Inequality

Mahara

Outside the Prison Walls: The Mahara Prison Riot and the Rise of Fascistic Ideology in Sri Lanka

By Sanjaya Jayasekera.

Relatives of the inmates demand not to shoot the prisoners, outside Mahara Prison on 1 August 2026. Photo credit: Ishara S. Kodikara

On August 1-2, 2026, a riot erupted at Mahara Prison, north of Colombo, causing severe damage to its already unlivable infrastructure and reportedly resulting in the death of one inmate. This is the second prison riot in less than a month and followed the massacre in the Negombo prison early last month.[1] The vast majority of detainees at Mahara — as throughout Sri Lanka’s prison system, where approximately 75 percent of inmates are unconvicted remand prisoners — are held in indefinite judicial limbo, warehoused in facilities built for 11,762 that now hold more than 42,000. The conditions are, by any objective standard, a form of systematic torture: prisoners forced to sleep standing, defecate into shopping bags, survive on food that “even cats and dogs” would reject, confined to as little as 1.2 square metres of space.[2] In 2023, 67.8 percent (31,822)  of those imprisoned were jailed due to their inability to pay fines — a form of criminalization of poverty. A recent National Audit Office report finds that over 15,000 remain in prolonged remand custody due to delay in government analyst reports. The riot was not an act of criminality. It was an explosion of outrage of human beings subjected to torturous conditions that the capitalist state has deliberately created and deliberately maintains.  

But it is not the riot itself that most starkly reveals the political trajectory of Sri Lankan society. It is the response — both of the state and of a significant and vocal section of the public.

In the hours following the Mahara unrest, as was in the aftermath of the Negombo prison incident, a significant segment of society — concentrated in the Sinhala middle class of the south and amplified across social media — began openly proposing measures that belong to the lexicon of fascism. “Break their limbs.” “Shoot them in the head.” “Exterminate the drug residue.” These are not the mutterings of isolated cranks. They are the publicly expressed, socially sanctioned political proposals of a layer of the population that has been systematically prepared over decades to regard certain categories of human beings as unworthy of life. The comments sections of mainstream news outlets and the feeds of social media platforms have become open forums for the advocacy of extrajudicial murder, for the vilification of grieving families, for the glorification of the STF and the military, deployed by the JVP/NPP government, to crush prison riots. The corporate media has done nothing to challenge this — because it cannot, because the media itself has been a primary vehicle for the ideological preparation that has produced it.

Military deployed at the Mahara prison on 1 August 2026. Photo credit: Ishara S Kodikara

Following the Mahara unrest, in a video of an elderly mother of a remand prisoner, published on Dasatha News facebook page, she demanded the release of the names of inmates affected by the riot and subsequent military crackdown — including those killed, transferred to other prisons, or hospitalized. In the video, she holds the ruling class and the police accountable for creating a society dominated by drug lords who prey on the sons of impoverished mothers. She explains that her son was framed through drug planting — a widespread practice by the Sri Lanka Police, a routine mechanism for criminalizing poverty and filling the remand prisons with the sons and daughters of the poor.

Military deployed at Mahara prison to crush the riot and intimidate the relatives and the working class. Image Credit: Ishara S. Kodikara

The video attracted hundreds of scathing, inhumane, and morally bankrupt comments. Commentators vilified her for giving birth to her son, blamed her entirely for his drug addiction, and condemned her for failing to raise him properly. The same hostile barrage was directed at parents, siblings, and other relatives who gathered outside the Mahara and Negombo prisons during the riots and crackdowns to demand the safety of their loved ones — mothers weeping at the gates while gunfire echoed within, wives and children pleading for information, families who had traveled from distant villages only to be met with the deployment of armed drones, armored vehicles, and the Special Task Force.

Facebook comments
Social media reporting and comments

This is the face of the fascistic ideology now brewing in sections of the Sri Lankan middle class. It is not merely a political tendency expressed in abstract slogans about “law and order.” It is a social practice of systematic cruelty directed at the most vulnerable — at an elderly mother pleading for her son, at families demanding to know whether their loved ones are alive or dead. The same social media users who demand that prisoners be shot in the head are the ones who mock a mother’s grief, who blame her for the poverty into which her son was born, who insist that the state’s lethal violence is not merely justified but righteous.

This reaction reflects a profound moral decay. It is the ideological harvest of a society that has been taught, systematically and over generations, that lethal violence against the “enemy within” is not merely justified but heroic — and that those who love the enemy, who plead for the enemy, who gave birth to the enemy, are themselves contemptible. The elderly mother who demands to know whether her son is alive is not a grieving parent to be treated with compassion. She is an obstacle to the state’s campaign of terror, and the social media mob has been trained to treat her accordingly.

No public figure has yet gone on record in a formal media statement advocating the extrajudicial execution of prisoners. This tendency has not yet crystallized into an organized movement with a large social base. But it does not need to. The historical lesson of fascism — as demonstrated by the international resurgence of the far right — is that fascist movements are not mass movements from their inception. They begin as ideological currents within sections of the petty bourgeoisie, nurtured by the state and the media, that are activated and expanded when the ruling class requires a battering ram against the working class. The social media comments calling for prisoners to be shot, the mockery of a mother’s anguish, the vilification of families at the prison gates — these are the early ideological indicators of a tendency that the JVP/NPP government, facing mounting social opposition to IMF austerity, will seek to cultivate and mobilize.

The Genealogy of a Fascistic Ideology

The calls to shoot prisoners in the head did not emerge from nowhere. They are the latest expression of an ideological trajectory that can be traced with precision.

The 26-year communal war against the Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE), concluded in 2009 with the slaughter of an estimated 40,000 Tamil civilians in the final months alone, was not merely a military campaign. It was a project of ideological mobilization on a mass scale. The state, Sinhala-Buddhist saffron forces, and the media jointly constructed a narrative in which the Tamil population — and by extension any population that could be designated as an internal threat — was dehumanized. The war was presented not as a conflict between the Sinhala and Tamil ruling classes, each seeking to exploit “their” workers, but as a civilizational struggle for the “Sinhala motherland” against a barbaric enemy. The Sri Lankan military mercilessly pounded the no-fire zone with artillery shells, deliberately targeting hospitals, aid centres and designated civilian areas. Grisly video evidence later emerged of Sri Lankan soldiers executing naked, bound and blindfolded men in cold blood. [3] When the LTTE defences collapsed, the military murdered surrendering LTTE leaders and herded some 300,000 civilians into army-controlled detention camps.

The Sri Lankan military was glorified as the savior of the nation. War heroes were celebrated in state ceremonies, their images plastered across billboards, their “sacrifices” invoked in political speeches. The military budget was expanded, not contracted, after the war ended. Military “leadership training” was imposed on university students. [4] The armed forces were integrated into the civil administration, including in schools, with retired and serving generals appointed to key government positions. The glorification of the military was inseparable from the cultivation of Sinhala-Buddhist chauvinism, which presented the Sinhala majority as the authentic nation and all others as threats to its integrity.

This ideological campaign did not end with the war. It was repurposed. As the Socialist Equality Party (SEP) warned in 2021: “The military and its brutal methods developed during the war are now being prepared for use against the working class, as unrest grows over the worsening social conditions facing working people.” [5] The “war on terror” became the “war on drugs,” which became the “war on the underworld.” The enemy was no longer the Tamil separatist but the drug dealer, the criminal, the “underworld figure” — categories that, in practice, encompass the poorest and most marginalized layers of the working class.

The World Socialist Web Site (WSWS) explained the logic of these campaigns as early as 2009: the “war on the underworld” was launched “to divert growing popular discontent and to justify the further strengthening of the state apparatus in preparation for social unrest.”[6] The same analysis applies with equal force today. The JVP/NPP government’s escalating “war on drugs” is a rehearsal for police-state measures, the main target of which is the working class that come into struggle.

The middle-class social media users who now call for prisoners to be shot in the head are the products of this decades-long ideological conditioning. They have been taught to see the state’s lethal violence as legitimate, to regard due process as an obstacle to “security,” and to view certain categories of the poor as subhuman. 

The Same Tendency, the Same Targets

But this tendency is not new. It is the same social layer, animated by the same ideology, that has for the past few years populated the comments sections of mainstream media with the glorification of the military and the dehumanization of its victims. When the daily excavations of skeletal remains at the Chemmani-Siththupaththi mass grave are reported — the bones of Tamil men, women, and children who were “disappeared” by state forces, buried in unusual positions, and dumped together in shallow pits — this same social media mob posts comments calling to “make soup out of their bones and have it.” When Tamil communities in the North and East protest the military’s continued occupation of their lands — a permanent network of army camps established during the war and never dismantled — this same tendency demands the deployment of the army to crush them. When Tamil families who have spent decades searching for their loved ones demand accountability for the tens of thousands slaughtered in the final months of the war, this same social layer mocks their grief and insists the killings were justified. When the skeletal remains of 136 individuals were unearthed in Mannar after 74 days of excavation, the same voices jeered, defending the military.

The calls to shoot prisoners in the head are not a departure from this chauvinist culture. They are its extension. The ideological machinery that was built to dehumanize the Tamil “terrorist” has been repurposed to dehumanize the Sinhala “criminal.” The mechanism is identical: construct a subhuman category, mobilize revulsion against it, and demand that the state kill without process, without mercy, without accountability. The war against the LTTE provided the template. The “war on drugs” provides the new target. The underlying logic — that certain categories of human beings may be killed by the state with impunity, without trial, without process, without mercy and that those who call for their killing are patriots — is the same.

The decades-long campaign of militarization and Sinhala-Buddhist chauvinism has prepared this social layer to serve as the shock troops of reaction. The glorification of war heroes, the celebration of military “victory,” the refusal to acknowledge war crimes, the mockery of mass graves — all of this has cultivated an ideological disposition that regards lethal state violence not as a crime to be prosecuted but as a virtue to be celebrated. The middle-class youth who posts “shoot them in the head” on Facebook is not expressing an idiosyncratic opinion. He is expressing the logical endpoint of an ideology that has been systematically inculcated through the education system, the media, and the political culture of the post-war period. He is the product of a society that has never held its killers to account and has instead elevated them to the status of national heroes.

The same social layer revealed its moral character with unmistakable clarity during Israel’s genocidal war on Gaza, which since October 2023 has claimed the lives of tens of thousands of Palestinian civilians — men, women, and children slaughtered under the banner of “fighting terrorism.” Across social media, this section of the Sinhala middle class expressed vociferous indifference to the genocide and open support for Zionist Israel’s crimes. The same dehumanization mechanism was at work: Palestinians were “terrorists,” their deaths were “necessary,” their suffering was deserved. That the JVP/NPP government itself has conspicuously failed to condemn Israel’s planned seizure of Gaza, pointedly omitting any mention of genocide or ethnic cleansing from its official statements, is no coincidence. The ideological framework that justifies the slaughter of prisoners at Mahara or Negombo, the mockery of Chemmani’s dead, and the indifference to Gaza’s murdered children is one and the same: the conviction that lethal state violence against a dehumanized enemy is not a crime but a form of justice. This is the moral universe that decades of militarization and chauvinism have built.

The social base that the JVP/NPP government is cultivating is this. The party that opposed UN human rights investigations into war crimes, that integrated retired military officers into its political apparatus, that retains the Prevention of Terrorism Act and expands police-state powers — this party governs with the tacit support of the social media mob that demands bullets for prisoners and mocks the bones of the disappeared. It does not need to issue formal statements endorsing such sentiments. It needs only to continue what it is already doing: glorifying the security forces, refusing accountability for past and present massacres, and framing its “war on drugs” as a civilizational struggle against subhuman enemies. The social media tendency will do the rest, providing the popular ideological cover that the state requires to escalate its violence — against prisoners today, against striking workers and protesting youth tomorrow.

The JVP/NPP: Architects of Militarization

The present leaders of this militarization campaign are the Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) and the National People’s Power (NPP) government. This is a fact of immense political significance that must be stated without equivocation.

The JVP campaigned for the 2024 elections on a platform of “systemic change.” It made promises to workers, peasants, and youth across every corner of society. It presented its program as a vision of social righteousness, of clean government, of a break with the corrupt and violent past. It rode to power on the back of the massive Aragalaya uprising of 2022, in which about a million working people rose up against the Rajapaksa regime and the unbearable social conditions produced by the crisis of Sri Lankan capitalism and the 2022 sovereign default.

Today, that same JVP/NPP holds power while actively driving militarization forward. It has retained the Prevention of Terrorism Act, which it explicitly promised to abolish. It has invoked essential services laws to criminalize strikes across key sectors. It has introduced the Protection of the State from Terrorism Act (PSTA), vastly expanding state repressive powers. It has announced a plan to recruit 10,000 retired military personnel into the police force — many of whom have combat experience from the 26-year anti-Tamil communal war. It has established over 14,000 Public Safety Committees across all village officer divisions, institutionalized as a force operating under the police — a revival of the intelligence-gathering committees set up by Gotabhaya Rajapaksa during the war, with JVP members reportedly appointed to them in almost all areas.[7]

The JVP’s collaboration with the military apparatus is not new. During the war, the Sinhala chauvinist JVP was a virulent advocate of the military campaign against the LTTE, demanding an all-out military solution and vehemently opposing any concessions to Tamils. [8] [9] [10] In 2010, it formed a sordid electoral alliance with former army commander Sarath Fonseka, the general who oversaw the final military offensives. In 2023, as it prepared for government, the JVP/NPP established formal collectives of retired military and police officers — the Retired Tri-forces Collective and the Retired Police Officers Collective — integrating figures most likely including individuals connected to crimes and human rights abuses during the war into its political apparatus.

The betrayal of the Tamil population of the North and East is among the most damning indictments of the JVP/NPP government. During the 2024 presidential and parliamentary election campaigns, Dissanayake and the JVP/NPP made explicit promises to Tamil voters: the release of all political prisoners, the return of civilian land seized by the military, and the provision of information to families of the tens of thousands of missing persons. On the basis of these pledges — and driven by deep disaffection with the traditional Tamil bourgeois parties that had betrayed them for decades — a significant section of Tamil voters swung behind the JVP/NPP in the November 2024 parliamentary election, handing the party a plurality of votes in all but one district in the North and East. Every one of these promises has been broken. The government now claims that political prisoners were convicted on criminal charges and therefore cannot be released. Some land has been returned, but an estimated 2,600 acres still remain under military control, and tens of thousands of acres seized from ordinary working people during the war remain in the hands of the armed forces. Instead of revealing the fate of the disappeared, the government proposes limited financial reparations to victims’ families while protecting the perpetrators. The JVP/NPP has categorically rejected United Nations Human Rights Council resolutions calling for investigations into war crimes. Its opposition to any human rights investigation flows from its Sinhala chauvinist politics and ardent support for the protracted anti-Tamil civil war and is insisting on the lie that the military committed no war crimes. The Tamil masses who voted based on promises of “systemic change”— in spite of the long record of JVP’s anti-Tamil chauvinism — have instead received the same military occupation, the same denial of justice, the same criminalization of their dead.

Now, the JVP Justice Minister visits the Sittupattu mass grave site (on 19 June), faces hundreds of protesters demanding truth and accountability, and walks past them to promise justice “within two years.” But the obscenity does not end there. After standing at Sri Lanka’s largest mass grave — over 400 skeletal remains, including the bones of infants — the minister, answering questions from people at a meeting held at the Jaffna Divisional Secretariat Office publicly cast doubt on whether Chemmani is even a mass grave at all, suggesting it may simply be a normal graveyard. He stated, “first of all, it is a cemetery, cause of death of bones should be inspected, and complaints are required before we can proceed with DNA identification”. In another press statement, the Minister raised doubts as to who the perpetrators were, attempting to discredit strong allegations against the armed forces.[11] This is not confusion. This is not ignorance. This is the language of cover-up. It is the language of impunity spoken aloud.

This is the party that now governs Sri Lanka. This is the party that presides over the prison massacres at Negombo and Mahara. This is the party whose media allies portray dead prison guards as “heroes” who “sacrificed their lives” — the right-wing Island newspaper declaring: “The drug mafia has flexed its muscle again. The government has embarked on an ambitious campaign to rid the country of narcotics, and rightly so.” [12] On August 3, its Sinhala language daily, Divina named the military-STF intervention in the Mahara prison as a “humanitarian mission”, which echoed the term used to refer to the military onslaught in the final phase of the civil war. This is the  party that is precisely accountable for the massive inhumanity, savagery, and moral decay represented by the calls to shoot prisoners in the head.

The Middle Class and the Fascist Mobilization

The social media posts proposing the extrajudicial execution of prisoners are not evenly distributed across the population. They emanate disproportionately from the Sinhala middle class of the south — the petty bourgeoisie, the lower-level professionals, the small business owners, the university-educated and unemployed youth who have been traditionally taught to see themselves as the guardians of the nation’s moral order. This is the classic social base of fascist movements, and its emergence in Sri Lanka follows a pattern that Marxism has long understood.

The middle class occupies a contradictory position in capitalist society. It is not part of the bourgeoisie — it does not own the means of production on a scale that frees it from the necessity of work. But it is terrified of falling into the proletariat, of losing its precarious status, of being swallowed by the poverty that surrounds it. In periods of capitalist crisis, when its economic position is threatened by inflation, unemployment, and the collapse of small enterprises, the middle class becomes politically volatile. It can be mobilized either in alliance with the working class against the bourgeoisie — or, as history has repeatedly demonstrated, as the shock troops of reaction against the working class.[13

The decades-long campaign of militarization and Sinhala-Buddhist chauvinism has prepared the Sri Lankan middle class to choose the latter path. The glorification of war heroes, the demonization of internal enemies, the constant invocation of “national security” — all of this has cultivated an ideological disposition that sees violence as the solution to social problems. What is developing among sections of the disgruntled Sinhala middle class is not a diffuse or generalized social conservatism. It is a far-right political current, bearing all the essential characteristics of fascism as the Marxist tradition has understood it: the glorification of lethal state violence as a social good, the systematic dehumanization of designated internal enemies, the contempt for due process and legal norms, and the conviction that extrajudicial killing is a legitimate instrument of “law and order.” 

This tendency may not yet have a large social base. It is concentrated among a significant section of social media users — particularly youth and the middle class — who wage this militaristic, demoralized, inhumane campaign as a matter of defending law and order and security. The JVP/NPP government is its political beneficiary and its tacit patron — because it understands that when working-class resistance intensifies, this far-right current will be available for mobilization as the street-level enforcers of state terror.

The government and the ruling class are aware of these developments and are tacitly encouraging them. This is the decisive political point. The social media mob that calls for bullets in prisoners’ heads is not acting against the state. It is acting in harmony with a state that has itself just carried out a shoot-to-kill operation at Negombo, that has deployed the STF and the military against unarmed prisoners, that has subjected transferred inmates to retaliatory torture resulting in at least two post-transfer deaths.[1] The state kills; the social media mob applauds; the government appoints a committee of retired judges to bury the truth. Each element reinforces the others.

SLPP as the direct institutional patron of the far-right 

This far-right current is not an amorphous social mood. It is being politically organized. Its most direct institutional patrons are the Rajapaksa family’s Sri Lanka Podujana Peramuna (SLPP), which has installed Namal Rajapaksa — the son of former president Mahinda Rajapaksa — as its national organizer, and the Buddhist clergy that vociferously backs him. 

The SLPP and its clerical allies portray the JVP/NPP government as betraying the Sinhala nation by granting concessions to Tamils in order to secure the support of the Tamil diaspora. This is a calculated distortion, but it contains a kernel of political reality. The JVP/NPP was indeed fully supported by sections of the Tamil diaspora — Tamil capitalist expatriates, the wealthy, and the elite — and continues to seek their backing. These layers in turn expect the government to deliver the full implementation of the Thirteenth Amendment to the constitution, including the devolution of police and land powers, as the price of their political loyalty. The JVP/NPP, however, has no intention of fulfilling these expectations. It has released only an insignificant extent of occupied lands, while military occupation of the North and East continues unabated. 

The SLPP exploits this contradiction to posture as the savior of Buddhism and the Sinhala nation, directly encouraging far-right fascistic elements who wage Sinhala-Buddhist racist provocations in the North — such as the illegal expansion of the Tissa Viharaya temple on seized Tamil land, the erection of Buddha statues as deliberate communal provocations in Trincomalee, and the ongoing campaign by Buddhist chauvinist groups to assert Sinhala-Buddhist supremacy over Tamil and Muslim communities. The SLPP’s aim is transparent: to outflank the JVP/NPP from the right, to mobilize the most backward and violent sections of the Sinhala middle class, and to position itself as the political leadership of the fascistic tendency now brewing in Sri Lankan society. 

The JVP/NPP, for its part, has repeatedly demonstrated that it will not confront this reactionary mobilization but will accommodate and appease it — because it shares its fundamental ideological premises and will require its services when working-class resistance intensifies. The middle-class social media mob that demands bullets for prisoners and mocks the Chemmani dead is not an isolated phenomenon. It is the raw material of a political movement that already has its leaders, its institutions, and its patrons — and that is being prepared for deployment against the working class.

The Trajectory: From Prisoners to Workers

The critical political question is: where does this trajectory lead?

The government will in due course direct these fascistic tendencies against working-class struggles. The middle class that today demands bullets for prisoners will tomorrow demand bullets for strikers. The social media mob that dehumanizes “drug residue” will be mobilized to dehumanize workers who defy essential services orders, youth who protest IMF austerity, peasants who resist land grabs. The ideological machinery that was built to prosecute the war against the LTTE and then repurposed for the “war on drugs” will be repurposed again for the war on the working class.

As the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA) warned in November 2024, The JVP/NPP government is already preparing the ground. [14] The 14,000 Public Safety Committees, staffed with JVP members and operating under police supervision, are mechanisms for surveillance, intelligence gathering, and repression against political opponents and workers engaged in struggle. The recruitment of 10,000 retired military personnel into the police force is a direct preparation for the violent suppression of social unrest. The government expects strong resistance from youth and students and has already deployed the police to violently suppress teachers’ protests and student demonstrations. School Development Officers were beaten and detained by police in December 2024 for demanding their rights. Allied health science graduates were violently suppressed and arrested in March and April 2025.

The JVP/NPP is implementing the IMF austerity program to the letter. Dissanayake retains the main portfolios of finance and defence to ensure the government’s foremost task of ruthlessly implementing IMF austerity measures is directly in his hands. For 2026, the allocation of funds to the Ministry of Defence is 530 billion Rupees. On the very first day the majority-JVP/NPP parliament convened, the government jettisoned its election pledge to renegotiate the IMF bailout. The measures include significant tax increases targeting workers, the lowering of the income-tax threshold directly affecting the middle class, the slashing of vital public services and a fire-sale of state-owned enterprises, destroying hundreds of thousands of jobs. Parliament unanimously approved these IMF austerity measures in December 2024. Dissanayake’s budgets were fully dictated by the IMF. The working class and the poor suffer heavily due to sky-rocketing prices of consumer items, including essential food items, while the JVP-controlled majority trade unions have artificially suppressed the working class struggles. 

The government knows it sits on a social powder-keg. The austerity measures it implements will generate mass opposition. It is haunted by the 2022 Aragalaya. Its response is to build the repressive apparatus in advance, to cultivate the ideological climate in which lethal violence against protesters will be accepted, and to prepare the middle-class shock troops who will condemn and vilify the worker, hail the military-police crack-down and provide the political cover for state terror.

The JVP’s general secretary Tilvin Silva has declared that “there will be no other governments after this government.” President Dissanayake has said the government “cannot be shaken for decades.” These are not expressions of democratic confidence. They are threats. They announce that the JVP/NPP will not peacefully surrender power, that it is preparing to rule through force, that the fascistic ideology now being cultivated in the middle class is an essential component of its political strategy.

The Crisis of Sri Lankan Capitalism

The prison system — and the fascistic ideology that demands its victims be shot — is a concentrated expression of the broader social catastrophe produced by Sri Lankan capitalism. According to the United Nations Development Program (UNDP), the country was among the most unequal in the Asia-Pacific region by 2023. The Super-Rich comprise just 1 percent of the population but command a massive 31 percent of the total personal wealth in the country. The Working Class and the Poor comprise  half of the entire population but collectively own less than 4 percent of the overall national wealth. 

The plantation workers of the central hill country — the descendants of indentured laborers brought from India by British colonialism — continue to live in conditions of abject poverty. The urban poor of Colombo’s slums, the rural farmers crushed by debt and the removal of fertilizer subsidies, the youth who face permanent unemployment — these are the social layers from which the prison population is drawn.

They are the human products of a system that subordinates human need to private profit. And when they resist — when they protest, when they strike, when they explode — the state answers with bullets. When the middle class applauds those bullets, it is not expressing a pathology. It is expressing the logic of a system that requires the dehumanization of its victims in order to sustain itself.

The Warning and the Task

Workers must recognize this danger. The calls to shoot prisoners in the head are not a temporary aberration. They are a political warning. The same forces that today demand the extrajudicial execution of remand prisoners will tomorrow demand the same for striking workers, for protesting students, for anyone who threatens the “stability” that the ruling class requires to continue its exploitation. The social media tendency that mocks the bones of the Chemmani dead, vilifies a remand prisoner’s grieving mother, and calls for bullets in the heads of prisoners is being cultivated as the ideological battering ram of a government preparing for class war.

The revolutionary party must be conscious of these subtle developments in the social consciousness and expose the growing dangers. This means neither exaggerating the tendency into something it is not yet — a mass fascist movement — nor dismissing it as the harmless venting of online cranks. It means identifying it precisely for what it is: an emergent ideological current, rooted in the material crisis of the middle class, cultivated by decades of militarization and Sinhala-Buddhist chauvinism, and tacitly encouraged by a government that will require it when working-class resistance to austerity intensifies. It means exposing the continuity between the dehumanization of Tamils, the mockery of mass graves, and the demand for bullets in prisoners’ heads — because all three are expressions of the same logic, nurtured by the same state, and aimed at the same ultimate target: the working class.

The working class must defeat the ruling class’s militarization program and ideology. This requires an independent political mobilization, organized through action committees in every workplace and neighborhood, that breaks decisively with all capitalist parties — including the JVP/NPP — and their trade union appendages. It requires the building of a revolutionary party, armed with the program of socialist internationalism, that fights for the unity of Sinhala, Tamil, and Muslim workers across ethnic divisions and builds an alliance of the working class with all oppressed layers, the peasantry and the youth against the ruling class that foments divisions among them to strengthen capitalist class rule.

The fight against fascistic ideology cannot be separated from the fight against the capitalist system that produces it. The middle class that calls for prisoners to be shot is itself a product of a society in crisis — economically threatened, ideologically disoriented, politically manipulated by a ruling class that requires it as a battering ram against the working class. The only force capable of defeating this reactionary mobilization is the organized working class, united across all communal lines, advancing its own socialist program as the alternative to the barbarism of capitalism in decay.

The Negombo dead, the Mahara brutalized prisoners, the tens of thousands slaughtered at Mulliwaikkal, the tens of thousands of rural youth killed in 1988–89, the skeletons still being unearthed at Chemmani and Mannar, the forcibly disappeared, the tortured and the warehoused — The blood of the Sri Lankan working class and oppressed cries out against a system that produces only death and misery. The task of the SLLA is to build the revolutionary party to organize the working class, in alliance with the middle class, the petty-bourgeoisie, the rural poor and the urban impoverished, to put an end to it — through the revolutionary overthrow of capitalism and the construction of a workers’ state, in Sri Lanka, South Asia and internationally, as part of the world party of socialist revolution, the International Committee of the Fourth International.

[1] The Negombo Prison Massacre: Class Violence and the Capitalist State in Sri Lanka, The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA) (11 July 2026).<https://www.thesocialist.lk/11-07-2026-the-negombo-prison-massacre-class-violence-and-the-capitalist-state-in-sri-lanka/>

[2] Inmates face torture after prison riots in Sri Lanka, Wasantha Rupasinghe (10 July 2026) <https://www.wsws.org/en/articles/2026/07/11/uohf-j11.html

[3] Video evidence of Sri Lankan government war crimes, Sarath Kumara (29 August 2009) <https://www.wsws.org/en/articles/2009/08/slkl-a29.html

[4] Sri Lanka: Military discipline for university students, Panini Wijesiriwardena (24 January 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/01/sril-j24.html

[5] Twelve years since the end of Sri Lanka’s communal war, Socialist Equality Party (Sri Lanka) (26 May 2021) <https://www.wsws.org/en/articles/2021/05/27/slwr-m27.html

[6] Sri Lankan government launches “war on the underworld” Sarath Kumara (3 August 2009) <https://www.wsws.org/en/articles/2009/08/slcr-a03.html

[7] Sri Lankan government to expand repressive police apparatus, N. Ranges (19 June 2025) <https://www.wsws.org/en/articles/2025/06/20/ioqy-j20.html

[8] An abrupt turn in Sri Lanka’s civil war once again reveals the fascist character of the JVP, Nanda Wickremasinghe (8 September 2000) <https://www.wsws.org/en/articles/2000/09/jvp-s08.html

[9] Sri Lanka: JVP vehemently opposes any concessions to Tamils, Wije Dias (11 June 2009) <https://www.wsws.org/en/articles/2009/06/sril-j11.html

[10] Sri Lankan government negotiates with JVP ally on program for all-out war, K. Ratnayake (28 August 2006) <https://www.wsws.org/en/articles/2006/08/sril-a28.html

[11] “We are currently exhuming bodies in Chemmani. First, we need to determine whether those deaths occurred naturally or due to trauma. The other issue is that within a very short period in that area, the LTTE was in control, the Indian Army was there, and other paramilitaries from that time were also there. The army came much later. Therefore, an investigation is underway to identify the relevant individuals. We will conduct it properly.” Adaderana Facebook on 29 July 2026. [“චෙම්මනි මිනී ගොඩගනිමින් අපි ඉන්නෙ. ඒව සමහරවිට ස්වභාවිකව වෙළා ද, එහෙම නැත්නම් ට්‍රොමා එකකින් උනාද කියල ඉස්සෙල්ල බේරගන්නට ඕන. අනික් ගැටලුව ඔය ප්‍රදේශයේ ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ LTTE එකත් පාලනයේ ඉඳළ තියෙනව, ඉන්දියන් හමුදාවත් ඉඳළ තියෙනව, ඒකාලෙ හිටපු අනිත් පැරාමිලිටරිස් ඉඳළ තියෙනව. හමුදාව එන්නෙ ඊට ගොඩාක් පස්සෙ. ඒ නිසා අදාළ පුද්ගලයො හොයාගැනීමට විමර්ශන කටයුත්තක් තිබෙනව. ඒක අපි හරියට කරනව.”]

