයක් මොන්ට්‍රියල් වෙත හරවා යැවීමට බල කරන ලදී. ඒ, කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් නොපෙන්වූ සහ කිසිදු අනතුරක් නොමැති කොංගෝ ජාතික මගියෙකු “වැරදීමකින්” ඊට ගොඩවී තිබීම හේතුවෙනි. රෝග ලක්ෂණ නොමැතිව එබෝලා වෛරසය පැතිර යා නොහැකි බැවින්, මෙම ගුවන් යානය හරවා යැවීම මහජන සෞඛ්‍ය ක්‍රියාමාර්ගයක් නොව, හුදෙක් දේශීයත්වයට (ජාතිකවාදයට) පක්ෂපාතී දේශපාලන සංදර්ශනයක් පමණි.වසංගතය එහි ආරම්භක ස්ථානයේදීම මර්ධනය කිරීම සඳහා වොෂින්ටනය (ඇමරිකානු රජය) ලබා දී ඇති එකම දායකත්වය වන්නේ දළ වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 13ක් ලබා දීමට පොරොන්දු වීම පමණි. එය සැබවින්ම අවශ්‍ය වන ප්‍රමාණය හා සසඳන විට සාගරයට වැටුණු දිය බින්දුවක් වැනි ඉතා අල්ප ප්‍රමාණයකි.

වඩාත් මූලික වශයෙන්, පසුගිය මාස 15 පුරා ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් මෙම වසංගතය එහි ආරම්භක ස්ථානයේදීම නැවැත්වීමට හැකියාව තිබූ වැඩසටහන්ම විනාශ කිරීම අරමුණු කරගත්, සහමුලින්ම විනාශ කර දැමීමේ (scorched-earth) ප්‍රතිපත්තියක් දියත් කර ඇත. 2025 ජනවාරි මාසයේ සිට, හරියටම මෙම කලාපය තුළ රක්තපාත උණ හඳුනා ගැනීම සඳහා නිර්මාණය කර තිබූ ඩොලර් මිලියන 100ක ස්ටොප් ස්පිල්ඕවර් (STOP Spillover) වැඩසටහන එය විසින් අත්හිටුවා ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සඳහා වූ එක්සත් ජනපද නියෝජිතායතනය (USAID) විසුරුවා හැර තිබේ. එමෙන්ම අප්‍රිකානු රෝග නිරීක්ෂණ කටයුතුවල කොඳු නාරටිය බඳු වූ, ඒඩ්ස් සහන සඳහා වූ ජනාධිපතිවරයාගේ හදිසි සැලැස්ම (PEPFAR) ජාලයන් බරපතල ලෙස අඩපණ කර ඇත; ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයෙන් (WHO) ඉවත් වී ඊට ප්‍රතිපාදන සැපයීම ද නතර කර ඇති අතර, රෝග පාලන සහ වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථානය (CDC) එහි ජාත්‍යන්තර සමගාමී ආයතනවලින් වෙන් කරමින් නිහඬ කිරීමේ නියෝගයක් (gag order) ද පනවා තිබේ.

මෙම සෑම ක්‍රියාමාර්ගයකටම ක්ෂණිකවම මාරාන්තික ප්‍රතිවිපාක ඇති විය. රසායනාගාරවල කටයුතු අක්‍රීය වූ අතර, ආසාදිතයන් ඇසුරු කළ අය සොයාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය (contact tracing) බිඳ වැටී, පුහුණු සේවකයින් විසිරී ගියහ. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, වෛරසය කිසිදු හඳුනාගැනීමකින් තොරව සති හයකට ආසන්න කාලයක් ඉටූරි (Ituri) කලාපය තුළ ව්‍යාප්ත විය. මෙය එංගල්ස් අදහස් කළ නිශ්චිතම අර්ථයෙන්ම සමාජ මිණීමැරීමකි. එනම්, මෙම මරණ සිදු කරනු ලබන්නේ කිසියම් තනි පුද්ගලයෙකු අතින් නොව, එම මරණය අනිවාර්යයෙන්ම සිදුවන තත්ත්වයන් දැන දැනම එලෙසම පවත්වාගෙන යන පාලක පන්තියක් විසිනි. 

ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ අපරාධ යනු සියවසකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ පැවති අධිරාජ්‍යවාදී යටත් කරගැනීම් සහ කොල්ලකෑම්වල නවතම පියවර පමණි. බෙල්ජියමේ දෙවන ලියෝපෝල්ඩ් රජු යටතේ, බලහත්කාර ශ්‍රමය සහ භීෂණය රජකළ පාලන තන්ත්‍රයක් තුළ මිලියන 10ක් තරම් විශාල කොංගෝ වැසියන් පිරිසක් මියගියහ. මෙම තත්ත්වයන් වසංගත රෝග වර්ධනය වීමට මඟ පෑදූ අතර, ජානමය අධ්‍යයනයන් මඟින් 1920 අවට කාලයේදී කින්ෂාසා (Kinshasa) නගරයෙන් ආරම්භ වූ බවට හඳුනාගෙන ඇති එච්.අයි.වී. (HIV) වෛරස් ප්‍රභේදය ද ඊට ඇතුළත් ය. 1961 දී, සී.අයි.ඒ. (CIA) සංවිධානය විසින් පැට්‍රිස් ලුමුම්බා (Patrice Lumumba) ඝාතනය සැලසුම් කිරීමට සහාය දුන් අතර, ඇමරිකානු අනුග්‍රහය ලත් ඒකාධිපති මොබුටු සේසේ සෙකෝ (Mobutu Sese Seko) බලයට පත් කරන ලදී. ඔහු යටතේ රටේ සෞඛ්‍ය යටිතල පහසුකම් මුළුමනින්ම විනාශ වී ගියේය.

Image Not Found
දෙවන ලියෝපෝල්ඩ් රජුගේ පාලන සමයේදී රබර් නිෂ්පාදන ඉලක්ක සපුරාලීමට අපොහොසත් වීම හේතුවෙන් අත් පා කපා දමා (විකෘති කර) දණ්ඩනයට ලක් වූ දරුවන්

රුවන්ඩාවේ සහය ලබන M23 මිලීෂියා කණ්ඩායම විසින් දැනට මෙහෙයවනු ලබන, 1996 වසරේ සිට නැගෙනහිර කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRC) තුළ ඇවිලෙමින් පවතින යුද්ධ, සැබවින්ම කිවූ (Kivus) සහ ඉටූරි (Ituri) කලාපවල පවතින කොල්ටන් (coltan) සහ රත්තරන් අත්පත් කර ගැනීම සඳහා කෙරෙන අරගලයන් ය. දැනට එබෝලා වසංගතය දරුණු ලෙස පැතිර යන්නේ ද හරියටම මෙම ප්‍රදේශය තුළ ය. මෙම ඛනිජ වර්ග, දකුණු දිග ප්‍රදේශයෙන් ලබාගන්නා කොබෝල්ට් (cobalt) ද සමඟින්, ලොව විශාලතම සමාගම්වල සැපයුම් දාමයන් ඔස්සේ දියුණු ආර්ථිකයන් සහිත රටවල ස්මාර්ට්ෆෝන්, ලැප්ටොප් පරිගණක සහ විද්‍යුත් වාහන නිෂ්පාදනය සඳහා ගලා යයි. මේ හරහා ‘ග්ලෙන්කෝර්’ (Glencore) වැනි මහා පරිමාණ කැණීම් සමාගම් මෙන්ම, ඔවුන් විසින් අමුද්‍රව්‍ය සපයනු ලබන ලොව දැවැන්ත තාක්ෂණික සමාගම් ද තවදුරටත් පොහොසත් වේ.පසුගිය වසරේදී ඇති කරගත් ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ “වොෂින්ටන් සම්මුතිය” (Washington Accord) යනු,  ඇමරිකාව  සදහා මෙම ඛනිජ සම්පත් වෙත වරප්‍රසාදිත ප්‍රවේශයක් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ගත් නිරුවත් උත්සාහයකි. මෙම සම්මුතිය තහවුරු කරගනු ලැබුවේ, දැනට එම කලාපයේ සේවය කරන කම්කරුවන්ට මියයෑමට ඉඩ හැර නිහඬව බලා සිටින එම පාලක කල්ලි විසින්ම ය.

තවද, වත්මන් ව්‍යසනය යනු වෙනත් මුහුණුවරකින් සිදුවන කොවිඩ්-19 (COVID-19) වසංගතයේම අඛණ්ඩ පැවැත්මකි. එම වසංගතයට බොහෝ කලකට පෙර සිටම, ධනේශ්වර පන්තියේ පුළුල් කොටස් අතර නව-මැල්තස්වාදයක් (neo-Malthusianism) නැවත ඉස්මතු වී තිබුණි. එනම්, සීමිත “දැරීමේ ශක්තියක්” (carrying capacity) සහිත ග්‍රහලෝකයක් මත ජීවත් වන දුප්පතුන්ව අතිරික්ත බරක් ලෙස නැවත අර්ථ දැක්වීමයි. මෙම ධර්මතාවය විසින් සමූහ මරණ සලකනු ලැබුවේ වැළැක්විය යුතු ව්‍යසනයක් ලෙස නොව, අමිහිරි අවශ්‍යතාවයක් ලෙසය. ලොව පුරා මිලියන 30කට අධික ජනතාවක් බිලිගත් සහ මිලියන 400කට වැඩි පිරිසකට ‘ලෝන්ග් කොවිඩ්’ (Long COVID) තත්ත්වයෙන් පීඩා විඳීමට සලස්වා ඇති කොවිඩ්-19 වසංගතය, මෙම දෘෂ්ටිකෝණය සමූහ මරණ සාමාන්‍යකරණය කරන විවෘත ෆැසිස්ට්වාදී සහ සුජනකවාදී (eugenicist) මතවාදයක් බවට පරිවර්තනය කළේය. එය දැන් එබෝලා වසංගතය සඳහා දක්වන ප්‍රතිචාරය තුළින් ද ප්‍රකාශයට පත් වේ.

මූල්‍ය කතිපයාධිකාරිය උකහාගත් ප්‍රධානතම පාඩම වූයේ ඊළඟ වසංගතය වළක්වා ගන්නේ කෙසේද යන්න නොව; නිරෝධායන කටයුතු, සම්පත් බලමුලු ගැන්වීම් හෝ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලීන් අත්හිටුවීම් වැනි කිසිදු දෙයකට, තම ලාභ ගලායාමට බාධා කිරීමට ඉඩ නොදෙන බව සහතික කරන්නේ කෙසේද යන්නයි.

පවතින ක්‍රමයේ කිසිදු පාර්ශ්වයක් මින් මිදීමට මඟක් ඉදිරිපත් කරන්නේ නැත. සමස්ත ධනේශ්වර මාධ්‍යයම මෙය ඈත බැහැර සිදුවන ප්‍රාදේශීය සිදුවීමක් ලෙස හුවා දැක්වීමට කුමන්ත්‍රණය කරන අතර, ගෝලීය මානව වර්ගයාගේ මූලික අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවයෙන් මෙන්ම, මෙම ව්‍යසනය ඇති කිරීමට හේතු වූ වොෂින්ටනයේ සහ අනෙකුත් අධිරාජ්‍යවාදී අගනගරවල ප්‍රතිපත්තිවලින් ද එය මුළුමනින්ම වෙන් කර දක්වයි.

අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ට මූල්‍යමය වශයෙන් බැඳී සිටින ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට (WHO), කප්පාදු කිරීම් මඟින් ගෝලීය ප්‍රතිචාරය අකර්මණ්‍ය කළ රජයේ නම සඳහන් කිරීමට පවා නොහැකි වී ඇත.මේ සතියේ පැවැති ලෝක සෞඛ්‍ය සමුළුවේදී (World Health Assembly) සිය ප්‍රධාන දේශනය පවත්වමින්, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ටෙඩ්රොස් අධනොම් ගෙබ්‍රෙයෙසස් (Tedros Adhanom Ghebreyesus) , කිසිදු පන්ති බෙදීමක් හෝ අධිරාජ්‍යවාදයක් නොමැති වන්නාක් මෙන්, “ආධාර කප්පාදු කිරීම්” පිළිබඳව කර්මවාචකයෙන්  සදහන් කරමින් වගකිවයුත්තන් නම් නොකර මුළු ලෝකයම “එකම ඔරුවක” සිටින බවක් ගැන කතා කළේය. එහි නිලධාරීන්ගේ චේතනාවන් කුමක් වුවත්, ව්‍යසනයේ නියම මූලාශ්‍රය හඳුනා ගැනීමට අපොහොසත් වන ආයතනයක් කෙරෙහි එය නැවැත්වීම සඳහා විශ්වාසය තැබිය නොහැකිය.

මෙම වසංගතය නැවැත්වීමට සහ ඊළඟ ගෝලීය වසංගතය වැළැක්වීමට අවශ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග අභිරහස් දේවල් නොවන අතර, ඒවා මානව වර්ගයාට ළඟා විය නොහැකි මට්ටමක පවතින්නේ ද නැත. හදිසි මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ලෝකයේ සම්පත් ක්ෂණිකව බලමුලු ගැන්වීම ඒ සඳහා අවශ්‍ය වේ:

  • ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් විනාශ කරන ලද වැඩසටහන්වලින් ආරම්භ කරමින්, ගෝලීය රෝග නිරීක්ෂණ ක්‍රියාවලිය නැවත ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම සහ එය විශාල වශයෙන් පුළුල් කිරීම.
  • එම කාර්යයන්හි සැබවින්ම නිරත වන පුද්ගලයන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ, වෛද්‍ය කාර්ය මණ්ඩල, රසායනාගාර සහ ආරක්ෂිත උපකරණ බලපෑමට ලක් වූ කලාපය වෙත ලබාදීම.
  • බලපෑමට ලක් වූ කලාපයේ සිටින සියලුම දෙනා අතර සමානව බෙදා හැරීම සඳහා, නොමිලේ ලබාදෙන සහ ආරක්ෂිත එන්නත් මෙන්ම ප්‍රතිකාර ක්‍රම කඩිනමින් නිපදවීම (සංවර්ධනය කිරීම). බන්ඩිබුගියෝ (Bundibugyo) වෛරසයට එරෙහිව ඵලදායී බව තහවුරු වී ඇති සහ ඇමරිකානු රජයට පූර්ණ අයිතිය හිමි MBP134 ප්‍රතිදේහ ප්‍රතිකාරය, දැනට සිදු කෙරෙන පරිදි “අධික අවදානමක් ඇති ඇමරිකානුවන්” සඳහා පමණක් තොග රැස්කර තබා නොගෙන, කොංගෝ සහ උගන්ඩා රෝගීන් සඳහා මුදාහැරීම හා අත්හදා බැලීම සිදු කළ යුතුය.
  • කොංගෝවෙන් ලාභ ලබන මහා පරිමාණ කැණීම් සමාගම් සහ තාක්ෂණික සමාගම් විසින් රැස් කරගෙන ඇති අතිමහත් ධනය පවරා ගැනීම සහ එම ධනය සමස්ත කලාපය පුරා නවීන සෞඛ්‍ය යටිතල පහසුකම් ගොඩනැගීම සඳහා යෙදවීම.

ධනවාදී සහ ජාතික-රාජ්‍ය පද්ධතියේ රාමුව තුළ මෙම  විසඳිය නොහැකි  ගැටළුවට (impasse) කිසිදු විසඳුමක් නොමැත. අධිරාජ්‍යවාදී ආණ්ඩු, මහා පරිමාණ සමාගම් (සංස්ථා) හෝ ඔවුන්ට යටත් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) වැනි ආයතන විසින් මෙම ක්‍රියාමාර්ග කිසිවක් ක්‍රියාවට නංවනු නොලැබේ. සෑම ධනේශ්වර පක්ෂයකින්ම සහ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදයකින්ම ස්වාධීනව බලමුලු ගැන්වුණු ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට, ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානයේ (IWA-RFC) ධජය යටතේ සෑම දේශසීමාවක් හරහාම කම්කරුවන් සම්බන්ධ කරන තමන්ගේම අරගල සඳහා සංවිධානය වන ක්‍රියාකාරී කමිටු හරහා පමණක් ඒවා වෙනුවෙන් සටන් කළ හැකිය.

වසංගත සහ බෝවන රෝගවලින් ගෝලීය සමාජය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, පෞද්ගලික ලාභය වෙනුවට මිනිස් අවශ්‍යතා පදනම් කරගනිමින් නිෂ්පාදනය සහ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ තාර්කික මෙන්ම ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සංවිධානය කිරීම අවශ්‍ය වේ.මෙය කළ හැකි වන්නේ ලෝක සමාජවාදය සඳහා වන අරගලය තුළ කම්කරු පන්තියේ ජාත්‍යන්තර ඒකාබද්ධතාවය මගින් පමණි. දරිද්‍රතාවයේ සහ යුද්ධයේ සෑම රෝගයකටම එරෙහි සටන මෙන්ම, එබෝලා (Ebola) වලට එරෙහි සටන ද මෙම විප්ලවවාදී වැඩපිළිවෙලෙන් වෙන් කළ නොහැක්කකි.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

එබෝලා වසංගතය, අධිරාජ්‍යවාදය සහ සමාජ මිනීමැරීමේ දේශපාලන ආර්ථිකය Read More »

NATO

රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය උත්සන්න වීම මධ්‍යයේ ස්වීඩනයේ පැවැති නේටෝ (NATO) සමුළුව, තියුණු වෙමින් පවතින අන්තර්-අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රතිවිරෝධතා මතුකර පෙන්වයි

ජෝර්ඩාන් ශිල්ටන් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මැයි 22 දින “NATO summit in Sweden exposes sharpening inter-imperialist antagonisms amid escalation of war on Russiaයන හිසින් පළවූ ජෝර්ඩාන් ශිල්ටන් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

NATO
2026 මැයි 22 සිකුරාදා දින ස්වීඩනයේ හෙල්සින්බර්ග්හිදී පැවැත්වුණු නේටෝ (NATO) විදේශ අමාත්‍යවරුන්ගේ රැස්වීමට සමගාමීව පැවති ‘ආක්ටික් 7’ (Arctic 7) හමුවක් අතරතුර, (දකුණේ සිට) නෝර්වේ විදේශ අමාත්‍ය එස්පන් බාත් අයිඩේ, එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ (දකුණේ සිට දෙවැන්නා) සහ අයිස්ලන්ත විදේශ අමාත්‍ය කැට්‍රින් ගුනාර්ස්ඩොටියර් (දකුණේ සිට තෙවැන්නා) යන පිරිස සහ (වමේ සිට) කැනඩා විදේශ අමාත්‍ය අනීතා ආනන්ද්, ස්වීඩන විදේශ අමාත්‍ය මාරියා මැල්මර් ස්ටෙනර්ගාඩ් සහ ඩෙන්මාර්ක විදේශ අමාත්‍ය ලාර්ස් ලොකේ රස්මුසන් සමඟ ඡායාරූපයකට පෙනී සිටි අයුරු. [ඒපී ඡායාරූපය/ජූලියා ඩිමරී නිකින්සන්]

නේටෝ සංවිධානයට අයත් සාමාජික රටවල් 32හි විදේශ අමාත්‍යවරු, මේ වසරේ ගිම්හාන සෘතුවේදී තුර්කියේ පැවැත්වීමට නියමිත නේටෝ රාජ්‍ය නායක සමුළුවට අදාළ මූලික කටයුතු සූදානම් කිරීම සඳහා බ්‍රහස්පතින්දා සහ සිකුරාදා දිනවල ස්වීඩනයේ හෙල්සින්බර්ග් නුවරට රැස් වූහ. රුසියාව අර්ධ යටත් විජිත මට්ටමකට ඇද දැමීම සඳහා අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින් ගෙන යනු ලබන අඛණ්ඩ යුදමය වාතාවරණයක් මධ්‍යයේ, එක්සත් ජනපදය සහ එහි හිටපු යුරෝපීය මෙන්ම කැනේඩියානු මිත්‍ර රටවල් අතර උග්‍ර වෙමින් පවතින විරෝධතා මෙම රැස්වීමේ ප්‍රධාන වශයෙන් කැපී පෙනුණි.

මෙම නේටෝ (NATO) රැස්වීම ඇමති මට්ටමින් ස්වීඩනයේදී පවත්වන ලද පළමු රැස්වීම විය. 2022 වසරේදී එක්සත් ජනපදය සහ නේටෝ සංවිධානය විසින් පොළඹවනු ලැබූ රුසියානු යුක්රේන ආක්‍රමණයෙන් පසුව, ෆින්ලන්තය සමඟ එක්ව ස්වීඩනය ද මෙම ආක්‍රමණශීලී යුද සන්ධානයට බැඳුණි.පසුගිය වසර හතරක කාලය තුළ, බෝල්ටික් මුහුදු වෙරළ තීරයන්ට හිමිකම් කියන, සාම්ප්‍රදායිකව මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළ මෙම රටවල් දෙක රුසියාවට එරෙහි නේටෝ යුද්ධයේ පෙරමුණේම පසුවන රාජ්‍යයන් බවට පරිවර්තනය වී ඇත. ඉන්, ෆින්ලන්තය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල රුසියාව සමඟ කිලෝමීටර් 1,300ක් දිගු දේශසීමාවක්  බෙදා හදා ගනී. 

පෝලන්තය වෙත අතිරේක සෙබළුන් 5,000ක් යෙදවීමට ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කිරීම හා සමගාමීව, එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ මෙම රැස්වීම සඳහා පැමිණියේය. ඒ, එම රටටම වෙනත් සෙබළුන් 4,000ක් යෙදවීමට තිබූ සැලසුමක් අවලංගු කර සතියක් ගතවීමටත් මත්තෙනි. ධවල මන්දිරයේ පාලනය හොබවන මෙම ෆැසිස්ට්වාදී නායකයා, ජර්මනියේ රඳවා සිටින එක්සත් ජනපද සෙබළුන් සංඛ්‍යාව 5,000කින් අඩු කිරීමට මේ මස මුලදී නියෝග කළේය. ඒ, වොෂින්ටනය (එක්සත් ජනපදය) කිසිදු මූලෝපායකින් තොරව ඉරානයට එරෙහිව යුද්ධයක නිරත වන බවට ජර්මන් චාන්සලර් ෆ්‍රීඩ්රික් මර්ස් ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසුවය.

සිකුරාදා උදෑසන නිල සාකච්ඡා ආරම්භ වීමට පෙර රූබියෝ මාධ්‍ය වෙත ප්‍රකාශ කළේ, මැදපෙරදිග කලාපයේ තම ක්‍රියාන්විතයන් සම්බන්ධයෙන් නේටෝ (NATO) සාමාජික රටවල් දක්වන “ප්‍රතිචාරය” පිළිබඳව ට්‍රම්ප් පරිපාලනය “කලකිරීමට” පත්ව ඇති බවයි.