[12] Inmates face torture after prison riots in Sri Lanka, Wasantha Rupasinghe (10 July 2026)<https://www.wsws.org/en/articles/2026/07/11/uohf-j11.html

[13] Bourgeoisie, Petty Bourgeoisie and Proletariat: Jacobinism, Social Democracy and Fascism – The Political Programs of the Petty Bourgeoisie, Leon Trotsky, (August 1932) <https://www.marxists.org/archive/trotsky/1932/08/onlyroad2.htm >

[14] Sri Lanka’s ruling NPP secures a strong parliamentary majority to enforce IMF dictates: Build the SEP to fight the cuts! Statement of the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), the Revolutionary Left Faction (RLF) of the Socialist Equality Party (SEP) of Sri Lanka (16 November 2026) <https://www.thesocialist.lk/sri-lankas-ruling-npp-secures-a-strong-parliamentary-majority-to-enforce-imf-dictates-build-the-sep-to-fight-the-cuts/

Outside the Prison Walls: The Mahara Prison Riot and the Rise of Fascistic Ideology in Sri Lanka Read More »

එක්සත් ජනපද කතිපයාධිකාරයේ අපරාධ කල්ලි නායකයා: ට්‍රම්ප් 2025 දී ඩොලර් බිලියන 2.2ක් සාක්කුවේ දමාගනී

බැරී ග්‍රේ විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුලි 02 දින “The U.S. oligarchy’s crime boss: Trump pocketed $2.2 billion in 2025” යන හිසින් පළවූ බැරී ග්‍රේ විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් 2026 මාර්තු 9 වන සඳුදා, ෆ්ලොරිඩාවේ ඩොරල් හි ට්‍රම්ප් ජාතික ඩොරල් මියාමි හි පැවති ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී කතා කරයි [AP ඡායාරූපය/මාර්ක් ෂීෆෙල්බයින්]

පසුගිය අඟහරුවාදා, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් තමන්ගේ 2025 වර්ෂය සඳහා වන අනිවාර්ය මූල්‍ය හෙළිදරව්ව ප්‍රකාශයට පත් කළේය. එයින් පෙන්නුම් කෙරුණේ ඔහුගේ දෙවන ධූර කාලයේ පළමු වසර තුළදී ඔහු තම පෞද්ගලික ආදායම තුන් ගුණයකට වඩා වැඩි කරගෙන ඇති බවයි; එනම් 2024 දී ඩොලර් මිලියන 622ක් වූ ආදායම පසුගිය වසරේදී අවම වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 2.2ක් දක්වා ඉහළ නංවාගෙන ඇත.

ට්‍රම්ප් තමන්ගේ ධනය වර්ධනය කරගෙන ඇති පරිමාණය සමඟ සසඳන කල, ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ මහා දූෂණ වංචාවන් කිසියම් ඇන්ටික් සුන්දරත්වයක් ගැබ් කරගත්තාක් සේ පවා පෙනී යයි. දේශපාලන සාපරාධීත්වයේ සංකේතයක් ලෙස සියවසක් පුරා පැවති 1920 ගණන්වල ‘ටීපොට් ඩෝම්’ (Teapot Dome) සිදුවීම කේන්ද්‍රගත වූයේ, එවකට අභ්‍යන්තර කටයුතු ලේකම් ඇල්බට් ෆෝල් විසින් නාවික තෙල් සංචිත බදු දීම වෙනුවෙන් ලබාගත් ඩොලර් 400,000ක (අද මුදලින් ඩොලර් මිලියන 8ක පමණ) අල්ලසක් වටාය. ෆෝල්ට බන්ධනාගාරගත වීමට සිදු විය. 1973 දී උප ජනාධිපති ස්පිරෝ ඇග්නියුට ඉල්ලා අස්වීමට සිදු වූයේ මේරිලන්ඩ් කොන්ත්‍රාත්කරුවන්ගෙන් මුදල් නෝට්ටු අඩංගු කවර මඟින් ලබාගත් සමස්තයක් ලෙස ඩොලර් 250,000ක පමණ අල්ලස් මුදලක් හේතුවෙනි. ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රමිතීන්ට අනුව බලන කල, මේවා ඉතා සුළු මුදල්ය.

මෙම වාර්තාව මඟින්, දේපළ වෙළඳාම් වංචාකරුවෙකු සහ මාධ්‍ය තොරම්බල් කාරයෙකුව සිට එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා බවට පත්වූ පුද්ගලයාට තමන්ගේ සහ තම පවුලේ ධනය දැවැන්ත ලෙස වර්ධනය කර ගැනීමට මඟ පෑදූ බරපතල බියසැක නැති අත්තනෝමතික ගනුදෙනු සහ දූෂණ පිළිබඳ සමහර ඇඟවීම් සපයයි. පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසය වන විට, ට්‍රම්ප් පවුලේ සමස්ත ධනය ඇස්තමේන්තුගත ඩොලර් බිලියන 10ක් ලෙස පැවති අතර, එය 2024 නොවැම්බර් මැතිවරණයෙන් පසුව දෙගුණයකින් පමණ ඉහළ ගොස් තිබුණි. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ජූනියර්ගේ ධනය ඩොලර් මිලියන 50 සිට ඩොලර් මිලියන 300 දක්වා ඉහළ ගිය අතර, එරික් ට්‍රම්ප්ගේ ධනය දස ගුණයකින් එනම් ඩොලර් මිලියන 400 දක්වා ඉහළ ගියේය.

එම වසරේදීම, ජාතික ආදායමෙන් ශ්‍රමයට හිමිවන කොටස වාර්තා තැබීම ආරම්භ කළ දා සිට අඩුම මට්ටම දක්වා පහත වැටුණි. 2025 තුන්වන කාර්තුවේදී ශ්‍රමයේ කොටස සියයට 53.8 දක්වා පහත වැටුණු අතර, එය 1947 දී සියයට 70ක් ලෙස පැවතුණි. මෙම සංඛ්‍යාලේඛන සැබෑ ජීවිතය තුළට පරිවර්තනය වන්නේ දරිද්‍රතා මට්ටමේ වැටුප්, දරාගත නොහැකි ඉහළ ගෙවල් කුලී සහ ජීවන වියදම් මෙන්ම කෝටි සංඛ්‍යාත කම්කරුවන්ට දිගු සේවා මුරයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවීම ලෙසය.

ශ්‍රම සංඛ්‍යාලේඛන කාර්යාංශයේ (Bureau of Labor Statistics) පැය 40ක සේවා සතියක් මත පදනම් වූ සාමාන්‍ය මෝටර් රථ කම්කරුවෙකුගේ වැටුප් ඇස්තමේන්තුවට අනුව, ඩොලර් බිලියන 2.2ක වාර්ෂික ආදායමක් යනු එක්සත් ජනපදයේ මෝටර් රථ කම්කරුවන් 37,931 දෙනෙකුගේ ආදායමට සමාන වේ. ඩොලර් බිලියන 2.2ක වාර්ෂික ආදායමක් යනු පැයකට ඩොලර් 251,000කි. එම අනුපාතයට අනුව, පුද්ගලයෙකු තත්පරයකට ඩොලර් 70ක් උපයන අතර, එය UAW මෝටර් රථ කම්කරුවෙකු පැයකට උපයන මුදල මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිය.

මේ සතියේ ඕවල් කාර්යාලයේ පැවති උත්සවයකදී, අඩු ආදායම්ලාභී නිවාස වර්ධනය කිරීමේ පනත් කෙටුම්පතකට අත්සන් තැබීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සාධාරණීකරණය කරමින්, මිලියන සංඛ්‍යාත කම්කරු පන්තියේ ඡන්දදායකයන්ගේ ඡන්ද අයිතිය අහෝසි කිරීමේ තම සැලසුම මුලින්ම සම්මත කරන ලෙස කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලයෙන් බලකර සිටීමටත්, එම නිවාස පනත “කම්මැලි කතාවක්” (big yawn) ලෙස හැඳින්වීමටත් ට්‍රම්ප් පෙළඹීම පුදුමයක් නොවේ.

2017 සහ 2021 අතර ඔහුගේ පළමු ධූර කාලය තුළදී, ට්‍රම්ප් තමන්ගේ මූල්‍ය කටයුතු තමන්ට පාලනය කළ නොහැකි භාරයන් (blind trusts) වෙත පැවරීමේ නූතන ජනාධිපතිවරුන්ගේ සම්ප්‍රදාය බිඳ දැමුවේය. ඔහු තම ව්‍යාපාරවලින් ඉවත් වීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, තවමත් තමන්ට ප්‍රවේශ විය හැකි භාරයක් තුළ ඒවා තැන්පත් කළේය. ඔහු වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි පිහිටි තම ට්‍රම්ප් ඉන්ටර්නැෂනල් හෝටලය මුදල් උල්පතක් ලෙස භාවිතා කළ අතර, විදේශීය දූත පිරිස්, තැරැව්කරුවන් (lobbyists) සහ රිපබ්ලිකන් නිලධාරීන්ට එහි මුදල් වියදම් කිරීමට දිරිමත් කළ අතර එම මුදල් ඔහුගේ පෞද්ගලික බැංකු ගිණුම් වෙත ගලා ගියේය. ඇමරිකා-චීන වෙළඳ සාකච්ඡා සිදුවෙමින් පවතින අතරතුරදීම, ඔහුගේ දියණිය වන ඉවන්කා ධවල මන්දිර උපදේශකවරියක ලෙස සේවය කරද්දී ඇයට චීන වෙළඳ ලකුණු (trademarks) කිහිපයක් ලබා දීමට ඔහු කටයුතු කළේය.

කෙසේ වෙතත්, ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන ධූර කාලය සමඟ සසඳන කල ඒවා ඉතා සුළු දේවල් වේ. ඔහු තම පළමු ධූර කාලයේදී ලබාදුන් සදාචාරාත්මක ප්‍රතිඥාවට අත්සන් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, බයිඩන්ගේ ජනාධිපති සදාචාරාත්මක රීති අවලංගු කළේය, තවද 2025 මුල් භාගයේදී රජයේ සදාචාර කාර්යාලයේ (Office of Government Ethics) ප්‍රධානියා ඉවත් කර එය ස්ථිර අධ්‍යක්ෂවරයෙකු නොමැති තත්ත්වයට පත් කළේය.

ට්‍රම්ප් ඔහුගේ 2025 ආදායමෙන් වැඩි කොටසක් උපයා ගත්තේ ඔහුගේ ක්‍රිප්ටෝකරන්සි (cryptocurrency) ව්‍යාපාරවලින් වන අතර, එය ඩොලර් බිලියන 1.4ක් පමණ විය. නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පතේ විශ්ලේෂණයකට අනුව, $WLFI නමින් හැඳින්වෙන ඩිජිටල් මුදල් වර්ගයක් අලෙවි කරන ඔහුගේ ක්‍රිප්ටෝ ව්‍යාපාරයක් වන ‘වර්ල්ඩ් ලිබර්ටි ෆිනෑන්ෂල්’ (World Liberty Financial) ආයතනය පසුගිය වසරේදී ඩොලර් මිලියන 799ක් උපයා ඇති අතර, එය 2024 දී පැවතියේ ඩොලර් මිලියන 57ක් ලෙස පමණි.

ඔහුගේ දෙවන නිල කාලය ආරම්භයට දින තුනකට පෙර, ට්‍රම්ප් $TRUMP නමින් ‘මීම්කොයින්’ (memecoin) වර්ගයක් දියත් කිරීමට උදව් කළ අතර, එයින් තවත් ඩොලර් මිලියන 636ක් උපයා ඇත. ඔහු පසුගිය වසරේ මාරා-ලාගෝ (Mar-a-Lago) වෙතින් ඩොලර් මිලියන 77ක් උපයා ඇති අතර එය 2024 දී ඩොලර් මිලියන 50ක් විය. ඔහුගේ ට්‍රම්ප් නැෂනල් ඩොරල් ගොල්ෆ් ක්ලබ් වෙතින් ඩොලර් මිලියන 122ක් උපයා ඇති අතර එය ඩොලර් මිලියන 11ක වර්ධනයකි. ඔහු සතුව ට්‍රම්ප් මීඩියා ඇන්ඩ් ටෙක්නොලොජි (Trump Media & Technology) සමූහයේ ඩොලර් මිලියන 875ක් වටිනා කොටස් පවතී. 2025 අවසානය වන විට, ට්‍රම්ප් සතුව අවම වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 857ක ආයෝජන වත්කම් පැවති අතර, එය පෙර වසරේ පැවතියේ ඩොලර් මිලියන 236ක් ලෙසය.

ජනාධිපතිවරයා ලෙස ට්‍රම්ප් ගත් ප්‍රතිපත්තිමය තීරණවලින් ඔහුගේ ක්‍රිප්ටෝ ව්‍යාපාරවලට සෘජු ප්‍රතිලාභ ලැබුණි. 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ඔහුගේ නිල දිව්රුමට දින තුනකට පෙර, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ රජයට සම්බන්ධ ආයෝජන සමාගමක් වර්ල්ඩ් ලිබර්ටි ෆිනෑන්ෂල් ආයතනයේ සියයට 49ක කොටස් ප්‍රමාණයක් මිලදී ගත් අතර, එමඟින් ට්‍රම්ප් පවුලට ඩොලර් මිලියන 23ක ලාභයක් හිමි විය. ඉන් කෙටි කලකට පසු, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ඇමරිකාවෙන් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයට කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) බලගන්වන පරිගණක චිප්ස් අපනයනය කිරීම සඳහා ගිවිසුමකට එළඹුණි.

ට්‍රම්ප්ගේ මීම්කොයින් ව්‍යාපාරයට 2025 පෙබරවාරි මාසයේදී සුරැකුම්පත් හා විනිමය කොමිෂන් සභාව (SEC) විසින් නිකුත් කරන ලද ප්‍රකාශයකින් සෘජු ප්‍රතිලාභ ලැබුණු අතර, එමඟින් කර්මාන්තයට දැනුම් දුන්නේ එවැනි ටෝකන (tokens) මුදල් ඒකක තවදුරටත් එම ආයතනයේ අධීක්ෂණයට යටත් නොවන බවයි. මෙය බයිඩන් පරිපාලන සමයේ එම කොමිසමේ සභාපතිවරයා දැරූ ස්ථාවරය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කිරීමකි. තවද ට්‍රම්ප් පසුගිය ජූලි මාසයේදී ස්ටේබල්කොයින්ස් (stablecoins) ලෙස හැඳින්වෙන ක්‍රිප්ටෝ මුදල් වර්ගයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ නීති සම්පාදනයකට අත්සන් තැබුවේ, ඔහුගේ පවුලේ අනුග්‍රහය ලබන සමාගම තමන්ගේම ස්ටේබල්කොයින් එකක් හඳුන්වා දී මාස හතරකට පසුවය.

පසුගිය ඔක්තෝබර් මාසයේදී, ට්‍රම්ප් විසින් ක්‍රිප්ටෝ ක්ෂේත්‍රයේ ධනවත්ම මිනිසා වන බයිනෑන්ස් (Binance) නිර්මාතෘ චැංපෙන්ග් ෂාඕ වෙත ජනාධිපති සමාව ලබා දුන් අතර, ඔහු 2023 දී මුදල් විශුද්ධිකරණ විරෝධී නීති උල්ලංඝනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වරදකරු වී මාස හතරක සිරදඬුවමක් විඳ තිබුණි. එතැන් සිට බයිනෑන්ස් ආයතනය ට්‍රම්ප් පවුලේ ක්‍රිප්ටෝ ව්‍යාපාරයේ වැදගත් ව්‍යාපාරික හවුල්කරුවෙකු බවට පත්ව ඇත.

කෙසේ වෙතත්, ට්‍රම්ප් තමන්ගේ ව්‍යාපාර ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සහ පෞද්ගලික ධනය වැඩි කර ගැනීමට ධවල මන්දිරය භාවිතා කළ එකම ක්ෂේත්‍රය ක්‍රිප්ටෝ නොවේ. ඔහු සෞදි අරාබිය සහ කටාර් වැනි රටවල දේපළ සඳහා ‘ට්‍රම්ප්’ යන නාමය භාවිතා කිරීමට බලපත්‍ර ලබා දී ඇත. එම ගනුදෙනු දෙකෙන් පමණක් 2025 දී ට්‍රම්ප්ට ඩොලර් මිලියන 14කට වඩා වැඩි මුදලක් උපයා දී ඇත.

පසුගිය ඉරිදා, නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පත පැවති සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවක් වන කසකස්තානයේ ටංස්ටන් (tungsten) පතල් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපදය සහ කසකස්තානය අතර ඇති වූ ඩොලර් බිලියන ගණනක ගනුදෙනුවක් පිළිබඳ හෙළිදරව්වක් පළ කළේය. මෙම ව්‍යාපෘතියට ට්‍රම්ප්ගේ පුතුන් සහ ඔහුගේ වාණිජ ලේකම් හොවාර්ඩ් ලුට්නික් සෘජුවම සම්බන්ධ වී සිටිති. එක්සත් ජනපද වාණිජ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් සහ අපනයන-ආනයන බැංකුවෙන් (Export-Import Bank) ඩොලර් බිලියන ගණනක ණය වෙන් කරනු ලබන්නේ මෙම පවුල් දෙකට මෙන්ම ජනාධිපතිවරයාගේ අනෙකුත් බිලියනපති හිතවතුන්ට විශාල ලාභයක් උපයා දීමට නියමිත ව්‍යාපාරයකට මුදල් සැපයීම සඳහාය.

එමෙන්ම, ධවල මන්දිරය විසින් සිදුකරනු ලබන බෝම්බ හෙලීම් සහ/හෝ ඉරානය සමඟ සාම සාකච්ඡා පිළිබඳ නිවේදන කල්තියා දැනගැනීම මත පදනම්ව තෙල් මිල පිළිබඳ අනාවැකි වෙළඳපොලවල් (predictive markets) හරහා මූල්‍ය ප්‍රභූ පැලැන්තියේ සාමාජිකයන් විසින් උපයන මිලියන ගණනක මුදල්ද පවතී. කතිපයාධිකාරීන් සහ ට්‍රම්ප් වැනි ඔවුන්ගේ අපරාධ කල්ලි නියෝජිතයන් විසින් පාලනය කරනු ලබන ලෝකයක, ගැණිය නොහැකි දහස් ගණනකගේ ජීවිත රිසි සේ හසුරුවන ලද වෙළඳපොලවල් හරහා ලාභ ලැබීමේ මෙවලම් බවට පත්වේ. ට්‍රම්ප්ගේ බෑණනුවන් වන ජැරඩ් කුෂ්නර් මැදපෙරදිග ප්‍රතිපත්ති සහ සාකච්ඡා වලදී තමන්ට හිමිවූ භූමිකාව භාවිතා කරමින් සෞදි අරාබියෙන් සහ අනෙකුත් ගල්ෆ් රාජ්‍යයන්ගෙන් තමන්ගේ පෞද්ගලික ආයෝජන සඳහා දැවැන්ත මුදල් ප්‍රමාණයක් ලබාගෙන ඇති ආකාරය ගවේෂණාත්මක වාර්තා මඟින් ලේඛනගත කර ඇත.

මේවා සිදුවන්නේ, ධවල මන්දිර උත්සව ශාලාව සහ “පරාවර්තන තටාකය” (Reflecting Pool) වැනි ව්‍යාපෘති සඳහා රජය සමඟ ව්‍යාපාරික කටයුතු කරන ආධාරකරුවන්ට ටෙන්ඩර් කැඳවීමකින් තොරව කොන්ත්‍රාත්තු ලබා දීම ඇතුළු ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ සාමාන්‍ය දූෂණ ක්‍රියාවලට අමතරව ය.

ට්‍රම්ප් කරන්නේ නීති බිඳ දැමීම පමණක් නොවේ; ඔහු නීති නැවත ලියමින් සිටින්නේ තමන්ගේ ධනවත් වීම නීත්‍යානුකූලව අපරාධයක් ලෙස වර්ගීකරණය නොවන පරිදිය. දූෂණය රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියේ මට්ටමට ඔසවා තැබෙයි — එනම් කොල්ලකන අතරතුරදීම එම කොල්ලය නීත්‍යානුකූල කිරීමකි.

මේවා තනි පුද්ගලයෙකුගේ අපරාධ නොවේ. නිව්යෝර්ක් හි දේපළ වෙළඳාම් සහ සූදු මාෆියාවේ ෆැසිස්ට්වාදී නිෂ්පාදනයක් වන ට්‍රම්ප්ව රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පත් කර ඇත්තේ අතිශය ධනවත් සහ පරපෝෂිත මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය විසිනි. නිල සමාජයේ ඉහළම ස්ථරයන් සම්බන්ධ කරන සහ එහි වසා ගැනීම් සඳහා ට්‍රම්ප්, ආයතනික මාධ්‍ය සහ සමස්ත දේශපාලන සංස්ථාපිතයම ඒකාබද්ධ කරන එප්ස්ටයින් (Epstein) අපචාරයට (scandal) වඩා හොඳින් මෙම නව වංශවත් පන්තියේ සිරිත් විරිත් හෙළි කරන වෙනත් කිසිවක් නැත.

නාමික විපක්ෂය වන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔවුන් තම දෑත් අඹරවමින් මැසිවිලි නැඟුවද මෙම කොල්ලකෑම් නැවැත්වීමට හෝ අපරාධකරුවන් වගවීමට බැඳීමට කිසිවක් නොකරයි, මන්ද ඔවුන්ද පාලනය කරනු ලබන්නේ එම කතිපයාධිකාරී පන්තිය විසින්ම වන අතර, ඔවුන් ලාභය සඳහා වන නිෂ්පාදනය සහ නිෂ්පාදන මාධ්‍යයන්ගේ පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වය මත පදනම් වූ ක්‍රමය ආරක්ෂා කරන බැවිනි.

මෙම සමස්ත පන්තියේ දේපළ රාජසන්තක කළ යුතු අතර, කම්කරු පන්තිය විසින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන ධනය සමාජ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා භාවිතා කළ යුතුය.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එකතු කෙරිණි]

එක්සත් ජනපද කතිපයාධිකාරයේ අපරාධ කල්ලි නායකයා: ට්‍රම්ප් 2025 දී ඩොලර් බිලියන 2.2ක් සාක්කුවේ දමාගනී Read More »

Negombo prison riot

මීගමුව බන්ධනාගාර සමූලඝාතනය: පන්ති ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ ශ්‍රී ලංකා ධනේශ්වර රාජ්‍යය

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (SLLA) විසිනි. 

මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින් ‘The Negombo Prison Massacre: Class Violence and the Capitalist State in Sri Lanka’ යන සිරසින් 2026 ජුලි 11 දින theSocialist.lk වෙබ් අඩවියේ පළ කෙරිණි. 

Negombo prison riot
2026 ජූලි 7 වැනිදා සිදු වූ මීගමුව බන්ධනාගාර කැරැල්ල අතරතුර ගේට්ටුවේ ඇති සිදුරක් තුළින් රැඳවියන්ට වගවිභාගයකින් තොරව වෙඩි තබන බන්ධනාගාර ආරක්ෂකයෙක්. ඡායාරූපය සමාජ මාධ්‍යවලින්.

අවම වශයෙන් 28 දෙනෙකුට ජීවිත අහිමි කරමින් සහ 100කට ආසන්න පිරිසකට තුවාල සිදු කරමින් ජූලි 5-6 දිනවල මීගමුව රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරයේ සිදු වූ සංහාරය අසාමාන්‍යයක් නොවේ. එය ශ්‍රී ලාංකීය සමාජයේ වඩාත්ම පීඩිත සහ කොන් කරනු ලැබූ ස්ථරයන්ට එරෙහිව පන්ති යුද්ධයේ මෙවලමක් ලෙස එහි ආකෘතියෙන්ම ක්‍රියාත්මක වන දණ්ඩන (penal) පද්ධතියක නවතම සහ මාරාන්තික ප්‍රකාශනයයි. මෙම සංහාරය මගින්, හුදෙක් රුධිරයෙන් පමණක් දැකගත හැකි පැහැදිලි බවකින් යුතුව, ධනපති රාජ්‍යයේ සැබෑ ස්වරූපය නිරාවරණය කරයි. එනම්, දිළිඳුකම සාමාන්‍ය තත්ත්වයක් ලෙස නිපදවන දේපළ සබඳතා ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා දිළිඳු ජනතාවට එරෙහිව යොදවා ඇති සන්නද්ධ මිනිසුන්ගෙන් සමන්විත ආයතනයක් ලෙස එය ක්‍රියාත්මක වීමයි.

මීගමුව මහා රෝහලෙන් සහ මූලික අධිකරණ පරීක්ෂණවලින් දැනට මතුවෙමින් පවතින පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ සාක්ෂි මඟින් පැහැදිලි වන්නේ, “පාතාල මත්ද්‍රව්‍ය කල්ලි අතර ගැටුමක්” යැයි රජය විසින් කලබලයෙන් ගොතා ඉදිරිපත් කළ ප්‍රකාශය මඟින් වසාගැනීමට උත්සාහ කළේ කුමක්ද යන්නයි. මියගිය රැඳවියන් 20 දෙනාගෙන් අතිබහුතරයක් (රැඳවියන් 14 දෙනෙකු) මියගොස් ඇත්තේ හිස, පපුව සහ උඩුකය ප්‍රදේශවලට අධිවේගී ගිනිඅවිවලින් එල්ල වූ වෙඩි වැදීම් හේතුවෙනි. මියගිය බන්ධනාගාර ආරක්ෂකයින් සහ නිලධාරීන් හත්දෙනා (ජූලි 8 වනදා සැරයන්වරයෙකු තුවාල ලබා මියයෑමත් සමඟ මෙම සංඛ්‍යාව අට දක්වා ඉහළ ගියේය) ඝාතනයට ලක්ව ඇත්තේ මොට ආයුධ, කැඩීගිය ගඩොල් කැබලි සහ යකඩ පොලු වලිනි. ඒවා, සියල්ල අහිමි වූවන් විසින් සිය උග්‍ර ක්‍රෝධය පුපුරා යාම තුළ භාවිත කළ ආයුධයි. මෙය එකම පන්ති පද්ධතියක් (class system) විසින් නිර්මාණය කරන ලද, එකිනෙකට වෙනස් වූ මරණයේ ස්වරූප දෙකකි.

තත්ත්වය සමනය කිරීම රජයේ අරමුණ නොවූ බව ඔවුන්ගේ උපායමාර්ගික තේරීම් මඟින් තහවුරු වේ. ශබ්දවාහිනී යන්ත්‍ර මඟින් කිසිදු අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු නොකෙරුනි.  කඳුළු ගෑස්, ජල ප්‍රහාර හෝ රබර් උණ්ඩ කිසිවක් භාවිත නොකළේය. සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් හෝ එකඟතාවයකින් ගැටලුව විසඳීමට ද කිසිදු උත්සාහයක් නොගැනිණි. ඒ වෙනුවට, පොලිසිය, යුද හමුදාව සහ 2012 වැලිකඩ බන්ධනාගාර සමූලඝාතනයට වගකිවයුතු, අපකීර්තියට පත්  පැරමිලිටරිය වන විශේෂ කාර්ය බලකාය (STF), තාප්ප වලින් වට වූ පරිශ්‍රයක් තුළ සිරවී සිටි සිරකරුවන් දෙසට ඉලක්කයකින් තොරව වෙඩි තැබූහ. බන්ධනාගාරය අවට ප්‍රදේශය යුද කලාපයක් බඳු ස්වරූපයක් ගත් අතර, වෙඩි තැබීම් හඬ පරිශ්‍රය පුරා පැතිර යද්දී, පිටතට රැස්ව හඬා වැලපෙමින් තොරතුරු ඉල්ලා කෑගැසූ සිරකරුවන්ගේ ඥාතීන් වන බහුතරයක් දුප්පත් ගම්වැසියන් වූ මව්වරුන්, බිරින්දෑවරුන් සහ දරුවන් ආදී සිය ගණනක් බියවැද්දීම සඳහා සන්නද්ධ ආරක්ෂක අංශ, සන්නද්ධ රථ, මිලිටරි ජීප් රථ සහ ඩ්‍රෝන යානා යොදවා තිබුණි.

මිනී මැරීම් ජූලි 6 වනදායින් අවසන් වූයේ නැත. මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිට වෙනත් බන්ධනාගාර වෙත මාරු කර යැවීමෙන් පසු, රැඳවියන් අවම වශයෙන් දෙදෙනෙකුවත් මියගොස් ඇති බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් (Amnesty International) සංවිධානය ජූලි 9 වනදා තහවුරු කළේය. එය සිදුවූයේ , ආරක්ෂකයින් විසින් පළිගැනීමේ චේතනාවෙන් සිදු කරන ලද වධහිංසා පැමිණවීම් සහ පහරදීම් පිළිබඳ බරපතල චෝදනා මධ්‍යයේය. නොසන්සුන්තාවයට නායකත්වය දුන් බවට චෝදනා එල්ල වූ රැඳවියන් පස්දෙනෙකු රහසිගතව හුදෙකලා කර රඳවා තබා ඇති අතර, එමඟින් “ඔවුන්ගේ ජීවිතවලට බරපතල තර්ජනයක්” මතුව ඇති බව සිරකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීමේ කමිටුව අනතුරු ඇඟවීය. මෙම සමූලඝාතනය, සංවිධානාත්මක පළිගැනීම්වල ස්වරූපයෙන් තවදුරටත් ඉදිරියට ඇදෙමින් පවතී.

අසත්‍ය ප්‍රචාරක යන්ත්‍රණය

මෙම ලේ වැගිරීම සම්බන්ධයෙන් රජය ඉදිරිපත් කරන පැහැදිලි කිරීම මුල සිට අග දක්වාම අසත්‍යයක් වන අතර, එයට මැනවින් ලේඛනගත වූ  ඓතිහාසික වාර්තාවක් ඇත. බන්ධනාගාර තුළ ක්‍රියාත්මක වන මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම් ජාලයක් සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ ආරවුලක් හේතුවෙන් මෙම ප්‍රචණ්ඩත්වය හටගත් බව අධිකරණ අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර කියා සිටියේය. මෙම විග්‍රහයට අනුව, සිරකරුවන් යනු “පාතාල අපරාධකරුවන්” සහ “කුඩුකාරයින්” වේ. මෙය රාජ්‍ය ඝාතන පිළිගැනීමට මහජන මතය සූදානම් කිරීම සඳහා භාවිත කරන, මනුෂ්‍යත්වය හෑල්ලුවට ලක් කරන  වාග් මාලාවකි. ප්‍රධාන දොරටුවේ පටු සිදුරකින් වෙඩි තබන අයුරු වීඩියෝ ගත වී තිබූ බන්ධනාගාර නිලධාරියෙකුගේ ක්‍රියාව සාධාරණීකරණය කළ වැඩබලන බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල් ප්‍රසාද් හේමන්ත කුමාර, එම වෙඩි තැබීම් “විශාල බන්ධනාගාර බිඳීමක් වැළැක්වීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වූවක්” බව කියා සිටියේය.

මෙම විග්‍රහය, ජේවීපී/ජාජබ (JVP/NPP) රජයේ උත්සන්න වෙමින් පවතින “මත්ද්‍රව්‍යවලට එරෙහි යුද්ධය” සමඟ මනාව බද්ධ වන ඝාතන සඳහා වූ දේශපාලන ආවරණයකි. එම යුද්ධය වනාහි, දිළිඳුකම අපරාධයක් බවට පත් කිරීම සහ පොලිස් රාජ්‍ය බලතල ව්‍යාප්ත කිරීම සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා කලක් තිස්සේ භාවිත වන යාන්ත්‍රණයකි.

නිල අසත්‍ය ප්‍රකාශයන්හි ඓතිහාසික වාර්තාව විමසා බැලීමෙන් වැදගත් පාඩමක් උගත හැකිය. 2020 වසරේදී මහර බන්ධනාගාරයේදී රැඳවියන් 11 දෙනෙකු වෙඩි තබා ඝාතනය කිරීමෙන් පසු, රාජපක්ෂ රජය එම සිදුවීමට හේතුව ලෙස මානසික රෝග සඳහා භාවිත කරන ඖෂධ සහ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන්ගේ කුමන්ත්‍රණ ඉදිරිපත් කළේය. කෙසේ වුවද, එම ප්‍රකාශ පදනම් විරහිත බව මනෝ වෛද්‍යවරුන්ගේ විද්‍යායතනය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද අතර, වින්දිතයන් සියලු දෙනාම මියගොස් ඇත්තේ වෙඩි වැදීමෙන් බව පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු විය. 2012 වසරේ වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේදී රැඳවියන් 27 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීමේ සිදුවීම ද අනුගමනය කළේ එම පිටපතමය. එහිදී රජය එය “දරුණු ගණයේ අපරාධකරුවන්ගේ” කැරැල්ලක් ලෙස හඳුන්වමින් ඊට දෝෂාරෝපණය කළ ද, බීබීසී සිංහල සේවය වෙත සිරකරුවෙකු ලබා දුන් සැලකිරීමකින් හෙළි වූයේ මෙම සමූල ඝාතනය සිදු කිරීමට පෙර විශේෂ කාර්ය බලකා (STF) කොමාන්ඩෝ භටයන් විසින්ම රැඳවියන්ට මාංචු දැමීම, පහර දීම සහ කඳුළු ගෑස් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම මගින් එම ගැටුම ඇවිස්සූ බවයි.

දශක ගණනාවක් පුරා සහ විවිධ පාලන තන්ත්‍රයන් යටතේ මෙම රටාව නොවෙනස්ව පවතී: එනම් කුපිත කිරීම, ඝාතනය කිරීම, බොරු කීම සහ පරීක්ෂණ පැවැත්වීමයි. මෙහිදී “පරීක්ෂණ පැවැත්වීම” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ සත්‍යය යටපත් කරන සහ ඝාතකයන් වරදින් නිදහස් කරන වාර්තාවක් සැකසීම සඳහා විශ්‍රාමික විනිසුරුවරුන්ගෙන් සමන්විත කමිටුවක් පත් කිරීමයි. විශ්‍රාමික ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් ත්‍රිපුද්ගල කමිටුවක් පත්කිරීම පිළිබඳ නානායක්කාරගේ  නිවේදනය, දේශපාලන තීන්ඩුවක් ලෙස හැඳින්වීම පවා තරම් නොවන කලින්ම පුරෝකථනය කළ හැකි වූ, මෙම චාරිත්‍රයේ නවතම පියවරයි.

මේ බන්ධනාගාර පුරවන්නේ කවුරුන්ද?

මීගමුව බන්ධනාගාරයේදී මියගිය පිරිස “පාතාල අපරාධකරුවෝ” නොවෙති. ඔවුන්ගෙන් අතිබහුතරයක් වරදකරුවන් ලෙස තවමත් තීරණය කර නොමැති, රිමාන්ඩ් භාරයේ පසු වූ රැඳවියන් ය. මොවුන් ලංකාවේ සමස්ත බන්ධනාගාර ජනගහනයෙන් සියයට 75 ක් පමණ වන සමාජ පන්තියකට අයත් පිරිසකි. ඔවුන්ව රඳවා තබා තිබුණේ පුද්ගලයන් 900 දෙනෙකු සඳහා ඉදිකරන ලද, නමුත් දැනට මනුෂ්‍යයන් 2,400 කට ආසන්න පිරිසක් ගාල් කර ඇති බන්ධනාගාරයක ය. ජාතික මට්ටමෙන් ගත් කල, රැඳවියන් 11,762 දෙනෙකුට ඉඩකඩ ඇති ලංකාවේ බන්ධනාගාරවල, මේ වන විට 42,000 කට අධික පිරිසක් රඳවා තබා ඇත. එය බන්ධනාගාර සඳහා නියමිත ධාරිතාව මෙන් හතර ගුණයකට ආසන්න ප්‍රමාණයකි.

මීගමුව බන්ධනාගාර කැරැල්ල සහ වෙඩි තැබීම අතරතුර තුවාල ලබා මියගිය වින්දිතයන් කිහිපදෙනෙක්. ඡායාරූපය සමාජ මාධ්‍යවලින් ලබාගන්නා ලද්දකි.

Victims
මීගමුව බන්ධනාගාර කැරැල්ල සහ වෙඩි තැබීම අතරතුර තුවාල ලබා මියගිය වින්දිතයන් කිහිපදෙනෙක්. ඡායාරූපය සමාජ මාධ්‍යවලින් ලබාගන්නා ලද්දකි.

මොවුන් ඔප්පු වූ අපරාධ සඳහා දඬුවම් විඳින පුද්ගලයන් නොවේ. මොවුන් ප්‍රධාන වශයෙන්ම මත්ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රිත චෝදනා මත අත්අඩංගුවට ගෙන, ඉන්පසු ඇප ලබා ගැනීමට හෝ නීතිමය සහාය ලබා ගැනීමට මූල්‍යමය හැකියාවක් නොමැතිකම හේතුවෙන් බොහෝ විට වසර ගණනාවක් තිස්සේ අවිනිශ්චිත අධිකරණමය සිරවීමක රඳවා තබා සිටින පිරිසකි. ඔවුන් දඬුවම් ලබන්නේ ඔවුන් විසින් කරන ලදැයි ඔප්පු වූ වරදකට නොව, ඔවුන්ගේ සමාජ තත්ත්වය හේතුවෙනි. එනම්, ඔවුන් දුප්පත්, සමාජයෙන් කොන් වූ සහ ධනවාදී අවශ්‍යතාවලට අතිරික්ත වූ පිරිසක් වීම නිසාය. මෙම රිමාන්ඩ් රැඳවියා යනු ධනේශ්වර “යුක්තියේ” පන්තිමය තර්කනය වඩාත්ම පිරිසිදුව ප්‍රකාශ වන සංකේතයයි.

ඔවුන්ව රඳවා තබා ඇති තත්ත්වයන් ක්‍රමානුකූල වධහිංසාවකට සමාන වේ. ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ 2021 වාර්තාව මඟින් සනාථ කර ඇති පරිදි, රැඳවියන්ට සිටගෙන නිදා ගැනීමටත්, මළපහ කිරීම සඳහා ෂොපින් බෑග් භාවිතා කිරීමටත් සිදු වී ඇත. එමෙන්ම එක් රැඳවියෙකු ප්‍රකාශ කළ පරිදි “බල්ලන් සහ බළලුන් පවා” ප්‍රතික්ෂේප කරන මට්ටමේ ආහාරවලින් යැපීමට ඔවුන්ට සිදුව තිබේ. මීගමුව බන්ධනාගාරය යනු පද්ධතිමය අසාධාරණත්වයේ ප්‍රකාශනයක් බඳු වූ, ඕනෑම මොහොතක පුපුරා යාමට ආසන්නව තිබූ එකකි. දැඩි අධික තදබදය, සාගත මට්ටමේ ආහාර, කිසිසේත්ම  නොපවතින සනීපාරක්ෂක පහසුකම් සහ ආරක්ෂකයන්ගෙන් එල්ල වන දෛනික ප්‍රචණ්ඩත්වය එහි අනිවාර්‍ය අංග වේ. අවසානයේ එය පුපුරා ගිය විට, රාජ්‍යය ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ ප්‍රතිසංස්කරණවලින් නොව, වෙඩි උණ්ඩවලිනි.

මෙය පද්ධතියේ කිසියම් බිඳවැටීමක් හෝ දෝෂයක් නොවේ. එය පද්ධතිය සැලසුම් කර ඇති පරිදිම ක්‍රියාත්මක වීමකි. රාජ්‍යය විසින් මෙවැනි සිතාමතා සැලසුම් කරන ලද කුරිරු තත්ත්වයන් පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ, වැළැක්විය නොහැකි පිපිරීමක් සිදු වූ විට, ඊට එරෙහිව අතිමහත් මාරාන්තික බලයක් මුදා හැරීම සඳහා ය. මෙම පිපිරීම සමූලඝාතනයක් සඳහා අවශ්‍ය නිදහසට කරුණ සපයන අතර, එම සමූලඝාතනය බන්ධනාගාර පවුරෙන් පිටත සිටින වැඩකරන පන්තිය බිය ගැන්වීම සඳහා වන ආදර්ශයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.

ආරක්ෂකයින්: නිල ඇඳුම් ඇඳි කම්කරුවෝ

මීගමුවේදී ගඩොල් සහ යකඩ පොලුවලින් පහර දී මරා දමන ලද බන්ධනාගාර නියාමකයින් සහ නිලධාරීන් සත්දෙනා ද දිළිඳු ග්‍රාමීය පවුල්වලින් සහ පහළ මධ්‍යම පාන්තික පසුබිමකින් පැමිණි අය වෙති. ඔවුන් මෙවැනි අනතුරුදායක සහ අවමන් සහගත රැකියාවන් තෝරාගත්තේ වෙනත් විකල්පයක් නොතිබූ බැවිනි. එහෙත්, ඔවුන් හුදෙක් තමන් විසින් නිර්මාණය නොකරන ලද පිපිරීමක දෙපාර්ශවයේ ගැටුමට මැදි වූ නිෂ්ක්‍රීය වින්දිතයන් නොවූහ. ඔවුහු එම පීඩනකාරී පරිසරය දිනපතා සෘජුවම නිර්මාණය කිරීමට දායක වූ මෙවලම් බවට පත්ව සිටියහ.

රැඳවියන්ට එල්ල වූ අතිශය කෲර වධහිංසා, අවමන් සහගත සහ අමානුෂික සැලකීම් මෙන්ම ක්‍රමානුකූල අවසංග්‍රහය (mistreatment) ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ මෙම ආරක්ෂකයින් හරහා ය. පහරදීම් සිදු කළේ ඔවුන්ගේ දෑතින් ය. අපහාසාත්මක වදන් පිටවූයේ ඔවුන්ගේ මුවින් ය. කුසගින්නේ තැබීම, හුස්ම හිරවන සුලු දැඩි තදබදය සහ වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර අහිමි කිරීම වැනි තත්ත්වයන් බලහත්කාරයෙන් පවත්වාගෙන ගියේ ඔවුන්ගේ මැදිහත්වීමෙනි. ශරීරයට ගඩොල් කැබලි සහ යකඩ මුගුරු වලින් ඇන ඔවුන්ව ඝාතනය කිරීමට හේතු වූ, එම දැඩි සහ පාලනය කරගත නොහැකි කෝපය, අරමුණක් නොමැතිව හෝ වැරදි දිශාවකට එල්ල වූවක් නොවේ. එය දිනෙන් දින, සතියෙන් සතිය සහ මාසෙන් මාසය රැඳවියන්ගේ ජීවිතය ජීවමාන අපායක් බවට පත් කළ සෘජු වගකිවයුත්තන් ඉලක්ක කර ගනිමින් පුපුරා ගිය කෝපයකි.

ධනේශ්වර දණ්ඩනීය යාන්ත්‍රණයේ ඇති ගැඹුරුම ඛේදවාචකය මෙයයි: එය හුදෙක් ශ්‍රමිකයන්ව අනතුරට මුහුණ දෙන පෙරමුණට ඇද දැමීම පමණක් සිදු නොකරයි. එය ක්‍රමානුකූලව ඔවුන්ගේ මිනිස්කම අහිමි කරමින් (dehumanize) ඔවුන්ව මිලිටරිකරණයට ලක් කරයි; ප්‍රචණ්ඩත්වය සඳහා ඔවුන්ව මානසිකව සූදානම් කරමින්, වධහිංසා පැමිණවීමට හුරු කරමින් සහ තමන්ගේම පන්ති සහෝදරයන් කෙරෙහි වෛර කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ මොළය සෝදා හරියි. කුසගින්නේ පසුවන රක්ෂිත බන්ධනාගාර රැඳවියෙකුට පහර දෙන බන්ධනාගාර නියාමකයා ද, සිරකුටි පුරවන එම ග්‍රාමීය අන්ත දිළිඳුකමේම තවත් එක් ප්‍රතිඵලයකි. නමුත්‍, රාජ්‍යය ඔහුගේ ආත්මය බිඳ දමා, ඔහුගේ සහෝදරත්වයේ හැඟීම උදුරාගෙන ඇත. වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ පිටත තාප්පයේ ලියා ඇති “සිරකරුවෝ ද මනුෂ්‍යයෝ ය” යන ව්‍යාජ සටන් පාඨයට පටහැනිව, සිරකරුවා යනු තමන් හා සමානවම එකම ක්‍රමවේදයක තවත් එක් ගොදුරක් ලෙස නොව, “කුඩුකාරයින් ”, “පාතාල නීචයන්” හෝ “මනුෂ්‍යයෙකු නොවන” අපරාධකරුවෙකු වැනි සතුරෙකු ලෙස දැකීමටත්, ඔහුට එල්ල කරනු ලබන ඕනෑම ප්‍රචණ්ඩත්වයකට ඔහු සුදුසු අයෙකු බව සිතීමටත් රාජ්‍යය එම නියාමකයාව පුහුණු කර ඇත. නිල ඇඳුම දරා සිටින තෙක්, මෙම නියාමකයා සවිඥානිකව මෙන්ම පූර්ණ වශයෙන්ම සේවය කරන්නේ ධනේශ්වර පාලක පන්තියට සහ එහි මර්දනකාරී යාන්ත්‍රණයටයි. බන්ධනාගාරයක් තුළට කිසි දිනෙක පය නොතබන පාලක පන්තිය, දුප්පතුන්ගේ එක් කොටසක් ලවා තවත් කොටසකට කෲර ලෙස වධහිංසා පැමිණවීම සඳහා යොදවන යාන්ත්‍රණයක් සාර්ථකව නිර්මාණය කර ඇත. අවසානයේදී මෙම ක්‍රියාවලිය තුළ ඒ දෙපාර්ශවයම විනාශ වී යයි.

සිරකරුවන්ගේ ක්‍රෝධය වැරදි ඉලක්ක කරා යොමු වූවක් නොවේ. එය එල්ල වූයේ පවත්නා ක්‍රමයේ කෲරත්වයේ සෘජු පාර්ශවකරුවන් බවට තමන්වම පත් කරගෙන සිටි පුද්ගලයන් වෙතය. මෙහි ඇති ඛේදවාචකය නම්, ධනවාදය පෙරලා දැමීමේ විප්ලවවාදී අරගලයේදී මේ දෙපාර්ශවයම දිළිඳුභාවයට ඇද දමන ධනේශ්වර පන්තියට එරෙහිව තම සගයන් විය හැකි සහ කම්කරු රාජ්‍යයක් යටතේ කිසිසේත්ම තමන්ගේ සතුරන් ලෙස ප්‍රතිපක්ෂ නොවන කම්කරුවන්ම, සිරකරුවන්ට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සඳහා පවත්නා ක්‍රමය තුළ ඉතිරි වී සිටි එකම ඉලක්කය බවට පත් වන පරිදි මෙම ව්‍යුහය සකස් කර තිබීමයි. මීගමුවේදී මියගිය බන්ධනාගාර නියාමකයින් එකවරම අපරාධකාරයන් මෙන්ම වින්දිතයන් ද වෙති. එනම් ඔවුහු ඝාතකයන් මෙන්ම ඝාතනයට ලක්වූවන් ද වෙති; පන්ති පීඩනයේ මෙවලම් වන අතරම තමන් ද පීඩාවට පත් වූවන් වෙති. තමන්ට ක්‍රියාත්මක වීමට වැටුප් ගෙවනු ලැබූ එම යන්ත්‍රණය විසින්ම ඔවුන්ව ද අමානුෂිකත්වයට (dehumanize) පත් කර ඇත. ආරක්ෂිත දුරක සිට මෙම සහෝදර ඝාතනය මෙහෙයවූ පාලක පන්තිය, සිරකරුවන් හෝ බන්ධනාගාර නියාමකයින් වෙනුවෙන් ශෝක නොවනු ඇත. එයට පුද්ගලික දේපළ ක්‍රමය පවත්වාගෙන යාම සඳහා ඔවුන් දෙපාර්ශවයේම මරණ අවශ්‍ය විය.

රාජ්‍ය ප්‍රචණ්ඩත්වයේ ඓතිහාසික ගමන් පථය

මීගමුව සමූලඝාතනය තේරුම් ගත යුත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ බලයට පත් වූ සෑම ධනේශ්වර පාලන තන්ත්‍රයක්ම අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන ගිය දණ්ඩන ප්‍රචණ්ඩත්වයේ ඉතිහාසය තුළ පිහිටා ගනිමිනි. එම ලැයිස්තුව බියජනක ය: 2020 වසරේ මහර (වෙඩි තබා 11 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීම), 2012 වසරේ වැලිකඩ (පොලිස් විශේෂ කාර්ය බලකායේ කොමාන්ඩෝ භටයන් විසින් 27 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීම), 2011 වසරේ අනුරාධපුරය, 2000 වසරේ කළුතර, සහ 2000 වසරේ බිඳුණුවැව (රාජ්‍යය නිහඬව බලා සිටියදී සිංහල අන්තවාදී පිරිසක් විසින් දෙමළ රැඳවියන් 27 දෙනෙකු කපා කොටා ඝාතනය කිරීම) ඒ අතර වේ. 1983 දෙමළ විරෝධී කළු ජූලියේ කෝලාහලය අතරතුර වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේදී, බන්ධනාගාර බලධාරීන්ගේ සහයෝගය ඇතිව සිංහල වර්ගවාදී සිරකරුවන් විසින් දෙමළ දේශපාලන සිරකරුවන් 53 දෙනෙකු ඝාතනය කරන ලදී.

බන්ධනාගාර සමූලඝාතනයන්හි මෙම ගමන් පථය, කම්කරු පන්තියට සහ පීඩිත ජනතාවට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වූ රාජ්‍ය ප්‍රචණ්ඩත්වයේ පුළුල් ඉතිහාසයෙන් වෙන් කළ නොහැක්කකි. 1988-89 කාලසීමාවේ පැවති ජවිපෙ කැරැල්ල අතරතුර, රාජ්‍ය බලකායන් විසින් දිවයිනේ දකුණු ප්‍රදේශයේ ග්‍රාමීය තරුණයන් දස දහස් ගණනක් ඝාතනය කරන ලදී. එය රාජ්‍යයේ කිසිදු දේශපාලන හෝ මිලිටරි නායකත්වයක් මෙතෙක් වගවීමකට ලක් නොවූ සමූහ ඝාතන මෙහෙයුමකි. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ද එකී වකවානුව තුළම මව්බිම ආරක්ෂා කිරීමේ නාමයෙන්, කම්කරුවන්, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාධරයන් සහ දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන් ඉලක්ක කර ගනිමින් දේශපාලන ඝාතන දියත් කිරීමේ ෆැසිස්ට්වාදී මෙහෙයුමක් දියත් කළේය. වත්මන් ජවිපෙ/ජාජබ (JVP/NPP) ආණ්ඩුව — එහි ප්‍රධාන ලේකම් ටිල්වින් සිල්වා මෑතකදී ප්‍රකාශ කර තිබුණේ “මෙම ආණ්ඩුවෙන් පසු වෙනත් ආණ්ඩු බිහි නොවන” බවයි — තමන්ගේම ශ්‍රේණීන් තුළ මෙම ඉතිහාසයට කිසිසේත්ම මුහුණ දී නොමැති අතර, වත්මන් ආණ්ඩුව සුජාත පාලක පක්ෂයක් ලෙස සලකන ධනේශ්වර මාධ්‍ය සහ දේශපාලන සංස්ථාපිතය විසින් ද එසේ කිරීමට ඔවුන්ට කිසිදු බලපෑමක් එල්ල කර නැත.

දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයට එරෙහිව වසර 26ක් පුරා පැවති සිවිල් යුද්ධය 2009 වසරේදී අවසන් වූයේ, එවකට ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ මෙහෙයවීම යටතේ අවසන් මාස කිහිපය තුළ පමණක් දළ වශයෙන් දෙමළ සිවිල් වැසියන් 40,000ක් ඝාතනය කරමිනි. 1979 වසරේදී පනවන ලද ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත (PTA), එය අහෝසි කරන බවට මැතිවරණ සමයේදී පැහැදිලි පොරොන්දු ලබා දී තිබුණද, අනුර කුමාර දිසානායකගේ වත්මන් ජවිපෙ/ජාතික ජන බලවේගය රජය විසින් ද තවදුරටත් පවත්වාගෙන යනු ලබයි. දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන් රඳවා තබා ගැනීමට, වධහිංසා පැමිණවීමට සහ අතුරුදහන් කිරීමට දශක ගණනාවක් තිස්සේ මෙම පනත භාවිතා කර ඇත. ස්ත්‍රී දූෂණය ඇතුළු අනෙකුත් වධහිංසා පැමිණවීමේ ක්‍රමවේදයන් ඇතුළත් දරුණු මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් හියුමන් රයිට්ස් වොච් (Human Rights Watch) සංවිධානය විසින් ලේඛනගත කර ඇත. 2017 වසරේ රජයේ වාර්තාවලට අනුව, මෙම ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත යටතේ නඩු විභාගයකින් තොරව සිරකරුවන් 70 දෙනෙකු වසර පහකට වැඩි කාලයක් ද, 12 දෙනෙකු වසර 10කට වැඩි කාලයක් ද රඳවා තබා ගෙන සිට ඇත.

මීගමුව ඝාතන, “බන්ධනාගාර මත්ද්‍රව්‍ය ජාලයකට” එරෙහිව එල්ල කරන ලද කණගාටුදායක වුවද අවශ්‍ය වූ ප්‍රතිචාරයක් ලෙස දැන් හුවා දක්වන්නේ මෙන්න මේ කියන රාජ්‍යයයි. වධහිංසා පමුණුවන, අතුරුදහන් කරවන සහ සමූහ ඝාතන සිදු කරන රාජ්‍යයම, තමන් කළ දේ පිළිබඳව බොරු ගොතන රාජ්‍යය ද වෙයි. මෙම මුසාව ප්‍රචණ්ඩත්වයට ආනුශංගික වන්නේ නොවේ; එය ප්‍රචණ්ඩත්වයේම අත්‍යවශ්‍ය අංගයකි. වින්දිතයන් යනු සම්පූර්ණ මනුෂ්‍යයන් නොවන බව පිළිගැනීමට මහජන මතය මුලින්ම සකස් නොකර, මෙම ඝාතන ක්‍රියාවලිය ඉදිරියට ගෙන යා නොහැක.

මතවාදී ප්‍රහාරය: අමානුෂිකකරණය (dehumanization) පන්ති යුද්ධයේ කොටසක් ලෙස 

මීගමුවේදී මියගිය පිරිස හැඳින්වීම සඳහා ආයතනික මාධ්‍ය විසින් “පාතාල අපරාධකරුවන්” සහ “කුඩුකාරයින් ” වැනි යෙදුම් භාවිත කිරීම පිටුපස නිශ්චිත මතවාදී කාර්යභාරයක් පවතී. එමඟින් මනුෂ්‍යත්වයට වඩා පහත් මට්ටමක ලා සැලකෙන පිරිසක් නිර්මාණය කෙරේ. ඔවුන්ගේ මරණ මනුෂ්‍ය ඝාතන ලෙස නොව, සමාජය පවිත්‍ර කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් ලෙස අර්ථකථනය කෙරෙන අතර, එමඟින් රාජ්‍යයේ මාරාන්තික ක්‍රියාමාර්ග වෙනුවෙන් ඉහළ මධ්‍යම පාන්තික මහජන මතය බලමුලු ගන්වනු ලබයි. මෙය ෆැසිස්ට්වාදී ප්‍රතිමීත්වයේ තර්කනය වන අතර, ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් වැනි පුද්ගලයන් විසින් විදේශික භීතිකාව (xenophobia) යොදා ගනිමින් සංක්‍රමණිකයන්ව යක්ෂාරෝපණය කිරීම සෘජුවම ප්‍රතිභිම්බගත කරයි. මෙහි අරමුණ එකම එකකි: එනම් දරිද්‍රතාවය අපරාධයක් ලෙස හුවා දැක්වීම, රාජ්‍ය භීෂණය සාධාරණීකරණය කිරීම සහ “අපරාධය” මෙන්ම දඬුවම යන දෙකම බිහි කරන පන්ති සබඳතා වසන් කිරීමයි.