ඉදිරියේදී අන්කාරා නුවර පැවැත්වීමට නියමිත නේටෝ සමුළුවේදී මෙම ගැටලුව “රාජ්‍ය නායක මට්ටමින්” විසඳාගත යුතුව ඇති බව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය. එමෙන්ම ඔහු එම ඉදිරි සමුළුව “නේටෝ ඉතිහාසයේ වඩාත්ම වැදගත් එකක්” ලෙස ද විස්තර කළේය.

ටෙහෙරානය (ඉරානය) සමඟ සාකච්ඡා තවමත් පවතිමින් තිබියදීම, පෙබරවාරි 28 වනදා මහා රාත්‍රියේ ට්‍රම්ප් විසින් ආරම්භ කරන ලද ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල සාපරාධී ආක්‍රමණශීලී යුද්ධයට යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන් දැක්වූ ප්‍රතිචාරය රූබියෝ මෙයින් අදහස් කළේය. වොෂින්ටනය (එක්සත් ජනපදය) විසින් මැදපෙරදිග තුළ ක්‍රියාවට නංවනු ලබන යටත් විජිත පන්නයේ ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ කොල්ලකෑම නැවත පණ ගැන්වීමට සහය දෙන බැවින්, මිලියන 93කට අධික ජනගහනයක් සහිත එම රටට එල්ල කෙරුණු ම්ලේච්ඡ බෝම්බ ප්‍රහාර බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය සහ ජර්මනිය යන යුරෝපීය බලවතුන් විසින් අනුමත කරන ලදී.කෙසේ වෙතත්, ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය හේතුවෙන් රුසියාව සමඟ පවතින යුද්ධය කෙරෙහි ඇති අවධානය වෙනතකට යොමු වනු ඇතැයි යුරෝපීය බලවතුන් තුළ වැඩි වැඩියෙන් කනස්සල්ලක් ඇති විය. ඔවුන් එම රුසියානු යුද්ධය සලකනු ලැබුවේ තමන්ගේ කොල්ලකාරී අභිලාෂයන් සඳහා වඩාත් වැදගත් වන්නක් ලෙසය. ඉරානය තුළ සිදුකරන ක්‍රියාන්විතයන් සඳහා ස්පාඤ්ඤ මිලිටරි කඳවුරු භාවිතා කිරීමට එක්සත් ජනපදයට අවසර දීම ස්පාඤ්ඤ රජය විසින් නිල වශයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. 

මෙම මතභේදයන්ට මුල් වී ඇත්තේ, අන්තර්-අත්ලාන්තික් සබඳතාවය පදනම් වී තිබූ දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු පැවති ලෝක ධනවාදයේ සමතුලිතතාවය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමයි. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (World Socialist Web Site) සිය මෑතකාලීන ජාත්‍යන්තර මැයි දින අන්තර්ජාල රැළියේදී පැහැදිලි කළ පරිදි, ඉරාන යුද්ධයෙන් සනිටුහන් වූයේ එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදය තම ශීඝ්‍ර ආර්ථික පරිහානිය ආපසු හැරවීම සඳහා සිය අතිමහත් මිලිටරි බලය භාවිතා කිරීමට උත්සාහ කළ වසර 35ක කාලපරිච්ඡේදයක උච්චතම අවස්ථාව ලෙසයි. නමුත් වොෂින්ටනය අපේක්ෂා කළ ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට වඩා බොහෝ සෙයින් වෙනස්ව, මෙම නිමාවක් නොමැති ම්ලේච්ඡ යුද්ධ මාලාව විසින් ලෝක ධනවාදයේ අර්බුදය තවදුරටත් උග්‍ර කර ඇති අතර, එක්සත් ජනපදයේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ මිලිටරි බලය තවදුරටත් පිරිහීමට ලක් කර ඇත. එමෙන්ම, 20 වන සියවසේදී ලෝකයේ සම්පත් සහ වෙළඳපොළවල් නැවත බෙදාගැනීම සඳහා ලෝක යුද්ධ දෙකක් ඇති කිරීමට හේතු වූ එම අන්තර්-අධිරාජ්‍යවාදී එදිරිවාදිකම්ම මේ හරහා නැවතත් මුදාහැර තිබේ.

ජර්මනියේ නායකත්වයෙන් යුත් යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන්, වොෂින්ටනය සමඟ පවතින සබඳතා පිරිහී යාමට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත්තේ දැවැන්ත නැවත සන්නද්ධ වීමේ වැඩපිළිවෙළක් දියත් කරමිනි. පාර්ලිමේන්තුවේ සියලුම පක්ෂවල සහයෝගය ඇතිව, මර්ස්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් ජර්මනියේ ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී/සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සභාග ආණ්ඩුව, ඉදිරි දශකය තුළ යුද්ධය සහ මිලිටරිමය යටිතල පහසුකම් සඳහා යුරෝ ට්‍රිලියන 1ක මුදලක් වියදම් කිරීමට අවසර දීම වෙනුවෙන් රටේ පවතින ණය සීමා පැනවීම් (debt brake) ද නොසලකා හැරීමට පියවර ගත්තේය.එමෙන්ම, නේටෝ (NATO) සංවිධානයේ යුරෝපීය සාමාජිකයන් සහ කැනඩාව, 2035 වසර වන විට තමන්ගේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) සියයට 5ක් මිලිටරි කටයුතු සහ ඊට අදාළ යටිතල පහසුකම් වෙනුවෙන් වියදම් කිරීමට ට්‍රම්ප් ඉදිරිපත් කළ යෝජනාවට එකඟ වී ඇත.

වොෂින්ටනයෙන් (එක්සත් ජනපදයෙන්) ස්වාධීනව සහ අවශ්‍ය වුවහොත් ඊට එරෙහිව වුවද, ලොව පුරා තමන්ගේ භූ-උපායමාර්ගික සහ ආර්ථික අවශ්‍යතා බලාත්මක කළ හැකි යුරෝපීය යුද යාන්ත්‍රණයක් ගොඩනැගීම සඳහා ප්‍රතිපාදන සෙවීමට යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදය කටයුතු කරමින් සිටියි. මේ සඳහා ඔවුන් අන්තර්-අත්ලාන්තික් සබඳතාව බිඳ වැටීම ප්‍රයෝජනයට ගනිමින්, තමන්ගේම රටවල් තුළ දරුණු ලෙස වියදම් කපා හැරීමේ ව්‍යාපාරයක් වේගවත් කරමින් සිටී. කෙසේ වෙතත්, බලයේ සිටින යුදකාමීන් මෙම වැඩපිළිවෙළ ක්‍රියාවට නැංවීම සඳහා යම් කාලයක් ගතවනු ඇති බව පිළිගන්නා අතර, එම නිසා ඔවුන් හැකි තාක් කල් එක්සත් ජනපදය සමඟ යම් ආකාරයක ක්‍රියාකාරී එකඟතාවක් පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කරති. මන්දයත්, මිලිටරි උපකරණ ලබාගැනීම සඳහා ජර්මනිය, ප්‍රංශය, බ්‍රිතාන්‍යය සහ අනෙකුත් යුරෝපීය බලවතුන් තවමත් එක්සත් ජනපදය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින බැවිනි.

ජර්මනියේ රැඳී සිටින එක්සත් ජනපද සෙබළුන් සංඛ්‍යාව එම ප්‍රමාණයෙන්ම (5,000කින්) අඩු කිරීමටත්, ජර්මනිය තුළ දිගු දුර විහිදෙන ටොමහෝක් (Tomahawk) මිසයිල ස්ථානගත කිරීම එක්සත් ජනපදය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමටත් එය සමපාත වුවද, පෝලන්තය වෙත සෙබළුන් 5,000ක් යෙදවීමට ට්‍රම්ප් කළ ප්‍රකාශය ජර්මන් විදේශ අමාත්‍ය ජොහාන් වඩේෆුල් සිකුරාදා පැවැති රැස්වීමේදී විශේෂයෙන්ම සාදරයෙන් පිළිගත්තේය. එමෙන්ම, මෙම වසරේ මුලදී යුරෝපා සංගමය (EU) විසින් කියෙව් (යුක්රේනය) වෙත ලබාදුන් යුරෝ බිලියන 90ක ණය මුදලට “අඩුම තරමින් සමාන මුදලකින් “, කියෙව්හි පවතින අන්ත දක්ෂිණාංශික පාලන තන්ත්‍රය වෙත ලබාදෙන මූල්‍ය ආධාර වැඩි කරන ලෙස ඔහු එම රැස්වීමේදී නේටෝ (NATO) සාමාජිකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.

මහද්වීපය පුරා පවතින රජයන් විසින් ක්‍රියාවට නංවනු ලබන උමතු නැවත සන්නද්ධ වීමේ සැලසුම් හේතුවෙන්, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු කම්කරු පන්තිය වෙත ලබාදුන් සහන සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කිරීමට සිදු වනු ඇත. කම්කරුවන් තමන්ගේ රැකියා සහ පොදු සේවාවන් ආරක්ෂා කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීමත් සමඟ, මෙය පන්ති අරගලය දැවැන්ත ලෙස තීව්‍ර කිරීම සඳහා මාවත සකසනු ඇත. මිලිටරි අයවැය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යද්දී, විවිධ දේශපාලන මතවාදයන් නියෝජනය කරන රජයන් විසින් වැළඳගෙන ඇති කප්පාදු වැඩපිළිවෙළවල්, උමතු රුසියානු විරෝධී ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයක් මගින් සාධාරණීකරණය කරනු ලැබේ. මෙම ප්‍රචාරයන්, 2029 වසර වන විට ක්‍රෙම්ලිනය (රුසියාව) විසින් නේටෝ (NATO) සංවිධානයට එරෙහිව මහා පරිමාණ යුද්ධයක් සූදානම් කරමින් සිටින බවට කෙරෙන උද්වේගකර සහ ඝෝර ප්‍රකාශයන්ගෙන් පිරී පවතී.

යුරෝපීය බලවතුන් කියෙව් වෙත ලබාදෙන තමන්ගේ මිලිටරි සහ මූල්‍ය ආධාර ඉහළ නංවා ඇති අතර, එමඟින් මොස්කව්හි නේවාසික ගොඩනැගිලි සහ බලශක්ති යටිතල පහසුකම් ද ඇතුළුව රුසියාවේ අභ්‍යන්තරයේ ගැඹුරින් පිහිටි ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට අන්ත දක්ෂිණාංශික සෙලෙන්ස්කි පාලන තන්ත්‍රයට අවස්ථාව ලැබී ඇත. නේටෝ (NATO) කලාපය තුළ පිහිටි නිෂ්පාදන පරිශ්‍රයන් වෙත බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට රුසියාව තර්ජනය කිරීමෙන් පසුව (පවා), එවැනි ප්‍රහාරයන්ට අඛණ්ඩව සහයෝගය දීමට සහ දිරිගැන්වීමට යුරෝපයේ ප්‍රධාන බලවතුන් කටයුතු කර තිබේ. අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ අනුග්‍රහය ලබන මෙම ප්‍රහාරයන් අතරතුර, එන්න එන්නම වැඩි වන යුක්රේන ඩ්‍රෝන යානා සංඛ්‍යාවක් නේටෝ සාමාජික රටවල් වන එස්තෝනියාව, ෆින්ලන්තය, ලැට්වියාව සහ ලිතුවේනියාව යන රටවල ගුවන් සීමාවන්ට ඇතුළු වී තිබීමේ කරුණ, සිකුරාදා රැස්වීමට සහභාගී වූ අමාත්‍යවරුන් විසින් රුසියාවේ “ආක්‍රමණශීලීත්වය” නැවත වරක් හෙළා දැකීම සඳහා අවස්ථාවක් කරගනු ලැබීය. පැහැදිලිවම එයට හේතුව වී ඇත්තේ, අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන ලබන යුක්රේන ප්‍රහාරයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා රුසියාව විසින් ඉලෙක්ට්‍රොනික සංඥා අවහිර කිරීම් (electronic jamming) භාවිතා කර තිබීමයි.

යුක්රේනයේ සිට ආක්ටික් කලාපය දක්වාම එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝපය අතර පවතින මතභේදයන් දිගින් දිගටම වර්ධනය වෙමින් පවතී.

කියෙව්හි බටහිර ගැති පාලන තන්ත්‍රයක් බලයට පත් කිරීමට සහ එම රටේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ සිවිල් යුද්ධය ආරම්භ කිරීමට හේතු වූ 2014 ‘මයිඩාන්’ (Maidan) කුමන්ත්‍රණය සැලසුම් සහගතව මෙහෙයවීම සඳහා එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ යුරෝපීය බලවතුන් එක්ව කටයුතු කරන ලදී . 2022 වසරේදී පුටින් විසින් ඔහුගේ ප්‍රතිගාමී ආක්‍රමණය දියත් කළ අවස්ථාවේදී පවා ඊට පෙර පැවති වසර තිහක එක්සත් ජනපද සහ නේටෝ (NATO) ආක්‍රමණයන් පහසුව සදහා අමතක කර දමමින්,  “රුසියානු ආක්‍රමණශීලීත්වය” ඒකාබද්ධව හෙළා දැකීම මඟින් යුද්ධය පිටුපස පැවති එකිනෙකට තරඟකාරී අධිරාජ්‍යවාදී අභිලාෂයන් අඩුම තරමින් මතුපිටින් හෝ වසා දමනු ලැබීය.

එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝපීය රජයන් අතර පවතින මතභේදයන් අද වන විට ප්‍රසිද්ධියේම කරළියට පැමිණ ඇත. ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් සෘජු මිලිටරි ආධාර සියල්ලම පාහේ නතර කිරීමෙන් පසුව, යුක්රේනය දැන් මුළුමනින්ම පාහේ යුරෝපීය බලවතුන් සහ කැනඩාව වෙතින් ලැබෙන මූල්‍ය ආධාර මත යැපෙයි. එමෙන්ම, මෙම මූල්‍ය ආධාර බොහෝ විට එක්සත් ජනපදයෙන්ම ආයුධ මිලදී ගැනීම සඳහා ද උපයෝගී කර ගැනේ. යුරෝපීය නායකයන් මඟහරිමින්, රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණීමට ට්‍රම්ප් දරන උත්සාහයන් තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යමින් සිටී. එමඟින් එක්සත් ජනපද සමාගම් සහ ආයෝජකයින් වෙත රුසියානු බලශක්ති ප්‍රභවයන් සහ අත්‍යවශ්‍ය ඛනිජ සම්පත් සඳහා ප්‍රවේශය හිමිවනු ඇත.

නෝර්ඩික් කලාපය තුළ, නේටෝ (NATO) සංවිධානයේ නිල ව්‍යුහයන්ගෙන් බැහැරව සිය මිලිටරි පැවැත්ම ව්‍යාප්ත කිරීමට එක්සත් ජනපදය කටයුතු කරමින් සිටියි. ඒ සඳහා ඔවුන් ප්‍රධාන වශයෙන්ම ද්විපාර්ශ්වික ආරක්ෂක සහයෝගිතා ගිවිසුම් මාලාවකට එළඹී ඇති අතර, එමඟින් ඩෙන්මාර්කය, ෆින්ලන්තය, නෝර්වේ සහ ස්වීඩනය පුරා පිහිටි මිලිටරි කඳවුරු දුසිම් ගණනකට බාධාවකින් තොරව ප්‍රවේශ වීමේ අවස්ථාව එක්සත් ජනපද මිලිටරි සෙබළුන්ට හිමිවේ.මෙම ගිවිසුම් යටතේ, තමන් ක්‍රියාත්මක වන කඳවුරු කෙරෙහි පූර්ණ අධිකරණ බලය එක්සෙත් ජනපදය සතු වන අතර, වැරදි හෝ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබ සිටින සෙබළුන් පිළිබඳ නඩු විභාග කරනු ලබන්නේ ද එක්සත් ජනපද නීතියට අනුකූලවය.

රූබියෝ සිකුරාදා පැවැති නේටෝ (NATO) විදේශ අමාත්‍යවරුන්ගේ රැස්වීමට සහභාගී වන අතරතුර, ස්වීඩනය සමඟ ද්විපාර්ශ්වික තාක්ෂණික හවුල්කාරිත්වයකට අත්සන් තැබීම සඳහා ද කාලය වෙන් කරගත්තේය. එම අත්සන් තැබීමේ උත්සවයේදී අදහස් දක්වමින් ස්වීඩන විදේශ අමාත්‍ය මාරියා මැල්මර් ස්ටෙනර්ගාඩ්, පරදුවට ලක්ව ඇති ආරක්ෂක සහ ආර්ථික අභිලාෂයන් පෙන්වා දෙමින් මෙසේ පැවසුවාය:

“පසුගිය වසරක කාලය තුළ පමණක්, ස්වීඩනය නේටෝ (NATO) සංවිධානයට බැඳී, හූස්ටන් සහ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ යන නගර දෙකෙහිම ප්‍රධාන කොන්සල් කාර්යාල විවෘත කර, ද්විපාර්ශ්වික ආරක්ෂක සහයෝගිතා ගිවිසුමකට අත්සන් තබා ඇති අතර, එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රමුඛතම මුලපිරීමක් වන ‘පැක්ස් සිලිකා’ (Pax Silica) වැඩසටහන සමඟ ද එක්වී තිබේ.”

“අද අපි තවත් පියවරක් ඉදිරියට තබමින් සිටිමු. තාක්ෂණික සෞභාග්‍යය පිළිබඳ මෙම ගිවිසුම අපගේ පොදු ආරක්ෂාව සහ සෞභාග්‍යය උදෙසා නව විභවතාවන් විවෘත කරනු ඇත… එය කෘතිම බුද්ධිය (AI), සබඳතාවයන්, ආරක්ෂක නවෝත්පාදන හෝ අභ්‍යවකාශය වේවා, අප එක්ව කටයුතු කරන විට අපි වඩාත් ශක්තිමත් වන්නෙමු.”

තවත් බටහිර දිශාවට, ඩෙන්මාර්කයට අයත් ස්වයංපාලන ප්‍රදේශයක් වන ග්‍රීන්ලන්තයේ පාලනය නතු කරගැනීම සඳහා ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය සහ යුරෝපීය බලවතුන් අතර පවතින ගැටුම මේ සතියේදී නැවත වරක් උත්සන්න විය.

බ්‍රහස්පතින්දා දින, එක්සත් ජනපදය එහි අගනුවර වන නූක් (Nuuk) හි නව සහ වඩාත් විශාල කොන්සල් කාර්යාලයක් විවෘත කළේය. ඩෙන්මාර්ක සහ යුරෝපීය නිලධාරීන් මෙන්ම ග්‍රීන්ලන්තයේ අග්‍රාමාත්‍ය ජෙන්ස්-ෆ්‍රෙඩ්රික් නීල්සන් ද එම අවස්ථාවට සහභාගී නොවීම කැපී පෙනෙන කරුණක් විය. කොන්සල් කාර්යාලය විවෘත කිරීමට එරෙහිව 1,000ක් දක්වා වූ පිරිසකගේ සහභාගීත්වයෙන් යුත් මහා විරෝධතාවක් බ්‍රහස්පතින්දා දින පැවැත්වුණු අතර, ග්‍රීන්ලන්තයේ සමස්ත ජනගහනය 57,000ක් පමණක් වන බව සලකා බලන විට එය ඉතා දැවැන්ත විරෝධතාවක් විය.

දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ආක්ටික් කලාපයේ විවෘත වෙමින් පවතින දියමංකඩවල් මධ්‍යයේ පිහිටි එහි ප්‍රධාන මූලෝපායික පිහිටීම සහ සාරවත් අමුද්‍රව්‍ය තැන්පතු නිසා, ග්‍රීන්ලන්තය අත්පත් කරගැනීමේ තම අදහස ට්‍රම්ප් දිගින් දිගටම ප්‍රකාශ කර තිබේ. ග්‍රීන්ලන්තය සඳහා වූ ට්‍රම්ප්ගේ විශේෂ නියෝජිතයා වන ලුසියානා ප්‍රාන්ත ආණ්ඩුකාර ජෙෆ් ලෑන්ඩ්‍රි සතියකට ආසන්න කාලයක් එම දූපතේ සංචාරයක නිරත වුවද, කිසිදු ජ්‍යෙෂ්ඨ රජයේ නිලධාරියෙකු ඔහුව හමුවීමට සූදානම්ව සිටියේ නැත. මාර්තු මාසයේ පැවැති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව දැනට සිදුවෙමින් පවතින සභාග ආණ්ඩු පිහිටුවීමේ සාකච්ඡා හේතු දක්වමින්, ඩෙන්මාර්ක රජය ද කිසිදු නියෝජිතයෙකු එවීමට කටයුතු කළේ නැත.

ඩෙන්මාර්ක, ග්‍රීන්ලන්ත සහ එක්සත් ජනපද නිලධාරීන් මේ වන විට එම දූපත එක්සත් ජනපද මිලිටරි මෙහෙයුම් සඳහා විවෘත කිරීම සම්බන්ධයෙන් සවිස්තරාත්මක සාකච්ඡාවල නිරත වෙමින් සිටිති. ‘නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්’ (New York Times) පුවත්පතට අනුව, එහි ස්ථිර පදනමේ සෙබළුන් යෙදවීමේ අයිතිය සහ සියලුම ප්‍රධාන ආර්ථික ආයෝජන සම්බන්ධයෙන් නිෂේධ බලය (veto power) ලබාගැනීමේ අයිතිය වොෂින්ටනය විසින් ඉල්ලා සිටියි. එමෙන්ම, නේටෝ (NATO) මහලේකම් මාර්ක් රූට් විසින් ජනවාරි මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද “ආක්ටික් එන්ඩියුරන්ස්”(Arctic Endurance) නැමැති නව මෙහෙයුමේ කොටසක් ලෙස, යුරෝපීය නේටෝ සාමාජික රටවල් ද උතුරු දිග ඉහළ කලාපයේ (high north) තම මිලිටරි පැවැත්ම සහ ක්‍රියාකාරකම් ඉහළ නංවමින් සිටියි.