ජාත්‍යන්තරව මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාව තුළ ද ක්‍රියාත්මක වන “මත්ද්‍රව්‍යවලට එරෙහි යුද්ධය” යනු කිසිම දිනක මහජන සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධනය උදෙසා ගනු ලැබූ පියවරක් නොවේ. එය අතිරික්ත ජනගහනය, එනම් ප්‍රාග්ධනයට ඔවුන්ගේ ශ්‍රම දායකත්වය අවශ්‍ය නොවන, එමෙන්ම ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සමාජ ක්‍රමයේ ස්ථාවරත්වයට තර්ජනයක් සේ සැලකෙන, අතිමහත් බහුතරයක් සමාජයේ අතිශය දිළිඳුතම ස්ථරවලින් පැමිණෙන තරුණ පරපුර අපරාධකරුවන් බවට පත් කිරීම සහ ඔවුන්ව ගබඩා කර රඳවා තැබීම සඳහා සකස් කළ යාන්ත්‍රණයකි. රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාර පිරී ඉතිරී යන මත්ද්‍රව්‍ය නඩු අතරින් අතිමහත් බහුතරයක් ව්‍යාජ චෝදනා මත පදනම් වූ ඒවා වේ. කාල් මාක්ස් විසින් සිය කැපිටල් (Capital I) කෘතියේ විශ්ලේෂණය කරන ලද ප්‍රාග්ධන සමුච්චකරණයේ ප්‍රාථමික අවධියේදී පැවති “අයාලේ යන්නන්ට එරෙහි නීති” (vagrancy laws) ඉටු කළ කාර්යභාරයම මේවා මඟින් ද ඉටු කෙරේ. එනම්, දේපළ අහිමි කරන ලද දිළිඳු ජනතාව පාලනය කිරීමටත්, ධනේශ්වර සූරාකෑමට හිතකර කොන්දේසි බලහත්කාරයෙන් බලාත්මක කිරීමටත් දණ්ඩනීය නීතිය භාවිත කිරීමයි.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ/ජාතික ජන බලවේගය රජය සිය දේශපාලන ප්‍රහාරයේ ප්‍රධානතම මෙවලමක් බවට “මත්ද්‍රව්‍යවලට එරෙහි යුද්ධය” පත් කර ඇත. මෙවර මැයි දින රැලියේදී අදහස් දක්වමින් ජනාධිපති දිසානායක  පාරට්ටු කර සිටියේ “2026 වසර ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයට එක්වනුයේ දූෂිතයන්, වංචාකරුවන් සහ සොරුන් සිරගත කළ වසරක් ලෙස” බවයි. දූෂණයට සහ මත්ද්‍රව්‍යවලට එරෙහි මෙම වාග් සංග්‍රාමය ද්විත්ව අරමුණක් ඉටු කරයි: එක් අතකින්, දුප්පත්කම සහ පීඩනය නිර්මාණය කරන ධනේශ්වර ක්‍රමයට එරෙහිව පවතින මහජන ක්‍රෝධය, සමාජ පරිහානියට වගකිව යුතු යැයි සැලකෙන තනි තනි “අපරාධකරුවන්” වෙත හරවා යැවීමට මෙය ඉවහල් වේ; අනෙක් අතින්, කප්පාදු පියවරයන් හේතුවෙන් පැන නගින විරෝධතා දැඩි වන විට කම්කරු පන්තියට එරෙහිව භාවිත කිරීම සඳහා මර්දනකාරී රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය පුළුල් කිරීමට ද මෙය මඟ පාදයි.

ජවිපෙ/ජජබ: මර්දනයේ අඛණ්ඩතාව

මීගමුව සමූලඝාතනය සිදු වූයේ ‘ක්‍රම වෙනසක්’ (systemic change) ඇති කරන බවට වූ පොරොන්දු මත 2024 වසරේදී බලයට පත් වූ ජවිපෙ/ජජබ රජය යටතේ ය. මෙම ජනවරම, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයෙන් පහ කළ 2022 අරගලයේ ජනතා පිබිදීම තුළ මුල් බැසගත් එකක් වුව ද, මහජන අරගලය විප්ලවීය ගැටුමකට යොමු කරනු වෙනුවට පාර්ලිමේන්තු මාවත වෙත හරවා යැවූ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදය සහ ජවිපෙ/ජජබය විසින්ම එය දේශපාලනිකව පීලි පන්නවන ලදී. එම පාවාදීම අවසානයේ වික්‍රමසිංහගේ අගමැතිකමටත්, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදු ණය වැඩසටහනත්, අවසානයේ දිසානායකගේ ජයග්‍රහණයටත් මඟ පෑදීය. ඒ අනුව පොරොන්දු වූ “වෙනස” යනු එම ධනපති පන්ති පාලනයේම අඛණ්ඩ පැවැත්මක් බව දැන් ඔප්පු වී ඇත. බලයට පත් වූ දා සිට ජවිපෙ/ජජබ රජය, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ කප්පාදු වැඩපිළිවෙළ විශ්වාසවන්තව ක්‍රියාවට නංවා තිබේ: මහා පරිමාණ පෞද්ගලීකරණයන්, සේවා යෝජනය අනියම් තත්වයට හෙළීම හා රැකියා අහිමි කිරීම්, සහනාධාර කප්පාදු කිරීම්, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) අහෝසි කරන බවට පොරොන්දු වුව ද එය දිගටම පවත්වාගෙන යාම, නව මර්දනකාරී නීති පැනවීම, හදිසි නීති බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ කම්කරු විරෝධතා ප්‍රචණ්ඩ ලෙස මර්දනය කිරීම ඒ අතර වේ.

මීගමුව සමූලඝාතනය යනු තමන්ට පෙර සිටි පාලකයන් නියෝජනය කළ ධනපති පන්තියම නියෝජනය කරන සහ එම දේපළ සබඳතාම ආරක්ෂා කරන රජයක ස්වාභාවික හා තර්කානුකූල ප්‍රතිඵලයකි. “මේ ආණ්ඩුවෙන් පස්සේ වෙන ආණ්ඩු එන්නේ නැහැ” යනුවෙන් මෙවර මැයි දින රැලියේදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ප්‍රධාන ලේකම් ටිල්වින් සිල්වා කළ ප්‍රකාශය හුදු අතිශයෝක්තියක් නොවේ. එය විරුද්ධ පක්ෂයේ දේශපාලනඥයන් වෙත නොව, සෘජුවම කම්කරු පන්තිය වෙත එල්ල කරන ලද තර්ජනයකි. ආර්ථික අර්බුදය තවදුරටත් උග්‍ර වෙමින් පවතින පසුබිමක සහ ඉරානයට එරෙහිව එක්සත් ජනපද-නේටෝ (US-NATO) යුද්ධය හේතුවෙන් ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට බාධා පැමිණ ඉන්ධන හා ආහාර මිල ගණන් තවදුරටත් ඉහළ යද්දී, ඉන් පැන නගින වැඩෙන සමාජ විරෝධයට මුහුණ දීම සඳහා ජවිපෙ/ජජබ රජය මෙලෙස පන්ති යුද්ධයකට සූදානම් වෙමින් සිටී.

ශ්‍රී ලංකා ධනවාදයේ අර්බුදය

බන්ධනාගාර පද්ධතිය යනු ශ්‍රී ලංකා ධනවාදය විසින් නිර්මාණය කර ඇති පුළුල් සමාජ ව්‍යසනයේ සංකේන්ද්‍රිත ප්‍රකාශනයකි. ශ්‍රී ලංකාව ආසියා-පැසිෆික් කලාපයේ වඩාත්ම අසමානතාවයෙන් යුත් රටවල් අතරින් එකකි. 2016 වසරේදී, මෙරට ධනවත්ම 10% ක පිරිස සමස්ත නිවාස ඒකකවලින් 70% ක් උපයන මුළු ආදායමට සමාන ආදායමක් උපයා ඇත. දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති පරපෝෂිත ධනේශ්වර සංවර්ධනයේ, දූෂණයේ සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ප්‍රාග්ධනයට යටත් වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2022 වසරේදී විදේශ ණය පැහැර හැරීමට සිදුවීමත් සමඟ, මෙරට දරිද්‍රතා අනුපාතය වේගයෙන් ඉහළ නැංවූ ආර්ථික බිඳවැටීමක් ආරම්භ විය. නිවාස ඒකකවලින් අවම වශයෙන් 70% ක් වත් දිනකට එක් වේලක් මඟ හැරීම ඇතුළුව සිය ආහාර පරිභෝජනය සීමා කරමින් සිටි බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය වාර්තා කළේය. නිල දත්තවලට අනුව ආහාර උද්ධමනය 57% ක් දක්වා ඉහළ ගියේය.

බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිතවාදය විසින් ඉන්දියාවෙන් රැගෙන එන ලද ගිවිසුම්ගත බද්ධ ශ්‍රමිකයන්ගෙන් පැවත එන්නන්, එනම් මධ්‍යම කඳුකරයේ වතු කම්කරුවන්, සියවසකට අධික කාලයකින් කිසිදු වෙනසකට ලක් නොවූ, ජරාජීර්ණ වූ “ලයින් කාමර” තුළ ජීවත් වෙති.  ඔවුහු යන්තම් ජීවිතය ගැටගසා ගැනීමට පවා ප්‍රමාණවත් නොවන වැටුප් ලබමින්, තවමත් අන්ත අසරණ දරිද්‍රතාවයේ කොන්දෙසි තුළ ජීවත් වෙති. කොළඹ මුඩුක්කු ආශ්‍රිතව වෙසෙන නාගරික දුප්පතුන්, ණය බරින් සහ පොහොර සහනාධාර අහිමි වීමෙන් පීඩාවට පත් ග්‍රාමීය ගොවීන් සහ ස්ථිර රැකියා විරහිතභාවයට මුහුණ දෙන තරුණ පරපුර ආදී සමාජ ස්ථරයන්ගෙන් බන්ධනාගාර ගත වන ජනගහනය බිහි වෙයි. 

මේ සමාජ ස්ථරයන් යනු මානුෂීය අවශ්‍යතාවලට වඩා පෞද්ගලික ලාභය මුල් කරගන්නා පද්ධතියකින් බිහි වූ මිනිස් ප්‍රතිඵලයන්ය. ඔවුන් ඊට එරෙහි වන විට, එනම් ඔවුන් විරෝධය පාන විට, වැඩ වර්ජනය කරන විට, හෝ ප්‍රචණ්ඩ ලෙස නැගී සිටින විට රජය ඊට පිළිතුරු දෙන්නේ උණ්ඩවලිනි. මෙය පද්ධතියේ  අසාර්ථකත්වයක් නොවේ. මෙම පද්ධතියේ ස්වභාවයම එයයි.

රාජ්‍යය පිළිබඳ මාක්ස්වාදී වටහා ගැනීම

ලෙනින්, රාජ්‍යය සහ විප්ලවය’ (The State and Revolution) යන කෘතියෙන් රාජ්‍යය අර්ථ දැක්වූයේ “පන්ති ප්‍රතිවිරෝධතාවල සමහන් කළ නොහැකි ස්වභාවයේ නිෂ්පාදනයක් සහ ප්‍රකාශනයක්” ලෙසය. එය මධ්‍යස්ථ බේරුම්කරුවෙකු හෝ සමාජ ගැටුම් විසඳීමේ යාන්ත්‍රණයක් නොවන අතර, එක් පන්තියක් විසින් තවත් පන්තියක් සංවිධානාත්මකව මර්දනය කිරීම සඳහා භාවිත කරන මෙවලමකි. රාජ්‍යය මූලික වශයෙන් සමන්විත වන්නේ “බන්ධනාගාර ආදිය තම අණසක යටතේ පවත්වාගෙන යන, අවිගත් මිනිසුන්ගෙන් සැදුම්ලත් විශේෂ බලකායන්ගෙන්” බව ඔහු අවධාරණය කළේය. බන්ධනාගාරය යනු රාජ්‍යයේ පන්තිමය ස්වභාවය සාමාන්‍යයෙන් වසා සිටින ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී-පාර්ලිමේන්තු පෙනුම ඉවත් කළ පසු දැකිය හැකි, එහි වඩාත්ම නිරුවත් ස්වරූපයයි. කොවිඩ් වසංගතය අතරතුර පී.සී.ආර්. (PCR) පරීක්ෂණ ඉල්ලා සිටි නිරායුධ සිරකරුවන්ට ආරක්ෂකයින් සහ කොමාන්ඩෝ භටයින් වෙඩි තබන විට, සහ බන්ධනාගාරයක් වටලා පිටත රැස්ව සිටින පවුල්වල සාමාජිකයින් බිය ගැන්වීම සඳහා රජය යුද, නාවික, ගුවන් හමුදා, විශේෂ කාර්ය බලකාය (STF) සහ සන්නද්ධ ඩ්‍රෝන යානා යොදවන විට, එහි වෙස්මුහුණ සම්පූර්ණයෙන්ම ගැලවී යයි.

ධනේශ්වර දණ්ඩන පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය කළ නොහැක. මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභා වාර්තා, බන්ධනාගාර නවීකරණය පිළිබඳ පොරොන්දු, සහ විමර්ශන කමිටු ආදී මේ සියල්ලම මහජන ක්‍රෝධය සමනය කර, එය නැවතත් ධනේශ්වර නීත්‍යානුකූලභාවය නමැති ආවෘත අන්තයකට යොමු කිරීම සඳහා වූ යාන්ත්‍රණයන් පමණි. මෙම සමූල ඝාතන ඇති කරන තත්ත්වයන්, එනම් සිරකරුවන් අධික ලෙස පිරී ඉතිරී යාම, දරිද්‍රතාවය නිසා සිදු කෙරෙන රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම්, දුප්පතුන් අපරාධකරුවන් බවට පත් කිරීම සහ ආරක්ෂක අංශවලට හිමි වී ඇති දඬුවම් නොලබා බේරීමේ හැකියාව (වගවීමෙන් මුක්තිය) ආදිය පද්ධතියේ කිසියම් දෝෂයන් නොවේ. ඒවා පද්ධතිය සැලසුම් කර ඇති ආකාරයටම නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වීමකි.

පාලනයට පත් වූ අනුප්‍රාප්තික ආණ්ඩු බන්ධනාගාර ප්‍රචණ්ඩත්වයට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ එකම හිස් චාරිත්‍රයකිනි. මහින්ද රාජපක්ෂ පුනරුත්ථාපනය පොරොන්දු විය. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පස් අවුරුදු ප්‍රතිසංස්කරණ සැලසුම් පොරොන්දු විය. සිරිසේන සංක්‍රාන්ති යුක්තිය පොරොන්දු විය. ජවිපෙ/ජාජබ “පද්ධතිමය වෙනසක්” පොරොන්දු විය. කමිටු පත් කරනු ලැබේ, සැලසුම් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබේ, නමුත් ප්‍රචණ්ඩත්වය ඇති කරන තත්ත්වයන්, එනම් සිරකරුවන් අධික ලෙස පිරී ඉතිරී යාම, නඩු විභාගයකින් තොරව රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර තැබීම, කුසගින්න සහ වධහිංසා පැමිණවීම් ආදිය තව තවත් නරක අතට හැරේ. ඒවා නරක අතට හැරෙන්නේ ධනේශ්වර රාජ්‍යයට ඒවා අත්‍යවශ්‍ය බැවිනි. බන්ධනාගාරය පවතින්නේ දුප්පතුන් ශික්ෂණය කිරීමට, අතිරික්ත ශ්‍රමිකයන් ගබඩා කර රඳවා තැබීමට සහ කම්කරු පන්තිය බිය ගන්වා අවනත කර ගැනීමටය. එහි කාර්යභාරය සහමුලින්ම මර්දනකාරී එකක් වන බැවින්, එය කිසිසේත්ම ප්‍රතිසංස්කරණය කළ නොහැක.

විප්ලවවාදී පිළිතුර

මීගමුව බන්ධනාගාරයේදී මියගිය සිරකරුවන් මෙන්ම ආරක්ෂකයින්ද, ඝාතනය කරනු ලැබුවේ, පාලක පන්තිය පසෙකට වී බලා සිටිමින් පීඩිතයන් එකිනෙකාට එරෙහිව පොලඹවන අතර, එය සාධාරණය ඉටු කිරීමක් ලෙස හඳුන්වන ක්‍රමවේදයක් මගිනි. සිරකරුවන් ඝාතනය කරනු ලැබුවේ ඔවුන්ගේ ශ්‍රමය ප්‍රාග්ධනයට වටිනාකමක් නොමැති බැවින් ඔවුන්ගේ ජීවිතද වටිනාකමක් නොමැති දේ ලෙස සලකන රාජ්‍යයක් විසිනි. බන්ධනාගාර ආරක්ෂකයින් ඝාතනයට ලක් වූයේ ද එකී ක්‍රමය විසින්ම වන අතර, ඔවුන් එයට බඳවා ගෙන තිබුනේ එමඟින් තමන්ට කිසිසේත් ගැලවිය නොහැකි පරිදි මෙන්ම, තමන් එය නිර්මාණය කිරීමේ අවසාන මෙවලම් පමණක් වූ පුපුරණ සුලු කෝපයක මාවතට තමන්ව ඇද දමන භූමිකාවක් සඳහාය. 

මීගමුව, මහර, වැලිකඩ මෙන්ම ධනේශ්වර දණ්ඩන ක්‍රමයේ මුළු මහත් ලේවැකි ඉතිහාසයටම ඇති එකම පිළිතුර නම්, සමස්ත ධනපති රාජ්‍යයට එරෙහිව වැඩකරන පන්තිය ස්වාධීන දේශපාලන බලවේගයක් ලෙස බලමුලු ගැන්වීමයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ, වාර්ගික බෙදීම් අභිබවා යමින් සිංහල, දෙමළ සහ මුස්ලිම් කම්කරුවන්ගේ එක්සත්කම උදෙසා සටන් වදින සහ ඔවුන්ව එකිනෙකාගෙන් වෙන් කර ධනේශ්වර පන්ති පාලනය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ඔවුන් අතර බෙදීම් ඇති කරන පාලක පන්තියට එරෙහිව, කම්කරු පන්තිය හා සියලු පීඩිත ස්ථරයන්, ගොවි ජනතාව සහ තරුණයින් අතර සන්ධානයක් ගොඩනඟන, සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ වැඩපිළිවෙළින් සන්නද්ධ වූ විප්ලවවාදී පක්ෂයක් ගොඩනැගීමයි.

කර්මාන්තශාලා, කාර්යාල, වතුකරය සහ ග්‍රාමීය ප්‍රජාවන් නියෝජනය කරන රට පුරා සිටින කම්කරුවන්, සියලුම ධනේශ්වර පක්ෂවලින් සහ ඒවාට අනුබද්ධ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදයෙන් ස්වාධීන වූ තමන්ගේම ක්‍රියාකාරී කමිටු පිහිටුවා ගත යුතුය. මෙම කමිටු, සමාගම් ලාභය වෙනුවට මානුෂීය අවශ්‍යතා මුල් කරගත් වැඩපිළිවෙළක් ඉදිරියට ගෙන යන කම්කරුවන්ගේ සහ ග්‍රාමීය ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ සමාජවාදී මහා සම්මේලනයක පදනම විය යුතුය. එම වැඩපිළිවෙළට: විදේශ ණය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, කම්කරුවන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය යටතේ බැංකු සහ ප්‍රධාන සමාගම් ජනසතු කිරීම, ජීවන වියදමට සරිලන සේ වැටුප් සංශෝධනය කිරීම, සැමට රැකියා සහතික කිරීම සහ දිළිඳු ගොවීන්ගේ හා සුළු ව්‍යාපාරිකයන්ගේ ණය අවලංගු කිරීම ඇතුළත් විය යුතුය.

ධනේශ්වර දණ්ඩන පද්ධතියට එරෙහි අරගලය, ධනවාදයට එරෙහි අරගලයෙන් වෙන් කළ නොහැක. බන්ධනාගාර ක්‍රමය මුළුමනින්ම තුරන් කළ හැක්කේ, ඒ සඳහා පසුබිම සකසන පන්ති සමාජය විප්ලවීය ලෙස පෙරළා දැමීමෙන් පමණි. ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයෙහි (SLLA) කර්තව්‍යය වන්නේ, එම අරගලය සඳහා කම්කරු පන්තිය සංවිධානය කිරීමට සමත් දේශපාලන නායකත්වය ගොඩනැඟීමයි. එය කළ හැක්කේ, ශ්‍රී ලංකාව තුළ සහ සමස්ත දකුණු ආසියාව පුරා, ලෝක සමාජවාදී විප්ලවයේ පක්ෂය වන හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ (ICFI) ජාත්‍යන්තර අරගලයේ කොටසක් ලෙසින් පමණි. 

මීගමුවේදී මියගියවුන් ඉල්ලා සිටින්නේ ඊට අඩු කිසිවක් නොවේ.

මීගමුව බන්ධනාගාර සමූලඝාතනය: පන්ති ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ ශ්‍රී ලංකා ධනේශ්වර රාජ්‍යය Read More »

Fire in Horana

The Mawpiya Sevana Fire: Twelve Dead because Capitalism has no use for the Elderly

By Sanjaya Jayasekera, Member, The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), the Revolutionary Left Faction of the Socialist Equality Party (SEP) of Sri Lanka.

Fire in Horana
Mawpiya Sevana Home engulfed in flames. Image courtesy of nagalandpost.com

On the evening of June 3, 2026, fire consumed the Mawpiya Sevana care facility in Batagoda, Anguruwatota, near Horana in the Kalutara District. Twelve residents — elderly men and women, people living with mental illness, people with intellectual disabilities — died. Eight more were severely injured. Seventy-one human beings were packed into a building designed for fifteen. The first instinct of the bourgeois press, the political establishment, and the state apparatus is to render this a story about regulatory failure: the home was unregistered, the owner has been arrested, the Defence Secretary visited the ruins. Officials speak of stricter enforcement, mandatory inspections, and compliance frameworks. A proprietor sits in remand custody. The machinery of bourgeois law performs its theatre of accountability.

We reject this framing entirely. The deaths at Mawpiya Sevana are not a regulatory scandal. They are a systemic indictment — the concentrated and visible expression of what capitalist society does to human beings who can no longer be profitably exploited.

The Fundamental Logic: Discarded Lives

To understand this tragedy scientifically, one must begin with the logic of capital itself. Under capitalism, the value of a human being — in the brutal calculus of the system — is indexed to their capacity to generate surplus value. The worker sells their labour power; capital extracts from that labour power more value than it returns in wages; the difference constitutes profit, the lifeblood of the system. This is the elementary truth established by Marx in Capital and confirmed by every hour of every working day across the planet.

What, then, of those who can no longer labour? What of the elderly, the severely disabled, those living with serious mental illness? In the language of capital, they are unproductive. They generate no surplus value. They are, from the standpoint of the system, a cost — a drain on resources that could otherwise be directed toward accumulation. Capitalism does not produce sentimentality toward those it cannot exploit. It produces neglect, abandonment, and, at the sharp end of underdevelopment, mass death.

This is the political truth behind the twelve corpses at Mawpiya Sevana. These were human beings whom the system had already written off. They had no social security worth the name. They had no public institutions capable of housing and caring for them with dignity. They were deposited — warehoused — in an overcrowded, unregistered private facility, in a building designed for fifteen, because their families, themselves workers ground down by decades of austerity, had no alternative. The capitalist state knew this was happening. It tolerated it, because the alternative — a publicly funded, adequately staffed, universally available system of elder care and disability support — would require precisely the kind of social expenditure that the ruling class and its international creditors have placed beyond political possibility.

The IMF and the Deliberate Dismantling of Social Provision

This brings us to the immediate political context, which is inseparable from the structural one. Sri Lanka is presently in the grip of one of the most savage austerity programs in its history, administered under the direct supervision of the International Monetary Fund. The 2022 foreign debt default and the social explosion that swept former President Gotabaya Rajapaksa from power opened the door to an IMF bailout — and with it, the full subordination of Sri Lankan economic and social policy to the demands of international finance capital.

Every government since — from Wickremesinghe to the present JVP/NPP administration of Anura Kumara Dissanayake — has functioned as a transmission belt for IMF dictates. The 2026 budget allocates a staggering 4.5 trillion rupees (450,000 crores Rupees. Approximately US $13 billion) for debt servicing alone — money extracted from the labour of Sri Lankan workers and the rural poor and transferred to international bondholders, banks, and multilateral creditors. To meet this obligation, the government has slashed public expenditure across every social domain: health, education, welfare.

The health system is collapsing under the pressure of these cuts. Public hospitals run out of essential medicines — insulin, antibiotics, cancer drugs, psychiatric medications. Patients wait over a year for MRI scans and die during the wait. Nurses are so overworked and under-resourced that they have no chairs to sit on. The government’s own health minister, confronted with the medicine shortage, told patients to “buy them from the cheapest places.” This is not negligence. This is deliberate policy, enforced under IMF conditionality and praised by international financial institutions as evidence of “fiscal discipline.”

Into this landscape of deliberate social destruction, the question of elder care and disability support does not even register as a policy priority. The JVP/NPP government moved in late 2025 to slash the Aswesuma welfare program — a meagre cash transfer scheme paying between 5,000 and 17,500 rupees per month (approximately US$16 to $57) to the disabled, the elderly, kidney patients, and the extreme poor. Even this minimal safety net is under attack, with the World Bank pressing for a reduction in the number of beneficiaries and a JVP minister publicly declaring that welfare recipients should “feel ashamed” — calling it “legal begging.” As the World Socialist Web Site (WSWS) has noted, this language carries chilling historical echoes: it frames the destitute not as victims of a system, but as parasites upon it.

It is in this context that Mawpiya Sevana existed. The state did not build, fund, or staff adequate public residential facilities for the elderly and the disabled — not because it lacked the administrative capacity to do so, but because the entire fiscal framework of Sri Lankan capitalism, as restructured by the IMF, prohibits such expenditure. The government allocates debt repayments nearly nine times the health budget. There are simply no resources directed toward the systematic, universal care of those who cannot work. In their place, a black market of unregistered, unregulated, overcrowded private facilities fills the vacuum — precisely because working-class and poor families, themselves crushed by falling real wages, rising prices, and the destruction of social services, cannot provide the full-time care that the state refuses to provide.

The State Knew, and the State Did Not Care

It would be politically dishonest to attribute what happened at Mawpiya Sevana to ignorance or inattention on the part of state authorities. The Director of the National Secretariat for Elders has confirmed that the facility was known to the authorities, that it was unregistered, and that it had previously been warned to comply with regulations. Officials knew. They did not act, not because the machinery of enforcement was insufficiently developed, but because the state had no institutional alternative to offer the residents. To shut down Mawpiya Sevana without providing a publicly funded substitute would have been to condemn seventy-one people to destitution or homelessness. The state permitted the facility’s continued operation because the alternative — genuine social provision — is structurally excluded by the political and economic priorities of the ruling class.

This is the functioning logic of the capitalist state in an underdeveloped country operating under IMF tutelage. It is not an aberration from the normal functioning of the system. It is the system functioning normally. The capitalist state in Sri Lanka — as in every neocolonial country — is not an instrument of social welfare. It is an instrument of capital accumulation, debt repayment, and the maintenance of the conditions necessary for the exploitation of labour. Those who cannot be exploited — the elderly, the severely disabled, those with serious mental illness — fall outside this framework entirely. They are residue. They are waste. The system does not know what to do with them except minimize the cost of their existence and, when they die in preventable fires, process the deaths through the criminal justice system to defuse political pressure.

The Feudal Supplement and Its Limits

In the absence of any meaningful social security system, the burden of care for the elderly and disabled in Sri Lanka — as throughout the countries of the periphery — falls on the feudal-cultural obligations of family and kinship networks. Sons and daughters are expected to provide, to sacrifice their own economic lives, to absorb the cost that the state refuses to bear. This system of informal social reproduction (provision of public goods — healthcare, education, social security — necessary to maintain a productive workforce) does not represent cultural high standards. It is a structural necessity for capital: it permits the ruling class to avoid the costs of social reproduction that workers in more developed capitalist countries extracted through generations of struggle — pension systems, public health systems, residential care facilities, disability support.

But this feudal supplement is itself being eroded by the same forces of capitalist development and austerity that make it necessary. As real wages collapse — down 24 percent in the public sector and 14 percent in the private sector since 2022, according to World Bank data — working-class families have fewer resources to provide informal care. Emigration, driven by economic desperation, separates families across continents. The nuclear family unit, under the pressure of capitalist commodity (property) relations and austerity, cannot substitute for the collective social infrastructure that only a socialist society can build and sustain.

The result is the proliferation of informal, unregistered, unregulated private facilities like Mawpiya Sevana — a catastrophic market response to a catastrophic social failure. People with nowhere to go, and nowhere else to put their relatives, are concentrated in buildings not designed to hold them, run by proprietors operating outside any regulatory framework, because the regulated, publicly funded alternative does not exist. The owner of Mawpiya Sevana now faces criminal charges. He may be guilty of negligence. But the system that created the conditions in which he operated — the IMF, the successive Colombo governments, the entire apparatus of neocolonial austerity — faces no charges at all.

The Question of Political Responsibility

The JVP/NPP government of Anura Kumara Dissanayake bears direct political responsibility for the conditions that produced this tragedy. This is a government that came to power presenting itself — fraudulently — as a movement of the working people, invoking the language of “people’s power” and social transformation. Its actual record is one of ruthless implementation of IMF directives, attacks on welfare recipients, the deployment of the military against striking postal workers, the invocation of Essential Services legislation to suppress workers opposing privatization, and the systematic underfunding of health and education.

But responsibility does not end with the current government. Every government that has administered Sri Lankan capitalism since independence — the SLFP, the UNP, the SLPP, and now the JVP/NPP — has presided over the gradual destruction of whatever social provision existed and its replacement with the “free market”: privatization, commercialization, the withdrawal of the state from any domain of social reproduction that cannot generate profit for capital. The entire political establishment is complicit. The opposition parties — the SJB, the SLPP, the UNP — offer only “token criticisms” while accepting the IMF framework in its entirety.

The trade union bureaucracies, which claim to represent the interests of working people, are equally implicated. They have systematically suppressed independent workers’ action, called off strikes on the basis of empty promises, and functioned as transmission belts for the very governments and institutions that are dismantling social provision. Their loyalty is to the capitalist system, not to the workers they nominally represent.

The Only Answer: Socialist Transformation

The twelve people who died at Mawpiya Sevana on June 3, 2026, cannot be brought back. But the conditions that killed them can, and must, be ended — not through regulatory reform, not through stricter enforcement of existing laws, not through the arrest of a single proprietor, but through the socialist transformation of society.

The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), in solidarity with the programme of the International Committee of thenFourth International (ICFI), insist on this with complete clarity: there is no solution to the crisis of elder care, disability support, public health, or any other domain of social reproduction within the framework of capitalism and IMF austerity. The resources required to build a genuine, universal, publicly funded system of care for those who cannot work — the elderly, the disabled, the mentally ill — exist. They are being extracted from the labour of Sri Lankan workers and transferred to international creditors in the form of 4.5 trillion rupees in annual debt repayments. They are being accumulated by the corporate elite whose tax rates the JVP/NPP government has left intact. They are being hoarded in the offshore accounts and investment portfolios of those who profit from the exploitation of Sri Lankan labour.

These resources must be expropriated — through the repudiation of the foreign debt, the nationalization of the banks and major corporations under democratic workers’ control, and the reorganization of production to serve human need rather than private profit. Public residential care, universal healthcare, free education, disability support, and social security for the elderly are not luxuries. They are social rights, achievable only through the defeat of capitalism and the construction of a socialist society.

This requires the independent political mobilization of the working class — against the JVP/NPP government, against the IMF, against the entire capitalist political establishment, and against the trade union bureaucracies that serve as its labour lieutenants. It requires the building of rank-and-file action committees in workplaces, plantations, and communities, independent of all capitalist parties and institutions, coordinating a unified movement for a workers’ and peasants’ government committed to a socialist program.

The deaths at Mawpiya Sevana are a concentrated expression of a social order in terminal crisis. The answer to them is not to manage that crisis more humanely — it is to end it, through the international socialist revolution that the Fourth International was founded to advance.

We, the SLLA demand: full public accountability for the deaths at Mawpiya Sevana; immediate public funding for a universal system of residential care for the elderly and disabled; the cancellation of IMF debt obligations and the reallocation of all debt-servicing funds to social provision; and the expropriation of the major banks, corporations, and private hospital networks under democratic workers’ control.

The Mawpiya Sevana Fire: Twelve Dead because Capitalism has no use for the Elderly Read More »

Congo

එබෝලා වසංගතය ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින පසුබිමක, ට්‍රම්ප් මහජන සෞඛ්‍යය අවියක් ලෙස යොදා ගනියි

බෙන්ජමින් මාටියස් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මැයි 22 දින “Trump weaponizes public health as Ebola epidemic expandsයන හිසින් පළවූ බෙන්ජමින් මාටියස්  විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

මධ්‍යම අප්‍රිකාව පුරා බන්ඩිබුගියෝ එබෝලා වසංගතය වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින පසුබිමක, ඇමරිකා එක්සත් ජනපද රජය ඊට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත්තේ වෛද්‍ය සම්පත් බලමුලු ගැන්වීමකින් නොව, මීට පෙර ආගමන විගමන නීති බලාත්මක කිරීම සඳහා යොදා ගැනීමට තමන් සූදානම් බව දැනටමත් ඔප්පු කර ඇති සහ දැන් විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ මෙවලමක් ලෙස යොදා ගැනීමට අදහස් කරන, මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබඳ ප්‍රඥප්තියක් වන “ටයිටල් 42” (Title 42) නමැති වගන්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙනි.

පෙර පැවති සෑම එබෝලා මර්දන ක්‍රියාවලියකටම වඩා පැහැදිලි ලෙසම මෙහිදී බැහැර වෙමින්, වෛරසයට නිරාවරණය වූ ඇමරිකානු පුරවැසියන් තම රට තුළදීම උසස් මට්ටමේ ජෛව-ආරක්ෂිත (biocontainment) සත්කාර සඳහා නැවත ගෙන්වා ගැනීම වොෂින්ටන පාලනය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. ඒ වෙනුවට, ඔවුන්ව සම්පූර්ණයෙන්ම රටින් බැහැරව තබා ගැනීමට කටයුතු සූදානම් කරමින්, ආසාදනය වී ඇතැයි සැක කෙරෙන ඇමරිකානුවන් කෙන්යාවේ පිහිටි නිරෝධායන සහ ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථානයක් වෙතද, අවශ්‍යතාව පරිදි යුරෝපයේ පිහිටි ඉහළ මට්ටමේ ජෛව-ආරක්ෂිත ඒකක වෙතද යොමු කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටී.

ටයිටල් 42 (Title 42) යනු විදේශ රටක පවතින නිරෝධායනය කළ යුතු රෝගයක් මහජන සෞඛ්‍යයට බරපතල තර්ජනයක් ලෙස සලකනු ලබන අවස්ථාවලදී, විදේශ රටවලින් පුද්ගලයන් ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ෆෙඩරල් රජයට බලය ලබා දෙන 1944 මහජන සෞඛ්‍ය සේවා පනතේ ප්‍රතිපාදනයකි. 2020 මාර්තු මාසයේදී, ධවල මන්දිර සහකාර ස්ටීවන් මිලර් (Stephen Miller) විසින් සැලසුම් කරන ලද උපක්‍රමයකට අනුව, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය කොවිඩ්-19 පාලනය කිරීමේ මුවාවෙන් ටයිටල් 42 වගන්තිය ක්‍රියාත්මක කළ අතර සංක්‍රමණිකයන් 400,000ක් රටින් පිටුවහල් කිරීම සඳහා එය භාවිතා කළේය. බයිඩන් පරිපාලනය ද වසර ගණනාවක් තිස්සේ මෙම ක්‍රමවේදය පවත්වා ගෙන යමින් තවදුරටත් පුළුල් කළ අතර, 2023 මැයි මාසයේදී එම ප්‍රතිපත්තිය නිල වශයෙන් අවසන් වීමට පෙර තවත් සංක්‍රමණිකයන් මිලියන 2.3ක් පිටුවහල් කිරීමට පියවර ගත්තේය. 

Congo
රතු කුරුස සේවකයින් කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ සේවයේ නිරත වෙමින්(ග්‍රේඩෙල් මුයිසා මුම්බරේ / REUTERS)

මෙම ප්‍රතිපත්තිය කොවිඩ්-19 සඳහා ක්‍රියාත්මක කළ මුළු කාලය පුරාම, මහජන සෞඛ්‍ය විශේෂඥයෝ සහ මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීහු එය පැහැදිලිවම හෙළා දුටහ. ඇමරිකානු මහජන සෞඛ්‍ය සඟරාවේ (American Journal of Public Health) පළ වූ 2022 අධ්‍යයනයකදී පර්යේෂකයන් පෙන්වා දුන්නේ, මෙම ප්‍රතිපත්තිය තුළ ආසාදන පාලනය සඳහා කිසිදු සැබෑ තාර්කික පදනමක් නොතිබූ බවයි. ඒ වෙනුවට, ජාත්‍යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කරමින්, සංක්‍රමණික-විරෝධී සහ විදේශික-විරෝධී (xenophobic) දේශසීමා ක්‍රියාමාර්ග සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ලද දේශපාලන අවියක් ලෙස එය ක්‍රියා කර ඇති බව ඔවුහු සඳහන් කළහ.

ට්‍රම්ප් පරිපාලනය දැන් එම ක්‍රමවේදයම නැවත ක්‍රියාත්මක කර තිබේ. රෝග පාලනය සහ වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථානය (CDC) විසින් 2026 මැයි 18 වන දින නිකුත් කරන ලද නියෝගයක් මඟින්, පසුගිය දින 21 ඇතුළත කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRC), උගන්ඩාව හෝ දකුණු සුඩානය යන රටවල රැඳී සිටි පුරවැසියන් නොවන පුද්ගලයන්ට ඇතුළු වීම තහනම් කිරීම සඳහා ටයිටල් 42 (Title 42) වගන්තිය ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. දින කිහිපයක් ඇතුළත, සෞඛ්‍ය හා මානුෂීය සේවා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අතුරු අවසන් රීතියක් නිකුත් කරමින් එම සීමාවන්ම නීත්‍යානුකූල ස්ථිර පදිංචිකරුවන් සඳහා ද දීර්ඝ කිරීමට පියවර ගත්තේය. ඒ අනුව, ඊට පෙර සති තුන ඇතුළත එම රටවල් තුනෙන් කවර හෝ රටක රැඳී සිටි ග්‍රීන් කාඩ් (Green card) හිමියන්ට නැවත ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට පැමිණීම තහනම් විය.

මෙම උපක්‍රමය මඟින් කොවිඩ්-19 වසංගත සමයේ පැවති කුරිරු තර්කනය නැවත මතු කරයි. පුද්ගල යන් වෙන් වෙන් වශයෙන් අවදානම් තක්සේරු කිරීම්, විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ සහ පහසුකම් සහිත නිරෝධායන ක්‍රමවේදයන් ක්‍රියාත්මක කිරීම වෙනුවට, පරිපාලනය විසින් දැඩි ලෙස බලපෑමට ලක් වූ අප්‍රිකානු රටවල ජනතාව දෙස බලන්නේ සමූහ වශයෙන් බැහැර කළ යුතු රෝග වාහකයන් ලෙසය. ඉලක්කගත වෛද්‍යමය මැදිහත්වීම් වෙනුවට පුළුල් භූගෝලීය සීමාවන් පදනම් කරගත් නිර්ණායක භාවිත කිරීම තුළින් දේශපාලන යථාර්ථය හෙළිදරව් වේ: එනම්, පෙරදී ලතින් ඇමරිකානු සංක්‍රමණිකයන්ට දේශපාලන රැකවරණ අහිමි කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ලද මෙවලමම, දැන් එබෝලා මුවාවෙන් අප්‍රිකානු සංචාරකයන්ට සහ ඇමරිකානු පදිංචිකරුවන්ට එරෙහිව යොදා ගනිමින් පවතී.

විදේශිකයන්ට ඇතුළු වීම තහනම් කිරීමෙන් අනතුරුව, පරිපාලනය එම මූලික තර්කනයම තම රටේ පුරවැසියන්ට ද අදාළ කිරීමට පියවර ගත්තේය. මෙම වෙනස් වීම ඉතා වේගවත් වූ අතර එහි ප්‍රතිවිපාක බරපතල ය. ඇමරිකානු එබෝලා මර්දන ඉතිහාසය තුළ මෙයට පෙර කිසිදු පූර්වාදර්ශයක නොමැති අයුරින්, බන්ඩිබුගියෝ (Bundibugyo) වෛරසයට නිරාවරණය වී ඇතැයි සැක කෙරෙන ඇමරිකානු පුරවැසියන්ව සත්කාර සඳහා නැවත මව් රටට ගෙන්වා ගැනීම වෙනුවට, ඔවුන්ව කෙන්යාවේ පිහිටි නිරෝධායන සහ ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථානයක් වෙත යැවීමේ සැලසුම් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

මෙම ප්‍රතිපත්තිය කිසිදු පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව මතු වූවක් නොවේ. මැයි මාසයේ මුල් භාගයේදී, පරිපාලනය විසින් රෝග ලක්ෂණ මතු වූ ඇමරිකානු වෛද්‍යවරයෙකුව ගුවන් මඟින් ජර්මනිය වෙත රැගෙන ගිය අතර, වෛරසයට නිරාවරණය වූ තවත් ඇමරිකානුවන් හය දෙනෙකු නිරීක්ෂණ කටයුතු සඳහා ජර්මනිය සහ චෙක් ජනරජය වෙත මාරු කර යැවීය. එම මාරු කිරීම් පූර්ව සැලසුමකින් තොරව හදිසියේ සිදු කරන ලද ඒවා වූ අතර, කෙන්යානු මධ්‍යස්ථානය මඟින් නියෝජනය කරන්නේ මෙම ප්‍රතිපත්තිය විධිමත් ලෙස ආයතනිකකරණය කිරීමයි.

නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් (New York Times) පුවත්පතේ වාර්තාවලට අනුව, රාජ්‍ය හා ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තු සහ සෞඛ්‍ය හා මානුෂීය සේවා දෙපාර්තමේන්තුව ඒකාබද්ධව මෙම මධ්‍යස්ථානය පිහිටුවනු ලබන අතර, කෙන්යාව වෙත අනුයුක්ත කිරීම සඳහා මේ වන විටත් මහජන සෞඛ්‍ය සේවා නිලධාරීන් දුසිම් ගණනක් පුහුණු කරමින් සිටී. එහි ආරම්භක සැලසුම වූයේ වෛරසයට නිරාවරණය වූ ඇමරිකානුවන් එහිදී නිරීක්ෂණය කිරීම සහ රෝග ලක්ෂණ මතු වන ඕනෑම අයෙකු යුරෝපය වෙත මාරු කර යැවීමයි; එතැන් සිට එම සැලසුම රජයේ විද්‍යාඥයන් සහ වෛද්‍යවරුන් ද ඇතුළුව, කෙන්යාව තුළදීම ප්‍රතිකාර ලබා දීම දක්වා පුළුල් කර තිබේ.

මෙම වාර්තාකරණයන් තුළ එක් කරුණක් කෙරෙහි අවධානය යොමු වී නොමැති තරම්ය: එනම් කෙන්යානු මධ්‍යස්ථානය සඳහා තවමත් කෙන්යානු රජයේ නිල අනුමැතිය අවශ්‍යව පවතින බවයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එය පවත්වාගෙන යාම සඳහා තවමත් නිල වශයෙන් එකඟතාව පළ කර නොමැති රටක් තුළ විදේශීය එබෝලා කඳවුරක් පිහිටුවීමට සූදානම් වෙමින් සිටී. මෙය හුදු පාදසටහනක් පමණක් නොවේ. කලාපීය අර්බුදයේ දරුණුතම බලපෑමට දැනටමත් මුහුණ දී සිටින, ස්වාධීන යැයි කියනු ලබන රටක ස්වෛරීභාවය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින් නොතකා ක්‍රියා කරන ආකාරය මෙයින් මනාව පැහැදිලි වේ.

ලොව ධනවත්ම රටවල්, ගෝලීය දකුණේ (Global South) රටවල සෞඛ්‍ය පද්ධතීන් පවත්වාගෙන යාමට උපකාරී වන අරමුදල් කපා හරින අතරතුර, අනතුරුදායක කාර්මික සහ වෛද්‍යමය ක්‍රියාකාරකම් අඛණ්ඩව එම රටවල් වෙත පවරා දෙයි. ඉන්පසු, එමඟින් ඇති වන ව්‍යසනය දේශසීමා රේඛාවෙන් අනෙක් පැත්තේම රඳවා තබා ගැනීම සහතික කිරීම සඳහා ඔවුහු දේශසීමා පාලනයන් යොදා ගනිති.

2014 බටහිර අප්‍රිකානු වසංගත තත්ත්වයේදී එබෝලා රෝගීන්ට සාර්ථකව ප්‍රතිකාර කළ නෙබ්‍රැස්කා විශ්වවිද්‍යාලයීය වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පිහිටි නෙබ්‍රැස්කා ජෛව-ආරක්ෂිත ඒකකය (Nebraska Biocontainment Unit) ඇතුළුව, අතිනවීන ජෛව-ආරක්ෂිත පහසුකම් කිහිපයක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සතුව පවතී. එබැවින්, ඒවා භාවිතා නොකිරීමට ගත් තීරණය ප්‍රායෝගික හෝ සංවිධානමය (logistical) ගැටලුවක් නිසා ගත්තක් නොවේ. එය, “ටයිටල් 42” (Title 42) වගන්තිය බිහි කිරීමට හේතු වූ ජාතිකවාදී ගණන් බැලීම් මතම පදනම් වූ දේශපාලනික තීරණයකි. මෙම පරිපාලනයට අනුව, ඇමරිකානු භූමිය තුළ එබෝලා සත්කාර සැපයීමෙන් ඇති විය හැකි යැයි සැලකෙන දේශපාලනික සහ ජීව විද්‍යාත්මක අවදානම කිසිසේත්ම පිළිගත නොහැකිය. ඇමරිකානු පුරවැසියන් සම්බන්ධයෙන් වුවද දේශසීමා බාධක එලෙසම පැවතිය යුතු බව මෙයින් පෙන්වා දෙන අතර, එය අනාගතය සඳහා අනතුරු හඟවන  පූර්වාදර්ශයක් සපයයි.

2026 මැයි 26 වන දින වන විට, කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ (DRC) සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය විසින් මරණ 17ක් ඇතුළුව තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 121ක් සහ සැකකටයුතු මරණ 238ක් ඇතුළුව සැකකටයුතු රෝගීන් 1,077ක් වාර්තා කර ඇත. උගන්ඩාව විසින් තහවුරු කරන ලද රෝගීන් හතක් සහ එක් මරණයක් වාර්තා කර තිබේ. ඉටුරි (Ituri), උතුරු කිවු (North Kivu) සහ දකුණු කිවු (South Kivu) යන පළාත් තුන පුරා පැතිර පවතින සැකකටයුතු සහ තහවුරු කරන ලද සමස්ත ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව 1,200 ඉක්මවයි. මෙය වාර්තාගත ඉතිහාසයේ තුන්වන විශාලතම එබෝලා වසංගතය වේ.

මැයි 17 වන දින ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් ජාත්‍යන්තර සැලකිල්ලට භාජනය විය යුතු මහජන සෞඛ්‍ය හදිසි තත්ත්වයක් (PHEIC) ප්‍රකාශයට පත් කරන විට ඉටුරි (Ituri) පළාතේ නිල සංඛ්‍යාලේඛනවල දැක්වුණේ තහවුරු කරන ලද රෝගීන් අටක්, සැකකටයුතු රෝගීන් 246ක් සහ සැකකටයුතු මරණ 80ක් පමණි. එය එබෝලා වසංගතයක් එම මට්ටමට ළඟා වූ තෙවන අවස්ථාවයි. එතැන් සිට එම සංඛ්‍යාලේඛන ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගිය වේගයම බරපතල චෝදනාවකි. දේශීය සෞඛ්‍ය යටිතල පහසුකම් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය සම්පත් සහ පරීක්ෂණ ධාරිතාවන් අහිමි වී තිබූ පසුබිමක, අප්‍රේල් මාසයේ සති ගණනාවක් පුරා වෛරසය කිසිදු හඳුනා ගැනීමකින් තොරව ව්‍යාප්ත විය. මෙය, USAID වැඩසටහන් නතර කිරීම හේතුවෙන් තවදුරටත් වේගවත් වූ, ප්‍රතිපාදන හිඟයේ සෘජු ප්‍රතිඵලයකි.

මැයි 23 වන දින, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRC) සඳහා වන ජාතික අවදානම් තක්සේරුව ‘ඉහළ’ මට්ටමේ සිට ‘ඉතා ඉහළ’ මට්ටමක් දක්වා ඉහළ නැංවීය. දින දෙකකට පසුව, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මහලේකම් ටෙඩ්‍රොස් (Tedros) ජාත්‍යන්තර සෞඛ්‍ය නායකයන්ගේ මාර්ගගත (virtual) අමාත්‍ය මට්ටමේ දැනුවත් කිරීමේ හමුවක් අමතමින් මෙවැනි විවෘත පිළිගැනීමක් සිදු කළේය: ““අපි කඩිනමින් අපගේ මෙහෙයුම් කටයුතු පුළුල් කරමින් සිටිමු, නමුත් මේ මොහොත වන විට වසංගතය අපව අභිබවා යමින් පවතී.” මෑත මාසවලදී ඇති වූ සටන් හේතුවෙන් 100,000 කට අධික පිරිසක් අලුතින් අවතැන් වූ ඉටුරි (Ituri) සහ උතුරු කිවු (North Kivu) පළාත්වල පවතින දැඩි අනාරක්ෂිත භාවය; පීඩාවට පත් ප්‍රජාවන් තුළ බාහිර සෞඛ්‍ය බලධාරීන් කෙරෙහි ඇති දැඩි අවිශ්වාසය; සහ බුන්ඩිබුග්යෝ (Bundibugyo) වෛරස් ප්‍රභේදය සඳහා අනුමත එන්නත් හෝ නිශ්චිත ප්‍රතිකාර ක්‍රම කිසිසේත්ම නොමැතිවීම ඔහු මේ සඳහා හේතු වශයෙන් පෙන්වා දුන්නේය.”

එම පිළිගැනීම පිළිබඳව වඩාත් සැලකිලිමත්ව විමසා බැලිය යුතුය. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) එම අසාර්ථකත්වය පෙන්වා දුන්නද, ඊට හේතු වූ සැබෑ කරුණු සඳහන් කළේ නැත.ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් ඇමරිකානු ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන ආයතනය (USAID) මඟින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද ගෝලීය වැඩසටහන්වලින් සියයට 83ක් කපා හැර තිබේ. කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ (DRC) නැගෙනහිර ප්‍රදේශය  සන්නද්ධ කණ්ඩායම්වල ප්‍රහාර හේතුවෙන් දැඩි ලෙස විනාශ වී ඇති අතර, එමඟින් මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් අධික තදබදයකින් යුත් අවතැන් කඳවුරු වෙත අවතැන් වී සිටිති. රට පුරා ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 25.6ක ජනතාවක් අර්බුදකාරී හෝ හදිසි මට්ටමේ ආහාර අනාරක්ෂිතතාවයකට මුහුණ දී සිටින අතර, එමඟින් ඇති වන දරුණු මන්දපෝෂණය හේතුවෙන් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වන අතර බෝවන රෝග නිසා සිදු වන මරණ අනුපාතය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යයි. මේවා හුදෙක් පසුබිම් සාධක නොවේ. ඒවා වසංගතයක බරපතලකම තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධක වන අතර, අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රතිපත්තියේ සෘජු ප්‍රතිඵල වේ.

භූගෝලීය වශයෙන් රෝග ව්‍යාප්තිය සීමා කිරීමේ උත්සාහයන් හුදු ප්‍රබන්ධයක් බවට පත් කරමින්, ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් මාර්ග ඔස්සේ ව්‍යාප්ත වූ සැකකටයුතු රෝගී අවස්ථා මේ වන විටත් ඉතාලියෙන් සහ ඉන්දියාවෙන් වාර්තා වී ඇති අතර ඒවා මේ වන විට පරීක්ෂාවට ලක් කෙරෙමින් පවතී. බන්ඩිබුගියෝ (Bundibugyo) වෛරස් ප්‍රභේදයේ බීජෞෂණ කාලය (incubation period) දින 21 ක් දක්වා විය හැකි බැවින්, රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන ආසාදිත සංචාරකයන්ට දේශසීමා පරීක්ෂාවන් මඟින් ඔවුන්ව හඳුනා ගැනීමට බොහෝ කලකට පෙර, සංකීර්ණ ගෝලීය ගුවන් ගමන් ජාල ඔස්සේ සංක්‍රමණය වීමේ හැකියාව පවතී. කිසිදු “ටයිටල් 42” (Title 42) නියෝගයකට හෝ විදේශීය නිරෝධායන කඳවුරකට එම ජීව විද්‍යාත්මක යථාර්ථය වෙනස් කළ නොහැකිය.

ප්‍රධාන පෙළේ මාධ්‍ය සහ නිල ප්‍රකාශ මඟින් ජාත්‍යන්තර සෞඛ්‍ය බලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ, වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන වෛරසයට සාපේක්ෂව ගෝලීය ප්‍රතිචාරය මන්දගාමී වී ඇති බවයි.නමුත්, මෙම වසංගතය සැබෑ ගෝලීය බලමුලු ගැන්වීමක් (සූදානමක්) අභිබවා යන්නක් නොවේ. එය අභිබවා යමින් තිබෙන්නේ, ප්‍රමුඛ ධනේශ්වර බලවතුන් විසින් හිතාමතාම ප්‍රමාණවත් නොවන මට්ටමක පවත්වාගෙන ගිය ප්‍රතිචාරයකි.මෙය හිතාමතාම කරන ලද තේරීමකි. එනම්, මහජන සෞඛ්‍ය මෙවලම් ජාතිකවාදී මෙවලම් බවට පරිවර්තනය කර ඇත; එමෙන්ම සම්පත් පිළිබඳව, යුද්ධය පිළිබඳව සහ මධ්‍යම අප්‍රිකාව නැවත නැවතත් වසංගත ව්‍යසනයන්හි කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් කරන ව්‍යුහාත්මක තත්ත්වයන් පිළිබඳව සිදු විය යුතු සැබෑ සාකච්ඡාව කිසිසේත්ම සිදු නොවේ.

එම අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රතිපත්තියේ ක්ෂණික සහ මාරාන්තික ප්‍රතිවිපාකවලට සෘජුවම මුහුණ දීමට සිදු වී ඇත්තේ කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ (DRC) කම්කරු පන්තියට සහ පීඩිත පොදු ජනතාවටය.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

එබෝලා වසංගතය ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින පසුබිමක, ට්‍රම්ප් මහජන සෞඛ්‍යය අවියක් ලෙස යොදා ගනියි Read More »

Starmer Macron

ඉරානය ඉලක්ක කරගත් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ඇමරිකානු අවහිර කිරීමට එක්වීම යුරෝපීය රාජ්‍යයන් ප්‍රතික්ෂේප කරයි

ඇලෙක්ස් ලැන්ටියර් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 අප්‍රේල් 15 වන දින  “European states refuse to join in US blockade of Strait of Hormuz targeting Iranයන හිසින් පළවූ ඇලෙක්ස් ලැන්ටියර් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

පසුගිය සතියේ ඉරානයට එරෙහි ආක්‍රමණශීලී යුද්ධයේදී සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු, ට්‍රම්ප් ඉරිදා ප්‍රකාශයට පත් කළ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ අවහිර කිරීමට සම්බන්ධ වන ලෙස ට්‍රම්ප් පරිපාලනය කළ ඉල්ලීම් යුරෝපීය ආන්ඩු ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ. එමගින්, එක්සත් ජනපදය සමඟ වන යුරෝපීය සබඳතාවල දුරදිග යන සහ ඓතිහාසික බිඳවැටීමක් සිදුවෙමින් පවතින බව පෙන්නුම් කරයි. 

ඒ සමගම, යුරෝපීය ධනේශ්වරයේ ප්‍රතිචාරය සියල්ලටම වඩා බියගුලුකම සහ කුහකකම මගින් සලකුණු කර ඇත. හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීම යුද ක්‍රියාවක් පමණක්ම නොව, මෙම වසා දැමීම මගින් යුරෝපයට සහ මුළු ලෝකයටම අත්‍යවශ්‍ය තෙල්, ගෑස් සහ පොහොර සැපයුම් කපා හරිනු ඇත. එහෙත් යුරෝපීය රජයන් කිසිවක් අවහිර කිරීම හෙළා දැකීමට, එය අවසන් කිරීම සදහා කැඳවීමට, යුද්ධය නතර කිරීමට ඉල්ලා සිටීමට හෝ එක්සත් ජනපද රජයට මිලිටරි හා මූල්‍ය ආධාර දීම අවසන් කිරීමට එඩිතර වී නැත.

ඒ වෙනුවට, ඔවුන් නියෝජනය කරන දූෂිත ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයේ දෘෂ්ටිය පිළිබිඹු කරමින්, යුරෝපීය ආන්ඩු පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ නාවික මැදිහත්වීමක් පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම දිගටම කරගෙන යන්නේ, එවැන්නක් මෙතෙක් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව ඉරානයේ වෙරළට පහර දීමෙන් වළක්වා ඇති ඉරාන මිසයිල තර්ජනයටම මුහුණ දෙනු ඇති තත්ත්වයක් තුළය. වොෂින්ටනයෙන් ස්වාධීනව හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියට සම්බන්ධීකරණය කරන ලද නාවික මෙහෙයුමක් සූදානම් කිරීම සඳහා සිකුරාදා දින, බ්‍රිතාන්‍යය සහ ප්‍රංශය රටවල් 40 ක සන්ධානයක සමුළු රැස්වීමක් කැඳවා ඇත.

“සටන් වැද සිටින පාර්ශවයන්ගෙන් වෙන් වූ මෙම දැඩි ආරක්ෂක මෙහෙයුම, තත්වය ඉඩ දුන් වහාම යොදවනු ඇත,” ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් පැවසීය. “රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මාර්ගය හරහා මැද පෙරදිග ගැටුමට ස්ථිර හා කල් පවතින විසඳුමක්, සෑම කෙනෙකුටම සාමයෙන් හා ආරක්ෂාවෙන් ජීවත් විය හැකි ශක්තිමත් රාමුවක් කලාපයකට සපයන විසඳුමක්” ඔහු ඉල්ලා සිටියේය. “ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික සහ බැලස්ටික් ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම කලාපය තුළ එහි අස්ථාවර ක්‍රියාවන්” ඔහු හෙළා දුටුවේය.

Starmer Macron
යුක්රේනය පිළිබඳ සාකච්ඡා සඳහා 2025 පෙබරවාරි 17 වන දින එලිසී මාලිගයේදී ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් විසින් පවත්වන ලද රැස්වීමකට එක්සත් රාජධානියේ අගමැති ශ්‍රීමත් කීර් ස්ටාර්මර් (වමේ, මැද) සහභාගී වේ. [ඡායාරූපය සයිමන් ඩෝසන්/අංක 10 ඩව්නිං වීදිය/ෆ්ලිකර් / CC BY-NC-ND 2.0]

මැක්‍රොන්ගේ මුසාවන් විශ්මයජනකය. මැද පෙරදිග සාමය හා ආරක්ෂාවට මූලික තර්ජනය පැමිණෙන්නේ මෙම යුද්ධය හෝ තමන්ට එරෙහිව දියත් කරන ලද වෙනත් කිසිදු යුද්ධයක් ආරම්භ නොකළ ඉරානයෙන් නොව, වොෂින්ටනයෙන් සහ ඇමරිකාවේ ෆැසිස්ට් ජනාධිපතිවරයා විසින් දියත් කරන ලද මෙම සමූලඝාතන යුද්ධයෙන් ය. මැද පෙරදිග සාමය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ගාසා තීරයේ  සමූල ජන සංහාරය මධ්‍යයේ ඊශ්‍රායල රජය සමඟ මැක්‍රොන්ගේ මිත්‍රත්වය නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කිරීමෙන් පැරිසිය එයට වල කැපීමට හවුල් වේ.