නේටෝ (NATO) සංවිධානයේ සමීපතම මිත්‍ර රටවල් දෙක ලෙස සැලකිය හැකි එක්සත් ජනපදය සහ කැනඩාව අතර පවතින මිලිටරි සහයෝගිතාව ද දැන් තවදුරටත් ‘ දෙන ලද්දක්’ (ස්ථිර ලෙස) එකක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය. මෙම සතිය මුලදී, යුද කටයුතු පිළිබඳ උප ලේකම් එල්බ්‍රිජ් කොල්බි සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් මඟින් ප්‍රකාශ කළේ, 1940 වසරේ සිට එක්සත් ජනපදය සහ කැනඩාව අතර මහද්වීපික ආරක්ෂක කටයුතු සම්බන්ධීකරණය කිරීම සඳහා ක්‍රියාත්මක වන “ස්ථිර ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ” (Permanent Joint Board of Defense) තම සහභාගීත්වය එක්සත් ජනපදය විසින් අත්හිටුවන බවයි. බ්‍රහස්පතින්දා මාධ්‍යවේදීන් දැනුවත් කරමින් පෙන්ටගනය ප්‍රකාශ කළේ, කැනඩාවේ ලිබරල් රජය තමන්ගේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) සියයට 5ක් මිලිටරි කටයුතු සඳහා වියදම් කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව විශ්වසනීය සැලැස්මක් ඉදිරිපත් කිරීමට අපොහොසත් වීම සහ ඇමරිකාවේ නිෂ්පාදිත F-35 ප්‍රහාරක ජෙට් යානා මිලදී ගැනීම පිළිබඳ අවසන් තීරණය වසරකට වැඩි කාලයක් ප්‍රමාද කිරීම හේතුවෙන් තමන් මෙම පියවර ගත් බවයි. කැනඩා රජය F-35 යානා මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය නැවත සමාලෝචනයකට ලක් කර ඇති අතර, රටේ ආර්ථිකය කඩාකප්පල් කිරීමට සහ කැනඩාව 51 වන ප්‍රාන්තය ලෙස ඈඳා ගැනීමට ට්‍රම්ප් විසින් දිගින් දිගටම එල්ල කරන ලද තර්ජනවලින් පසුව, එක්සත් ජනපදය මත පවතින තම යැපීම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කිරීම අරමුණු කරගත් “ආරක්ෂක කාර්මික උපායමාර්ගයක්”’ (Defense Industrial Strategy) ඉදිරිපත් කර ඇත.

අග්‍රාමාත්‍ය මාර්ක් කාර්නි මෑත මාසවලදී යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් වෙත වඩාත් සමීප වීම සඳහා විශේෂ උත්සාහයක් ගෙන තිබේ. ඔහුගේ රජය මිලිටරි නිෂ්පාදන සඳහා වූ “රීආම් යූරෝප්” (Rearm Europe) වැඩසටහනේ හවුල්කරුවෙකු ලෙස කැනඩාවට ස්ථානයක් තහවුරු කර දුන් අතර, කාර්නි පසුගිය මාසයේදී යෙරෙවන් (Yerevan) නුවර පැවැති යුරෝපීය දේශපාලන ප්‍රජාවේ (European Political Community) සමුළුවකට සහභාගී වූ පළමු යුරෝපීය නොවන නායකයා බවට පත් විය.

නේටෝ (NATO) සන්ධානය බිඳදමමින් පවතින සහ ලෝකය අලුතින් නැවත බෙදා ගැනීමක් සඳහා අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් එකිනෙකා සමඟ ගැටුමකට ඇද දමන මෙම ගැටුම් නැවැත්විය හැක්කේ, සමාජයේ සමාජවාදී පරිවර්තනයක් උදෙසා  ස්වාධීන දේශපාලන ව්‍යාපාරයකට පමණි.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය උත්සන්න වීම මධ්‍යයේ ස්වීඩනයේ පැවැති නේටෝ (NATO) සමුළුව, තියුණු වෙමින් පවතින අන්තර්-අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රතිවිරෝධතා මතුකර පෙන්වයි Read More »

Trump-Xi

ඇමරිකා-චීන රාජ්‍ය නායක හමුවෙන් ගෝලීය යුද අන්තරාය සමනය වීමක් නැත

අන්ඩ්‍රේ ඩෙමන් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මැයි 15 දින “US-China summit brings no respite in global war” යන හිසින් පළවූ අන්ඩ්‍රේ ඩෙමන් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

Trump-Xi
2026 මැයි 15 වන සිකුරාදා බෙයිජිං නුවරදී, චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් සමඟ ජොංනන්හායි (Zhongnanhai) උද්‍යානය හරහා යන මිත්‍රත්ව පාගමනකට ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් (දකුණේ) සහභාගී වන ආකාරය . [ඒපී ඡායාරූපය/ඉවන් වුචි]

ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ගෝලීය ව්‍යාප්තියේ කිසිදු අඩුවක් පෙන්නුම් නොකළ, චීනයේ දෙදින නිල රාජ්‍ය සංචාරය නිමවා ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිකුරාදා දින නැවත වොෂින්ටන් බලා පැමිණියේය. මෙය දශකයකට ආසන්න කාලයකට පසු ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයෙකු එහි නිරත වූ පළමු සංචාරයයි. මෙම සංචාරය තුළින් ඉරානයට එරෙහි ඇමරිකානු අවහිරතා ලිහිල් කිරීමක්, තායිවානයට ඇමරිකාව විසින් ආයුධ සැපයීම අත්හිටුවීමක්, ට්‍රම්ප්ගේ චීන විරෝධී තීරුබදු අඩු කිරීමක් හෝ කිසිදු ඒකාබද්ධ නිල ප්‍රකාශනයක් (Communique) නිකුත් කිරීමක් සිදු නොවීය.

මෙම හමුව පැවැත්වුණේ, ඊට මාස තුනකටත් වඩා අඩු කාලයකට පෙර ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකාව දියත් කළ ප්‍රහාරයේ බලපෑම එල්ල වී තිබූ පසුබිමකය. ඇමරිකානු ප්‍රහාරයේ බිහිසුණු බව නොතකා, ඉරාන රජය පෙරළා දැමීම, එහි හමුදාව විනාශ කිරීම සහ හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) පාලනය අත්පත් කර ගැනීම වැනි තම අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමට ට්‍රම්ප් පරිපාලනය අපොහොසත් වී තිබුණි.

චීනයේ බලශක්ති සැපයුම තම දැඩි ග්‍රහණයට ගනිමින්, එරටට කොන්දේසි පැනවීමට සූදානම් වූ ඉරානය ජයගත් පාලකයෙකු ලෙස බෙයිජිං නුවරට පැමිණීමට ට්‍රම්ප් බලාපොරොත්තු විය. නමුත් ඒ වෙනුවට, ඔහුට මුහුණ දීමට සිදු වූයේ භූදේශපාලනික ව්‍යසනයකට වන අතර, යුද්ධය නිසා ඇති වූ අර්බුදය විසඳා ගැනීම සඳහා ඔහු ෂීගේ සහය පැතුවේය.

ට්‍රම්ප්ගේ විනාශකාරී ඉරාන යුද්ධය නිසා ඇති වූ අර්බුදය, චීනයේ කේවල් කිරීමේ ස්ථාවරය ශක්තිමත් කර ගැනීම සඳහා භාවිතා කිරීමට ෂී උත්සාහ කළේය. ඔහු ට්‍රම්ප් ඉදිරියේ ගැති වීමේ පිළිකුල් සහගත ස්වරූපයක් ප්‍රදර්ශනය කළ අතර, ට්‍රම්ප් ‘එයාර් ෆෝස් වන්’ (Air Force One) ගුවන් යානයෙන් බැස එන විට ඔහුව පිළිගනු ලැබුවේ ඇමරිකානු සහ චීන ධජ වනමින් සිටි, කල්තියා සැලසුම් සහගතව මෙහෙයවන ලද පිරිසක් විසිනි. රාජ්‍ය භෝජන සංග්‍රහයේදී, “චීන ජාතියේ මහා පුනර්ජීවනය ළඟා කර ගැනීම සහ ඇමරිකාව නැවතත් ශ්‍රේෂ්ඨ කිරීම (MAGA) අත්වැල් බැඳගෙන එකට යා හැකි” බව පවසමින් සව්දිය පිරූ ෂී, දෙරට “තරඟකරුවන් නොව හවුල්කරුවන්” විය යුතු යැයි ට්‍රම්ප්ට පැවසීය.

මෙම රතු පලස් පිළිගැනීම පිරිනමනු ලැබුවේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන්හි නායකයන් ඝාතනය කරන සහ පැහැරගන්නා, සමස්ත සමාජයන්ම සහමුලින්ම විනාශ කිරීමට නිරන්තරයෙන් තර්ජනය කරන, සහ සිවිල් ජනතාවට එරෙහිව න්‍යෂ්ටික ආයුධ භාවිතා කරන බවට ඉඟි පළ කරන ඝාතකයෙකුට සහ අපරාධකරුවෙකුටය.

එහෙත්, මේ සියලු බාහිර ප්‍රදර්ශනයන් මධ්‍යයේ, මෙම සමුළුවෙන් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළ හැකි කිසිදු කැපී පෙනෙන ප්‍රගතියක් අත්කර ගැනීමට සමත් වූයේ නැත. එමෙන්ම, ඉරාන අර්බුදය විසඳීම සඳහා ෂීගේ සහයෝගය ලබා ගැනීමේ අරමුණින් ට්‍රම්ප් විසින් ඔහු වෙත ලබා දුන් ඕනෑම පෞද්ගලික පොරොන්දුවක් සම්පූර්ණයෙන්ම නිශ්ඵල ඒවා වෙයි.

ට්‍රම්ප් පාලන තන්ත්‍රය වර්ධනය වෙමින් පවතින දේශපාලන, සමාජීය සහ ආර්ථික අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. ට්‍රම්ප්ගේ ජනප්‍රියතා අනුපාතය සියයට 34 දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, එය ඔහුගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ වාර්තා වූ අවම අගයයි. ප්‍රධාන ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම් ආයතන විසින් වෙන වෙනම සිදු කරන ලද  ශ්‍රේණිගත කිරීම් පහත හෙළීම් තුනෙන් නවතම අවස්ථාව සිදුවී වසරක් ගතවන තැන, ඇමරිකාවේ ජාතික ණය ප්‍රමාණය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 100 දක්වා ළඟා වී ඇත. ලෝකයේ සංචිත මුදල් ඒකකය ලෙස ඩොලරයට හිමි ස්ථානය පිළිබඳව මතුවෙමින් පවතින සැක සංකා ද මෙම සංචාරය පුරාම බලපා තිබුණි.

මෙම පසුබිම හමුවේ, පළමු ට්‍රම්ප් පාලන සමය යටතේ නිල වශයෙන් ආරම්භ වූ චීනය ආර්ථික වශයෙන් හුදකලා කර මර්දනය කිරීමට ඇමරිකාව දැරූ උත්සාහය අසාර්ථක වී ඇති බව මෙම සමුළුව මඟින් පැහැදිලි කළේය. 2018 ඔක්තෝබර් මාසයේදී, උප ජනාධිපති මයික් පෙන්ස් ප්‍රකාශ කළේ “විසිඑක්වන සියවසේ ආර්ථිකයේ ප්‍රමුඛතම ස්ථානයන්” අත්පත් කර ගැනීම එක්සත් ජනපදයේ අරමුණ බවයි. ඉන්පසුව තීරුබදු සහ අපනයන පාලනයන් හරහා දියත් කරන ලද ආර්ථික යුද ව්‍යාපාරය, බයිඩන් පාලන සමය පුරා මෙන්ම දෙවන ට්‍රම්ප් පාලන සමය දක්වාද අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යන ලදී. කෙසේ වුවද, මෙම උත්සාහය මඟින් රොබෝ තාක්ෂණය, ස්වයංක්‍රීය පාලන පද්ධති සහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය යන ක්ෂේත්‍රයන්හි ප්‍රධාන දියුණුවක් අත්කර ගෙන ඇති චීනයේ තාක්ෂණික අංශය විනාශ කිරීමට සමත්වී නැත.

මෙම දියුණුව පැවතියද, නැතහොත් එම දියුණුව හේතුවෙන්ම, ආර්ථික සහ මිලිටරිමය යුද්ධ හරහා තමන්ව මර්දනය කිරීමට සහ යටත් කර ගැනීමට අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටින, ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ අධිරාජ්‍යවාදී ලෝක රටාවකට චීනයට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත. ග්‍රීන්ලන්තය සහ පැනමා ඇළ අත්පත් කර ගැනීමට ඇමරිකාව දරන උත්සාහයන් මෙන්ම, ලතින් ඇමරිකාවේ සහ පර්සියානු බොක්ක කලාපයේ ඔවුන් සිදු කරන ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියාකාරකම්, චීනය සමඟ සෘජු මිලිටරි ගැටුමකට සූදානම් වීම සඳහා ලෝකයේ මූලෝපායිකව වැදගත් වන සංවේදී ස්ථාන (Strategic Choke Points) අත්පත් කර ගැනීමේ ව්‍යාපාරයක කොටසක් වෙයි.

සමස්ත පැවතුනු යටත්විජිත ලෝකය සමඟ චීනයද තම යටත් විජිතයක් බවට පත්කිරීම අරමුණු කරගත් මෙම ආක්‍රමණශීලී පිළිවෙත හමුවේ, චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් මෙම සමුළුව පුරාම උත්සාහ කළේ එක්සත් ජනපදය සහ චීනය අතර සාමකාමී සහයෝගීතාවයක් සඳහා ආයචනා කිරීමටය.

දෙරටට “‘තුසිඩිඩීස් උගුල’ (Thucydides Trap) ලෙස හැඳින්වෙන තත්ත්වය අතික්‍රමණය කර, මහා බලවතුන් අතර සබඳතා සඳහා නව ආදර්ශනයක් ගොඩනැඟිය හැකිද” යන්න විමසමින් ෂී සමුළුව ආරම්භ කළේය. “චීනය සහ එක්සත් ජනපදය අතර ඇති පොදු අවශ්‍යතා, අප අතර ඇති වෙනස්කම්වලට වඩා බෙහෙවින් වැඩි වන” බවද ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.

ඊට වෙනස්ව, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය බීජිං (චීනය) සමඟ සබඳතාවල ඇති විය හැකි ඕනෑම යහපත් ප්‍රවණතාවක් දකින්නේ, ඇමරිකාවේ යළි ආයුධ සන්නද්ධ වීම වේගවත් කිරීමට සහ යුද්ධයක් සඳහා රට වඩාත් හොඳින් සූදානම් කිරීමට ලැබුණු අවස්ථාවක් ලෙසය.

මෙම ගණනය කිරීම් ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ පළමු ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ රාජ්‍ය ලේකම් සහකාරවරයෙකු වූ මෙන්ම, වත්මන් පරිපාලනයේ ප්‍රමුඛ මූලෝපාය සකසන්නන්ගේ සමීපතම හිතවතෙකු ද වන වෙස් මිචෙල් (Wes Mitchell) විසිනි.”ෆොරින් එෆෙයාර්ස්” (Foreign Affairs) සඟරාවට ලිපියක් ලියමින් මිචෙල් විස්තර කළේ, මෙම [ට්‍රම්ප්] පරිපාලනය “අනාගතයේදී වඩාත් ශක්තිමත් ස්ථාවරයකට පැමිණීම සඳහා… කාලය ලබා ගැනීමට සහ අවශ්‍ය පසුබිම සකස් කර ගැනීමට” උත්සාහ කරන බවයි. එවැනි තත්ත්වයක් තුළ, “ජීවිතාරක්‍ෂක ඖෂධ නිපදවීම, ඇමරිකානු ආර්ථිකය බලගැන්වීම හෝ යුද්ධ කිරීමට අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සපයා ගැනීම සඳහා තමන්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රතිවාදියා [චීනය] මත යැපීම අවම කරන ලද, පුනර්ජීවනය ලැබූ ඇමරිකානු කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයක සහාය ඇතිව වඩාත් ශක්තිමත් ආයුධ ගබඩාවක්” ඇමරිකාව සතු වනු ඇත.

ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය සහ චීනය අතර සාමකාමී සහජීවනයක් පැවතිය නොහැක. අර්බුදවලින් පීඩිත වූ සහ ණයගැති වී ඇති ඇමරිකානු ධනවාදයට, චීනයේ අඛණ්ඩ ආර්ථික වර්ධනය ඉවසීමට නොහැකිය. චීනයේ ආර්ථික පිබිදීම පිළිගැනීම යනු, සමස්ත ඇමරිකානු බල ව්‍යුහයම රඳා පවතින, ඩොලරය මත පදනම් වූ ලෝක ක්‍රමයේ බිඳවැටීමයි.

අවසාන වශයෙන්, චීනය තම යටතට ගැනීමට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය දරන උත්සාහය පැනනඟින්නේ ධනවාදී ලෝක ක්‍රමයේ ව්‍යුහය තුළින්ම ය. එනම්, එය ගෝලීය වශයෙන් ඒකාබද්ධ වූ ආර්ථිකයක් සහ එකිනෙකා සමඟ තරඟ වදින ජාතික රාජ්‍යයන්ගෙන් සමන්විත පද්ධතියක් අතර පවතින විසඳිය නොහැකි ප්‍රතිවිරෝධතාවයයි. මෙහිදී සෑම ජාතික රාජ්‍යයක්ම තම තමන්ගේ පාලක පන්තියේ අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට ක්‍රියා කරයි.

චීන රාජ්‍යය කම්කරු රාජ්‍යයක්, සමාජවාදී රාජ්‍යයක් හෝ “සමාජවාදී වෙළඳපොළ ආර්ථිකයක්” පවා නොවේ. එය මෙහෙයවනු ලබන්නේ 1970 දශකයේ අගභාගයේදී ඩෙන් ෂියාඕපින්ගේ “ප්‍රතිසංස්කරණ සහ විවෘත කිරීම් (reform and opening up)” සමඟ ආරම්භ වූ දශක කිහිපයක් තිස්සේ දිවෙන ධනේශ්වර ප්‍රතිස්ථාපන ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලයක් වන, සෑම දෙයක්ම ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයකට යටත් කරන පාලන තන්ත්‍රයක් විසිනි. මෙම ප්‍රතිස්ථාපන ක්‍රියාවලිය ස්ටැලින්වාදී ජාතිකවාදයේ මාඕවාදී ප්‍රභේදය තුළ මුල් බැසගත් පාවාදීමක් ලෙස හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (ICFI) එහි සෑම පියවරකදීම විශ්ලේෂණය කළේය. එම ප්‍රතිස්ථාපනය මඟින් මිලියන සිය ගණනකගෙන් සමන්විත දැවැන්ත කම්කරු පන්තියක් බිහි කළ අතර, චීනය ලෝක ප්‍රාග්ධන පරිපථයන් සමඟ ඒකාබද්ධ කළේය. එමෙන්ම ගෝලීය වෙළඳපොළවල්, ජාත්‍යන්තර සැපයුම් දාමයන් සහ වොෂින්ටනය ආයුධයක් ලෙස භාවිත කරන ඩොලරය මත පදනම් වූ මූල්‍ය පද්ධතිය සමඟ බැඳී සිටින බිලියනපතියන්ගේ ස්ථරයක් ද එය විසින් නිර්මාණය කරන ලදී.

ෂී ජින්පින් යෝජනා කළ සාමකාමී සහජීවනය හුදු මනඃකල්පිතයකි. චීන සහ ඇමරිකානු ආර්ථිකයන් එකිනෙකට බැඳ තබන දැවැන්ත ආර්ථික සබඳතා පැවතියද, දැනට දක්නට ලැබෙන ප්‍රධානතම ප්‍රවණතාවය වන්නේ මිලිටරිමය (යුධමය) උත්සන්න වීමයි. 2023 මැයි දින රැළිය අමතමින් ඩේවිඩ් නෝර්ත් එය මෙසේ පෙන්වා දුන්නේය:

‘අද වන විට, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ “ඒක-ධ්‍රැවීය” ආධිපත්‍යය වෙනුවට “බහු-ධ්‍රැවීය” ලෝකයක් බිහිවීම පිළිබඳව බොහෝ කතාබහක් පවතී. “බහු-ධ්‍රැවීයතාව” පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය හා ව්‍යාජ-වාම සිද්ධාන්තකරුවන්ට අනුව, වොෂින්ටනයේ පාලනය වෙනුවට ධනේශ්වර රාජ්‍යයන්ගේ එකතුවක් (සන්ධානයක්) බිහිවනු ඇත. ඔවුන් සාමූහිකව සහ සුසංයෝගීව ගෝලීය සම්පත් වඩාත් සාමකාමී ලෙස බෙදා ගැනීමට නායකත්වය දෙනු ඇතැයි ඔවුහු විශ්වාස කරති.

‘සාමකාමී “ඇති-අධිරාජ්‍යවාදය “පිළිබඳ මෙම නව අනුවාදය (ප්‍රකාශනය), මීට සියවසකට පෙර ජර්මානු ප්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකු වූ කාල් කෞට්ස්කි විසින් එය ප්‍රථම වරට ඉදිරිපත් කරන ලද සහ ලෙනින් විසින් සර්වසම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබූ කාලයට වඩා අද න්‍යායාත්මකව එකඟ විය හැකි හෝ දේශපාලනිකව ප්‍රායෝගික එකක් නොවේ. ධනේශ්වර සහ අධිරාජ්‍යවාදී රාජ්‍යයන් අතර ගෝලීය සම්පත් සාමකාමී ලෙස බෙදා හැරීම සහ වෙන් කිරීම කළ නොහැක්කකි. ගෝලීය ආර්ථිකය සහ ධනේශ්වර ජාතික-රාජ්‍ය පද්ධතිය අතර පවතින පරස්පර විරෝධතාවල අවසාන ප්‍රතිඵලය වන්නේ යුද්ධයයි.

‘කෙසේ වෙතත්, “බහුධ්‍රැවීය” ලෝකයක් පිළිබඳ සංකල්පයේ පවතින වැරදි න්‍යායාත්මක පදනම් පසෙක තැබුවද, එය යථාර්ථයක් බවට පත් වීමට නම් වර්තමානයේ ප්‍රමුඛ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතා වන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඊට සාමකාමීව එකඟ විය යුතුය. නමුත් එය ප්‍රායෝගිකව අපේක්ෂා කළ නොහැකි තත්ත්වයකි. සිය “ඒකධ්‍රැවීය” ආධිපත්‍යය වැළැක්වීමට දරන ඕනෑම උත්සාහයකට එරෙහි වීම සඳහා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තමන් සතු සියලු උපක්‍රම සහ මාධ්‍යයන් භාවිත කරනු ඇත. එබැවින්, “ඒකධ්‍රැවීය” ලෝකයක් වෙනුවට “බහුධ්‍රැවීය” ලෝකයක් බිහි කිරීමට දරන මෙම මනඃකල්පිත උත්සාහය, එහිම පවතින විකෘති තර්කනය හේතුවෙන් අවසානයේදී තුන්වන ලෝක යුද්ධයකට සහ සමස්ත පෘථිවියේම විනාශයට මඟ පාදයි.

එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදයේ ගෝලීය නැගී ඒමට එරෙහිව කම්කරු පන්තිය තමන්ගේම ප්‍රතිචාරයක් සකස් කරගත යුතුය. එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදය විසින් දියත් කරනු ලබන ගෝලීය යුද්ධය, මෙරට (ඇමරිකාවේ) කම්කරු පන්තියට එරෙහි යුද්ධයක් වනු ඇති බව ට්‍රම්ප් දැනටමත් පැහැදිලි කර ඇත. අප්‍රේල් 1 වන දින ධවල මන්දිරයේ පැවැති පාස්කු දිවා භෝජන සංග්‍රහයකදී ඔහු මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “ළමා සුරැකුම් මධ්‍යස්ථාන, මෙඩිකේඩ් (Medicaid), මෙඩිකෙයා (Medicare) වැනි මේ සෑම පෞද්ගලික අවශ්‍යතාවක්ම සොයා බැලීමට අපට හැකියාවක් නැත. අපට එකම එක දෙයක් ගැන පමණක් සොයා බැලීමට සිදු වී තිබේ; එනම් මිලිටරි (හමුදාමය) ආරක්ෂාවයි.” “අපි යුද්ධ කරමින් සිටිමු,” යැයි ඔහු පැවසීය.’

තම කර්මාන්තය විනාශ කළ ව්‍යාපාරික සමාගම්වල ලාභය ආරක්ෂා කර ගැනීම වෙනුවෙන් කෙරෙන තීරුබදු යුද්ධයකින් ඇමරිකානු සේවකයාට කිසිදු වාසියක් අත් නොවේ. චීන සේවකයන් ද තේරුම් ගත යුත්තේ මෙම අර්බුදයට ජාතික මට්ටමේ විසඳුමක් නොමැති බවයි. චීනයේ තාක්ෂණික ප්‍රගතිය කොතරම් වැදගත් වුවත්, තමන්ව මර්දනය කිරීමට සැරසෙන අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ යහපත් පාර්ශවයන්ගෙන් (හෘද සාක්ෂියෙන්) ඉල්ලීම් කිරීමෙන් පමණක් රටේ සංවර්ධනය සුරක්ෂිත කර ගැනීමට චීනයට නොහැකිය.

ලෝක යුද්ධයක් වැළැක්විය හැක්කේ, ධනපති පන්තියේ කිසිදු පාර්ශවයකින් තොරව ස්වාධීනව සංවිධානය වූ සහ සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ වැඩපිළිවෙල වෙනුවෙන් සටන් වදින ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට පමණි. හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව, සමාජවාදී සමානතා පක්ෂ සහ ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය විසින් සටන් වදින්නේ එම වැඩපිළිවෙල වෙනුවෙනි.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

ඇමරිකා-චීන රාජ්‍ය නායක හමුවෙන් ගෝලීය යුද අන්තරාය සමනය වීමක් නැත Read More »

Feature

ධනවාදයේ අර්බුදය, යුද්ධය සහ ජාත්‍යන්තර පන්ති අරගලය

ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මැයි 1 දින “Capitalist crisis, war and the international class struggleයන හිසින් පළවූ එම වෙබ් අඩවියේ ජාත්‍යන්තර කර්තෲ මණ්ඩල සභාපති ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසින් මැයි දින ඔන්ලියින් ජාත්‍යන්තර රැලියේදී කරන ලද කතාවේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

WSWS සහ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව විසින් සංවිධානය කරන ලද 2026 මැයි දින මාර්ගගත රැලිය ආරම්භ කරමින් WSWS ජාත්‍යන්තර කර්තෘ මණ්ඩල සභාපති ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසින් මෙම කතාව පවත්වන ලදී.

2026 ජාත්‍යන්තර මැයි දින අන්තර්ජාල රැලිය

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ සහෝදරවරුනි, කම්කරුවනි, තරුණයනි, මිතුරනි සහ ආධාරකරුවනි, අද දින සෑම මහාද්වීපයකින්ම මෙහි එක්රැස්ව සිටින ඔබ සැම වෙත:

අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රචණ්ඩත්වයට සහ ධනේශ්වර ප්‍රතිගාමීත්වයට එරෙහිව අද දින ප්‍රතිරෝධයේ පෙරමුණේ සිටින සියලු දෙනා සමග අපගේ සහයෝගීතාවය ප්‍රකාශ කරමින් අපි මෙම මැයි දින රැලිය ආරම්භ කරන්නෙමු.

අනෙකුත් සියලුම අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ සහයෝගය ඇතිව, එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය විසින් ඉරානයට එරෙහිව ගෙන යනු ලබන ආක්‍රමණශීලී අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය, ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය වෙනුවෙන් අපි තරයේ හෙළා දකිමු. මෙම යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් කම්කරු පන්තියේ ස්ථාවරය පිළිබඳව කිසිදු දෙගිඩියාවක් හෝ අපැහැදිලි බවක් තිබිය නොහැකිය: එනම්, 2026 පෙබරවාරි 28 වන දින දියත් කරන ලද ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයට එරෙහිව තම රට ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඉරාන ජනතාවට ඇති අයිතිය සම්බන්ධ කම්කරු පන්තියේ ස්ථාවරය පිළිබඳව කිසිදු දෙගිඩියාවක් හෝ අපැහැදිලි බවක් තිබිය නොහැකිය: එනම්, 2026 පෙබරවාරි 28 වන දින දියත් කරන ලද ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයට එරෙහිව තම රට ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඉරාන ජනතාවට ඇති අයිතිය කම්කරු පන්තිය කොන්දේසි විරහිතව ආරක්ෂා කරයි. මෙය ජාත්‍යන්තර නීතියේ සෑම මූලධර්මයක්ම උල්ලංඝනය කරන යුද්ධයකි. එය සාමයට එරෙහිව කරන ලද අපරාධයක් වන අතර, 1945-46 වසරවල පැවති නාසි නායකයන් පිළිබඳ නියුරම්බර්ග් නඩු විභාගයේදී එය අර්ථ දක්වන ලද්දේ ප්‍රමුඛතම ජාත්‍යන්තර අපරාධය ලෙසය. 

Nuremberg
1945 නොවැම්බර් මාසයේදී ජර්මනියේ නියුරම්බර්ග්හි පැවති යුද අපරාධකරුවන් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර යුද අධිකරණ නඩු විභාගයේ විත්ති කූඩුවේ සිටි විත්තිකරුවන්. [ඡායාරූපය: රේමන්ඩ් ඩී’ඇඩාරියෝ]

අප්‍රේල් 7 වන දින ට්‍රම්ප් ලිඛිත ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් මෙසේ කියා සිටියේය: ‘මුළු ශිෂ්ටාචාරයක්ම අද රාත්‍රියේ මිය යනු ඇත, එය කිසිදා නැවත ගොඩනැගිය නොහැක.’ මෙම වචන සදාකාලිකවම කුප්‍රකට ලෙස පවතිනු ඇත. මෙම බිහිසුණු තර්ජනය, එක්සත් ජනපදය සහ එහි ඊශ්‍රායල-සයොන්වාදී ප්‍රහාරක සුනඛයන් විසින් මෙම යුද්ධය මෙහෙයවනු ලබන ම්ලේච්ඡත්වයේ වඩාත්ම දේශපාලනික වශයෙන් අසභ්‍ය ප්‍රකාශනය විය.

යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට ඉරානයේ ඉලක්ක 13,000කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකට ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත. ළමයින් 376 දෙනෙකු ද ඇතුළුව අවම වශයෙන් ඉරාන වැසියන් 3,375 දෙනෙකු මියගොස් තිබේ. තුවාල ලැබූවන්ගේ සංඛ්‍යාව 26,000 ඉක්මවයි.

ඉරාන නගරවලට බෝම්බ හෙලීම, එරට විද්‍යාඥයන්, දේශපාලන නායකයන් සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් ඝාතනය කිරීම, ළමයින් මරා දැමීම, ඉරානයේ යටිතල පහසුකම් විනාශ කිරීම සහ සමස්ත කලාපයක්ම යුද්ධයකට ඇද දැමීම යනු සමූහ ඝාතන හරහා තම ආධිපත්‍යය පැතිරවීමට උත්සාහ කරන අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින් සිතාමතාම සිදු කරන ලද ක්‍රියාවන්ය.

ගාසා තීරයේ පලස්තීන ජනතාවට සහ ලෙබනන් ජනතාවට එරෙහිව දැනට සිදුවෙමින් පවතින ජන සංහාරක ප්‍රහාරය ද අපි එම බලයෙන්ම යුතුව හෙළා දකිමු. එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපීය බලවතුන්ගේ පූර්ණ සහයෝගය සහ සක්‍රීය දායකත්වය ඇතිව ඊශ්‍රායල රාජ්‍යය විසින් සිදු කරනු ලබන අපරාධ, එනම් දස දහස් සංඛ්‍යාත පලස්තීන දරුවන් ඝාතනය කිරීම, රෝහල්, පාසල්, ජල පද්ධති සහ නිවාස හිතාමතාම විනාශ කිරීම සහ යුධ ආයුධයක් ලෙස සාගින්න භාවිතා කිරීම යනු වාර්ගික-ජාතිකවාදී සයොන්වාදී ව්‍යාපෘතියේ ඓතිහාසිකව පවතින ප්‍රතිගාමී ස්වභාවය අවිවාදිතව තහවුරු කරන සාහසික ක්‍රියාවන් වේ.

Gaza
2025 ජනවාරි 24 වන සිකුරාදා දින ගාසා තීරයේ රෆා නගරයට ඊශ්‍රායල ගුවන් සහ ගොඩබිම් ප්‍රහාර මගින් සිදු කරන ලද විනාශය ඩ්‍රෝන යානයක් මගින් ලබාගත් ගුවන් ඡායාරූපයකින් දැක්වෙන ආකාරය . [AP ඡායාරූපය: ජෙහාඩ් අල්ෂ්රාෆි]

මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට එරෙහි ‘පූර්ව භංග ප්‍රහාර’ ලෙස පෙන්ටගනය නරුම ලෙස හඳුන්වන ක්‍රියාවලියකදී, කැරිබියන් මුහුදේ සහ නැගෙනහිර පැසිෆික් සාගරයේදී එක්සත් ජනපද මිසයිල ප්‍රහාරවලින් ධීවරයන් සහ කම්කරුවන් 180කට අධික සංඛ්‍යාවක් තම කුඩා බෝට්ටු තුළදීම සුණු විසුණු කර දමන ලද, ලතින් ඇමරිකානු වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ මුහුදේදී ඝාතනයට ලක්වූ නමක් සඳහන් නොකළ එම වින්දිතයන්ගේ මතකය ද අපි අද දින ගෞරවයෙන් සිහිපත් කරමු. මෙම වින්දිතයන්ගේ නම් අධිරාජ්‍යවාදී මාධ්‍ය තුළ සඳහන් කර නැත. ඔවුන්ගේ පවුල් වෙත කිසිදු සමාවක් ඉල්ලීමක්, වන්දියක් හෝ ඔවුන් ජීවත්ව සිටි බවට පිළිගැනීමක් හෝ ලැබී නැත. නමුත් ඔවුන් තම පවුල් නඩත්තු කිරීමට උත්සාහ කළ කම්කරුවන් වූ අතර, ලතින් ඇමරිකානු ජනයාට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක කරන ලද භීෂණ ව්‍යාපාරයකට ගොදුරු වීමෙන් ලොව බලවත්ම හමුදාව විසින් ඔවුන්ව ඝාතනය කර ඇත.

ඉන්ධන සැපයුම් අත්හිටුවීම සහ සම්බාධක පැනවීම මඟින් සමස්ත ජනතාවක් හිතාමතාම පීඩාවට පත් කරමින්, කියුබාවට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක කර ඇති අවහිර කිරීම් අපි තරයේ හෙළා දකිමු. සියවසකින් තුනෙන් දෙකක කාලයක් ගතවී ඇතත්, කියුබානු විප්ලවය පිළිගැනීමට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පාලක පන්තිය මෙතෙක් කිසිසේත් එකඟ වී නැත. 1959 සහ 1960 අතර කාලය තුළ කැස්ත්‍රෝ පාලන සමය විසින් ඇමරිකානු සමාගම් සතු වත්කම්වලින් ඩොලර් බිලියන 1.8ක් පමණ රාජසන්තක කරන ලදී. එමෙන්ම, මෙම විප්ලවය මඟින් බැටිස්ටාගේ ඒකාධිපති පාලනය යටතේ වර්ධනය වී තිබූ මැර අධිරාජ්‍යයද මුළුමනින්ම අතුගා දමන ලදී.

කැසිනෝ ශාලා වසා දමන ලදී, හෝටල් ජනසතු කරන ලදී, මැර කල්ලි සාමාජිකයන් සිරගත කරනු ලැබීය හෝ රටින් පිටුවහල් කරනු ලැබීය, එමෙන්ම මාෆියා සංවිධාන සතු වූ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 100ක පමණ ආයෝජන එක රැයකින් අතුගා දමන ලදී. වඩාත්ම නරකම කරුණ වූයේ, ධනවත් ඇමරිකානු සංචාරකයන්, හමුදා නිලධාරීන්, සමාගම් විධායකයන් සහ එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් මණ්ඩල සභිකයන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලූ ගණිකා නිවාස වසා දැමීමට තරම් මෙම විප්ලවවාදී පාලන තන්ත්‍රය නිර්භීත වීමයි. මෙම අකීකරුකම වෙනුවෙන් සහ අධිරාජ්‍යවාදී වරප්‍රසාදයන්ට සිදු කළ මෙම සමාව දිය නොහැකි උල්ලංඝනය කිරීම වෙනුවෙන් ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය කියුබානු ජනතාවට කිසිදා සමාව දී නැත.

ජනවාරි 3 වනදා කැරකස් නුවරදී බෝම්බ ප්‍රහාර මාලාවක් මධ්‍යයේ වෙනිසියුලානු ජනාධිපති නිකොලස් මදුරෝ පැහැරගෙන ගොස්, ඔහුව සී.අයි.ඒ. (CIA) සංවිධානයට මෙන්ම ෂෙව්රෝන් (Chevron) සහ ෂෙල් (Shell) වැනි සමාගම් මංකොල්ලකරුවන්ට භාරදීම අපි තරයේ හෙළා දකිමු. මෙය නග්න අධිරාජ්‍යවාදී මුහුදු මංකොල්ලකෑමකි. මෙම අපරාධ මඟින් මනාව පිළිඹිබු වන්නේ වර්තමාන ලෝකය පුරා රජයන නීති විරෝධී භාවයයි. අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් ඉතා භක්තිමත් ලෙස කතා කරන ‘නීති මත පදනම් වූ ජාත්‍යන්තර පටිපාටිය’ යනු දැවැන්ත වංචාවක් බව දැන් හෙළි වී ඇත. එහි ක්‍රියාත්මක වන එකම නීතිය වන්නේ බලයේ නීතිය පමණි. එය මෙහෙයවනු ලබන්නේ තම ලාභය සහ අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් කිසිදු සීමාවක්, කිසිදු දේශ සීමාවක්, කිසිදු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක්, කිසිදු අධිකරණයක් හෝ මිනිස් ජීවිතයක් පවා බාධාවක් ලෙස නොසලකන ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයක් විසිනි.

සූරාකෑමට එරෙහිව නැඟී සිටීම, යුද්ධයට විරුද්ධ වීම හෝ කම්කරු පන්තියේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම යන වැරදි සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට පත්වූ, අසාදු ලේඛනගත කළ, රැකියාවලින් පහ කළ, රටින් පිටුවහල් කළ, ව්‍යාජ චෝදනාවලට පටලවා කොටු කළ සහ සිරගත කරන ලද සියලුම කම්කරුවන්ට, එනම් අද දවසේ පන්ති සටනේ මර්දනයට ගොදුරු වී සිටින සියලුම කම්කරුවන්ට මෙම මැයි දිනයේදී අපගේ සහයෝගීතාවය අපි පළ කර සිටිමු.

නැටෝ (NATO) සංවිධානය විසින් උසිගන්වන ලද යුද්ධයට එරෙහිව තම නිර්භීත විරෝධය දැක්වීම සහ රුසියානු හා යුක්රේනියානු කම්කරුවන්ගේ එක්සත්භාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම හේතුවෙන්, සෙලෙන්ස්කි පාලනය විසින් වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් සිරගත කරනු ලැබ සිටින බොල්ෂෙවික්-ලෙනින්වාදීන්ගේ තරුණ බලකායේ තරුණ යුක්රේනියානු ට්‍රොට්ස්කිවාදී නායකයෙකු වන අපගේ සහෝදර බොග්ඩාන් සිරොටියුක් (Bogdan Syrotiuk) වෙත අපි අපගේ සුබ පැතුම් එක් කර සිටිමු.බොග්ඩන් (Bogdan), රුසියානු ආක්‍රමණයට පක්ෂපාතීත්වය දක්වන්නෙකු බවට යුක්රේන රජයේ පැමිණිලිකරුවන් කරන චෝදනාව ඔහුගේ විත්ති පාර්ශවයේ නීතිඥයින් විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්‍ය බව ඔප්පු කර ඇත. ‘ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ’ (World Socialist Web Site) පළ කර ඇති බොග්ඩාන්ගේ ප්‍රකාශ මඟින් ඔහුට එරෙහි චෝදනා සාවද්‍ය බව ඔප්පු වෙයි. සෙලෙන්ස්කිගේ අධිරාජ්‍යවාදී ගැති රූකඩ ආණ්ඩුවට මෙන්ම, ධනේශ්වර පුටින් පාලනයටද ඔහු එලෙසම දැඩි ලෙස විරුද්ධ වන්නෙකි. බොග්ඩාන්ගේ නිදහස වෙනුවෙන් සටන් වදින ලෙස අපි කම්කරු පන්තියෙන් ඉල්ලා සිටිමු. 

Bogdan
ජෝන් රීඩ්ගේ ‘ලෝකය හෙල්ලූ දස දවස’ (Ten Days that Shook the World) නමැති පැරණි සෝවියට් සංස්කරණයක ඇති ලියොන් ට්‍රොට්ස්කිගේ රූපයක් සමඟින් බොග්ඩාන් සිරොටියුක්, 2023 අප්‍රේල්

තුර්කියේ සිරගත කර සිටින කම්කරු පන්ති නායකයන් වෙත අපගේ සහයෝගීතාවය අපි පළ කර සිටිමු. සමාගම්, රජය සහ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදය අතර පවතින රහසිගත එකඟතාවය පිළිබඳව කම්කරුවන්ට සත්‍යය පැවසීමේ “අපරාධය” වෙනුවෙන් පසුගිය මාර්තු මැද භාගයේදී අත්අඩංගුවට ගෙන, මේ වන විට සිරදඬුවමකට සහ දේශපාලන තහනමකට මුහුණ දී සිටින එක්සත් රෙදිපිළි, විවීම් සහ සම් කම්කරු සංගමයේ (BİRTEK-SEN) සභාපති මෙහ්මෙට් ටර්ක්මෙන් (Mehmet Türkmen) වහාම නිදහස් කරන ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු. එස්කිෂෙහීර් (Eskişehir) සිට අන්කාරා (Ankara) දක්වා ඩොරුක් (Doruk) පතල් කම්කරුවන් විසින් සිදු කරන ලද ඓතිහාසික පාගමන මෙහෙයවූ සහ මෑත කාලයේදී නැවත නැවතත් අත්අඩංගුවට පත්වූ, ස්වාධීන පතල් කම්කරු සංගමයේ (Bağımsız Maden-İş) නිර්භීත නායකයා මෙන්ම උමුත්-සෙන් (Umut-Sen) සංවිධානයේ සංවිධායක සම්බන්ධීකාරක වන බෂාරන් අක්සු (Başaran Aksu) වෙතද අපි අපගේ සුබ පැතුම් එක් කර සිටිමු. පතල් කම්කරුවන්ගේ ඉල්ලීම් ජයග්‍රහණය කර ඇති බවට ලැබුණු පුවත අපි මහත් උද්‍යෝගයෙන් යුතුව පිළිගනිමු.

නමුත් අරගල තවදුරටත් ඉදිරියටම  ගමන් කරයි. පතල් සමාගම්වල මංකොල්ලකෑම්වලට එරෙහිව වනාන්තර සහ ගම්වැසියන්ගේ ජීවනෝපාය ආරක්ෂා කරන තරුණ නායිකාවක වන එස්රා ඉෂික් (Esra Işık) සහ අර්ඩොගන් පාලනය විසින් රඳවාගෙන සිටින සියලුම පන්ති සටන් දේශපාලන සිරකරුවන් නිදහස් කරන ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු. ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගැනීම යනු, නැවත හිස ඔසවමින් පවතින ස්වාධීන කම්කරු ව්‍යාපාරයකට එරෙහිව තුර්කි පාලක පන්තිය විසින් හිතාමතාම දියත් කර ඇති මර්දනකාරී ප්‍රහාරයක කොටසකි. ඉරානයට එරෙහි අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය තුළට තුර්කිය වඩ වඩාත් ඇද ගන්නා තත්ත්වයක් තුළ මෙම ප්‍රහාරය තවදුරටත් තීව්‍ර වී ඇත.

එක්සත් ජනපදය තුළ සංක්‍රමණිකයන් දඩයම් කිරීමේ කිසිදු අඩුවක් නැත. අප මේ මොහොතේ කතා කරන අතරතුර පවා ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ සාමූහික දඬුවම් දීමේ ව්‍යාපාරයකට ගොදුරු වෙමින් සිටින හයාම් එල් ගමාල් සහ ඇගේ දරුවන් පස්දෙනා වෙනුවෙන් අපගේ සහයෝගීතාවය ප්‍රකාශ කර සිටිමු. අධිකරණ නියෝග ගණනාවක් පැහැදිලිවම උල්ලංඝනය කරමින්, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ඔවුන් රටින් පිටුවහල් කිරීමට දරන උත්සාහය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යයි. කිසිදු වරදක් කර නොමැති මෙම පවුල දඩයම් කිරීම සමස්ත කම්කරු පන්තියටම අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස අදහස් කරන්නකි. එනම්, එක්සත් ජනපදයේ වෙසෙන පුරවැසි මෙන්ම පුරවැසි නොවන සියලුම වැඩකරන ජනතාවට එරෙහිව මේ වන විට සූදානම් කෙරෙමින් පවතින පොලිස් රාජ්‍ය ක්‍රමවේදයන්ට බාධා කිරීමට කිසිදු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත ආරක්ෂණයකට, අධිකරණ නියෝගයකට හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකමකට ඉඩ නොදෙන බවයි.

එබැවින්, ICE (සංක්‍රමණ සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) විසින් දියත් කරන ලද දැලට හසුවී, දැනට එක්සත් ජනපදය පුරා ඉදිකර ඇති ගාල් කඳවුරු ජාලය තුළ රඳවා සිටින සෑම සංක්‍රමණික කම්කරුවෙකුම, සෑම සිසුවෙකුම මෙන්ම සෑම පුරුෂයෙකුම, ස්ත්‍රියකම සහ දරුවෙකුම කිසිදු කොන්දේසියකින් තොරව වහාම නිදහස් කරන ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු. අපි මෙසේ කියමු: නෝර්ත් ලේක් වසා දමනු. ඩිලී වසා දමනු. ෆෝල්ක්ස්ටන්, ඕටේ මේසා, ක්‍රෝම්, “ඇලිගේටර් ඇල්කැට්‍රෑස්” (Alligator Alcatraz) ඇතුළු මිනිසුන්ව කිසිදු චෝදනාවකින් තොරව, නඩු විභාගයකින් තොරව සහ කිසිදු බලාපොරොත්තුවක් නොමැතිව රඳවා තබාගෙන සිටින සෑම රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයක්ම වසා දමනු. රඳවා තබාගෙන සිටින පිරිස නිදහස් කරගැනීම වෙනුවෙන් කෙරෙන අරගලය යනු සමස්ත කම්කරු පන්තියේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා කෙරෙන අරගලයයි.

අවසාන වශයෙන්, මිනියාපොලිස් හිදී ICE (සංක්‍රමණ සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) සහ දේශසීමා ආරක්ෂක බලකායේ නිලධාරීන්ගේ වෙඩි ප්‍රහාරයන්ට ලක්ව මියගිය රෙනී නිකෝල් ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිගේ පවුල් වෙත අපගේ බලවත් කණගාටුව අපි අද දින නැවත වරක් ප්‍රකාශ කර සිටිමු. ඔවුන්ගේ මරණයන් කිසිදා අමතක නොකෙරෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ ජීවිත පරිත්‍යාගය අපතේ නොයනු ඇත.

රෙනී නිකෝල් ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටි

අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි වීම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් නොබිඳෙන ලෙස පෙනී සිටීම සහ සියලු ආකාරයේ පන්ති මර්දනයට එරෙහිව සටන් කිරීම අපගේ මැයි දින සැමරුම පණ ගන්වයි. අද දින රැලිය අප ආරම්භ කරන්නේ එම උදාර හැඟීම පෙරදැරි කරගෙනයි. 

කෙසේ වෙතත්, මැයි දින සැමරුම හුදු ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවය ප්‍රකාශ කිරීමට පමණක් සීමා නොවිය යුතුය. එය වත්මන් ලෝක තත්ත්වය පිළිබඳව වාස්තවික විශ්ලේෂණයක යෙදෙන අවස්ථාවක් ද විය යුතුය. මන්දයත්, කම්කරු පන්තියේ මූලෝපාය සකස් කරනු ලබන්නේ එවැනි විශ්ලේෂණයක් පදනම් කරගෙන බැවිනි. මෙම වසරේ මැයි දින සැමරුම ලෝක ධනේශ්වර ක්‍රමයේ අර්බුදයේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් මධ්‍යයේ පවත්වනු ලබන බැවින්, මෙම කාර්යය ඉටු කිරීම අද දින අතිශය හදිසි අවශ්‍යතාවයක් බවට පත්ව ඇත.

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය සහ වසර 35ක කාලපරිච්ඡේදයක උච්චතම අවස්ථාව

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය සනිටුහන් කරන්නේ 1991 දී සෝවියට් දේශය බිඳවැටීමත් සමඟ ආරම්භ වූ, ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී වසර 35ක කාලපරිච්ඡේදයක උච්චතම අවස්ථාවයි.

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය යනු හුදකලා සිදුවීමක් ලෙස හෝ, එක්තරා නිශ්චිත ජනාධිපතිවරයෙකුගේ ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස හෝ, හුදෙක් ඊශ්‍රායල බලපෑම් කණ්ඩායම්වල (Israel lobby) නිර්මාණයක් ලෙස හෝ තේරුම් ගත නොහැක. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඊශ්‍රායල පාලන තන්ත්‍රය සහ එක්සත් ජනපදය තුළ සිටින ඔවුන්ගේ බලපෑම්කරුවන් දශක ගණනාවක සිට ඉරානයට එරෙහිව යුද්ධයක් ඉල්ලා උද්ඝෝෂණය කරමින් සිටිති. එහෙත්, යුදෙව් විරෝධී (antisemitic) මෙන්ම ජාතිකවාදී ‘ඇමරිකාවට මුල් තැන’ (America First) ඉදිරිපත් කරන දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් සහ මධ්‍යම පන්තික ව්‍යාජ-වාම (pseudo-left) කොටස් අතර දැනට ප්‍රචාරය වන මතය, එනම්, ඊශ්‍රායලයට එරෙහිව යාමට අකමැතිව සිටි ඇමරිකානු විදේශ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන් මත, AIPAC (ඇමරිකානු ඊශ්‍රායල මහජන කටයුතු කමිටුව), නෙතන්යාහු සහ ඊශ්‍රායල රාජ්‍යය විසින් මෙම යුද්ධය බලහත්කාරයෙන් පටවා ඇති බවට වන කතාව සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්‍ය වන අතර, එය ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය සාධාරණීකරණය කිරීමට (apology for American imperialism) පමණක් හේතු වන්නකි. එමඟින් වක්‍රව අදහස් කෙරෙන්නේ, ඊශ්‍රායලය නොසිටියේ නම් එක්සත් ජනපදයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය අතිශය සහකම්පනයෙන් සහ කරුණාවෙන් පිරී පවතිනු ඇති බවයි.

මෙම විහිළු සහගත ප්‍රවාදය විසින් යුද විරෝධී ව්‍යාපාරය, ලෝකයේ ප්‍රධානතම ප්‍රතිවිප්ලවවාදී බලවේගය වන ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි අරගලයෙන් ඉවතට හරවා, ඒ සමඟ සම්මුති ගැසීමක් කරා යොමු කරවයි. එමඟින් හැඟවෙන්නේ සයොන්වාදීන්ගේ බලපෑම ඉවත් කිරීම හැර වෙනත් කිසිවක් අවශ්‍ය නොවන බවයි.

ඓතිහාසික වාර්තා පිළිබඳව මඳක් හෝ විමසා බැලීමේදී මෙම දේශපාලන සුරංගනා කතාව බිඳ වැටේ. පළමුවෙන්ම, මාරාන්තික ප්‍රචණ්ඩත්වය යොදා ගන්නේ කෙසේද සහ කවදාද යන්න පිළිබඳව ඇමරිකානු පාලක පන්තියට කිසිවෙකුගෙන් උපදෙස් අවශ්‍ය නොවන අතර, ඒ සඳහා ඔවුන්ව පොළඹවාලීමක් (තල්ලු කිරීමක්) අවශ්‍ය වන්නේද නැත. ඔවුන් මහා පරිමාණ ප්‍රචණ්ඩත්වයන් සංවිධානය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලොව අසමසම විශේෂඥයන් වන අතර, ඔවුන් සතුව ඒ පිළිබඳ ලේවැකි ඉතිහාසයක් පවතී. එය 20 වන සියවසේ මුල් දශකයේ සිදුවූ පිලිපීන ජන සංහාරය, 1910 ගණන්වල මෙක්සිකානු විප්ලවය මර්දනය කිරීමට ගත් කුරිරු උත්සාහයන්, මධ්‍යම සහ දකුණු ඇමරිකාව නැවත නැවතත් ආක්‍රමණය කිරීම, ජපානයට පරමාණු බෝම්බ දෙකක් හෙළීම, 1950 සහ 1953 අතර කාලය තුළ කොරියානුවන් මිලියන 3ක් ද, 1961 සහ 1973 අතර කාලය තුළ වියට්නාම ජාතිකයන් එම ප්‍රමාණයම  ඝාතනය කිරීම දක්වා ඈතට දිව යයි. ඉන්පසුව, පසුගිය වසර 30 පුරා මැදපෙරදිග කලාපය තුළ දියත් කරන ලද සියලුම යුද්ධ ද ඊට ඇතුළත් වේ.

Image Not Found
දකුණු වියට්නාම ගුවන් හමුදා යානයක් මගින් දකුණු වියට්නාම සොල්දාදුවන් සහ සිවිල් වැසියන් පිරිසක් වෙත නැපාම් බෝම්බයක් (napalm bomb) හෙළීමෙන් පසු, වියට්නාමයේ ට්‍රැන්ග් බෑන්ග් (Trảng Bàng) අසල පාරක් දිගේ ෆැන් ති කිම් ෆුක් (Phan Thi Kim Phuc) නම් දැරිය දිව යන ආකාරය දැක්වෙන “යුද්ධයේ භීෂණය” (The Terror of War) ඡායාරූපය. [ඡායාරූපය: 1972 වසරේ විශිෂ්ටතම ලෝක පුවත්පත් ඡායාරූපය, නික් උට් (Nick Ut)]

ඓතිහාසික සත්‍යය නිවැරදිව සඳහන් කරන්නේ නම්, ඊශ්‍රායලය යනු වසර 78ක් තිස්සේ එයට ආයුධ සහ අරමුදල් සපයන ලද එක්සත් ජනපදයේම නිර්මාණයකි. එය මැදපෙරදිග කලාපය තුළ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ මිලිටරිකරණය වූ මුරපොලක් (militarized outpost) ලෙස ක්‍රියා කර ඇත.

තවද, 1953 වසරේදී CIA සංවිධානය මෙහෙයවූ කුමන්ත්‍රණය මගින් බලයට පත් කරන ලද, ෂා රජුගේ (Shah) රූකඩ පාලන තන්ත්‍රය පෙරළා දැමූ 1979 ඉරාන විප්ලවය සමග එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදය කිසිවිටෙකත් සමගි වී නැත.

2006 වසරේ සිට එක්සත් ජනපදයේ සෑම ජාතික ආරක්ෂක උපායමාර්ගික ප්‍රකාශනයකම පාහේ ඉරානය ඉහළම ප්‍රතිවාදියෙකු ලෙස නම් කර ඇත. ක්ලින්ටන්, බුෂ්, ඔබාමා, ට්‍රම්ප්ගේ පළමු ධුර කාලය, බයිඩන් සහ දැන් ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන පරිපාලනය යටතේ ද එය (ඉරානය) රහසිගත මෙහෙයුම්, සම්බාධක පැනවීම්, ඝාතනයන් සහ මිලිටරි තර්ජනවලට ලක්ව තිබේ. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය යනු දශක තුනකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ ක්‍රියාත්මක කරන ලද, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ද්විපාර්ශ්වික (ප්‍රධාන පක්ෂ දෙකෙහිම) ප්‍රතිපත්තියේ උච්චතම අවස්ථාවයි.

නමුත් වඩාත්ම මූලික අර්ථයෙන් ගත් කල, අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය යනු හුදෙක් පුද්ගලික තීරණ, අයහපත් බලපෑම් සහ වැරදි ප්‍රතිපත්තිවල ප්‍රතිඵලයක් නොවේ. ඒ වෙනුවට, එය ධනේශ්වර ක්‍රමයේම පවතින අත්‍යවශ්‍ය වෛෂයික ප්‍රතිවිරෝධතා දෙකක ප්‍රතිඵලයක් සහ ප්‍රකාශනයකි: පළමුවැන්න, නිෂ්පාදන බලවේගයන්ගේ පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වය සහ නිෂ්පාදනයේ සමාජීය ස්වභාවය අතර පවතින ප්‍රතිවිරෝධතාවයි; දෙවැන්න, ආර්ථික නිෂ්පාදනයේ ගෝලීය ස්වභාවය සහ දේශපාලන බලය මෙන්ම ප්‍රාග්ධන සමුච්චයකරණය අඛණ්ඩව සංවිධානය වන ජාතික-රාජ්‍ය පද්ධතිය අතර පවතින ප්‍රතිවිරෝධතාවයි. පසුගිය දශක පහක කාලය තුළ නිෂ්පාදනය භූගෝලීයකරණය වීම මගින්, පෙර නොවූ විරූ තරම් ඝනත්වයකින් යුත් සැපයුම් දාම, මූල්‍ය ප්‍රවාහ සහ තොරතුරු ජාලයන්ගෙන් එකිනෙක බැඳුණු තනි ගෝලීය ක්‍රියාවලියක් බවට පත්ව සෑම මහාද්වීපයකම කම්කරුවන්ගේ ශ්‍රමය ඒකාබද්ධ කර ඇත.

පසුගිය වසර 35 පුරා ආර්ථික හා දේශපාලන සංවර්ධනයේ සමස්ත ගමන් මග විසින්, ගෝලීය අර්බුදයේ ගතිකත්වය පිළිබඳ මෙම මාක්ස්වාදී විශ්ලේෂණය සනාථ කර ඇත.

1991 දී සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීම ඇමරිකානු පාලක පන්තිය විසින් ප්‍රකාශ කරනු ලැබුවේ ධනවාදයේ ඓතිහාසික ජයග්‍රහණයක් ලෙසය. ඔවුන් කියා සිටියේ ඊනියා “සමාජවාදයේ අසාර්ථකත්වය” මගින්, ඔක්තෝබර් සමාජවාදී විප්ලවයට පෙර පැවති ආකාරයටම ධනේශ්වර ලෝකය යළි ස්ථාපිත කිරීම සඳහා මාවත විවර වූ බවයි. විප්ලවයෙන් පසුව සිදු වූ සියල්ල, එනම් ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ නැගිටීම, අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහිව පීඩිත ජනතාවගේ දැවැන්ත ගෝලීය ව්‍යාපාරය, සහ 1945 දී නාසි ජර්මනිය පරාජය කිරීමෙන් මෙන්ම 1949 චීන විප්ලවයේ ජයග්‍රහණයෙන් පසුව අත්පත් කරගත් සමාජයීය ප්‍රගතිය, ආපසු හැරවීමට නියමිතව තිබුණි.

Red Army
1945 මැයි 2 වන දින, බර්ලිනයේ රයිච්ස්ටැග් (Reichstag – ජර්මන් පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිල්ල) මත රතු හමුදා සෙබළුන් සෝවියට් ධජය ඔසවයි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම බියකරු දැක්ම පදනම් වී තිබුණේ සෝවියට් සංගමය (USSR) බිඳ වැටීමට හේතු සහ එහි ගෝලීය වැදගත්කම පිළිබඳව කරන ලද වැරදි තක්සේරුවක් මතය. සෝවියට් සංගමය තුළ අසාර්ථක වී තිබුණේ සමාජවාදය නොව, ඔක්තෝබර් විප්ලවයට ආස්වාදයක් ලබා දුන් මාක්ස්වාදී ජාත්‍යන්තරවාදය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබූ, සමාජවාදී-විරෝධී ජාතිකවාදයේ (anti-socialist nationalism) ස්ටැලින්වාදී පාලන තන්ත්‍රයයි. සෝවියට් සංගමය තුළ සමාජවාදය ගොඩනැගීම, ගෝලීය ධනවාදයට එරෙහි කම්කරු පන්තියේ ජාත්‍යන්තර අරගලයෙන් වෙන් කර තැබූ ස්ටැලින්වාදී “එක් රටක සමාජවාදය” යන වැඩපිළිවෙල, ආර්ථික හා දේශපාලනික වශයෙන් බංකොලොත් වී ඇති බව ඔප්පු වී තිබුණි.

ඔක්තෝබර් විප්ලවය පාවාදීමට ස්ටැලින්වාදීන් කටයුතු කළ ආකාරය පිළිබඳව ට්‍රොට්ස්කි කළ විශ්ලේෂණය මත පදනම් වෙමින්, සෝවියට් නිලධාරි තන්ත්‍රයේ ජාතිකවාදී ප්‍රතිපත්තිවල ප්‍රතිවිපාක හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (International Committee of the Fourth International) ඉතා පැහැදිලිව කලින්ම දුටුවේය. සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීමට වසර හතරකට පෙර, එනම් 1987 දී එය මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය:

“තාක්ෂණයේ පවතින හිඟය සහ කර්මාන්ත හා කෘෂිකර්මාන්තය අතර පවතින අඛණ්ඩ ප්‍රතිවිරෝධතා විසඳාගත හැක්කේ ලෝක වෙළඳපොළට ප්‍රවේශ වීමෙන් පමණි. සෝවියට් සංගමයට එම වෙළඳපොළට ඒකාබද්ධ වීමට පවතින්නේ මාවත් දෙකක් පමණි. එනම්, ධනවාදය යළි ස්ථාපිත කිරීම කරා මෙහෙයවන ගොර්බචෙව්ගේ මාවත සහ ලෝක සමාජවාදී විප්ලවයේ මාවතයි.”

ගොර්බචෙව් තෝරාගත්තේ පළමු මාවතයි. 1991 දෙසැම්බර් මාසයේදී සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීම එම පාවාදීමේ උච්චතම අවස්ථාව විය: ඔක්තෝබර් විප්ලවයේ සොහොන් වල හාරන්නන් ලෙස ආරම්භ වූ ස්ටැලින්වාදී නිලධාරි තන්ත්‍රය, අවසානයේදී අද පුටින් විසින් මෙහෙයවනු ලබන නව රුසියානු කතිපයාධිකාරයේ (Russian oligarchy) වඩාත්ම දූෂිත හා කෑදර කල්ලිය බවට පත් විය.

ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෙම මූලික ප්‍රතිවිරෝධතාවයම වෙනස් ආකාරයක ප්‍රතිචාරයක් ඇති කළේය. නමුත් එය ද ස්ටැලින්වාදී බිඳවැටීම මෙන්ම කිසිසේත්ම නිදහස් තේරීමක් මත සිදු වූවක් නොවේ. තම ආර්ථික ආධිපත්‍යයේ ආපසු හැරවිය නොහැකි පරිහානිය හමුවේ, එනම් ජපන් සහ ජර්මානු කාර්මික තරඟකරුවන්ගේ නැගී ඒම, ප්‍රබල ආර්ථික හා කාර්මික බලවේගයක් ලෙස චීනයේ මතු වීම, දේශීය නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රය පිරිහී යාම (හිස් වීම), සහ වෙළඳ මෙන්ම අයවැය හිඟයන්ගේ බර වර්ධනය වීම හමුවේ ඇමරිකානු ධනවාදයට ආර්ථික ක්‍රම මගින් තම තත්ත්වය යළි යථා තත්ත්වයට පත් කරගත නොහැකි විය. ඔවුන් සතුව තවමත් අතිමහත් ප්‍රමුඛතාවයකින් යුතුව ඉතිරිව තිබූ එකම මෙවලම වූයේ මිලිටරි බලය (හමුදා ශක්තිය) පමණි. 

ඉන්පසුව එළඹුණු දශක තුනක මිලිටරිවාදය විසින් ඉරාකය, යුගෝස්ලාවියාව, ඇෆ්ගනිස්ථානය, ලිබියාව, සිරියාව, යුක්රේනය ඇතුළු තවත් රටවල් විනාශ කර දමනු ලැබීය. මිලියන සංඛ්‍යාත ජීවිත බිලිගනිමින්, සමස්ත සමාජයන්ම විනාශ කරමින් සහ දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇති වූ විශාලතම සරණාගත අර්බුදය නිර්මාණය කරමින් දියත් වූ මෙම යුද්ධයන් අවසානයේදී කෙළවර වූයේ දැවැන්ත පසුබෑමකිනි; එමෙන්ම ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අවාසනාවන්ත ඉරණම ආපසු හැරවීමට ද ඒවා අසමත් විය.

2003 මාර්තු 21 වන දින ලබාගත් මෙම පැරණි ඡායාරූපයෙහි දැක්වෙන්නේ, ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ හමුදා විසින් ඉරාකයේ බැග්ඩෑඩ් නුවරට එල්ල කරන ලද දැඩි බෝම්බ ප්‍රහාර හමුවේ රජයේ ගොඩනැගිල්ලක් ගිනිබත් වන ආකාරයයි. [AP ඡායාරූපය: ජෙරොම් ඩිලේ]

ඇමරිකානු බෝම්බ සහ මිසයිල ලොව පුරාම දැවැන්ත විනාශයක් සිදු කළේය. එහෙත් ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ මිලිටරි මෙහෙයුම්වලට සමගාමීව ඇමරිකානු සහ ලෝක ධනවාදයේ අර්බුදය ද වර්ධනය විය. අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රචණ්ඩකාරී ක්‍රියාවන් සමඟින් වඩ වඩාත් බරපතල වූ මූල්‍ය අර්බුද මාලාවක් ද ඇති විය: එනම් 1994 මෙක්සිකානු පෙසෝ අර්බුදය, 1997 ආසියානු අර්බුදය, 1998 රුසියාව ණය ගෙවීම පැහැර හැරීම සහ ලෝන්ග්-ටර්ම් කැපිටල් මැනේජ්මන්ට් (LTCM) සමාගමේ බිඳවැටීම, 2000 ඩොට්-කොම් බිඳවැටීම, 2008 ගෝලීය මූල්‍ය අර්බුදය, 2010-12 යුරෝපීය රාජ්‍ය ණය අර්බුදය, 2020 වසංගතය නිසා ඇතිවූ කම්පනය සහ 2022 වසරේ සිට වර්ධනය වෙමින් පවතින ඩොලර් පද්ධතියේ අර්බුදයක ලක්ෂණ යනාදියයි.

එක්සත් ජනපදය කේන්ද්‍ර කරගත් ගෝලීය අර්බුදයේ වඩාත්ම දෘශ්‍යමාන සහ බියකරු ප්‍රකාශනය වන්නේ ජාතික ණය ප්‍රමාණය අතිවිශාල ලෙස වර්ධනය වීමයි. එය 2001 වසරේදී දළ වශයෙන් ඩොලර් ට්‍රිලියන 5.8ක් ලෙස පැවතිණි. එය දැන් ඩොලර් ට්‍රිලියන 40 සීමාවට ළඟා වෙමින් පවතී. ඇමරිකානු ධනවාදයේ පවතින අර්බුදය පිළිබඳ ඓතිහාසිකව හා ආර්ථිකමය වශයෙන් මීටත් වඩා වැදගත් වන තවත් ප්‍රකාශනයක් වන්නේ රන් මිලයි. ඩොලරය ලෝකයේ සංචිත මුදල් ඒකකය ලෙස පිළිගනිමින් 1944 වසරේදී පවත්වන ලද බ්‍රෙට්න් වුඩ්ස් (Bretton Woods) සමුළුවේදී, රන් අවුන්සයක වටිනාකම ඩොලර් 35ක් ලෙස නියම කර තිබුණි.