ජර්මනියේදී ආරක්ෂක අමාත්‍ය බොරිස් පිස්ටෝරියස් ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ, “මේ යුද්ධය අපේ යුද්ධයක් නොවේ, අපි එය ආරම්භ කළේ නැහැ… බලවත් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට පවා හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත කර ගැනීම කල නොහැකි වූ විට, යුරෝපීය යුද නැව් අතලොස්සක් මගින් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ට හෝර්මූස් සමුද්‍ර සන්ධිය තුළ ඉටු කර ගැනීමට අවශ්‍ය වන්නේ කුමක්ද?” චාන්සලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මර්ස්ගේ කාර්යාලය ප්‍රකාශයක් නිකුත් කළේ ඉරානයට එරෙහි ට්‍රම්ප්ගේ යුද්ධය “නේටෝව සමඟ කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත” යනුවෙනි.

මර්ස්ගේ ප්‍රකාශය කණගාටුදායක මගහැරීමකි, මන්ද ට්‍රම්ප් ඉරානය සමඟ කරන යුද්ධය සහ විශේෂයෙන් ඔහු හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීම යුරෝපයට ප්‍රධාන බලශක්ති සැපයුම් කපා හරින බව පැහැදිලි හෙයිනි. මෙය සිදු වන්නේ, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් රුසියාවට යන ජර්මනියේ නෝර්ඩ්ස්ට්‍රීම් නල මාර්ගය විනාශ කරන බවට තර්ජනය කිරීමෙන් පසුව එය විනාශ කිරීමෙනි. මෙසේ යුරෝපයේ බලශක්ති සැපයුම කපා හැරීමට සෘජුවම තර්ජනය කරමින් සිදුවන මෙම ස්ථාවර එක්සත් ජනපද ප්‍රතිපත්තිය, නිසැකවම “නේටෝව සමඟ සම්බන්ධ වේ.”

බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති කීර් ස්ටාර්මර් බීබීසී රේඩියෝවට මෙසේ පැවසීය: “අපි මෙම අවහිර කිරීමට සහාය නොදෙන්නෙමු; සියලු ආකාරයේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දක්ෂතාවහන්, දේශපාලනිකව සහ හැකියාවන් …ඒ සියල්ල අපගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන්, සමුද්‍ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන්ම විවෘත කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත.” ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “පීඩනය කුමක් වුවත්–එමෙන්ම ඒ සඳහා සැලකිය යුතු පීඩනයක් තිබුණිද–අපි යුද්ධයට ඇදී  නොයමු. එය අපගේ ජාතික අවශ්‍යතාවයන් සපුරන්නේ නොවේ, මන්ද එයට පැහැදිලි, නීත්‍යානුකූල පදනමක් සහ පැහැදිලි සිතා බලා කළ හැකි සැලැස්මක් නොමැති නම් මම ක්‍රියා නොකරමි.”

කම්කරු මුල් (කාලීන)අධ්‍යාපන අමාත්‍ය ඔලිවියා බේලිගෙන් ප්‍රශ්න කිරීමේදී යුරෝපීය රජයන්ගේ  දෙබිඩි ස්ථාවරය මතු විය.  ස්කයි නිවුස් මාධ්‍යවේදීන් ඇය එක්සත් ජනපද අවහිරයට සහාය දක්වන්නේ දැයි හය වතාවක් විමසීය. බේලි ඔව් හෝ නැත යනුවෙන් පිළිතුරු දීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, ඒ වෙනුවට ඇය නැවත නැවතත් පිළිතුරු දුන්නේ: “අපි අවහිරයට සහභාගී  නොවන්නෙමු,   එමෙන්ම මුහුදේ නිදහස් සංචලනයේ ඉතා වැදගත් මූලධර්මය අපි විශ්වාස කරන අතර හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය තුල නිදහස් සංචලනයක් දැකීමට අපට අවශ්‍යයි.”යනුවෙනි. 

යුරෝපීය ආන්ඩු වල ප්‍රතිපත්තිය එක් මූලික පරස්පර විරෝධයක් සනිටුහන් කරයි. එක්සත් ජනපද රජය ඔවුන් ඉලක්ක කර ගනිමින් යුද පියවර ගන්නා විට, ඔවුන් පළිගන්නේ එක්සත් ජනපදයට එරෙහිව නොව ඉරානයට සහ මැද පෙරදිගට එරෙහිව ය. ට්‍රම්ප් සමඟ ඔවුන්ගේ සහයෝගිතාවයට යටින් පවතින්නේ පුද්ගලික බියගුලුකම පමණක් නොව, සියල්ලටත් වඩා වෛෂයික අධිරාජ්‍යවාදී අවශ්‍යතා ය. යුරෝපීය බලවතුන් මැදිහත් වන්නේ තමන්ගේම හමුදා කඳවුරු සහ මැද පෙරදිගින් ලබාගත් ලාභ ආරක්ෂා කර ගැනීමට සහ වෝල් වීදිය හා මූල්‍ය සබඳතා මෙන්ම ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය සමඟ ඔවුන්ගේ නේටෝ මිලිටරි සන්ධානය පවත්වා ගැනීමට ය.

යුද්ධයේ ජීවිත හානි සහ ගැටුමෙන් මිලියන සංඛ්‍යාත කම්කරුවන්ගේ රැකියා සහ සමස්ත ජනගහනයේ මිලදී ගැනීමේ ශක්තිය කෙරෙහි ඇති කරන විනාශකාරී ආර්ථික බලපෑම පිළිබඳව මැක්‍රොන්, ස්ටාර්මර් සහ යුරෝපය පුරා අනෙකුත් ධනේශ්වර ආණ්ඩු වල නායකයින්ට එතරම් වැඩක් නැත. යුරෝපයේ හෝ ලෝකයේ වැඩ කරන ජනතාවගේ යහපැවැත්මට වඩා ට්‍රම්ප්ගේ යුද්ධයේ ආරම්භක අසාර්ථකත්වයෙන් වඩ වඩාත් තර්ජනයට ලක්ව ඇති ලෝක අධිරාජ්‍යවාදයේ මැද පෙරදිග ආධිපත්‍යය බේරා ගැනීම ගැන ඔවුන් ඊට වඩා බොහෝ සෙයින් සැලකිලිමත් වෙයි. 

ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදී විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ වඩාත්ම ප්‍රතිගාමී අංගවලට අභියෝග කිරීම යුරෝපීය බලවතුන් ප්‍රතික්ෂේප කළද, වොෂින්ටනය සහ එහි යුරෝපීය නේටෝ “සහචරයින්” අතර භේදය දිනෙන් දින පුළුල් වෙමින් හා පුපුරන සුලු ලෙස වර්ධනය වෙමින් පවතී.

මේ සඳහා එක් ඇඟවීමක් වන්නේ නේටෝ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් අතර වැඩෙන මූල්‍ය හා ආර්ථික ආතතීන් ය. යුරෝපය ට්‍රම්ප්ගේ තීරුබදු වලට යටත් නොවන්නේ නම්, එක්සත් ජනපද ස්වාභාවික ද්‍රව ගෑස් අපනයනය කපා හැරීමට ට්‍රම්ප් තර්ජනය කරන විට, යුරෝපීය පන්තියේ බලවත් බලවේග එක්සත් ජනපද ඩොලරයට එරෙහිව මාරුවක් ගවේෂණය කරමින් සිටී. මැදපෙරදිග තෙල් හා ගෑස් වෙළඳාමෙන් ඩොලරය  කපා හැරීම නිසා බලශක්තිය මිලදී ගැනීම සඳහා රටවල් ඩොලර් තබා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය අඩු වන බැවින්, ඔවුන් ඩොලරයට විකල්ප කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වන බවට සංඥා කරයි.

මෙම මස මුලදී, ප්‍රංශයේ මහ බැංකුව පැරිසියේ තම සංචිත සුරක්ෂිතාගාරයේම තබා ගැනීම සඳහා  රත්‍රන් මිලදී ගැනීමට එක්සත් ජනපදයේ ඉතිරිව ඇති රන් සංචිත ඈවර කළේය. ජර්මනියේ, ඉතාලියේ සහ අනෙකුත් ප්‍රමුඛ යුරෝපීය බලවතුන්ගේ නිලධාරීන් එක්සත් ජනපදයේ තබා ඇති තමන්ගේම රන් සංචිත යුරෝපයට ආපසු ලබා ගැනීමේ හැකියාව පිළිබඳව විවාද කරන අතරතුර මෙය සිදු වේ.

යුරෝක්ලියර් ගෙවීම් නිෂ්කාශන පද්ධතිය (Euroclear payment-clearing system), චීන බැඳුම්කරවල වැඩිපුර ආයෝජනය කිරීම සහ ඇමරිකානු ඩොලර් වත්කම්වලින් චීන රෙන්මින්බි-නාමික වත්කම් වෙත ප්‍රාග්ධනය මාරු කිරීම මගින් ඩොලරයෙන් ඈත් වීම සලකා බලන බවට ද සංඥා කර ඇත. එය ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් මෙසේ පැවසීය: “විවිධාංගීකරණය (Diversification) යනු ප්‍රාග්ධන වෙළඳපොළවල සැබවින්ම ක්‍රියාත්මකවීමට පටන්ගෙන ඇති  දෙයකි. ගෝලීය ආයෝජකයින් සොයන ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන් සමඟ චීනයේ අවශ්‍යතා සහ නියාමන අවශ්‍යතා සපුරාලිය හැකි ආකාරය බැලීම සඳහා උත්සාහ කිරීමේ විවෘත කිරීමක් තිබේ.”

බලශක්ති කප්පාදුවක් පිළිබඳ එක්සත් ජනපද තර්ජන දෘශ්‍යමාන ලෙස යුරෝපීය ආර්ථිකයට මාරාන්තික තර්ජනයක් එල්ල කරන අතර, එවැනි මූල්‍ය පියවරයන් එක්සත් ජනපද ආර්ථිකයට ද ඒ හා සමාන තර්ජනයක් එල්ල කරයි. යුරෝපීය ආයෝජකයින් එක්සත් ජනපද වත්කම්වල ඇස්තමේන්තුගත මුළු ඩොලර් ට්‍රිලියන 8 ක්, භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර, කොටස් සහ ආයතනික (සංගත) බැඳුම්කර ලෙස තබාගෙන සිටින අතර එය එක්සත් ජනපද ස්වෛරී ණයෙන් සියයට 24 කට සමාන වේ. ඇමරිකානු ඩොලර් වත්කම් මත වැඩි වැඩියෙන් අඩු වන ප්‍රතිලාභ හේතුවෙන් හෝ එක්සත් ජනපද තීරුබදු හෝ බලශක්ති තර්ජනවලට පළිගැනීමක් ලෙස හෝ යුරෝපීය ආයෝජකයින් ඔවුන්ගේ එක්සත් ජනපද භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර ඉවත දැමුවහොත්, එය ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 38 ක ස්වෛරී ණයෙහි දැවැන්ත අර්බුදයක් සහ එක්සත් ජනපද පොලී අනුපාත ඉහළ යාමක් ඇති කළ හැකිය.

නේටෝ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් අතර ඇති මෙම පුපුරන සුලු ගැටුම්, ධනේශ්වර ක්‍රමය තුළ ලෝක ආර්ථිකය සහ ජාතික රාජ්‍ය පද්ධතිය අතර ඇති මූලික ප්‍රතිවිරෝධතාව නැවතත් පෙන්නුම් කරයි. 20 වන සියවසේ ශ්‍රේෂ්ඨ මාක්ස්වාදීන් එම සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙකෙහි මූලාශ්‍රය ලෙස එය හඳුනා ගෙන තිබුණි. 21 වන සියවසේ කම්කරුවන් සඳහා තීරනාත්මක කර්තව්‍යය වන්නේ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහිව කම්කරු පන්තිය තුළ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාරයක් වර්ධනය කිරීම මගින් ධනවාදය ගෝලීය යුද්ධයට සහ සමූල ජන සංහාරයට වේගයෙන් ඇද වැටීම නැවැත්වීම සහ ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරය අතින් බලය ලබාගෙන සමාජවාදය ස්ථාපිත කිරීමයි. (අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එකතු කෙරිණි)

ඉරානය ඉලක්ක කරගත් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ඇමරිකානු අවහිර කිරීමට එක්වීම යුරෝපීය රාජ්‍යයන් ප්‍රතික්ෂේප කරයි Read More »

Aragalaya

ජෙන්-Z නැගිටීම් සහ නායකත්වයේ අර්බුදය: ‘නායකත්වයක් නොමැති’ ව්‍යාපාර සහ ‘වාම ජනතාවාදයට’ එරෙහිව නොනවතින විප්ලවය – 4 කොටස

සංජය ජයසේකර විසිනි.

ජෙන්-Z විරෝධතාවල ගෝලීය රැල්ල, විප්ලවවාදී නායකත්වයේ ගැඹුරු වන අර්බුදය සහ ලියොන් ට්‍රොට්ස්කිගේ නොනවතින විප්ලව න්‍යායේ පදනම මත සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ වැඩපිළිවෙල සඳහා සටන් කිරීමේ අවශ්‍යතාවය විමර්ශනය කරන ලිපි මාලාවක 4 වන සහ අවසාන කොටසෙහි සිංහල පරිවර්තනය අපි මෙහි පළ කරමු. 1 වන කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2025 නොවැම්බර් 6 වන දින ද සිංහල බසින් 2025 නොවැම්බර් 10 දින ද thesocialist.lk හි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 2 වන කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2025 නොවැම්බර් 14 වන දින ද සිංහල බසින් 2025 නොවැම්බර් 14 දින ද එහි පළ කෙරුණි. 3 වන කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2026 පෙබරවාරි 27 වන දින ද සිංහල බසින් 2025 පෙබරවාරි 28  දින ද පළ කෙරුණි. 4 වන කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2026 මාර්තු 7 වන දින ද වෙබ් අඩවියේ පළ කෙරුණි. ලිපි මාලාවේ 1 හා 2 කොටස් The Socialist සඟරාවේ 2025 නොවැම්බර් කලාපයේද, 3 කොටස සඟරාවේ 2026 පෙබරවාරි කලාපයෙ ද පළ කෙරුණි. 

ජෙන්-Z කැරලිවල පෙළපත: අරාබි වසන්තය, වෝල් වීදිය වඩිලෑම සහ කහ කබා උද්ඝෝෂණ—දේශපාලනය, උපායමාර්ග, වැඩ පිළිවෙළ සහ කම්කරු පන්තිය සඳහා පාඩම් (පෙර ලිපියෙන්)

උපායමාර්ග: සෘජු ක්‍රියාකාරිත්වය, ඩිජිටල් සංවිධානයවීම සහ විප්ලවවාදී නායකත්වයේ ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැකි කාර්යභාරය

මෙම අරගල මාලා තුන, ඒවා විසින් ඉල්ලා සිටින මූලික දේශපාලන අවශ්‍යතාවන්හි  වෙනසක් නොමැතිව, මහජන අරගලයේ වෙනස්වන තාක්ෂණික පරිසරය පිළිබිඹු කරන උපායමාර්ගික (tactical) ආකාරවල ප්‍රගතියක් පෙන්නුම් කරයි.

දේශපාලන පැවැත්මේ ආකාරයක් ලෙස පොදු අවකාශයේ තිරසාර අත්පත් කර ගැනීම සඳහා Occupy පුරෝගාමී වූ අතර, එය තාහ්රීර් චතුරශ්‍රයේ සංකල්පරූපය මත සවිඥානිකව නිර්මාණය කෙරුණි. “ජනතා මයික්‍රෆෝනය (people’s microphone)”, තිරස් තීරණ ගැනීම (horizontal decision-making) සහ රැස්වීම් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය (assembly democracy), ධනේශ්වර නියෝජිත දේශපාලනයේ දූරස්ථ භාවය ජය ගැනීමේ සැබෑ අභිලාෂයක් ප්‍රකාශ කළේය. නමුත් සංකේතාත්මක වාඩිලෑම ධනේශ්වර නිෂ්පාදනයට හෝ රාජ්‍ය බලයට තර්ජනයක් විය නොහැක. එය ඉවසා සිටිනු ඇත්තේ අපහසුතාවයට පත් වන අවස්ථාව දක්වා පමණි, එම අවස්ථාව පැමිණි කල සම්බන්ධීකරණය කරන ලද ෆෙඩරල් රජයේ නියෝග මත එය  ඉවත් කරන ලදී.

කහ කබාකරුවන් ආර්ථික වශයෙන් අඩි වශයෙන් වැඩ අඩාල කිරීමේ (distruptive) උපාය මාර්ගවල එකතුවක් වර්ධනය කළහ: භාණ්ඩ සංසරණ ස්ථාන අවහිර කිරීම, සතිපතා රිද්ම දුන් ජාතික බලමුලු ගැන්වීම්, සංකේතාත්මක හා සැලකිය යුතු කඩාකප්පල් කිරීම් වල සංයෝජන ආදිය ඒ අතර වේ. ප්‍රංශයේ සටන්කාමී කාර්මික ක්‍රියාමාර්ග සම්ප්‍රදාය, වීදි විරෝධතා  පොදු වැඩ වර්ජන බවට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා සැබෑ–සාක්ෂාත් කර නොගත් වුවද–හැකියාවන් නිර්මාණය කළේය. උපායමාර්ගික  නවෝත්පාදනය තාත්වික විය; දේශපාලන සීමාව එක සමානවම පැවතුණි. ආර්ථිකයේ අංශ සහ කලාප හරහා වැඩ වර්ජන සම්බන්ධීකරණය කළ හැකි ස්වාධීන  ක්‍රියාකාරී කමිටු සහ  නිවහන් පෙදෙස් කමිටු නොමැතිව, වැඩ අඩාල කිරීමේ ශක්තිය රාජ්‍ය බලයට සැබෑ අභියෝගයක් එල්ල කළ හැකි තිරසාර සංවිධානාත්මක කාර්මික ක්‍රියාමාර්ගයක් බවට පරිවර්තනය කළ නොහැකි විය. වෘත්තීය සමිති නිලධරයෙන් ස්වාධීන වූ එවැනි කමිටු, දේශීය අරගල විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරයක් බවට ඔසවා තැබීම සඳහා සංවිධානාත්මක පූර්ව කොන්දේසියයි.[17]

ජෙන්-Z ව්‍යාපාර, සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාවල වේගවත් බලමුලු ගැන්වීමේ  හැකියාව එකතු කළ අතර, වේගයෙන් විශාල භූගෝලීය ප්‍රදේශ හරහා මහජන ක්‍රියා සම්බන්ධීකරණය කිරීමට හැකියාව ඇති කළේය. එය සාම්ප්‍රදායික ආයතනික ප්‍රතිචාර මන්දගාමී බව පෙනෙන්නට සැලැස්වීය. මෙම ඩිජිටල් මානය නව හැකියාවන් සහ නව අවදානම් හඳුන්වා දුන්නේය. වේගවත් බලමුලු ගැන්වීම බල ගැන්වූ එම වේදිකා, රාජ්‍ය නිරීක්ෂණය, බුද්ධි අංශවල විනිවිදීම සහ දේශපාලන අන්තර්ගතයේ ඇල්ගොරිතමය හැසිරවීම (manipulation) ද සක්‍රීය කළේය. වඩාත් මූලික වශයෙන්, දේශපාලන සංවිධානය  වෙනුවට සමාජ මාධ්‍ය සම්බන්ධීකරණය ආදේශ කිරීම–වැඩසටහනේ පැහැදිලිකම  වෙනුවට වෛරල් හැෂ් ටැග්, න්‍යායාත්මක සංවර්ධනය  වෙනුවට ප්‍රවණතා මාතෘකා (trending topics)–එහි ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතාවය, ඒවාට තිබෙන බව පෙනී ගිය  තාක්ෂණික ශක්තිය මගින් ආවරණය කළ ව්‍යාපාර ඇති කළේය. එකී දුර්වලතාවය නම්: වීදි බලය, කම්කරු පන්තිය එහි තීරණාත්මක සමාජ ලීවරය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය වූ, තිරසාර කාර්මික ක්‍රියාමාර්ගයක් (industrial action) බවට පරිවර්තනය කිරීමට ඇති නොහැකියාවයි.

සෙයිනෙප් ටුෆෙක්සි (Zeynep Tufekci) සහ පාවුලෝ ගර්බෝඩෝ (Paolo Gerbaudo) වැනි න්‍යායාචාර්‍යවරුන් විසින් ප්‍රවර්ධනය කරන ලද “නායකත්වයක් නොමැති” රාමුව, ෂන්තාල් මූෆ් ගේ වාම ජනතාවාදයේ ප්‍රතිගාමී න්‍යායට නෑකම් කියන දෘෂ්ටිවාදාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. තිරස් රැස්වීම්, සමාජ මාධ්‍ය සම්බන්ධීකරණය, විධිමත් නායකත්වයක් නොමැතිකම වැනි ජාලගත විරෝධතාවල සංවිධානාත්මක ආකාර  උත්කර්ෂයට නැංවීමෙන්, මෙම න්‍යායාචාර්‍යවරුන් වෛෂයිකව දේශපාලන ඌනතාවයක් වන දෙයක් දේශපාලන ගුණධර්මයක් බවට උසස් කරයි. “නායකත්වයක් නොමැති” ව්‍යාපාරවල න්‍යායාචාර්‍යවරුන් විසින් සමරනු ලබන ස්වයංසිද්ධවාදයට (spontaneism) එරෙහිව ලෙනින්ගේ විශ්ලේෂණය එහි සම්පූර්ණ බලය රඳවා ගනී: ස්වයංසිද්ධ කම්කරු පන්ති කෝපය, කෙතරම් සටන්කාමී වුවත්, සමාජවාදී විඥානය ජනනය නොකරයි; එය විප්ලවවාදී දේශපාලන නායකත්වය සංවිධානය කර මෙහෙයවිය යුතු අමුද්‍රව්‍යය වේ. [18] “නායකත්වයක් නොමැති” දෘෂ්ටිවාදය, ව්‍යාපාරයන් නායකත්වයෙන් නිදහස් නොකරයි; එය සැබවින්ම ක්‍රියාත්මක වන නායකත්වය–එනම් රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන අරමුදල් සපයන සම්බන්ධීකාරකවරුන්, ප්‍රතිසංස්කරණවාදී මාර්ගවලට ශක්තිය යොමු කරවන ව්‍යාජ-වාම ශාස්ත්‍රාලිකයන් හෝ අවසානයේ මහජන කැරැල්ලේ දේශපාලන ඵල නෙළා ගන්නා ධනේශ්වර දේශපාලනඥයන්–සඟවයි.

වැඩපිළිවෙළ: ප්‍රතිසංස්කරණවාදී ක්ෂිතිජය සහ එහි අත්‍යවශ්‍ය අතික්‍රමණය

මෙම ව්‍යාපාර තුනම, “වැඩපිළිවෙළ පිළිබඳ” සංයුක්ත ඉල්ලීම් සමඟ අව්‍යාජ සහ සුජාත දුක්ගැනවිලි ප්‍රකාශ කළේය. එහෙත්, විප්ලවවාදී නායකත්වයක් නොමැති විට, නිෂ්පාදන මාධ්‍යයන් පාලනය කරන්නේ කවුද සහ ඒ කාගේ අවශ්‍යතා සඳහාද යන මූලික ප්‍රශ්නය ක්‍රමානුකූලව නොසලකා හරින ලද ප්‍රතිසංස්කරණවාදී දේශපාලන ක්ෂිතිජයක් තුළ මෙම ව්‍යාපාර තුනම රැඳී ගත්තේය.

වාඩිලෑමේ ඉල්ලීම් (ආදායම්) යලි බෙදාහැරීම, සමාගම්වල වගවීම සහ ආර්ථික අසමානතාවය අඩු කිරීම මත කේන්ද්‍රගත විය. කහ කබාකරුවන්, අඩු ඉන්ධන බදු, ඉහළ අවම වැටුප්, මහජන සේවා ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සහ විවිධ ආකාරයේ සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ඉල්ලා සිටියහ. ජෙන්-Z ව්‍යාපාර ඉල්ලා සිටියේ, IMF විසින් නියම කරන ලද නිශ්චිත බදු පියවර ඉවත් කර ගැනීම, දූෂණය අවසන් කිරීම සහ රාජ්‍ය නායකයින් පුද්ගල වශයෙන් ඉවත් කිරීම ය. මෙම සියලු ඉල්ලීම් අව්‍යාජ ද්‍රව්‍යමය අවශ්‍යතා ප්‍රකාශ කළේය. කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන බලය සඳහා වූ වැඩසටහනක් නොමැති විට, ඒවායින් කිසිවක් ධනේශ්වර පාලනයේ රාමුවෙන් ඔබ්බට යොමු නොවීය.

For a Left Populism (Verso, 2018) හි මූෆ් විසින් විස්තාරණය කරන ලද සහ ස්පාඤ්ඤයේ පොඩෙමොස් (Podemos) සහ ප්‍රංශයේ Insoumise විසින් සංවිධානාත්මක ප්‍රකාශනයක් ලබා දුන් න්‍යායික රාමුව මත පදනම්ව, සෑම ව්‍යාපාරයක් තුළම පැවති වාම-ජනතාවාදී ප්‍රවණතා මෙම ඉල්ලීම් “කතිපයාධිකාරයට” එරෙහිව “ජනතාවගේ” අරගලයක් ලෙස රාමුගත කරන ලදී. එය කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය සහ සමාජවාදී අත්පත් කර ගැනීමේ ඉදිරිදර්ශනය බැහැර කරමින් ධනේශ්වරයේ කොටස් පන්ති හරහා (cross-class) “ප්‍රගතිශීලී” කන්ඩායමකට ඇතුළත් කිරීමට හිතාමතාම නිර්මාණය කරන ලද සූත්‍රගත කිරීමකි.

ග්‍රීසියේ සිරිසා (Syriza) සහ පොඩෙමොස් අත්දැකීම් පිළිබඳ පුළුල් ආවරණයක් හරහා WSWS මෙම රාමුවේ බංකොලොත්භාවය විශ්ලේෂණය කළේය. 2015 ජනවාරි මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් මාස කිහිපයක් ඇතුළත සිරිසා, EU-IMF(යුරෝපා සංගමය-ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල) ත්‍රිත්වයට (එනම්, EC-යුරෝපීය කොමිසම, ECB-යුරෝපීය මහ බැංකුව, IMF-ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල) යටත් වීම සහ තමන් විරුද්ධ වීමට පොරොන්දු වූ කප්පාදුම ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා පොඩෙමොස්, PSOE සමඟ සභාග රජයට ඇතුළු වීම[20], වාම-ජනතාවාදය සදහා ව්‍යතිරේකයක් නොව එහි වඩාත්ම පරිපූර්ණ ප්‍රකාශනයන් වේ. ඉතිහාසය එහි තීන්දුව ලබා දී ඇත: සිරිසාවේ 2015 පාවාදීමෙන් වසර දහයකට පසුව, ග්‍රීසිය තවමත් තීව්‍ර සූරාකෑම සමඟ දරිද්‍රතාවයේ ගිලී සිටී; පොඩෙමොස් රජයට ඇතුළු වී වසර හතරකට පසු, අන්ත දක්ෂිනාංශික වොක්ස් (Vox) පක්ෂය ස්පාඤ්ඤ දේශපාලනයේ ප්‍රධාන බලවේගයක් ලෙස මතු වී ඇත. සමාජවාදයට යාමට පෙර කම්කරුවන් මෙම පක්ෂවල “අත්දැකීම් හරහා යා යුතු” බවට වන ව්‍යාජ-වාම ප්‍රකාශය, කම්කරු පන්තියට විනාශකාරී ප්‍රතිවිපාක ගෙන දී ඇති  මාරාන්තික බොරුවක් ලෙස හෙළිදරව් වී ඇත. [21]

සැබවින්ම විප්ලවවාදී  ක්‍රියාමාර්ගය වන්නේ නොනවතින විප්ලවයේ  ක්‍රියාමාර්ගයයි–අධිරාජ්‍යවාදී යුගයේ කම්කරු පන්තියේ වෛෂයික අවශ්‍යතාවලට අනුරූප වන එකම  ක්‍රියාමාර්ගය එයයි. කම්කරු පන්තිය විසින් රාජ්‍ය බලය අත්පත් කර ගැනීමෙන්, ධනේශ්වර පන්තිය   අස්වාමික කිරීමෙන්  සහ ජාතික දේශසීමා ඉක්මවා සමාජවාදී විප්ලවය ව්‍යාප්ත කිරීමෙන් තොරව කිසිදු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කාර්යයක්, කම්කරු පන්තියේ ද්‍රව්‍යමය තත්වයන්හි මූලික දියුණුවක් කල් පවතින පදනමක් මත සුරක්ෂිත කළ නොහැක. Occupy, Yellow Vests සහ Gen-Z ව්‍යාපාරවල  පාර්ශ්වීය ඉල්ලීම්,  සංක්‍රමණ ඉල්ලීම්–මහජන බලමුලු ගැන්වීම සඳහා ආරම්භක ලක්ෂ්‍ය–ලෙස සේවය කළ හැකිය. ඒ, ICFI හි පදනම්  වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳ ලේඛනවල විස්තර කර ඇති පරිදි,  ධනවාදය තම සතුරා ලෙස හඳුනා ගන්නා සහ කේන්ද්‍රයේ කම්කරු බලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මතු කරන  වැඩ පිළිවෙළ රාමුවකට ඒවා ඇතුළත් කර ඇත්නම් පමණි. [22]

සැලකිල්ලට යොමුවන වෙනස්කම්: සමාජ සංයුතිය, භූගෝලය සහ විප්ලවීය තීව්‍රතාවය

අරගල මාලා ත්‍රිත්වයෙහි මූලික  දේශපාලන සමජාතීයභාවය–ඒවායේ පොදු දෘෂ්ටිවාදාත්මක සීමාවන් සහ  වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳ ඌනතාවයන්–ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු,  මූලෝපායික ඇඟවුම් ගෙන දෙන වෙනස්කම්  සඳහන් කර ගැනීම  අවශ්‍ය වේ.