1971 වසරේදී නික්සන් පරිපාලනය විසින් බ්‍රෙට්න් වුඩ්ස් (Bretton Woods) ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබන තෙක් එම මිල එලෙසම පැවතුණි. මෙය රන් මිලෙහි නොනවතින ඉහළ යාමකට මග පෑදූ අතර, පසුගිය වසර තුළ එය පුපුරණ සුලු ස්වභාවයක් ගත්තේය. දැනට රන් අවුන්සයක මිල දළ වශයෙන් ඩොලර් 4,600ක් පමණ වේ. වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ වටිනාකම මැනීමේ මිනුමක් ලෙස ක්‍රියා කර ඇති රන් හා සසඳන විට ඩොලරයේ වටිනාකම, අඩ සියවසකට මඳක් වැඩි කාලයක් තුළ සියයට 99කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් පහත වැටී ඇත.

1991 සිට 2026 දක්වා වූ වසර 35 ක කාලය තේරුම් ගත යුත්තේ මෙම රාමුව තුළය. ඒවා තනි ඓතිහාසික ක්‍රියාවලියක් නියෝජනය කරයි: එනම්, ආර්ථික ක්‍රම මගින් තමන්ට ජයගත නොහැකි වූ ප්‍රතිවිරෝධතාවක්, මිලිටරි ප්‍රචණ්ඩත්වය යොදා ගනිමින් ජය ගැනීමට ඇමරිකානු ධනවාදය විසින් දරන ලද උත්සාහයයි. මෙම යුද්ධයන් යනු 20 වන සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙකක් ඇති කිරීමට හේතු වූ, ලෝක ආර්ථිකය සහ ජාතික-රාජ්‍ය පද්ධතිය අතර තවමත් නොවිසඳී පවතින එම ප්‍රතිවිරෝධතාවය විසින්ම මෙහෙයවනු ලබන, අඛණ්ඩ ගමන් මගක අත්‍යවශ්‍ය කොටස් වේ.

විදේශයන්හි යුද්ධය සහ දේශීයව ඒකාධිපතිත්වය

නමුත් ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය යනු දීර්ඝ කාලීන මිලිටරි මෙහෙයුම් මාලාවක තවත් එක් සිදුවීමක් පමණක් නොවේ. මෙම යුද්ධයේ ප්‍රතිවිපාක මඟින් මෙම ගැටුමට පැහැදිලිවම ගෝලීය ස්වභාවයක් ලබා දෙයි; එනම් වඩාත් නිශ්චිතව පවසන්නේ නම්, මෙය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින් ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට එරෙහිව දියත් කරනු ලබන ගෝලීය යුද්ධයකි. අප්‍රේල් 13 වනදා සිට, එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව පර්සියානු බොක්කෙහි පිහිටි ඉරාන වරායන් වටලා (අවහිර කර) ඇත. මෙම යුද්ධය ආරම්භ කිරීමට කිසිදු දායකත්වයක් නොදැක්වූ බිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවකට දැන් එහි ප්‍රතිවිපාක අත්විඳීමට සිදුව ඇත.

Nor us
හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ සිතියම [ඡායාරූපය: Goran_tek-en / CC BY-SA 4.0]

මෙම යුද්ධයේ වඩාත්ම බරපතල බලපෑම එල්ල වී ඇත්තේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ලෝකයේ ආහාර සුරක්ෂිතතාවය මතය. මෙම වටලෑම (අවහිර කිරීම) හේතුවෙන් දැනටමත් ගාසා තීරයේ සහ සුඩානයේ පවතින සාගතය තවදුරටත් උග්‍ර වනු ඇත. එමෙන්ම තවත් රටවල් ගණනාවක් සාමාන්‍ය අර්බුදකාරී මට්ටමේ සිට හදිසි හෝ ව්‍යසනකාරී ආහාර අනාරක්ෂිතතා මට්ටම් කරා ගමන් කරනු ඇත. ඉදිරි මාස 12 සිට 18 දක්වා කාලය තුළ බොහෝ රටවල කුඩා දරුවන් සහ වැඩිහිටියන් අතර අතිරික්ත මරණ අනුපාතයක් (සාමාන්‍යයට වඩා වැඩි මරණ සංඛ්‍යාවක්) වාර්තා වීමටද එය හේතු වනු ඇත.

මෙම ප්‍රතිවිපාක, වොෂින්ටනය සහ ජෙරුසලම විසින් ගන්නා ලද තීරණවල සෘජු ප්‍රතිඵල වේ. මෙම තීරණ වෙනුවෙන් කුසගින්නෙන් සහ තම ජීවිතවලින් වන්දි ගෙවීමට සිදුවන පිරිස් වන්නේ නැඟෙනහිර අප්‍රිකාවේ ගොවීන්, දකුණු ආසියාවේ පවුල් සහ මෙම මුල් ගැටුමට කිසිදු සම්බන්ධයක් නොතිබූ රටවල දරුවන්ය.

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය මඟින් විදේශයන්හි ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ කොල්ලකාරී අරමුණු පමණක් නොව, දේශීය වශයෙන් එය මෙහෙයවනු ලබන පාලන තන්ත්‍රයේ සමාජයීය සහ දේශපාලනික යථාර්ථය ද නිරාවරණය කර ඇත. ට්‍රම්ප් යනු ඇමරිකානු ධනවාදයේ බිඳවැටීම සහ එහි පාලක පන්තියේ ආර්ථික, සමාජයීය සහ දේශපාලනික පරිහානිය තුළ මුල් බැසගත් දීර්ඝ ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලය, ප්‍රතිමූර්තිය සහ කූටප්‍රාප්තියයි.

එක්සත් ජනපදයේ දේශපාලන ව්‍යුහය, එහි සමාජ පදනම සමඟ සමපාත වන පරිදි සකස් වෙමින් පවතී. එම සමාජ පදනම යනු, අතිමහත් ධනස්කන්ධයක් පාලනය කරන්නා වූද, තමන්ගේ උත්සුකයන්ට බාධාවක් වන සියලුම නීතිමය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ සදාචාරාත්මක සීමාවන් නොඉවසිය හැකි බාධක ලෙස සලකන්නා වූද සුළුතර කතිපයාධිකාරයක් (ධනපති කල්ලියක්) විසින් මුළු මහත් සමාජයම තම ග්‍රහණයට නතු කරගෙන සිටීමයි. ට්‍රම්ප්ගේ නැඟී ඒම මඟින් ප්‍රකාශයට පත් වන්නේ මෙම යථාර්ථයයි. 

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය සඳහා ප්‍රතිපාදන සපයා ගනු ලබන්නේ කම්කරු පන්තියේ සමාජයීය අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල කරන සෘජු ප්‍රහාරයක් මඟිනි. ට්‍රම්ප්ගේ 2027 මුදල් වර්ෂය සඳහා වන අයවැය මඟින් ‘ආරක්ෂාව’ වෙනුවෙන් දළ වශයෙන් ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.5 ක මුදලක් ඉල්ලා ඇත. මෙය නවීන ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ ඉහළම මිලිටරි වියදම් මට්ටම වන අතර, ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයට පමණක් නොව, චීනයට සහ රුසියාවට එරෙහි ගෝලීය යුද්ධයක් සඳහා වන සූදානම දැවැන්ත ලෙස තීව්‍ර කිරීමකි. මෙය, වඩාත්ම සෘජු අර්ථයෙන් ගත් කල, ලෝක යුද්ධයක් සඳහා වූ අයවැයකි.

තවද මේ සඳහා මුදල් ගෙවන්නේ කෙසේද? ට්‍රම්ප් විසින්ම ඊට අතිශය රළු අවංකභාවයකින් යුතුව පිළිතුරු දී ඇත. “අප යුද්ධ කරමින් සිටින” බැවින් සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් කැප කළ යුතු බව ප්‍රකාශ කළ ඔහු, මෙසේද අවධාරණය කළේය: “ළමා සුරැකුම් මධ්‍යස්ථාන, මෙඩිකේඩ් (Medicaid), සහ මෙඩිකෙයාර් (Medicare) පිළිබඳව සොයා බැලීම අපට කළ නොහැක්කකි. … අපට එක් දෙයක් ගැන පමණක් අවධානය යොමු කිරීමට සිදුව ඇත: එනම් මිලිටරි ආරක්ෂාවයි.” මිලිටරිවාදය (හමුදාකරණය), කතිපයාධිකාරයේ (ධන කුවේර පෙළැන්තියේ) ධනවත් වීම සහ රජයේ මර්දනකාරී යාන්ත්‍රණය සඳහා ප්‍රතිපාදන සැපයීම වෙනුවෙන්, පසුගිය සියවස පුරා කම්කරු පන්තිය විසින් දිනා ගන්නා ලද මෙඩිකෙයාර්, මෙඩිකේඩ්, සමාජ ආරක්ෂණය, අධ්‍යාපනය, නිවාස සහ සෑම අවම සමාජ ආරක්ෂණයක්ම කොල්ලකෑමට නියමිතය.

එක්සත් ජනපදය තුළ සිදුවෙමින් පවතින්නේ හුදෙක් ජාතික දේශපාලන අර්බුදයක් පමණක් නොවේ. එය ලෝක ඓතිහාසික වැදගත්කමක් ඇති දැඩි කැලඹීමකි. ලෝක ධනවාදයේ පෙර ස්ථාවරකරුවා වූ එක්සත් ජනපදය, අද වන විට ගෝලීය අස්ථාවරත්වයේ විශාලතම මූලාශ්‍රය බවට පත්ව ඇත. එක්සත් ජනපදය තුළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යුහයන් බිඳවැටීම, දේශපාලනයේදී විවෘත මැර කල්ලිවාදයකට යොමුවීම, සමස්ත සමාජ ජීවිතයම කතිපයාධිකාරයේ අවශ්‍යතාවලට යටත් කිරීම සහ මිලිටරි ප්‍රචණ්ඩත්වය හරහා ලෝකය නැවත බෙදා ගැනීමට දරන උත්සාහය සමඟින් ප්‍රකාශ වන්නේ මුළුමනින්ම වූ ධනේශ්වර ක්‍රමයේ අර්බුදය එහි වඩාත්ම සංකේන්ද්‍රිත සහ පුපුරන සුලු ස්වරූපයෙන් ය.

වොෂින්ටනයේදී, 2025 දෙසැම්බර් 2 වන අඟහරුවාදා දින ධවල මන්දිරයේ පැවති කැබිනට් රැස්වීමක් අතරතුර ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් අදහස් දක්වන අයුරු සහ ඒ දෙස රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ (වමේ) සහ ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් (දකුණේ) බලා සිටින අයුරු. [AP ඡායාරූපය/ජූලියා ඩිමරී නිකින්සන්]

සෑම ප්‍රධාන ධනේශ්වර රටකම මෙයට සමාන වූ මූලික ක්‍රියාවලීන් පැහැදිලිව දක්නට ලැබේ. ධනවාදයේ අර්බුදය ජාත්‍යන්තර එකකි; ඒ හා සමානවම ඒකාධිපතිවාදය සහ යුද්ධය දෙසට හැරීම ද ජාත්‍යන්තර තත්ත්වයකි. යුරෝපීය පාලක පන්තිය තමන්ගේ කුහක සාමවාදී වාචාල කතා ඉතා වේගයෙන් හා නිර්ලජ්ජිත ලෙස අතහැර දමමින් සිටින අතර, අධිරාජ්‍යවාදී මිලිටරිවාදය (හමුදාකරණය) පිළිබඳ ඔවුන්ගේ දිගුකාලීන සම්ප්‍රදායන් යළි පණගන්වමින් සිටියි. එමෙන්ම, පසුගිය සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙකේදී ඔවුන්ගේ සීයලා සහ මුතුන් මිත්තන් කළාක් මෙන්, සටන් කිරීමට හා මිය යාමට කම්කරු පන්තිය සහ තරුණ පරපුර සූදානම් විය යුතු බව ඔවුහු ප්‍රකාශ කරති. මෙය හුදු වාචාල කතාවක් පමණක් නොවේ. යුරෝපීය නේටෝ (NATO) බලවතුන් මේ වන විටත් රුසියාවට එරෙහිව ප්‍රායෝගිකව යුද්ධයක නිරතව සිටිති. යුක්‍රේනය, නේටෝ සංවිධානයේ නැගෙනහිර යුරෝපීය ඊශ්‍රායලය බවට පරිවර්තනය කර ඇත.

පසුගිය සියවසේ ඓතිහාසික අත්දැකීම් පිළිබඳ සිය විශ්ලේෂණයේදී ජාත්‍යන්තර කමිටුව අවධාරණය කර ඇත්තේ, 1914 දී පළමු ලෝක යුද්ධය ඇති කිරීමට තුඩු දුන් එම ප්‍රතිවිරෝධතාවලම ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1917 දී රුසියාවේ සමාජවාදී විප්ලවය ඇති වූ බවයි. අද දවසේ ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින්නේ ද එම ඓතිහාසික ගතිකත්වයමය. අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රචණ්ඩත්වයේ නැගී ඒමට පදනම වී ඇති ධනවාදයේ ගෝලීය අර්බුදය විසින්, ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී අරගලයේ පිපිරීම ද සූදානම් කරමින් පවතී.

සමාජවාදී විප්ලවයේ දශකයේ දෙවන භාගය

2020 දශකයේ ආරම්භයේදී, ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (World Socialist Web Site) ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරයක පුනර්ජීවනයක් මතුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළේය. අපි දැන් මෙම දශකයේ අර්ධය පසු කර සිටිමු. ගෝලීය අර්බුදයේ වෛෂයික වර්ධනය විසින් මෙම ඉදිරිදර්ශනය සනාථ කරමින් පවතින බව ජාත්‍යන්තර කමිටුවට දැඩිව විශ්වාසය ඇත.

මෙම දශකයේ පළමු වසර පහ පාලක ප්‍රභූන් දේශපාලන ප්‍රතිගාමීත්වය දෙසට යොමු වීමට ගත් දැඩි උත්සාහයක් ආධිපත්‍යය දැරීය. මෙය අහඹු සිදුවීම් මාලාවක් හෝ හුදකලා වූ ජනතාවාදී දේශපාලනඥයන්ගේ (demagogues) ක්‍රියාවක් නොව, ධනවාදයේ දිනෙන් දින ගැඹුරු වන අර්බුදය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රම මඟින් විසඳීමට නොහැකි වූ ගෝලීය කතිපයාධිකාරයක පද්ධතිමය ප්‍රතිචාරයකි. ආණ්ඩු විසින් මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවකගේ ජීවිත සංස්ථාපිත ලාභ ලැබීමේ අවශ්‍යතාවලට යටත් කළ කොවිඩ්-19 (COVID-19) වසංගතය මඟින්, කම්කරු පන්තියේ සමාජ අවශ්‍යතා සහ පාලක සුළුතරයේ මූල්‍යමය අවශ්‍යතා අතර පවතින සමහන් කළ නොහැකි ප්‍රතිවිරුද්ධතාවය පැහැදිලිවම නිරාවරණය කළේය.

කොවිඩ්-19 (COVID-19) වසංගතය පැවති සමයේ, 2020 අප්‍රේල් 9 වන දින නිව්යෝර්ක් හි බ්‍රොන්ක්ස් හි පිහිටි හාර්ට් දූපතේ (Hart Island) සමූහ මිනීවළක කම්කරුවන් විසින් මළසිරුරු භූමදාන කරන අයුරු. [AP ඡායාරූපය/ජෝන් මින්චිලෝ]

යුක්‍රේනයේ යුද්ධය ඇවිළී යාම, ගාසා තීරයේ සිදුවන ජනසංහාරය, ඉරානයට බෝම්බ හෙලීම, වෙනිසියුලාවේ ජනාධිපති මදුරෝ පැහැර ගැනීම සහ මෙක්සිකෝව, ග්‍රීන්ලන්තය, පැනමාව සහ කියුබාවට එරෙහිව එල්ල වන තර්ජන මඟින් හෙළිදරව් වී ඇත්තේ, එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් ලෝකය ප්‍රචණ්ඩ ලෙස නැවත බෙදා ගැනීමක් හරහා මෙම අර්බුදයට ප්‍රතිචාර දක්වමින් සිටින බවයි.

අධිරාජ්‍යවාදී මධ්‍යස්ථාන තුළ, විදේශයන් කරා එල්ල කෙරෙන මෙම ආක්‍රමණශීලී නැඹුරුව තමන්ගේම රටවල් තුළ ඒකාධිපති පාලනයක් කරා හැරීම සමඟ වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී පවතී: එනම් එක්සත් ජනපදය තුළ ට්‍රම්ප්ගේ නැවත පැමිණීම සහ ජනාධිපති ඒකාධිපතිත්වයක් විවෘතව ගොඩනැගීම; ආර්ජන්ටිනාවේ මිලෙයිගේ ද, ඉතාලියේ මෙලෝනිගේ ද සහ යුරෝපය පුරා අන්ත දක්ෂිණාංශික ආණ්ඩුවල ද නැගී ඒම; ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ක්‍රමානුකූලව අහෝසි කිරීම, පොලිසිය මිලිටරිකරණය කිරීම (හමුදාකරණය), සංක්‍රමණිකයන්ට පීඩා කිරීම සහ විරුද්ධ මත අපරාධ ලෙස සැලකීම ඒ අතර වේ. මේ අතරතුර, මහා පරිමාණ රැකියා කපා හැරීම්, කෘතිම බුද්ධිය (AI) මඟින් රැකියා විනාශ වීම, උද්ධමනය සහ සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් කප්පාදු කිරීම මඟින් බිලියන සංඛ්‍යාත කම්කරුවන්ගේ ජීවන තත්ත්වයන්ට එල්ල වන ප්‍රහාරයන් තීව්‍ර වෙද්දී වුවද, 2025 වන විට ගෝලීය බිලියනපතියන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 18.3 දක්වා ඉහළ ගියේය.

මෙම දශකයේ පළමු අර්ධය තුළ ධනේශ්වර ප්‍රතිගාමීත්වයේ සහ අධිරාජ්‍යවාදී මිලිටරිවාදයේ (හමුදාකරණයේ) නැගී ඒමක් දක්නට ලැබුණු බව ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකිය. ලෝක යුද්ධය යනු අනාගත තර්ජනයක් නොව, මේ වන විටත් දිගහැරෙමින් පවතින යථාර්ථයකි. එහෙත් යුද්ධය සහ මර්දනය තුළින් ප්‍රකාශයට පත්වන ධනේශ්වර ක්‍රමයේ එම ප්‍රතිවිරෝධතාවලම ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගෝලීය පන්ති අරගලයේ නැගී ඒම ද උදාවී ඇත.

දශකයේ දෙවන භාගය ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සමාජ අරගලයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රවණතාවය නැගී ඒම මඟින් වැඩි වැඩියෙන් ලක්ෂණගත වෙමින් පවතී. 1845 දී මාක්ස් මෙසේ ලීවේය: “ඓතිහාසික ක්‍රියාවලියේ පූර්ණත්වයත් සමඟම, එම ක්‍රියාවලියට දායක වන ජනකායේ ප්‍රමාණය ද ඒ අනුව වැඩි වනු ඇත.” මෙම තීක්ෂණ අවබෝධය මුලින්ම සනාථ කරමින්, වැඩකරන ජනකාය විශාල වශයෙන් සමාජ හා දේශපාලන අරගලයන් කරා ඇදී එමින් පවතී.

ජාතික හෝ කලාපීය මට්ටමින් පැවැත්වුණු මහා වැඩවර්ජන පහක් ද ඇතුළුව, 2026 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළ පමණක් යුරෝපීය රටවල් අටක් පුරා වැඩවර්ජන 458 ක් පවත්වා ඇත. මෙය 2025 වසරේ අදාළ කාලපරිච්ඡේදයන්ට සාපේක්ෂව සැලකිය යුතු වේගවත් වීමක් නිරූපණය කරයි. 2026 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළ දැනටමත් බෙල්ජියමේ (මාර්තු 12) සහ ඉතාලියේ (මාර්තු 9) ජාතික මහා වැඩවර්ජන ද, ස්පාඤ්ඤයේ අන්දලූසියා සහ බාස්ක් කලාපයන්හි (මාර්තු 8 සහ 17) කලාපීය මහා වැඩවර්ජන ද, උතුරු සයිප්‍රසයේ මහා වැඩවර්ජනයක් ද සහ පෙබරවාරි මාසයේදී ආර්ජන්ටිනාවේ ජාතික මහා වැඩවර්ජනයක් ද පවත්වා ඇත. මෙසේ, තනි කාර්තුවක් තුළ සිදුවූ මහා වැඩ වර්ජනවල බහුලතාවය (තීව්‍රතාව), 2025 වසරේ පැවති ඉහළ වේගයද ඉක්මවා යාමකි. තවද ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ රජයේ සේවකයින් මිලියන 1.7 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් වැඩවර්ජනයක නිරත වූහ.

වෛෂයික දර්ශකයන්ට අනුව එනම් වැඩ වර්ජන සංඛ්‍යාව, ජනතාව ඒකරාශී වීමේ විශාලත්වය, භූගෝලීය ව්‍යාප්තිය, විවිධ ක්ෂේත්‍ර කරා පැතිරීම, කාලසීමාව, වැඩ වර්ජන සඳහා කම්කරු පන්තියෙන් ලැබී ඇති අනුමැතියේ ප්‍රතිශතයන් සහ රාජ්‍ය ආරක්ෂක අංශ සමඟ ඇති වූ ගැටුම්වල වාර ගණන අනුව 2026 වසරේ මුල් මාස කිහිපය, 2025 වසරේ මට්ටම් අභිබවා ගිය පන්ති ගැටුමක පැහැදිලි සහ මැනිය හැකි තීව්‍ර වීමක් පෙන්නුම් කරයි.

එක්සත් ජනපදය තුළ මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවකගේ සහභාගීත්වයෙන් ICE (සංක්‍රමණ සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) ට එරෙහිව දැවැන්ත විරෝධතා පවත්වා ඇති අතර, ඊට මාර්තු 28 වන දින පැවැත්වූ ‘No Kings’ (රජවරු එපා) ජන බලමුලු ගැන්වීමට එක්වූ මිලියන 8 ක ජනතාවද ඇතුළත් වේ. එමෙන්ම කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්‍යාලයේ සේවකයන් 42,000 ක් සහ ‘කයිසර්’ (Kaiser) සෞඛ්‍ය සේවා සේවකයන් 31,000 ක් විසින් වැඩ වර්ජන දියත් කර ඇත.

2026 මාර්තු 28 වන දින නිව්යෝර්ක් නුවර පැවැත්වූ “No Kings” (රජවරු එපා) රැලිය.

මෙම අරගල වනාහි, කතිපයාධිකාරය (oligarchy) ෆැසිස්ට්වාදය සහ යුද්ධය කරා මෙහෙයවනු ලබන එම අර්බුදයේම කොන්දේසිවලට එරෙහිව ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය අරගලයට අවතීර්ණ වීමේ වෛෂයික ප්‍රකාශනයකි. මෙම අරගල සෑම මහාද්වීපයක් හරහාම සහ ආර්ථිකයේ සෑම ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍රයක් පුරාම එකවර දිග හැරෙමින් පවතී. එමෙන්ම ඒවා වඩ වඩාත් සේවා යෝජකයන් සහ රජයන් සමඟ පමණක් නොව, වැඩ වර්ජන මර්දනය කරන ආයතනික පොලිස් බලකායක් ලෙස ක්‍රියා කරන වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදයට ද එරෙහිව සෘජු ගැටුමකට පරිවර්තනය වෙමින් පවතී. 

වර්තමාන යුගයේ තීරණාත්මක ප්‍රශ්නය වන්නේ මෙම ප්‍රවණතා දෙකෙන් ජයග්‍රහණය කරන්නේ කුමන එකක්ද යන්නයි. පාලක පන්තිය තම පද්ධතියේ වඩ වඩාත් ගැඹුරු වන අර්බුදයට පිළිතුරු සපයා ඇත්තේ ෆැසිස්ට්වාදය සහ යුද්ධය, සමාජය මිලිටරීකරණයට ලක් කිරීම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් අහෝසි කිරීම, සංක්‍රමණිකයන්ට සහ දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ට පහර දීම මෙන්ම න්‍යෂ්ටික ව්‍යසනයක තර්ජනය තමන් තුළම ගැබ් කරගත් ගැටුම් සඳහා සූදානම් වීම මඟිනි. ඊට, කම්කරු පන්තිය පිළිතුරු සපයමින් සිටින්නේ ව්‍යසනය කරා යන මෙම ගමන් මඟ නැවැත්වීමට සමත් එකම බලවේගය වන තමන්ගේම සාමූහික සමාජ බලය බලමුලු ගැන්වීම මඟිනි. මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය කලින් තීරණය කර නැත. එය තීරණය වනු ඇත්තේ දැනට ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින අරගල මඟින් සහ මෙම අරගල මධ්‍යයේ කම්කරු පන්තිය විසින් වර්ධනය කරගනු ලබන දේශපාලන සවිඥානිකත්වය, සංවිධානය සහ නායකත්වය මඟිනි.

සාපේක්ෂ සමාජ සමතුලිතතාවයේ පැවති යුගය දැන් අවසන් වී ඇති බව නිසැකවම ප්‍රකාශ කළ හැකිය. මෙම දශකය ආරම්භයේදී හඳුනාගත් වෛෂයික කොන්දේසි එනම් පශ්චාත් යුධ ධනේශ්වර ක්‍රමයේ බිඳ වැටීම, පැරණි පාලන ක්‍රමයන් තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙනයාමට ඇති නොහැකියාව සහ විප්ලවීය පරිවර්තනයක් හෝ ම්ලේච්ඡත්වය කරා පරිහානියට පත්වීම යන දෙකෙන් එකක අවශ්‍යතාවය තහවුරු වී ඇතිවා පමණක් නොව තවදුරටත් තීව්‍ර වී ඇත. 2026 වසරේ මුල් මාස කිහිපය සනිටුහන් කරන්නේ, කම්කරු පන්තියේ ප්‍රතිරෝධය ගෝලීය බලවේගයක් ලෙස කරළියට පැමිණි අවස්ථාවයි. එය කතිපයාධිකාරයේ ආක්‍රමණශීලී ගමන් මඟට එරෙහිව සටන් වදින්නේ, යුද්ධය හෝ සාමය, ඒකාධිපතිත්වය හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, සමාජවාදය හෝ ම්ලේච්ඡත්වය වැනි, මෙම යුගයේ මූලික ප්‍රශ්න සෘජුවම ඓතිහාසික න්‍යාය පත්‍රයට එක් කරමිනි.

හතරවන ජාත්‍යන්තරය ගොඩනඟනු!

මධ්‍යම පන්තියේ ව්‍යාජ-වාම [pseudo-left: ඩේවිඩ් නෝර්ත් පැහැදිළි කර ඇති අර්ථයෙන්] කණ්ඩායම්වලට අයත් අධෛර්යමත් වූ නරුමයන් සහ සංශයවාදීන් මෙම ඉදිරිදර්ශනය මනඃකල්පිතයක් ලෙස බැහැර කරනු ඇත. පාලක පන්තිය ඉදිරියේ දණින් වැටී සිටින ඔවුහු, ධනේශ්වර ක්‍රමයේ අනභිභවනීය බව සහ ස්ථීරභාවය කෙරෙහි දැඩි ලෙස විශ්වාස කරන්නෝ වෙති. කම්කරු පන්තිය කෙරෙහි ඔවුන් තුළ පවතින ආකල්පය බිය සහ පිළිකුල මුසු වූවකි.

නමුත්, හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව විසින් මෙහෙයවනු ලබන ට්‍රොට්ස්කිවාදී ව්‍යාපාරයේ විප්ලවීය ඉදිරිදර්ශනය පදනම් වී ඇත්තේ, ගෝලීය පරිමාණයෙන් ක්‍රියාත්මක වන වෛෂයික ආර්ථික හා සමාජීය ක්‍රියාවලීන් පිළිබඳ වඩාත්ම යථාර්ථවාදී ඇගයීම මතය.

වෛෂයික, ව්‍යුහාත්මක සත්‍යයක් ලෙස, පවතින ක්‍රමයේ ප්‍රතිවිරෝධතා උග්‍ර කිරීමට හේතු වූ එම  නිෂ්පාදනයේ ගෝලීයකරණය මානව ඉතිහාසයේ විශාලතම ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය බිහි කර ඇත. මෙම සංඛ්‍යාලේඛනය අප නිවැරදිව හා ප්‍රත්‍යක්ෂව වටහාගත යුතුය. 1980 වසරේ සිට ලෝකයේ නිෂ්පාදන බලවේගයන්ගේ වර්ධනය විසින් කම්කරු පන්තියේ ප්‍රමාණය බිලියන 2 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් ඉහළ නංවා ඇත. මානව ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, ලෝක ජනගහනයෙන් බහුතරයක් නගරවල ජීවත් වන අතර, එම සංඛ්‍යාව සෑම සතියකම මිලියන ගණනකින් ඉහළ යමින් පවතී.

දැන් නගර 500 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක ජනගහනය මිලියනය ඉක්මවා යන අතර, එය සමස්ත මානව වර්ගයාගෙන් දළ වශයෙන් හතරෙන් එකකට සමාන වේ. ඉන් අවම වශයෙන් නගර 31 ක් ජනගහනය මිලියන 10 ඉක්මවූ මෙගා-නගර (megacities) වන අතර, ලෝක වෙළඳාමෙන් සියයට 90 ක් පමණ ගලා යන්නේ මෙවැනි නගර කේන්ද්‍රස්ථාන කිහිපයක් හරහාය. ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අප්‍රිකානු කම්කරුවන් බිලියන 1 ක් පමණ ගෝලීය ශ්‍රම බලකායට එක්වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) විසින් පෙන්වා දී ඇති පරිදි ඉන්දියාව, චීනය, ලතින් ඇමරිකාව සහ අප්‍රිකාව යන රටවල නොදියුණු ගම්බද ප්‍රදේශවල සිට ගෝලීයකරණය වූ නිෂ්පාදන ජාලයන් වෙත සංක්‍රමණය වී ඇති බිලියන සංඛ්‍යාත කම්කරුවන් “තනි ජීවිත කාලයක් තුළ සියවස් ගණනාවක් ඉදිරියට පැන” ඇත.

2020 වසරේදී මිලියන 17.5ක ජනගහනයක් වාර්තා වූ ෂෙන්සෙන් (Shenzhen) නගරය, නාගරික ජනගහනය අනුව ෂැංහයි සහ බීජිං නගරවලට පසුව චීනයේ තෙවැනි වැඩිම ජනගහනයක් සහිත නගරය වේ.

වෛෂයික සමාජ සහ ආර්ථික ක්‍රියාවලීන් විසින් විප්ලවීය අරගල නිර්මාණය කරමින් පවතී. දිනෙන් දින පිරිහෙන ජීවන තත්ත්වයන්, සමාජ අසමානතාවයේ අතිමහත් පරිමාණය මෙන්ම පාලක පන්තියේ බියකරු දූෂණය සහ අපරාධ, පොදු ජනතාවගේ දැඩි පිළිකුල සහ ක්‍රෝධය ඇවිස්සීමට හේතු වී තිබේ. එහෙත්, මෙම ක්‍රෝධය ධනවාදයට එරෙහිව දේශපාලනික වශයෙන් දැනුවත් වූ සහ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ඒකාබද්ධ වූ අරගලයක් දක්වා වර්ධනය කළ යුතුව ඇත.

මෙය මෙම ඓතිහාසික යුගයේ කේන්ද්‍රීය ගැටලුව කරළියට ගෙන එයි: එනම් කම්කරු පන්තිය තුළ පවතින විප්ලවීය නායකත්වයේ අර්බුදය විසඳීමයි. ධනේශ්වර පාලනයේ පැරණි මෙන්ම ප්‍රතිගාමී මෙවලම්වල, එනම් දැනට පවතින ධනේශ්වර පක්ෂ, වෘත්තීය සමිති නිලධාරි තන්ත්‍රයන්, ධනේශ්වර ජාතිකවාදී සංවිධාන සහ අසංඛ්‍යාත සුළු ධනේශ්වර කණ්ඩායම් වල ග්‍රහණය බිඳ දැමිය යුතුය. පාලක පන්තියේ සියලුම නියෝජිතායතනවලින් ස්වායත්ත වූ, කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය තහවුරු කළ යුතුව ඇත.

මේ සඳහා ජාත්‍යන්තර කමිටුව විසින් මෙහෙයවනු ලබන ලෝක ට්‍රොට්ස්කිවාදී ව්‍යාපාරය වන හතරවන ජාත්‍යන්තරය ගොඩනැගීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ශතවර්ෂයක අරගල ඉතිහාසයක් පුරා විහිදුණු අතිමහත් විප්ලවීය අත්දැකීම් සම්භාරයක් එහි වැඩපිළිවෙළ තුළ සංකේන්ද්‍රණය වී පවතී.

ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ශාඛාවන් තවමත් මහජන පක්ෂ බවට පත්ව නොමැති බව අප පිළිගනිමු. එහෙත්, මෙය වරදක් නොව, පැරණි සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී, ස්ටාලින්වාදී මෙන්ම කම්කරු හා වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදී යාන්ත්‍රණයන් විසින් පන්ති අරගලය මර්දනය කරනු ලැබූ දීර්ඝ දේශපාලන ප්‍රතිගාමී කාලපරිච්ඡේදයක ප්‍රකාශනයකි.

එහෙත් ට්‍රොට්ස්කි ප්‍රකාශ කළ පරිදි, “නිලධාරිවාදී යාන්ත්‍රණයට වඩා ඉතිහාසයේ නියමයන් බලවත්ය.” ධනේශ්වර අර්බුදය තීව්‍ර වීම විසින් මහජනයා විප්ලවීයකරණය කරමින් පවතින අතර, මෙය ට්‍රොට්ස්කිවාදී ව්‍යාපාරයේ දැවැන්ත වර්ධනයක් සඳහා අවශ්‍ය කොන්දේසි නිර්මාණය කරනු ඇත.

ස්ටාලින්වාදී නියෝජිතයෙකු අතින් ඝාතනය වීමට මාස තුනකට පෙර, 1940 මැයි මාසයේදී ට්‍රොට්ස්කි විසින් ලියන ලද හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ප්‍රකාශනය තුළ, ලෝක සමාජවාදී විප්ලවයේ මෙම අසමසම මූලෝපායඥයා මෙසේ පැහැදිලි කළේය:

“ඉතිහාසය දෙස බලන කල, යුද්ධය විප්ලවයේ මව බවට පත්ව ඇත්තේ වරක් දෙවරක් නොවේ; එයට නිශ්චිත හේතුව වන්නේ යුද්ධය විසින් යල් පැන ගිය පාලන තන්ත්‍රයන් ඒවායේ අත්තිවාරමෙන්ම සොලවා දැමීමත්, පාලක පන්තිය දුර්වල කිරීමත් සහ පීඩිත ජනතාව තුළ විප්ලවීය කෝපය වර්ධනය වීම වේගවත් කිරීමත් ය.”

ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි, 1940

එවැනි තත්වයක් මතු වෙමින් පවතී. ඇමරිකානු පාලක පන්තිය විසින් ධවල මන්දිරය තුළ මැරවරයෙකු හිඳුවා තිබීමත්, තම කටයුතු කළමනාකරණය කිරීම පාතාල ලෝකයට පවරා තිබීමත් යන කරුණ ම, එම පන්තියේ ඓතිහාසික බිදවැටීම පිළිබඳ නොබිඳිය හැකි සාක්ෂියකි.

මහත් වූ බාධක හමුවේ වුවද, හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව වර්තමාන අර්බුදය සඳහා කම්කරු පන්තියේ දියුණු කොටස් සූදානම් කිරීමට වෙහෙස නොබලා කටයුතු කර ඇත. පසුගිය වසර 28 පුරා දේශපාලන විශ්ලේෂණයේ සහ මූලෝපායික මඟපෙන්වීමේ අසමසම මෙවලමක් ලෙස සේවය කළ ‘ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය’ (World Socialist Web Site) අප විසින් නිර්මාණය කර ඇත. මාක්ස්වාදයේ උරුමය සහ සමාජවාදය සඳහා වන අරගලයේ ඓතිහාසික අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් එය නොපසුබට අරගලයක නිරත වී තිබේ.

ජාත්‍යන්තර කමිටුවට අනුබද්ධ පක්ෂ, “ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය” (IWA-RFC) ගොඩනැගීම හරහා අධිරාජ්‍යවාදී ගැති සහ සහයෝගිතාවාදී කම්කරු නිලධාරිවාදයට එරෙහි සටනට නායකත්වය දී ඇත. එහි අරමුණ පවතින වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදයන්ට බලපෑම් කිරීම නොව, ඒවාට එරෙහිව සාමාන්‍ය කම්කරුවන්ගේ නැගිටීමක් සංවිධානය කිරීමත්, බලය කර්මාන්තශාලා, වැඩබිම් සහ සේවා ස්ථාන කමිටු වෙත පැවරීමත් වේ. 

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ (ICFI) මඟපෙන්වීම යටතේ ක්‍රියාත්මක වන “සමාජ සමානතාව සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර තරුණයෝ සහ ශිෂ්‍යයෝ” (IYSSE) සංවිධානය, තරුණ පරපුර මාක්ස්වාදීන් ලෙස අධ්‍යාපන ගත කිරීම සිදු කරනු ලබයි; එය විරෝධතා දේශපාලනයේ පවතින අධෛර්යමත් කරවන ප්‍රතිපත්ති වෙනුවට විප්ලවවාදී විකල්පයක් සම්පාදනය කරයි; තවද ඔවුන්ගේ ශක්තිය කම්කරු පන්තියේ අරගලයන් වෙත යොමු කරයි.

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (ICFI) විසින් Socialism AI (ආවර්ධිත බුද්ධියේ මෙවලම) නිර්මාණය කර ඇති අතර, එය 2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය හරහා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. පාලක පන්තිය තමන් පොහොසත් වීම සඳහාත්, කම්කරුවන් දිළිඳු කිරීමට සහ සූරාකෑම දැඩි කිරීමටත් කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) භාවිතා කරන අතරතුර, ජාත්‍යන්තර කමිටුව සමාජවාදය සඳහා වන අරගලය ඉදිරියට ගෙන යාමට සහ වේගවත් කිරීමට මෙම තාක්ෂණයේ ඇති දැවැන්ත විභවය උපයෝගී කර ගනිමින් සිටී.

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ සියලු විවිධ කාර්යභාරයන් මෙහෙයවනු ලබන්නේ, ධනේශ්වර ම්ලේච්ඡත්වය පරාජය කර මානව වර්ගයාගේ අනාගතය සුරක්ෂිත කරනු ලබන සමාජවාදී විප්ලවයේ ලෝක පක්ෂය ලෙස හතරවන ජාත්‍යන්තරය ගොඩනැගීමේ අරමුණ කරාය. මෙම පක්ෂය ගොඩනගනු ලබන්නේ, වර්තමාන යුගයේ අත්දැකීම්වලින් අවශ්‍ය නිගමනවලට එළඹෙමින් ක්‍රියාකාරීව ඉදිරි බල ඇනිවල සිට ගන්නා එහි සාමාජිකත්වය, කම්කරුවන්, තරුණයන් සහ සමාජවාදී බුද්ධිමතුන් විසිනි. ICE (ආගමන හා රේගු බලාත්මක කිරීමේ ඒකකය) ආයතනයට එරෙහිව සටන් වදින කම්කරුවන්ට ද, පිකට් පෙළපාලිවල නිරත වැඩවර්ජකයන්ට ද, සරසවි මත පතිත කරන ජනසංහාරයන්ට එරෙහි වන ශිෂ්‍යයන්ට ද සහ සෑම මහද්වීපයකම වීදි බැස සිටින මිලියන සංඛ්‍යාත ජනයාට ද දැන් පැන නැගී ඇති ප්‍රශ්නය වන්නේ සටන් කළ යුතු ද යන්න නොව, සටන් කරන්නේ කෙසේද සහ කුමන බැනරයක් යටතේද යන්නයි.

එම ප්‍රශ්නවලට අපගේ පිළිතුර මෙයයි: ඉදිරි මාවත යනු බලය ලබාගැනීම සඳහා ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය ගෙන යන සවිඥානික සහ සංවිධානාත්මක අරගලයයි. එහි බැනරය වන්නේ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ බැනරයයි. අපි මෙසේ පවසමු: සෑම රටකම හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ශාඛා ගොඩනගනු! සමාජවාදය සඳහා වූ අරගලය අතට ගනු! ලෝක සමාජවාදී විප්ලවය කරා පෙරට යනු!

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි.)

ධනවාදයේ අර්බුදය, යුද්ධය සහ ජාත්‍යන්තර පන්ති අරගලය Read More »

Theepachelvan Piratheepan

The NPP/JVP Government’s Assault on Tamil Historical Memory: State Censorship, Class Repression and Intellectual Complicity

The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia condemns the detention of Theepachelvan Piratheepan’s books and demands their immediate and unconditional release

By Sanjaya Jayasekera.

The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA) and thesocialist.lk  unconditionally condemn the detention by Sri Lanka Customs of two books by Kilinochchi-based Tamil author Theepachelvan Piratheepan — Elluttal Nan Yuttam Ceykiren (“I Wage War Through Writing”), a collection of interviews, and Ippothum Inge Irandu Thesangalil (“Now Too Here Are Two Nations”), a collection of essays on the war — and demands their immediate and unconditional release. This act of state censorship, carried out with the direct institutional involvement of the Ministry of Defence and under the rubber-stamp of cultural bureaucracies subordinated to the security apparatus, is not an administrative irregularity. It is a political act, rooted in the class interests of the Sri Lankan bourgeoisie and its state, and it must be understood and combated as such.

The Facts of the Case Expose the Repressive Machinery under the NPP/JVP government

On 18 March 2026, Sri Lanka Customs seized a consignment of books imported from Chennai, India, by Onereach Lanka (Pvt) Ltd, under CusDec No. 47995. The consignment included four books by Theepachelvan Piratheepan. Customs officers, purportedly suspecting a threat to national security, initiated a review process — with the Director General of Customs, Seevali Arukgoda, subsequently stating that the suspicion arose from one book’s cover, which depicted a map of Tamil Eelam separated from the rest of Sri Lanka, and what he described as a “limited inspection of the contents.”

Theepachelvan

What followed was a cascade of bureaucratic evasion and institutional complicity that lays bare the functioning of the capitalist state. The Defence Ministry recommended that Customs detain all four books, while the Culture Ministry recommended the release of the two novels. Customs then returned to the Defence Ministry seeking a “no objection” for the novels’ release, which was granted. Based on the recommendations of the Arts Council of Sri Lanka, the State Panel of Literature of the Ministry of Buddhasasana, Religious and Cultural Affairs, and the Ministry of Defence, two books — Elluttal Nan Yuttam Ceykiren and Ippothum Inge Irandu Thesangalil — were formally withheld, with Customs citing provisions under section 120 of the Penal Code, a colonial law, read with Schedule B of the Customs Ordinance.

The Defence Ministry did not respond to questions as to how it determined that the books incited “disaffection” or posed a threat to national security. Crucially, the two books that were eventually released were not first editions and had already been distributed and made available at Tamil bookshops across Sri Lanka. The logical absurdity of this position — that books freely circulating in Tamil bookshops nonetheless require Defence Ministry clearance to re-enter the country through customs — exposes the purely political, punitive character of the censorship directed against Theepachelvan’s work on the war and its aftermath.

When The Examiner inquired whether Customs had reached out to the Attorney General for his opinion, Director General Arukgoda replied: “Why should we consult the AG’s department?” — asserting that Defence Ministry observations are sufficient and that “this has been the practice for as long as he can remember.” Here, in the unguarded candour of a senior bureaucrat, is the operating logic of the Sri Lankan security state: the military-intelligence apparatus has, through decades of communal war and “anti-terrorism” legislation, assumed permanent, unaccountable authority over political expression.

The detention of Theepachelvan’s books is not an isolated incident but part of a systematic and sustained campaign by the NPP/JVP government to suppress Tamil literary and political expression through the Defence Ministry’s permanent stranglehold over the circulation of ideas in the north and east. Writer and actor Antonythasan Jesuthasan — known by his pseudonym Shobasakthi — has revealed that copies of his book 1990: Leidenthivu – Mandaithivu Massacres and Mass Graves, documenting the massacres and mass graves of the war, sent from Chennai to poet Karunakaran’s address in Kilinochchi in late 2025, were seized by Customs at the Jaffna Post Office in November 2025 and forwarded to the Defence Ministry where they remain suppressed to this day — a complaint to Jaffna District NPP MP Rajeevan having yielded nothing, confirming that the censorship of Tamil historical memory is not a bureaucratic malfunction tolerated by the NPP government but its deliberate and continuing political policy.