සමාජ සංයුතිය: වාඩිලෑම තුළ ආධිපත්‍යය දැරුවේ නාගරික, බොහෝ විට උගත්, නාගරික මධ්‍යස්ථානවල සංකේන්ද්‍රණය වූ අඩමාන මධ්‍යම පන්තියේ ස්ථර විසිනි. එය සැබෑ මහජන අතෘප්තිය පිළිබිඹු කළ නමුත් එය සංවිධානය කර මෙහෙයවනු ලැබුවේ පුළුල් “99%” ඇතුලත සමාජීය වශයෙන් වරප්‍රසාද ලත් ස්ථර විසිනි. “සියයට 99” යන සටන් පාඨය කම්කරු පන්තිය සහ තම පන්ති අවශ්‍යතා කම්කරුවන්ගේ අවශ්‍යතාවලින් තියුණු ලෙස වෙනස් වූ ඉහළ මධ්‍යම පන්ති ස්ථරයන් අතර එම සියයට 99 තුළ පැවති බෙදීම් ඉවත් කළේය. කහ කබාකරුවන් භූගෝලීය වශයෙන් සහ සමාජීය වශයෙන්  පුළුල් පදනමක්–පළාත්බද කම්කරුවන්, මගීන්, විශ්‍රාමිකයන්, කුඩා ව්‍යාපාර හිමිකරුවන් –නාගරික සමාජ පරිසරයෙන් පිටත සැබෑ කම්කරු පන්තියේ ගැඹුරට ළඟා විය. ජෙන්-Z ව්‍යාපාර, වාඩිලෑම හෝ කහ කබාකරුවන් අත්පත් කර නොගත් පරිමාණයකින් සැබෑ  කම්කරු පන්ති සහභාගීත්වයක් සමඟ ශිෂ්‍ය සහ තරුණ පෙරටුගාමීන් ඒකාබද්ධ කළේය: ශ්‍රී ලංකාවේ මහා වැඩවර්ජන, කෙන්යාවේ අනුප්‍රාප්තික වැඩවර්ජන රැල්ල සහ වෘත්තීය සමිති-නිලධාරීවාදී ප්‍රති-බලමුලු ගැන්වීම නොතකා බංග්ලාදේශයේ ඇඟලුම් කම්කරු සහභාගීත්වය, ගුණාත්මකව ඉහළ තලයක අව්‍යාජ කම්කරු පන්ති සටන්කාමීත්වය ප්‍රකාශ කළේය.

භූගෝලය සහ නව යටත් විජිත මානය: වාඩිලෑම සහ කහ කබා අධිරාජ්‍යවාදී රටවල–පිළිවෙලින් එක්සත් ජනපදය සහ ප්‍රංශය–සිදු වූ අතර, එහිදී ක්ෂණික දේශපාලන ඉල්ලීම්වලට IMF ණය වහල් භාවය පෙරලා දැමීම හෝ නව යටත් විජිත සූරාකෑමෙන් නිදහස් වීම ඇතුළත් නොවීය. ජෙන්-Z ව්‍යාපාර අතිමහත් ලෙස සිදු වූයේ මෙම මානය කේන්ද්‍රීය වන පැරණි යටත් විජිත සහ අර්ධ යටත් විජිත රටවල ය: IMF, මහජන විරෝධතා අවුලුවාලූ නිශ්චිත බදු පියවර සහ කප්පාදු වැඩසටහන්වල සෘජුව පිටුපස සිටින අතර අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය දේශීය ධනේශ්වර සූරාකෑම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයෙන් වෙන් කළ නොහැකි ය. මෙය ජෙන්-Z ව්‍යාපාරවලට, ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දුක්ගැනවිලි සෘජුවම ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී විප්ලවය හා සම්බන්ධ කරන මානයක් එක්  කරන්නේ, ට්‍රොට්ස්කිගේ නොනවතින විප්ලව න්‍යාය එහි විසිඑක්වන සියවසේ යෙදුමෙන් සනාථ  කරමිණි.

විප්ලවීය තීව්‍රතාවය: පාලන තන්ත්‍ර වෙනසක් හෝ රාජ්‍ය බලයේ බරපතල බිඳීමක් කිසි විටෙකත් කිරීමට බලයක් නොවුණු, වාඩිලෑම කලලරූපී ස්වරූපයෙදීම මර්දනය කරන ලදී. කහ කබාකරුවන් ප්‍රංශ පාලක පන්තිය තිරසාර පීඩනයකට ලක් කළ නමුත් එහි දේශපාලන ආයතනවල මූලික ස්ථාවරත්වයට තර්ජනයක්  නොකළේය. ජෙන්-Z ව්‍යාපාර, ඊට වෙනස්ව, රාජ්‍ය නායකයින් තනතුරුවලින් පලවා හැර, ආණ්ඩු බිඳවැටීමට බල කළ අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ධනේශ්වර පාලනයේ සමස්ත ව්‍යුහයම සොලවාලීමේ විභවය පෙන්නුම් කළ මහා වැඩවර්ජන ගාමකයක් ජනනය කළේය. මෙම උග්‍ර වූ විප්ලවීය තීව්‍රතාවය ට්‍රොට්ස්කිවාදී නායකත්වයක් නොමැතිකම එහි ප්‍රතිවිපාක මගින් වඩාත් විනාශකාරී කරයි. වෛෂයික විප්ලවවාදී තත්වය සහ බලය ලබා ගැනීම සදහා කම්කරු පන්තිය සතු ආත්මීය ධාරිතාව අතර පරතරය–ජාත්‍යන්තර කමිටුව නිරන්තරයෙන් විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදය ලෙස හඳුනාගෙන ඇති දෙය–ජෙන්-Z අත්දැකීම තුළ විශේෂ තියුණු බවකින් ප්‍රකාශ වේ.

ව්‍යාජ වම: ප්‍රාදේශීය අහඹුවන්ගේ සමූහයක් නොව, ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ධාරාවක්

අරගල මාලා තුන පිළිබඳ ඕනෑම බැරෑරුම් විශ්ලේෂණයක්, ව්‍යාජ-වාම සංවිධානවල භූමිකාවට අභිමුඛ විය යුත්තේ, ඒවා දේශීයව  විශේෂිත වූ  දේශපාලන උගුල් වල එකතුවක් ලෙස නොව–ඒවාට සහභාගිවන්නන්ගේ ආත්මීය අභිප්‍රායන් කුමක් වුවත්–ධනවාදයට පිළිගත හැකි සීමාවන් තුළ කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී ශක්තිය සීමා කිරීම යන කාර්යය ඉටු කරන, සුසංයෝගී ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ධාරාවක ප්‍රකාශනයක් ලෙස ය.

එක්සත් ජනපදයේ ISO, යුරෝපය පුරා සිරිසා සහ පොඩෙමොස් ව්‍යාපාරයන් ප්‍රවර්ධනය කළ විවිධ පැබ්ලෝවාදී ජාලයන්, කෙන්යාවේ විප්ලවවාදී සමාජවාදී ලීගය, ස්ටැලින්වාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂය මාක්ස්වාදී-කෙන්යාව, පිලිපීනයේ BAYAN සහ Akbayan, ශ්‍රී ලංකාවේ පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය (Frontline Socialist Party)–මෙම සංවිධාන ඒවායේ නිශ්චිත ජාතික සන්දර්භයන්  නොතකා පොදු දේශපාලන ක්‍රමවේදයක් අන්තර්ගත කර ගනී. න්‍යායික පෙළපත පැහැදිලිය: ෂොන්ටල් මූෆ්, පොඩෙමොස් සහ මෙලෙන්චොන්ගේ (Mélenchon) ප්‍රංශ Insoumise යන දෙකටම සෘජුවම උපදෙස් දුන්නේය; ඇගේ සහකරු අර්නස්ටෝ ලැක්ලාව්ගේ (Ernesto Laclau) පශ්චාත්-මාක්ස්වාදී හෙජමොනි (ආධිපත්‍ය-hegemony) න්‍යාය පිළිබඳ විස්තාරණය මහාද්වීප තුනක් පුරා ව්‍යාජ-වාම කණ්ඩායම්වලට බලපෑම් කර ඇත; ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී ප්‍රවණතාවය (International Socialist Tendency) සිරිසාවේ ගමන් පථයට බුද්ධිමය නීත්‍යානුකූලභාවයක් ලබා දුන් අතර එහි යටත් වීම (capitulation) පිළිබඳ මාක්ස්වාදී විවේචන අවහිර කළේය.

ව්‍යාජ-වම විසින් අරගල සීමා කිරීමේ  මූලෝපායන් පිළිබඳ විශ්ලේෂණයේ දී WSWS අනතුරු ඇඟවූ පරිදි, මෙම ප්‍රවණතා “‘වම’ තුළ ධනේශ්වර දෘෂ්ටිවාදය සඳහා සංචිතයක්” ලෙස සේවය කරන අතර, විප්ලවවාදී  ක්‍රියාමාර්ගයට නොව, වෘත්තීය සමිති නිලධරය සහ සමාජ-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සම්මුතීන් ආරක්ෂා කරයි.[15] ඔවුන්ගේ මධ්‍යම පන්තික සංයුතිය, පදනම් සහ ලාභ නොලබන සංවිධාන මත ඔවුන්ගේ ද්‍රව්‍යමය යැපීම, කම්කරු පන්ති විප්ලවවාදී දේශපාලනය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ ස්වයංසිද්ධතාවය සහ “නායකත්වය නොමැතිකම” ප්‍රවර්ධනය කිරීම යන සියල්ල අව්‍යාජ සමාජවාදී නායකත්වයේ මතුවීම අවහිර කිරීමේ එකම කර්තව්‍යයට  සේවය කරයි. මහජන ව්‍යාපාරවලට සහභාගී වන කම්කරුවන් සහ තරුණයින් මෙම රටාව තේරුම් ගත යුත්තේ අහඹු සිදුවීම් මාලාවක් ලෙස නොව නිශ්චිත පන්ති අවශ්‍යතාවයක ප්‍රකාශනයක් ලෙස ය.

“අරගලය” පර්යාලෝකනය කිරීම: 2022 ශ්‍රී ලංකාව සහ ජෙන්-Z කැරැල්ලේ ගෝලීය රටාව

2022 අරගලය–අප්‍රේල් සිට ජූලි දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති මහජන නැගිටීම–මූලික වශයෙන් රාජපක්ෂ පවුලේ දූෂණයට හෝ වැරදි කළමනාකරණයට එරෙහි විරෝධතාවක් නොවූවත්, පාලන තන්ත්‍රයේ අපරාධකාරීත්වය කෙරෙහි මහජන කෝපය අව්‍යාජ හා පුපුරන සුලු විය. ගෝලීය ධනවාදී බිඳවැටීමේ තත්වයන් යටතේ ශ්‍රී ලංකා ධනවාදයේ ආන්තික අර්බුදයේ ප්‍රකාශනය එය විය. දශක ගණනාවක් විදේශ ණය මත යැපීම, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ නියෝගවලට යටත් වීම සහ ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ, එක්සත් ජාතික පක්ෂය, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ ඔවුන්ගේ විවිධ පාර්ලිමේන්තු සංයෝජන යන සෑම ධනේශ්වර දේශපාලන සැකැස්මකම දැඩි බංකොලොත්භාවය, ඉන්ධන, ඖෂධ සහ මූලික ආහාර ද්‍රව්‍ය රාක්කවලින් අතුරුදහන් වූ සමාජ ව්‍යසනයක් ඇති කර තිබුණි. COVID-19 වසංගතය සහ යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව එක්සත් ජනපද-නේටෝ ප්‍රොක්සි යුද්ධය මගින් මුදා හරින ලද ආර්ථික අවහිර කිරීම, විදේශ විනිමය සංචිත බිඳවැටීම වේගවත් කළ අතර රජයට එහි ණය ගෙවීම පැහැර හැරීමට බල කෙරුණි. අප්‍රේල් සහ ජූලි අතර කාලය තුළ, ජනවාර්ගික රේඛා හරහා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් වීදිවලට ​​එක්රොක් වූහ; මෙය දශක හතක් තිස්සේ සිංහල සහ දෙමළ ස්වෝත්තමවාදය මහජනයා බෙදීමේ ප්‍රධාන මෙවලම ලෙස ක්‍රමානුකූලව ගසාකෑ පාලක පන්තියක් සිටින රටක ප්‍රගාඩ දේශපාලන වැදගත්කමක් ඇති කරුණකි. අප්‍රේල් 28 සහ මැයි 6 යන දිනවල මිලියන ගණනක් සහභාගී වූ මහා වැඩවර්ජන දෙකක්, ස්වාධීන සමාජ බලවේගයක් ලෙස ගමන් ගන්නා  විට කම්කරු පන්තියේ විභව ශක්තිය ඉතා පැහැදිලි බලයකින් පෙන්නුම් කළේය. රාජපක්ෂ ධුරයෙන් පලවා හැරි අතර 2022 ජූලි 13 වන දින ඔහුට රටින් පලා යාමට සිදුවිය. ඒ  මොහොත වන විටත්, කම්කරු නිලධරය අරගලය හුදකලා කර තිබූ අතර කම්කරු පන්තියට නායකත්වයක්  නොපැවතිණි.

Aragalaya
ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ඉල්ලා අස්වීමට පෙර කොළඹ වීදි විරෝධතාකරුවන් පිරී ඉතිරී යයි. (ඡායාරූපය: සකුනා මියසිනාද ගමගේ |asiafoundation.org වෙතින්)

නැගිටීම ඇති කළ විප්ලවීය අනතුරට සමානුපාතික පැහැදිලිතාවයකින් ව්‍යාජ-වාම සංවිධාන සහ වෘත්තීය සමිති නිලධරයෝ තම කාර්යය තේරුම් ගත්හ. ඔවුන්ගේ තීරණාත්මක කාර්යය වූයේ ව්‍යාපාරය ඉදිරියට ගෙන යාම නොව එය පාලනය කිරීමයි: එනම්, පහළින් පුපුරා යන දැවැන්ත සමාජ ශක්තිය ධනේශ්වර පාලනය ආරක්ෂා කරන දේශපාලන රාමුවකට යොමු කිරීම සහතික කිරීමයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ව්‍යාජ-වාම සැකැස්ම වන පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය (FSP), ව්‍යාපාරයේ කේන්ද්‍රීය දේශපාලන අරමුණ ලෙස “අන්තර්කාලීන ආණ්ඩුවක්” සඳහා වූ ඉල්ලීම ප්‍රවර්ධනය කළේය. මෙම ඉල්ලීම, එය ඉදිරියට ගෙන යන අයගේ මුවින් කෙතරම් රැඩිකල් ලෙස ඇසුණත්, එය කම්කරුවන්ගේ බලය සඳහා වූ ඉල්ලීමක් නොව, මහජන පීඩනයේ කොන්දේසි යටතේ, අපකීර්තිමත් පාර්ලිමේන්තු සංස්ථාපිතයේ එක් කොටසක් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට තවත් කොටසකට කරන ආරාධනයක් විය. වෘත්තීය සමිති සම්මේලන මහා වැඩවර්ජන දෙක කැඳවා පාලනය කළේ ඒවා එක් දින ක්‍රියාමාර්ගවලට සීමා කරමින්, ගාලු මුවදොර පිටියේ ව්‍යාපාරයෙන් ප්‍රවේශමෙන් හුදකලා කරමින්, සහ කිසිදු අවස්ථාවක මූලික ධනේශ්වර පිළිවෙළට අභියෝග කළ හැකි ඉල්ලීම්–එනම්, IMF ණය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, කම්කරුවන්ගේ පාලනය යටතේ ආර්ථිකයේ  මෙහෙයුම්කාරක මුදුන් ජනසතු කිරීම හෝ කම්කරු පන්ති බලයේ ස්වාධීන අවයව පිහිටුවීම–ඉදිරිපත් නොකරමිනි. ගාලු මුවදොර පිටියේ සංකේන්ද්‍රණය වූ මධ්‍යම පන්තික විරෝධතා බලවේග, ඔවුන්ගේ පැත්තෙන්, වෝල් වීදිය වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය සහ කහ කබාකරුවන් විසින් සංලක්ෂිත කළ, “දේශපාලනය එපා, නායකත්වයක් නැත” යන රාමුව ශ්‍රී ලංකාවේ තත්වයන් තුළ ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කළ අතර, ධනේශ්වර රාජ්‍යයට සහ ව්‍යසනය ඇති කළ අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යයට වඩා රාජපක්ෂවරුන් වෙත මහජන කෝපය යොමු කළහ. මෙම කාල පරිච්ඡේදය පුරාම ජාත්‍යන්තර කමිටුව  නිවැරදිව අනතුරු ඇඟවීය: කම්කරු පන්තියේ විමුක්තිය අත්කර ගැනීම කම්කරුවන්ගේම කර්තව්‍යය වන අතර, අති දැවැන්ත සමාජ ගැටලුවලට පවතින සමාජ පර්යාය තුළ  විසඳුමක් නොමැත.

මෙම ඒකාබද්ධ පාවාදීමේ දේශපාලන ප්‍රතිවිපාක, ICFI විශ්ලේෂණය කලින් අනතුරු අඟවා නිශ්චිතව හඳුනාගෙන තිබූ නොවැළැක්විය හැකි තර්කනයකින් දිග හැරුණි. ව්‍යාජ වම්මුන් සහ වෘත්තීය සමිති නිලධරය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද “අන්තර්කාලීන  ආණ්ඩුවේ” රාමුව තුළ කම්කරු පන්තිය දේශපාලනිකව නිරායුධ කර බලමුලු හරණය කිරීමත් සමඟ, පාලක පන්තිය වෙනුවෙන් ක්‍රියා කිරීමට පාර්ලිමේන්තුවට නිදහස ලැබුණි. හය වතාවක් අගමැති ධුරය දැරූ, මූල්‍ය ප්‍රාග්ධනයේ සහ කොම්ප්‍රදෝරු ධනේශ්වරයේ ඓන්ද්‍රීය නියෝජිතයා සහ, ජනාධිපති ධුරය සඳහා එක ඡන්ද කොට්ඨාශයකින්වත් අනුමත නොකළ දේශපාලනඥයෙකු වූ රනිල් වික්‍රමසිංහ 2022 ජූලි 20 වන දින පාර්ලිමේන්තු ඡන්දයෙන් ජනාධිපති ධුරයට පත් කරන ලදී. ඔහුගේ වරම පැහැදිලි වූ අතර එය අපගමනයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක කර ඇත: එනම්, IMF හි කප්පාදු වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කිරීම, ධනේශ්වර පිළිවෙළ යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සහ කම්කරු පන්තියේ ප්‍රතිරෝධය මර්දනය කිරීමයි. අත්‍යවශ්‍ය මහජන සේවා පනත වැඩ වර්ජනය කරන කම්කරුවන්ට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක විය. IMF කොන්දේසි වන පෞද්ගලීකරණය, ප්‍රතිගාමී බදුකරණය, රාජ්‍ය සේවාවන් කපා හැරීම ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ කම්කරු අයිතිවාසිකම් ක්‍රමානුකූලව මර්දනය කිරීමේ කොන්දේසි යටතේ ය. ගාලු මුවදොර කඳවුරට පහරදීම, විරෝධතා අපරාධකරණය කිරීම සහ නැගිටීමට නායකත්වය දුන් ක්‍රියාකාරීන්ට ක්‍රමානුකූලව හිංසා කිරීම අනුපිළිවෙලින් අනුගමනය කරන ලදී. මහජනයා විප්ලවීය ස්වරූපයෙන් අත්කර ගත් දෙය–රාජ්‍ය නායකයෙකු ඉවත් කිරීම–ව්‍යාජ-වාම පාවාදීමේ යාන්ත්‍රණය හරහා එහි නිශ්චිත ප්‍රතිවිරුද්ධය බවට පරිවර්තනය විය: එනම්, නැගිටීම මගින් පෙරලා දැමීමට උත්සාහ කළ එම IMF වැඩසටහනේම වඩාත් විනයගරුක සහ වඩාත් අනුකම්පා විරහිත බලාත්මක කරන්නෙකු ස්ථාපනය කිරීම යි. “තීරණාත්මක කාරණය දේශපාලන නායකත්වය පිළිබඳ කාරණයයි” යන්නට සහ අරගලවල ස්වයංසිද්ධතාවයට (spontaneity) පමණක්–ඒවා කොතරම් සටන්කාමී වුවත්–මහජන විප්ලවවාදී ශක්තිය පාලනය කිරීමට සහ හරවා යැවීමට හැකි ධනේශ්වරයේ සහ එහි ව්‍යාජ-වාම සහායකයන්ගේ සංවිධානාත්මක දේශපාලන ධාරිතාව ජයගත නොහැකි බවට ජාත්‍යන්තර කමිටුව කළ තක්සේරුව අරගලය තහවුරු කළේය.

2022 ජූලි 09 දින ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉල්ලා අස්වන ලෙස ඉල්ලා සටන් පාඨ කියන ශ්‍රී ලංකාවේ “අරගලය” මහජන නැගිටීමේ විරෝධතාකරුවන්.

ශ්‍රී ලාංකික අත්දැකීම මෙම රචනාව පුරා විශ්ලේෂණය කරන ලද ජෙන්-Z නැගිටීම් වල ගෝලීය රටාව සුවිශේෂ පැහැදිලිකමකින් ආලෝකමත් කරන අතර, එය සුසමාදර්ශී (paradigmatic) අවස්ථාව ලෙස පිළිගැනීමට සුදුසුය–එනම්, WSWS විසින් ස්ථාපිත කරන ලද පරිදි, බංග්ලාදේශය, කෙන්යාව, පිලිපීනය සහ වෙනත් තැන්වල පසුව ඇති වූ නැගිටීම් ගලා ආ අච්චුවයි. ගෝලීය රටාවේ සෑම අත්‍යවශ්‍ය අංගයක්ම සංකේන්ද්‍රිත ස්වරූපයෙන් එහි පවතී: IMF ණය වහල්භාවයේ සහ අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යය විසින් ඇති කරන ලද වෛෂයික අර්බුදය; සමාජ හා වාර්ගික බෙදීම් හරහා තරුණයින් සහ කම්කරුවන්ගේ පුපුරන සුලු මැදිහත්වීම; අර්බුදය විසඳීමට හැකියාව ඇති සමාජ බලවේගය ලෙස කම්කරු පන්තිය හෙළිදරව් කිරීමේදී මහා වැඩ වර්ජන දෙකෙහි තීරණාත්මක කාර්යභාරය; මහජන ව්‍යාපාරය ධනේශ්වර ක්‍රමය ආරක්ෂා කරන “අන්තර්කාලීන ආණ්ඩුවක” රාමුවකට යොමු කිරීම සඳහා ව්‍යාජ-වාම සහ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදී බලවේගවල ක්‍රමානුකූල මැදිහත්වීම; ධනේශ්වර දේපළ සබඳතාවලට අභියෝග කළ හැකි ඉල්ලීම් හිතාමතාම මර්දනය කිරීම; සහ නැගිටීම විසින් ප්‍රතික්ෂේප කළ එම IMF වැඩසටහනම ක්‍රියාත්මක කිරීම මූලික කාර්යය කරගත්  නව ආණ්ඩුවක් ස්ථාපනය කිරීම. ව්‍යාජ වාම සහ ලිබරල් විවරණ මගින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ස්වයංසිද්ධතාවය ලෙස සමරනු ලබන ගෝල්ෆේස් ව්‍යාපාරයේ “නායකත්වයක් නොමැති” සහ “දේශපාලනයක් නොමැති” ස්වභාවය, ටුෆෙක්සි, ගර්බෝඩෝ සහ මූෆ් ශාස්ත්‍රීය ලේඛනවල ඉටු කරන දෘෂ්ටිවාදාත්මක කාර්යයම ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉටු කළේය: එය මහජනතාවගේ සැබෑ විප්ලවවාදී ආවේගය සහ එය එහි අවශ්‍ය අවසානයට ගෙන යා හැකි එකම වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳ රාමුව–නොනවතින විප්ලවය, ස්වාධීන කම්කරු පන්තික දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීම, ICFI ගොඩනැගීම–අතර සම්බන්ධතාවය බිඳ දැමීය. 

එබැවින්, අරගලය විසින් මතු කරන ලද ප්‍රශ්නය–නයිරෝබි සිට ඩකා දක්වා, කොළඹ සිට මැනිලා දක්වා සෑම ජෙන්-Z නැගිටීමක් විසින්ම සමාන හදිසිතාවයකින් මතු කරන ලද ප්‍රශ්නය–ජනතාවට විප්ලවවාදී ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට හැකියාව තිබේද යන්න නොවේ. 2022 අප්‍රේල් 28 සහ මැයි 6 මහා වැඩවර්ජන දෙක සහ ජූලි 9 වන දින ජනාධිපති මන්ධිරයට කඩා වැදීම, එම ප්‍රශ්නයට නිශ්චිත පිළිතුරක් ලබා දුන්නේය. ප්‍රශ්නය වන්නේ කම්කරු පන්තිය සතුව දේශපාලන මෙවලම–එනම්, හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ කොටසක් ලෙස සංවිධානය වූ සහ ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී විප්ලවයේ ඉදිරිදර්ශනය සඳහා සටන් කරන, නොනවතින විප්ලව න්‍යායෙන් සන්නද්ධ විප්ලවවාදී මාක්ස්වාදී පක්ෂය–තිබෙන්නේ ද යන්නයි. එය නොමැතිව ජනතාවගේ වෛෂයික විප්ලවවාදී ධාරිතාව ව්‍යාජ-වාම පාවාදීමේ මැදිහත්වීම හරහා ක්‍රමානුකූලව එහි ප්‍රතිවිරුද්ධය බවට, එනම් ජනතාව පෙරලා දැමීමට උත්සාහ කළ ධනේශ්වර පිළිවෙලම තහවුරු කිරීම බවටම, පරිවර්තනය වේ.

පාඩම් සහ මූලෝපායික නිගමන

වෝල් වීදිය වාඩිලෑම, කහ කබා උද්ඝෝෂණ සහ පසුගාමී රටවල ජෙන්-Z නැගිටීම් පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක විශ්ලේෂණය අතිශයින්ම වැදගත් මූලෝපායික නිගමන ගෙන දේ.