The Human Rights Commission of Sri Lanka has warned that detaining publications without clear evidence of inciting communal disharmony could violate constitutional protections, including freedom of expression and equality before the law, and that such actions may amount to a misuse of power and a potential human rights violation. These expressions of institutional “concern,” however, will remain toothless so long as the fundamental class character of the state — and the NPP government that now administers it — goes unexamined and unchallenged.

The Class Character of the NPP’s Censorship

The detention of Theepachelvan’s books is not an aberration of the National People’s Power government; it is a manifestation of its essential political character. The NPP, led by the Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) of Anura Kumara Dissanayake, rose to power on the wave of mass popular revulsion demonstrated in the 2022 aragalaya uprising — a spontaneous movement of workers, youth and the oppressed masses against decades of IMF-dictated austerity, official corruption and elite plunder. Having exploited that mass anti-establishment sentiment to win the presidency and parliamentary majority, the NPP has proceeded to do precisely what every bourgeois government before it has done: implement IMF austerity with renewed vigour, maintain and expand the security-state apparatus inherited from the Rajapaksa and Wickremesinghe eras, and deploy the machinery of repression against those who challenge its authority.

The JVP’s historical trajectory makes this entirely predictable. The JVP, which twice launched armed insurrections in the south — in 1971 and from 1987 to 1989 — and which conducted savage political violence, including the assassination of trade union leaders and left-wing opponents, subsequently transformed itself into a parliamentary party deeply integrated into the structures of the Sri Lankan capitalist state. Its “left” and “progressive” credentials — always petty-bourgeois in their class content, reformist in their political program and nationalist in their ideological framework — have served as a political cover for its absorption into bourgeois politics. Its “anti-corruption” and “good governance” rhetoric during the aragalaya period and the 2024 election campaign was not the language of class struggle but the language of the petty-bourgeois intelligentsia appealing to middle-class frustrations within the framework of capitalist rule.

Now in government, the NPP/JVP administers the very security apparatus whose colonial-era legal instruments — including Section 120 of the Penal Code, the draconian Public Security Ordinance and the Prevention of Terrorism Act — were wielded by Sinhala-chauvinist governments against the Tamil people for decades. Tamil writers in Sri Lanka live under constant surveillance of the security state. In 2024, Theepachelvan himself was summoned and interrogated by the Terrorist Investigation Division (CTID), and was subjected to nearly three hours of questioning over a book launch event. This persecution has not ceased under the National People’s Power government. The NPP’s “change” amounts to the continuation of the communal-security state with a new parliamentary facade and a refreshed managerial personnel.

Theepachelvan Piratheepan — born on 24 October 1983 in Kilinochchi — is one of the most significant Tamil literary voices to emerge from the lived experience of the war and its devastating human consequences. His poetry, essays and interviews document the suffering of the Tamil people through the armed conflict, the mass atrocities of the final military offensive, and the grinding social desolation of the post-war north and east. It is precisely because his work constitutes an act of bearing witness — of preserving the collective historical memory of a people subjected to systematic violence and dispossession — that the state seeks to suppress it. The detained books represent documentary historical testimony from below: the kind of testimony that the bourgeois state, regardless of which party administers it, has an enduring material interest in silencing.

The Intelligentsia’s Capitulation: Performing Criticism, Defending the Capitalist State

I. Nirmal Ranjith Dewasiri: The Government Supporter as Critic

No examination of this crisis would be complete without addressing the role played by the layers of academic and intellectual figures who occupy the space of “civil society” dissent in Sri Lanka — and who perform, with cultivated theatrical effect, the function of absorbing and neutralising working-class and democratic opposition to the capitalist state. The case of Professor Nirmal Ranjith Dewasiri demands particular attention, because in the Theepachelvan affair his political intervention reveals, with unusual transparency, the precise mechanism by which the pseudo-left intelligentsia serves the class interests of the bourgeoisie.

Nirmal Dewasiri
Nirmal Ranjith Dewasiri

On 19 April 2026, Dewasiri published a video statement on his YouTube channel — History with Nirmal — titled in Sinhala: “The greatest political defeat the Malima [NPP] government received in the case of Theepachelvan!” The framing is significant before a single word of analysis is delivered: the detention of a Tamil author’s books about the war is characterised not as a state assault on democratic rights and on the historical memory of the Tamil people — but as a political defeat for the government. The suffering of the Tamil author, the democratic principle of freedom of expression, the class content of the censorship — all of this is pushed to the background. What remains is a problem of government optics, of public relations management, of the NPP’s political credibility.

In the body of that statement, Dewasiri makes three things clear, each of which must be examined with precision.

First, having campaigned for the NPP/JVP electoral win, he asserts himself a supporter of the NPP/JVP government. This is an admission of class alignment. Dewasiri — the former secretary of the X-Group, the one-time FUTA president, the 2010 Cultural and National Heritage Ministry advisor, the key civil-society architect of the 2015 Sirisena “good governance” election victory — has now completed the arc of petty-bourgeois left politics in Sri Lanka: from student politics, through post-JVP academic radicalism, through “civil society” coalition-building for bourgeois electoral formations, to open and declared support for the NPP government that is today implementing IMF austerity and maintaining the security-state apparatus of the Rajapaksa era. This trajectory is not an individual aberration; it is the class trajectory of the petty-bourgeois intelligentsia in the epoch of imperialism.

Second, Dewasiri invokes the argument that in the digital age, banning physical books is an act of political absurdity — that in an era of internet access, detaining a printed consignment at customs only amplifies the work’s reach and drives readers to seek out the censored material. On the surface, one may see it as a critique of the government. In reality, it is something far more insidious: it is the argument of a government supporter advising his preferred government on how to conduct its affairs more effectively. The “digital age” argument does not challenge the ‘right’ of the state to suppress political literature; it argues that this particular act of suppression is tactically counterproductive. It is the counsel of a sympathetic advisor, not the principled opposition of a democrat.

Third, and most revealing, Dewasiri’s video statement conveys that he is worried about the NPP government losing credibility in public perception, and urges it to act quickly to resolve the problem. Here the contradiction at the heart of his entire political trajectory is exposed with unusual clarity — and it is a contradiction that deserves to be taken seriously rather than dismissed.

It would be a political error to characterise Dewasiri as someone indifferent to Tamil democratic rights. The record is otherwise. He has written at length on the ideological mechanisms by which Sinhala-Buddhist nationalist hegemony suppresses Tamil historical claims, on the illegitimacy of post-war “reconciliation” frameworks that deny devolution and Tamil political agency, and on the dangers of allowing dominant historical narratives to erase the lived experience of the Tamil people. These are not trivial positions — they represent a formal intellectual recognition of the very injustice that the detention of Theepachelvan’s books embodies. However, this critique is made entirely within the service of “post-war reconciliation” — a framework that accepts the Sri Lankan unitary capitalist state as the boundary within which Tamil political claims must be accommodated. Dewasiri argues for a more pluralist, less chauvinist bourgeois order — not for the right of the Tamil nation to self-determination, and certainly not for a class analysis of the national question that would expose the bourgeois state itself as the structural source of national oppression. His formal intellectual defence of Tamil historical memory therefore operates within the very political framework that generates the suppression he critiques.

This contradiction is precisely what makes his intervention in the Theepachelvan case so revealing — and so politically instructive. A man who has written extensively on how Sinhala-Buddhist historical consciousness suppresses Tamil historical memory, who has argued that post-war reconciliation is impossible without confronting that suppression, and who has documented in analytical detail the JVP’s own degeneration into Sinhala-Buddhist nationalist politics, now urges swift action by the NPP/JVP government that is suppressing Tamil historical testimony — not in order to vindicate the principle he has spent years articulating, but in order to protect the government’s political standing with the electorate. The defence of Theepachelvan Piratheepan’s books — of the Tamil people’s right to possess, circulate and build upon their own historical testimony of the war — is subordinated entirely to the political management needs of a bourgeois government Dewasiri has openly declared he supports. What his academic framework identifies as an ideological injustice demanding structural confrontation becomes, in the moment of concrete political decision, a governmental embarrassment requiring swift damage control. The principle survives in the academic publications; it dissolves entirely when the government he supports is the one doing the suppressing.

This is not hypocrisy in the ordinary personal sense. It is the structural logic of petty-bourgeois left politics in the epoch of imperialism. What must be stated with precision is the distinction between historical acknowledgement and political principle: Dewasiri’s academic credentials as a critic of Sinhala-Buddhist nationalism make his political function as a government defender more effective rather than less — allowing him to perform the role of principled critic while the substance of his intervention is the protection of a capitalist government that continues the security-state suppression of the very historical memory he has written about. The writings establish his credentials; his political conduct reveals his class allegiance.

The SLLA does not question the sincerity of Dewasiri’s academic work on Tamil historical oppression. We question its political value in the absence of the class independence that alone could give it practical force. Academic recognition of Tamil historical suffering, combined with political support for the bourgeois government that perpetuates it, does not advance the democratic rights of the Tamil people by a single degree. It provides intellectual legitimacy to the political management of their oppression.

This is not the first time Dewasiri has played this role. His trajectory — from X-Group intellectual and cultural radicalism, through ministerial advisor in 2010, to key civil-society architect of the 2015 Sirisena “good governance” coalition, to declared NPP supporter in 2026 — is the biography of the Sri Lankan pseudo-left intelligentsia’s absorption into the structures of bourgeois political management. At every stage, the rhetorical register changes — radical academic, trade union activist, “civil society” democrat, progressive government supporter — while the underlying political function remains constant: to channel mass discontent into safe institutional waters, to dress bourgeois politics in the language of popular aspiration, and to prevent the emergence of an independent, class-conscious political movement of the working class.

The SLLA’s critique of Dewasiri is not personal. It is the application of historical materialism to the concrete political role of a social layer. The pseudo-left intelligentsia does not invent the positions it holds; those positions are determined by its class position, its institutional dependencies, and its material and ideological integration into the structures of bourgeois society. Understanding this is essential to building the independent working-class political alternative that the Theepachelvan case — like every case of state repression before it — demands.

II. Jayathilaka Kammellaweera: The Literary Establishment as Cultural Gendarme

The response of figures like Dewasiri represents one mode of capitulation to the bourgeois state among those aligned with the NPP/JVP. The intervention of renowned Sinhala author and literary critic Jayathilaka Kammellaweera represents something qualitatively different and more openly reactionary: not the management of political embarrassment dressed in progressive credentials, but the direct rationalisation of censorship in the language of Sinhala cultural nationalism itself — a position that does not merely fail to defend Tamil democratic rights but actively argues for their suppression.

Jayathilaka Kammellaweera
Jayathilaka Kammellaweera

Kammellaweera’s position is unambiguous. He argued that books containing ideas damaging to “national reconciliation” could legitimately be detained on the grounds that they harm “social cohesion.” He knows — from what he “heard” about the books — precisely what they contain: the historical memory of the Tamil oppressed nation, the testimonies of the war, the mass atrocities, the dispossession of a people subjected to decades of Sinhala-chauvinist state violence. It is on this basis that he endorses their suppression. His acknowledgement that he has not read the exact text is therefore entirely marginal to his political position — reading the books would not alter his stance by a single degree, because his position is not formed from the specific arrangement of words on specific pages but from what those pages represent: Tamil historical testimony that the Sinhala cultural establishment, aligned with the NPP government, requires to be silenced.

The terms Kammellaweera deploys — “national reconciliation,” “social cohesion” — require class analysis, not liberal restatement. In the political vocabulary of the Colombo establishment since the military defeat of the LTTE in 2009, “national reconciliation” has functioned consistently as a euphemism for Tamil acquiescence to the terms of the Sinhala-Buddhist state’s military victory. “Social cohesion” refers not to the freely expressed unity of equal peoples but to the managed coexistence of unequal communities within the framework of the unitary Sinhala-Buddhist state — a framework in which Tamil historical memory is treated as a threat to stability precisely because it is true. Kammellaweera’s argument is therefore not a liberal position on the limits of free expression made in good faith. It is a Sinhala chauvinist argument made in the language of social harmony: it subordinates the right of the Tamil people to preserve and circulate their own historical memory of national oppression to the political requirements of a Sinhala-dominated state’s management of post-war ethnic relations.

The SLLA states this directly and without qualification: Kammellaweera’s position is objectively racist in its political content and consequences. It assumes the right of the Sinhala cultural establishment — aligned with a Sinhala-chauvinist government of the South — to determine what Tamil writers may say about the Tamil people’s experience of the war, and legitimises the suppression of Tamil historical testimony as a public service. When the NPP state detains Tamil books through the Defence Ministry and aligned literary intellectuals rationalise that act in the language of social cohesion, we witness the complete operation of bourgeois ideological control: the state provides the coercive instrument and the cultural intelligentsia provides the legitimising discourse. These two functions are inseparable. Kammellaweera’s statement is a cultural expression of the JVP/NPP’s deep roots in Sinhala chauvinism — the WSWS has warned that true to its vile record and the reactionary traditions of the Sri Lankan bourgeoisie, the JVP/NPP government will whip up anti-Tamil Sinhala-Buddhist chauvinism in an attempt to divide and weaken the working class — and it confirms that this tendency finds its reflection not only in the state apparatus but in the literary establishment that serves it.

The SLLA condemns Kammellaweera’s statement in the strongest possible terms. The defence of Theepachelvan Piratheepan’s right to write, publish and circulate his testimony of the war is not merely a Tamil democratic demand. It is a demand of the entire working class — Sinhala, Tamil and Muslim — for the right to know its own history, free from the censorship of any state and any literary establishment that has traded its critical independence for proximity to bourgeois political power.

Equally revealing is the conduct of the Arts Council of Sri Lanka, whose chairperson, Keerthi Welisarage declared — with breathtaking cynicism — that “there are no restrictions on freedom of expression in Sri Lanka” even as his institution’s recommendations formed part of the bureaucratic chain that kept Theepachelvan’s books in Customs detention. Cultural institutions subordinated to the state and its security apparatus do not defend artists; they police them — and the liberal intelligentsia that staffs and defends such institutions performs the same function in the domain of “civil society.”

The Continuity of State Repression and the Lessons of the SEP’s Record

The detention of Theepachelvan’s books must be situated within the pattern of sustained state repression against artists, writers and political dissenters in Sri Lanka that has intensified under every successive government. The Socialist Equality Party (SEP) and its affiliated Action Committee for the Defence of Freedom of Art and Expression (ACDAE) (now defunct) have fought consistently against this repression — defending writer Shakthika Sathkumara when he was imprisoned on trumped-up blasphemy charges; campaigning for the release of Tamil poet Ahnaf Jazeem, held for months by the Terrorism Investigations Division under the Prevention of Terrorism Act for the content of a poetry collection; and standing with film director and playwright Malaka Devapriya when he was subjected to intimidatory investigation by the Criminal Investigation Department. These were not isolated or tokenistic acts of solidarity. They expressed a principled, politically grounded understanding that the defence of democratic rights — including freedom of expression and artistic freedom — is inseparable from the struggle of the working class against the capitalist state.

The SLLA, as the Revolutionary Left Faction of the SEP, grounds its response to the current attack on Theepachelvan in the same political foundation. The defence of his books is not a matter of abstract liberal principle. It is a class question. The suppression of Tamil literary testimony about the war is an attack on the democratic rights of the Tamil masses and on the ability of the entire working class — Sinhala, Tamil and Muslim alike — to form independent political consciousness, to know its own history, and to build the movement necessary to defend its interests against austerity, communalism and authoritarianism.

What Must Be Done

The SLLA and thesocialist.lk demand:

1. Immediate and unconditional release of both detained books —  Elluttal Nan Yuttam Ceykiren and Ippothum Inge Irandu Thesangalil — by Theepachelvan Piratheepan, with no conditions, no ongoing surveillance and no further harassment of the author. We also demand immediate release of all books of other authors including those of writer and actor Antonythasan Jesuthasan.

2. Abolition of the practice whereby the Ministry of Defence — an institution of military-intelligence power — exercises authority over the import and circulation of literary works. The subordination of cultural institutions and customs procedures to the security apparatus must be ended. The repeal of all colonial-era and post-independence legal provisions — including parts of the Schedule B of the Customs Ordinance and its invocation of Section 120 of the Penal Code — used to suppress political literature and artistic expression is an urgent democratic necessity.

3. Full public accountability: the Defence Ministry must be compelled to explain publicly, on the record, on what specific grounds it determined that these literary works constituted a threat to national security. Secret, unaccountable determinations by the military-intelligence apparatus over the domain of political and artistic expression are fundamentally incompatible with democratic rights.

4. Mobilisation of workers, artists, students and youth: the SLLA calls for the broadest possible mobilisation in defence of Theepachelvan and of freedom of expression. Writers, publishers, academics, teachers, trade unionists and students must come together in independent democratic committees — in workplaces, universities and communities — to coordinate this defence outside and against the institutions of bourgeois civil society, which have proved incapable of providing principled opposition to state censorship.

5. Link the defence of democratic rights to socialist politics: the struggle against censorship, against the suppression of Tamil historical memory, and against the NPP government’s continuation of the security state cannot be separated from the struggle against IMF austerity, against the exploitation of the working class, and against the capitalist system that generates communalism and repression as instruments of class rule. The SLLA calls on workers and youth to break with the NPP, the JVP and all parties of the bourgeoisie, and to build an independent socialist political movement grounded in the program and perspectives of the International Committee of the Fourth International.

The SLLA and theSocialist.lk stand in unconditional solidarity with Theepachelvan Piratheepan. His work — bearing witness to the anguish, the loss, the resistance and the aspirations of the Tamil people — belongs to the historical memory not only of the Tamil nation but of the international working class. No security ministry, no colonial-era customs ordinance, and no NPP government that has betrayed the masses who trusted it can legitimately suppress that testimony.

The defence of art and free expression is the defence of the working class. The struggle for democratic rights is the struggle for socialism.

The NPP/JVP Government’s Assault on Tamil Historical Memory: State Censorship, Class Repression and Intellectual Complicity Read More »

687F3615 00DB 42F7 BE41 D74213C6609E

ට්‍රම්ප් සටන් විරාමය දික්කිරීමේ ඇත්ත හේතුව කුමක්ද? – YouTube Podcast

The Socialist World

අපි මේ පොඩ්කාස්ට් එකෙන් කතා කරන්නෙ ඇමරිකාව ඉරානයට එරෙහිව අරන් යන යුද්ධයේ ඊනියා සටන් විරාමය අවසන් මොහොතේ දික් කරන්න ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් තීරණය කළේ ඇයි කියලා. මේක සංවරකමේ ලක්ෂණයක් නෙවෙයි, කඩා වැටෙන අධිරාජ්‍යවාදී උපායමාර්ගයක් අතරමැද කරපු උපක්‍රමික ප්‍රයෝගයක්. මේ දික් කිරීමෙන් ඇත්තටම මොකක්ද වෙන්නේ, යුද්ධය පිටිපස්සේ තියෙන භෞතික අවශ්‍යතා මේකෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ කොහොමද වගේම, ලෝකේ පුරා ඉන්න කම්කරුවන්ට මේකෙන් ඇතිවන ක්ෂණික බලපෑම් මොනවාද කියලා අපි මේකෙදි විග්‍රහ කරනවා.

මේ චැනලය හරහා අපි ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය ආශ්‍රය කරගෙන ලෝක දේශපාලන ආර්ථික වර්ධනයන් ඒවායේ පුළුල් අධිරාජ්‍යවාදී සන්දර්භය ඇතුළෙ තියල කම්කරු පන්ති ආස්ථානයකින් වග විභාග කරනව. මේ විවරණය අහල, මේ පොඩ්කාස්ට් එක Like කරල, චැනල් එකත් Subscribe කරන්න කියල අපි ඔබට ආරාධනා කරනව. 

ට්‍රම්ප් සටන් විරාමය දික්කිරීමේ ඇත්ත හේතුව කුමක්ද? – YouTube Podcast Read More »

Podcast

කියුබාවට එරෙහි තර්ජන: ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ නව-යටත්විජිත සැලසුම් -YouTube Podcast

The Socialist World

මේ පොඩ්කාස්ට් එකෙන් අපි කියුබාවට පහර දීමේ පෙන්ටගනයේ යෝජිත සැලසුම් දේශපාලනිකව හෙළිදරව් කරනව. සම්පත්, වෙළඳ මාර්ගත්, ගෝලීය වෙළඳපොළවල් වලත් එක්සත් ජනපදයෙ අධිකාරිය ආපහු තහවුරු කරන්න වගේම, වෙනිසියුලාවේ ඉඳල ඉරානය හරහා චීනය සමඟ ගැටුමකට සූදානම් වීම අරමුණු කරගනිපු අධිරාජ්‍යවාදී කොල්ලකෑමේ පුළුල් සංයුක්ත ව්‍යාපාරයක සන්දර්භය ඇතුළෙ අපි මේ කියුබාවට එරෙහි තර්ජන පිහිටුවන්න ඕන.

මේ චැනලය හරහා අපි ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය ආශ්‍රය කරගෙන ලෝක දේශපාලන ආර්ථික වර්ධනයන් ඒවායේ පුළුල් අධිරාජ්‍යවාදී සන්දර්භය ඇතුළෙ තියල කම්කරු පන්ති ආස්ථානයකින් වග විභාග කරනව.

මෑත සතිවලදී ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය කියුබාවට එරෙහිව එක්සත් ජනපදය ගෙනයන හොඳින් සම්බන්ධීකරණ කරපු  ප්‍රහාරයක් පිළිබඳව හෙළිදරව් කරල තියෙනව. මේක ඇමරිකානු පාලක පන්තිය තමන්ට අහිමි වෙලා තියෙනව කියල දකින කලාපීය බලපෑම නැවත ලබා ගැනීම සඳහා අර්ධගෝලය පුරාම ක්‍රියාත්මක කරල තියෙන උපාය මාර්ගයක කොටසක්. ඇමරිකානු පරිපාලනයේ තර්ජන, බලශක්ති සම්බාධක ඇතුලු දිවයිනේ ගෙල සිර කරන කුරිරු ආර්ථික අවහිර කිරීම් වගේම මිලිටරි බලහත්කාරකම්, කියුබාව එක්සත් ජනපද ආයතනික අවශ්‍යතාවලට යටත් කිරීමටත්, එරට වරාය, තෙල් හා සංචාරක ආර්ථිකය පෞද්ගලික ලාභයට විවෘත කිරීමටත් සැලසුම් කරල තියෙන නැවත යටත් විජිතකරණ කිරීමේ (recolonization කිරීමේ) වැඩසටහනකට සමානයි. 

කියුබාවට එරෙහි තර්ජන: ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ නව-යටත්විජිත සැලසුම් -YouTube Podcast Read More »

Scroll to Top