  1. පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත කැරැලි ගැසීම සමාජ පරිවර්තනය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය නමුත් මූලික වශයෙන් ප්‍රමාණවත් නොවන කොන්දේසියකි: මහජන අරගල මාලා තුන හරහාම පාලක පන්තිය පෙන්නුම් කර ඇත්තේ, ස්වයංසිද්ධ වීදි බලය සමාජ බලය බවට පරිවර්තනය කිරීමට කම්කරු පන්තියට දේශපාලන උපකරණ නොමැති නම්, වඩාත් දැවැන්ත හා අධිෂ්ඨානශීලී මහජන නැගිටීම් වලට එරෙහිව පවා එයට නොනැසී පැවතිය හැකි බවයි. 
  1. සේවා ස්ථානවල හා අසල්වැසි ප්‍රදේශවල ස්වාධීන කම්කරු ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනැගීම තීරණාත්මක සංවිධානාත්මක ඉදිරි ගමනයි: එවැනි කමිටුවලට කර්මාන්ත අංශ සහ කලාප හරහා වැඩ වර්ජන සම්බන්ධීකරණය කළ හැකිය, ක්ෂණික ආර්ථික ඉල්ලීම් පුළුල් දේශපාලන අරමුණු සමඟ සම්බන්ධ කළ හැකිය, සහ කම්කරු පන්තිය තම තීරණාත්මක සමාජ උත්තෝලනය (leverage) ක්‍රියාත්මක කරන ඒකාබද්ධ ව්‍යුහයන් නිර්මාණය කළ හැකිය. ICFI විසින් ගොඩනගන ලද ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය (IWA-RFC), ජාත්‍යන්තර පරිමාණයෙන් මෙම උපාය මාර්ගයේ සංවිධානාත්මක ප්‍රකාශනය නියෝජනය කරයි.
  1. සියලු ධනේශ්වර පක්ෂ හා කන්ඩායම් වලින් කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කිරීම හෙට්ටු කළ නොහැක: මෙහි තේරුම විවෘතව ධනේශ්වර ගැති පක්ෂ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම පමණක් නොව, මහජන අතෘප්තිය නැවත ධනේශ්වර කළමනාකරණය වෙත තල්ලු කරන ව්‍යාජ-වාම සංවිධාන දේශපාලනිකව නිරාවරණය කිරීම සහ පරාජය කිරීමයි.
  1. අරගලය ජාත්‍යන්තරීකරණය කිරීම අතිරේක අභිලාෂයක් නොව මූලෝපායික අවශ්‍යතාවයකි: ජෙන්-Z රැල්ල තුළ රටවල් ගණනාවක් හරහා මහජන කැරැල්ල එකවර පුපුරා යාම මෙන්ම එම රටවල් පුරා එහි පාවාදීමේ පොදු යාන්ත්‍රණයන් ක්‍රියාත්මක වීම පෙන්නුම් කරන්නේ අර්බුදය ගෝලීය බවත් කම්කරු පන්තියේ ප්‍රතිචාරය එලෙසම ගෝලීය විය යුතු බවත්ය. ජාතික පාලක පන්තිවලට කැරලි හුදකලා කිරීමට ඇති හැකියාව බිඳ දැමීම සඳහා විවිධ රටවල ධනවාදයේ ආර්ථික හා දේශපාලන මර්මස්ථාන වලට එකවර පහර දීම සඳහා වැඩ වර්ජන ක්‍රියාමාර්ග සහ ආරක්ෂක පියවර සැලසුම් කළ යුතුය. ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ කොටස් ලෙස සංවිධානය වූ අව්‍යාජ ජාත්‍යන්තරවාදී විප්ලවවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීම, ජාතික පිපිරීම් ධනේශ්වර පාලනයට ගෝලීය අභියෝගයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමේ පූර්ව කොන්දේසියයි.
  1. කම්කරු පන්තිය තුළ සහ විප්ලවවාදී තරුණයින් අතර සමාජවාදී විඥානය සඳහා අරගලය විප්ලවවාදී සාර්ථකත්වය සඳහා පූර්ව කොන්දේසියයි: ලෙනින් අවධාරනය කළ පරිදි සහ සියවසක් පුරා විප්ලවවාදී අත්දැකීම් සනාථ කර ඇති පරිදි, කම්කරු පන්තියට අවශ්‍ය වන්නේ දේශපාලන නායකත්වයක් නොමැතිකම නොව, දේශපාලන නායකත්වයේ ඉහළම ගුණාත්මකභාවයක්, එනම්, සමාජවාදී විප්ලවයේ ලෝක පක්ෂයේ කොටස් ලෙස සංවිධානය වූ, නොනවතින විප්ලවයේ වැඩ පිළිවෙළින් සන්නද්ධ වූ විනයගරුක විප්ලවවාදී පක්ෂ ය. “නායකත්වයක් නොමැති” දෘෂ්ටිවාදය මහජන ව්‍යාපාර නායකත්වයෙන් නිදහස් නොකරන අතර එය කම්කරු පන්තියේ අවශ්‍යතාවලට සතුරු වන බලවේගයන්ගේ ග්‍රහනයට ඒවා  නතු කර දමයි.

වාඩිලෑම, කහ කබා උද්ඝෝෂණ සහ ජෙන්-Z රැල්ල හරහා දිවෙන පොදු හුය පට වන්නේ වෛෂයික පන්ති අතෘප්තිය ගැඹුරු වීම සහ පාලක පන්තියට මර්දනය හෝ සංකේතාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් වසා දැමිය නොහැකි දේශපාලන අවකාශයන් නැවත නැවතත් විවෘත වීමයි. තීරණාත්මක ඓතිහාසික කර්තව්‍යය වන්නේ මෙම පුනරාවර්තන කැරැල්ල ස්වාධීන කම්කරු පන්ති නායකත්වය යටතේ සංවිධානාත්මක, සවිඥානික සමාජවාදී අරගලයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමයි. එම කාර්යය, එනම් සමාජවාදී විප්ලවයේ ලෝක පක්ෂය ලෙස හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව ගොඩනැගීම, අපගේ කාලයේ වඩාත්ම හදිසි දේශපාලන වගකීමයි.

සමාප්තයි.

යොමුව: 

[17] World Socialist Web Site, ‘What way forward in the struggle to bring down Macron?’ (5 April 2023) <https://www.wsws.org/en/articles/2023/04/06/pers-a06.html>   

[18] Lenin VI, What Is to Be Done? Burning Questions of Our Movement (1902) <https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1901/witbd/

[19] World Socialist Web Site, ‘The capitulation of Syriza and the lessons for the working class’ (23 February 2015) <https://www.wsws.org/en/articles/2015/02/23/pers-f23.html>   

[20] World Socialist Web Site, ‘Podemos enters Spanish government: (8 January 2020) “On Tuesday, the Spanish Socialist Party (PSOE) of Prime Minister Pedro Sanchez officially formed a coalition government with the pseudo-left Podemos party, the Spanish ally of Greece’s pro-austerity Syriza (“Coalition of the Radical Left”).” <https://www.wsws.org/en/articles/2020/01/08/pode-j08.html

[21] World Socialist Web Site, ‘How Syriza’s betrayals strengthened the extreme political right in Greece’ (27 June 2023) <https://www.wsws.org/en/articles/2023/06/27/etlb-j27.html> ; International Committee of the Fourth International, ‘The Political Lessons of Syriza’s Betrayal in Greece’ (13 November 2015) <https://www.wsws.org/en/articles/2015/11/13/icfi-n13.html>  

[22] Trotsky L, The Transitional Programme: The Death Agony of Capitalism and the Tasks of the Fourth International (1938) <https://www.marxists.org/archive/trotsky/1938/tp/> ; International Committee of the Fourth International, The Historical and International Foundations of the Socialist Equality Party  (Mehring Books 2008) <https://www.wsws.org/en/special/library/foundations-us/00.html

ජෙන්-Z නැගිටීම් සහ නායකත්වයේ අර්බුදය: ‘නායකත්වයක් නොමැති’ ව්‍යාපාර සහ ‘වාම ජනතාවාදයට’ එරෙහිව නොනවතින විප්ලවය – 4 කොටස Read More »

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය පන්ති අරගලය තීව්‍ර කරනු ඇත

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මාර්තු 15 වන දින ‘The war against Iran will intensify the class struggle යන හිසින් පළවූ ජෝෂෆ් කිශෝර් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

ජෝෂෆ් කිශෝර් විසිනි.

Image Not Found
2026 මාර්තු 4 වන දින ඉරානයේ ටෙහෙරානයට එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල හමුදා කාපට් බෝම්බ ප්‍රහාරයක් එල්ල කරයි

එක්සත් ජනපදයේ විශාලතම හරක් මස් සැකසුම් මධ්‍යස්‌ථානයන්ගෙන් එකක් වන කොලරාඩෝ හි ග්‍රීලි හි ජේබීඑස් කම්හලේ මස් ඇසුරුම් කම්කරුවන් 3,800 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් අද වැඩ වැරීමකට නියමිතව ඇත.  දරිද්‍රතා වැටුප් සහ අනාරක්ෂිත තත්වයන්ට විරෝධය පළ කරමින් කම්කරුවන් පසුගිය මාසයේ වැඩවර්ජන ක්‍රියාමාර්ගයට පක්ෂව සියයට 99 ක් ඡන්දය දුන්හ. මිනසෝටා හි ඔස්ටින්හි 1985-86 හෝමෙල් (Hormel) වැඩ වර්ජනයෙන් පසු එක්සත් ජනපදයේ මස් ඇසුරුම් කම්කරුවන්ගේ විශාලතම වැඩ වර්ජනය මෙය වේ. 

ග්‍රීලි කම්කරුවන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් හයිටි සහ සෝමාලියාවෙන් මෑතකදී පැමිණි සංක්‍රමණිකයන් වන අතර, ඔවුන් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය යටතේ පිටුවහල් කිරීමේ යාන්ත්‍රයෙන් සෘජු තර්ජනයට ලක්ව සිටී.  කෙසේ හෝ, ඔවුහු වැඩ වර්ජනය කිරීමට ඡන්දය ලබා දුන්හ. ග්‍රීලි කම්කරුවන්ගේ ධෛර්යය සහ අධිෂ්ඨානය ඇමරිකාවේ පන්ති සබඳතාවල පුපුරන සුලු තත්ත්වය පිළිබිඹු කරයි.

මස් ඇසුරුම් කම්කරුවන්ගේ වැඩ වර්ජනය ආරම්භ වන්නේ යුද්ධයේ පසුබිම තුළය. සති දෙකකට පෙර, එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය ඉරානයට එරෙහිව සිය සාපරාධී ආක්‍රමණික යුද්ධය දියත් කළ අතර එය කලාපීය හා ගෝලීය ගැටුමක් දක්වා වේගයෙන් සර්පිලාකාර වෙමි පවතී.

මෙම යුද්ධයේ හේතු බහුවිධ හා සංකීර්ණ වේ. ඉරානය දිගු කලක් තිස්සේ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ඉලක්කයක් වී ඇති අතර, එය මැද පෙරදිග තෙල් සම්පත්වල ආධිපත්‍යය දැරීමට දශක ගණනාවක් තිස්සේ ව්‍යාපාරයක් දියත් කර ඇත. ඝාතනය සහ සමූහ සංහාරය හරහා ඉරාන රජය පෙරලා දැමීමේ උත්සාහය, චීනයට එරෙහි ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ ප්‍රහාරය සහ ගෝලීය ආධිපත්‍යය සඳහා වන ධාවනය සමඟ බැඳී ඇත.

කෙසේ වෙතත්, ප්‍රධාන සාධකයක් වන්නේ එක්සත් ජනපදය තුළ පවතින සමාජ අර්බුදයයි. ඉතිහාසය පුරාම, ගැඹුරු අභ්‍යන්තර අර්බුදවලට මුහුණ දෙන පාලන තන්ත්‍රයන් යුද්ධය හරහා ඒවා විසඳීමට උත්සාහ කර ඇත. මැකින්ලි පරිපාලනය 1898 ස්පාඤ්ඤ-ඇමරිකානු යුද්ධය දියත් කළේ උත්සන්න වූ පන්ති ගැටුමක් සහ ආර්ථික අවපාතයේ ප්‍රතිවිපාක මධ්‍යයේ ය; සාර්වාදී රුසියාවේ අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය වියචෙස්ලාව් ප්ලෙහ්ව් 1904 දී ජපානය සමඟ යුද්ධයට පක්ෂව කතා කළේ, “විප්ලවයේ රැල්ල මැඩපැවැත්වීම සඳහා කෙටි, ජයග්‍රාහී යුද්ධයක් මේ රටට අවශ්‍ය වන්නේය” යන පදනම මත ය. 1905 විප්ලවයේදී එම ගණනය කිරීමට සුදුසු ප්‍රතිචාරය ලැබුණි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රවණතාවයේ වඩාත්ම විනාශකාරී ප්‍රකාශනයන් වන්නේ විසිවන සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙක වේ. 1914 දී යුරෝපයේ පාලක පන්තීන් යුද්ධය සැලකුවේ, නැගී එන කම්කරු පන්ති අරගලයේ රැල්ල ජාතිකවාදී දේශප්‍රේමයේ (nationalist patriotism) ගිල්වීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස ය. යුද්ධයම 1917 රුසියානු විප්ලවයට සහ යුරෝපය පුරා විප්ලවවාදී නැගිටීම්වලට හේතු විය. දෙවන ලෝක යුද්ධය සම්බන්ධයෙන්, හිට්ලර්ගේ නොනවතින මිලිටරිකරණය සහ ආක්‍රමණශීලී ව්‍යාපාරය ජර්මානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අත්‍යවශ්‍යතාවයන් සහ, ඉතිහාසඥ ටිම් මේසන් සඳහන් කර ඇති පරිදි, රට තුළ “බිඳවැටීම සහ අවුල් සහගත තත්ත්වය” වළක්වා ගැනීමේ උත්සාහය යන දෙකම විසින් මෙහෙයවනු ලැබීය.

ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ ක්‍රියාමාර්ග මගින් ඊට සමාන පීඩන පිළිබිඹු වේ. 2026 මුල් මාස දෙක තුළ ආධිපත්‍යය දැරූ ගැටළු සලකා බලන්න. ජනවාරි සහ පෙබරවාරි මාසවලදී, පසුගිය වසරේ දැවැන්ත “නෝ කිංග්ස්” (රජුන් එපා!) පෙළපාලිවලින් පසුව ඇති වූ සමාජ විරෝධතා රැල්ලකින් එක්සත් ජනපදය සෙලවී ගියේය. ප්‍රේරකය වූයේ මිනියාපොලිස්-ශාන්ත පෝල් වෙත ෆෙඩරල් ආගමන (ICE) නියෝජිතයන් 3,000 ක් පමණ යෙදවීම සහ ජනවාරි 7 වන දින ICE නියෝජිතයෙකු විසින් රෙනී නිකොල් ගුඩ්ව වෙඩි තබා ඝාතනය කිරීමයි. ජනවාරි 23 වන දින, මිනියාපොලිස් හි දස දහස් ගණනක් ජනයා, -30°F ක සීතලට මුහුණ දෙමින් විරෝධතා පෙළපාළි ගියහ. එහිදී, වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණයෙන් හෝ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයෙන් නොව, පහළින් [සාමාන්‍ය කම්කරුවන්ගෙන්] මහා වැඩ වර්ජනයක් සඳහා වැඩෙන ඉල්ලීම් මතු විය.

ඊට, ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ සහ එහි ICE සහ රේගු සහ දේශසීමා ආරක්ෂණ (CBP) හි ගෙස්ටාපෝ නියෝජිතයින්ගේ ප්‍රතිචාරය වූයේ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටි ඝාතනය කිරීමයි. රට පුරා විරෝධතා පැතිර ගිය අතර, උසස් පාසල් සිසුන්ගේ රට පුරා විරෝධතා රැල්ලක් ඇති විය. එක් ගණන් ගැනීමකට අනුව, 2026 දී පමණක්, ප්‍රාන්ත 48 ක් සහ කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල් දිස්ත්‍රික්ක 236 ක විරෝධතා 334 ක් පැවැත්විණි.

ඒ සමඟම, කම්කරු පන්තිය තුළ සැලකිය යුතු වැඩ වර්ජන ව්‍යාපාරයක් වර්ධනය වෙමින් පැවති අතර, එය පාලනය කිරීමට වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය උමතු ලෙස කටයුතු කළේය. නිව් යෝර්ක් නගරයේ, හෙදියන් 15,000 ක් මාසයකට වැඩි කාලයක් වැඩ වර්ජනයක නිරත විය. 2026 ජනවාරි මස 26 වන දින, කයිසර් පර්මෙන්ටේ හි හෙදියන් සහ සෞඛ්‍ය සේවකයින් 31,000 ක් ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ විශාලතම සෞඛ්‍ය සේවා වැඩවර්ජනවලින් එකක් වන කැලිෆෝනියාවේ සහ හවායි හි විවෘත වැඩ වර්ජනයකට සහභාගි විය. පෙබරවාරි 9 වන දින, සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ගුරුවරුන් 6,400 ක් වැඩි වැටුප් සහ ප්‍රමාණවත් පාසල් අරමුදල් ඉල්ලා වැඩ වර්ජනය කළහ.

සමාජ විරෝධතා සහ වැඩ වර්ජන ආදී ක්‍රියාමාර්ග පුපුරා යාම, දශක ගණනාවක් තිස්සේ දැවැන්ත සමාජ අසමානතාවයේ සහ කතිපයාධිකාරයක් අත පෙර නොවූ විරූ ධන සංකේන්ද්‍රණයක ප්‍රතිවිපාක ප්‍රකාශ කරයි. පාලක පන්තිය ලේ වැකි රැකියා කප්පාදුවක් සිදු කරමින් සිටින අතර, පහත වැටෙන ජීවන තත්වයන් සහ ගැඹුරු වන අනාරක්ෂිත භාවය කම්කරුවන් විසින් පිළිගත යුතු යැයි ඉල්ලා සිටී. එක්සත් ජනපදය රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික ණය දැවැන්ත හා තිරසාර නොවන ලෙස ප්‍රසාරණය වීමකට සහ ඩොලරයේ ගෝලීය සංචිත තත්වයට එල්ල වන තර්ජනවලට සහ වැටුප් ගිල දමමින් පවතින උද්ධමනකාරී පීඩනයන්ට මුහුණ දී සිටී.

වරදකරු කරනු ලැබූ අපරාධකරුවෙකු  විසින් මෙහෙයවන ලද ට්‍රම්ප් පරිපාලනය, ජනගහනයේ වර්ධනය වන කොටස් විසින් වෛර කරනු ලැබේ. ජනවාරි අග දී සිදු කරන ලද පිව් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ (Pew Research Cente) සමීක්ෂණයකින් ට්‍රම්ප්ගේ මහජන ප්‍රසාදයේ ශ්‍රේණිගත කිරීම සියයට 37 ක් පමණක් වූ අතර ඇමරිකානුවන්ගෙන් සියයට 50 ක් කියා සිටියේ ඔහුගේ පරිපාලනයේ ක්‍රියාමාර්ග ඔවුන් අපේක්ෂා කළ ප්‍රමාණයට වඩා නරක බවයි. ට්‍රම්ප් දැන් මුළු වසරක්ම මහජන ප්‍රසාදයේ ශුද්ධ සෘණ ශ්‍රේණිගත කිරීමක් සමඟ ගත කර ඇත.

ජෙෆ්රි එප්ස්ටයින් ලිපිගොනු වලින් මිලියන ගණනක් ලේඛන නිකුත් කිරීම ට්‍රම්ප්ගේ දූෂිතභාවය පිළිබඳ තවත් සාක්ෂි සපයා ඇතිවා පමණක් නොව, ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ සහ පක්ෂ දෙකෙහිම එහි දේශපාලන නියෝජිතයින්ගේ සදාචාරාත්මක කුණුවීම ද හෙළිදරව් කර තිබේ. යුද්ධය හරහා “මාතෘකාව වෙනස් කිරීමට” උත්සාහ කිරීමේදී, ට්‍රම්ප් ක්‍රියා කරන්නේ ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයේ නියෝජිතයා ලෙස ය.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ ප්‍රතිපත්ති සහ අපරාධවලට ගැඹුරින් සම්බන්ධ වී සිටී. ඔවුන් ව්‍යාජ විපක්ෂයකි. ඔවුන් ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයට සහ එහි රජය පෙරලා දැමීමට සහාය දක්වයි. යුද ධාවනය වේගවත් වන විට, දැවැන්ත මිලිටරි වියදම් පියවරයන් සම්මත කර ගැනීම සහතික කිරීමට ඩිමොක්‍රටික් නායකයෝ කටයුතු කළහ. ICE මර්දනය සහ දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වයට එරෙහිව විරෝධතා පැනනැඟුණු විට, ඩිමොක්‍රටික් නිලධාරීහු ට්‍රම්ප් සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණියහ.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ සහයෝගීතා උන්මාදයට නිව්යෝර්ක් නගරාධිපති සහ ඇමරිකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදීන්ගේ සාමාජික සොහ්රාන් මම්දානි ද ඇතුළත් වේ. යුද්ධයට පෙර මාස කිහිපය තුළ ට්‍රම්ප් හමුවූ ඔහු , බෝම්බ ප්‍රහාරය ආරම්භ වීමට දින දෙකකට පෙර එක් වරක් ඇතුළුව දෙවරක් හමුවිය. 

ට්‍රම්ප්ට මාතෘකාව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍යව ඇත. මාධ්‍යයට මාතෘකාව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍යව ඇත.  ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයට ද මාතෘකාව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍යව ඇත. නමුත් යුද්ධය අභ්‍යන්තර අර්බුද අඩු කිරීමට වඩා ඒවා තීව්‍ර කරමින් පවතී. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය ආරම්භයේ සිටම විශාල ලෙස ජනප්‍රියත්වයෙන් තොරය. යුද්ධයේ ආර්ථික ප්‍රතිවිපාක ක්ෂණික හා දරුණු වී ඇති අතර, ඉහළ යන තෙල් මිල ද ඊට ඇතුළත් ය. ගැටුමේ මුල් දින හය තුළ පමණක් වැය කරන ලද ඩොලර් බිලියන 11.3, සමාජ වැඩසටහන් වලට ගෙවනු ලබන සමාජ සම්පත් දැවැන්ත ලෙස යුද්ධයට හරවා යැවීමක් නියෝජනය කරයි. යුද්ධය පුළුල් වන විට සහ මරණ සංඛ්‍යාව වැඩි වන විට විරුද්ධත්වය වර්ධනය වනු ඇත.

2003 දී ඉරාක යුද්ධය ආරම්භයේදී ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය මෙසේ ලිවීය:

“ආරම්භ වී ඇති ගැටුමේ ආරම්භක අවධීන්හි ප්‍රතිඵලය කුමක් වුවත්, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට ව්‍යසනය මුනගැසෙනු ඇත. එයට ලෝකය ජය ගත නොහැක. එයට මැද පෙරදිග ජනතාව මත යටත් විජිත විලංගු නැවත පැටවිය නොහැක. යුද්ධයේ මාධ්‍යය හරහා එහි අභ්‍යන්තර රෝග සඳහා ශක්‍ය විසඳුමක් සොයා ගැනීමට එයට නොහැකි වනු ඇත. ඒ වෙනුවට, යුද්ධයෙන් ජනනය වන අනපේක්ෂිත දුෂ්කරතා සහ නැගී එන ප්‍රතිරෝධය ඇමරිකානු සමාජයේ සියලු අභ්‍යන්තර ප්‍රතිවිරෝධතා තීව්‍ර කරනු ඇත.”

එම සටහන ලියා දශක දෙකකට වැඩි කාලයක් තුළ, ඇමරිකානු සමාජයේ “අභ්‍යන්තර රෝග” ඉස්මත්තට පැමිණ ඇත. ධවල මන්දිරයේ මැර කල්ලි නායකයා වන ට්‍රම්ප්ම මෙම යථාර්ථයේ නිෂ්පාදනයක් සහ පුද්ගලාරෝපණයකි. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය, එහි සියලු කුරිරු අපරාධකාරීත්වය මෙන්ම එය ක්‍රියාත්මක කරන ආණ්ඩුවද හරහා, විනාශය කරා වේගයෙන් ගමන් කරන ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරීත්වයක් සහ සියලු දේශපාලන සුජාතභාවය අවසන් කරන සමාජ පිළිවෙලක් හෙළිදරව් කරයි.

අර්බුදයේ පරිමාණය රජයේ වඩ වඩාත් නොසැලකිලිමත් ක්‍රියාමාර්ගවලට හේතු වේ. මිනියාපොලිස් හි ඇමරිකානු පුරවැසියන් ඝාතනය කිරීමේදී ප්‍රකාශ වූ ඒකාධිපතිත්වය සඳහා වූ කුමන්ත්‍රණය දිගටම පවතී. ඉරානය සම්බන්ධයෙන් පරිපාලනය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ “කිසිවක් මේසයෙන් පිටත නැත” යනුවෙනි–ලෝකයේ විශාලතම න්‍යෂ්ටික අවි ගබඩාවක් ඇති රජයකින් පිටවන වාක්‍ය ඛණ්ඩයක් එහි වචනාර්ථයෙන්ම  ගත යුතුය.

නමුත් යුද්ධය සහ ඒකාධිපතිත්වය විසින් ඇති කරන එම ප්‍රතිවිරෝධතාම පන්ති ගැටුම් ද තීව්‍ර කරයි. යුද්ධය 2026 මුල් මාසවල පුපුරා ගිය අරගලවල අන්තර්ගතය වෙනස් නොකරයි. එය ඒවාට වැඩි හදිසි බවක් ලබා දෙයි. කොලරාඩෝ හි ග්‍රීලි හි JBS කම්හලෙන් දැන් ආරම්භ වන වැඩ වර්ජනය කම්කරු පන්තිය තුළ විරුද්ධත්වය ගැඹුරු වෙමින් හා පුළුල් වෙමින් පවතින බවට බලගතු ඇඟවීමකි.

අවශ්‍ය වන්නේ වැටුප්, සූරාකෑම, අසමානතාවය  සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳ මෙම අරගල, ඒකාධිපතිත්වයට එරෙහි සටන සහ උත්සන්න වන හා විනාශකාරී යුද්ධයට එරෙහි විරෝධය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමයි.

මෙය, ක්‍රමානුකූලව වැඩ වර්ජන හුදකලා කිරීමට, විරුද්ධත්වය මර්දනය කිරීමට සහ රාජ්‍යයේ සහ සංගතවල අවශ්‍යතාවලට කම්කරුවන් යටත් කිරීමට කටයුතු කරන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය, ආයතනික මාධ්‍ය හෝ වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය හරහා කළ නොහැකිය. ඒ සඳහා නිලධාරිවාදයේ ග්‍රහණයෙන් මිදීම සහ කලාප සහ දේශසීමා හරහා සම්බන්ධ වී ඇති සෑම වැඩබිමකම සහ කර්මාන්තයකම ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනැගීම අවශ්‍ය වේ.

කම්කරු පන්තියේ මෙම ස්වාධීන බලය සංවිධානය කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස, කම්කරු ක්‍රියාකාරී කමිටු වළ ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය (IWA-RFC) පුළුල් කිරීම සඳහා සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය කැඳවුම් කර සිටී. යුද්ධයට එරෙහි සටන එය නිපදවන ධනේශ්වර ක්‍රමයට එරෙහි සටනෙන් වෙන් කළ නොහැකිය. විකල්පය වන්නේ ම්ලේච්ඡත්වය ( යුද්ධය, මර්දනය සහ සමාජ විනාශය) හෝ සමාජවාදයයි: එනම්, බලය ලබා ගැනීමට, යුද යන්ත්‍රය විසුරුවා හැරීමට, කතිපයාධිකාරී පාලනය අවසන් කිරීමට සහ පුද්ගලික ලාභය නොව මානව අවශ්‍යතාවයේ පදනම මත ආර්ථික ජීවිතය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමට කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීම සිදු කළ යුතුව පවතී.

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය පන්ති අරගලය තීව්‍ර කරනු ඇත Read More »

ට්‍රම්ප්  කොංග්‍රසයේ දී කළ ෆැසිස්ට්වාදී කතාවට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එ.ජ) පිළිතුරු දෙයි

ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 පෙබරවාරි 25 වන දින The Socialist Equality Party replies to Trump’s fascist address to Congress’ යන හිසින් පළවූ ඩෙවිඩ් නෝර්ත් විසින් ඉදිරිපත් කළ කතාවේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Image Not Found
2026 පෙබරවාරි 24 වන අඟහරුවාදා වොෂින්ටනයේ එක්සත් ජනපද කැපිටල් හි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩල සභා ගර්භයේදී කොංග්‍රසයේ ඒකාබද්ධ සැසිවාරයට ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් රාජ්‍ය තත්ව (State of the Union) දේශනය පවත්වයි. [ඡායාරූපය: ධවල මන්දිර වෙබ් අඩවිය]

ධනවාදී ද්වි-පක්ෂ ක්‍රමය වසර 150ක් තිස්සේ ක්‍රියාත්මක වන එක්සත් ජනපදයේ, පාලක පන්තියේ ප්‍රතිපත්ති සහ අවශ්‍යතාවලට සැබවින්ම විරුද්ධ වන සියලු දෙනාටම ජනතාව ඇමතීමේ අයිතිය අහිමි කරනු ලැබ තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ට්‍රම්ප්ගේ රාජ්‍ය තත්ව දේශනයට පමණක් නොව, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ ඊට පිළිතුරට ද රූපවාහිනී මගින් කරන ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් කිරීමට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයට අවස්ථාව ලබා දී තිබුනේ නම්, අපි කියන්නෙ  මෙයයි.

***

සුභ සන්ධ්‍යාවක්. රාජ්‍ය තත්වය පිළිබඳ අපගේ තක්සේරුව ඉදිරිපත් කිරීමට ලැබෙන මෙම දුර්ලභ අවස්ථාව සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය සාදරයෙන් පිළිගනී.

සසප නියෝජිතයෙකු ලෙස කතා කරමින්, මම මෙම ප්‍රකාශයන් මගින් අමතනු ලබන්නේ, එක්සත් ජනපදයේ කම්කරුවන්ට සහ තරුණයින්ට පමණක් නොව, ලොව පුරා සිටින අපගේ පන්ති සහෝදර සහෝදරියන්ට ය. ඔබ අපගේ සතුරන් නොවේ. ධනේශ්වර ක්‍රමයේ අර්බුදය විසඳීම සඳහා මංමුලා සහගත උත්සාහයක් ලෙස බල-උමතු කතිපයාධිකාරය විසින් දියත් කරන ඕනෑම යුද්ධයකට ඇමරිකානු වැඩ කරන ජනතාව විරුද්ධ වන අතර කිසිදු අයුරකින් එයට සහභාගී වීමට ඔවුන් කැමති නැත.

ඔබ නැරඹූ දේ–ඔබට දරාගත හැකි  වී නම්–විකෘතරූපී හා ආත්මගෞරවය කෙලෙසන දසුනකි.  පැය දෙකකට ආසන්න කාලයක් ට්‍රම්ප් වෛරය, තර්ජන සහ අමනාපය වගුරුවමින් සිටියා. ස්පීල්බර්ග්ගේ ලින්කන් පිළිබඳ සිනමා චරිතාපදානයේ, ශ්‍රේෂ්ඨ රැඩිකල් නායක තැඩියස් ස්ටීවන්සන් (Thaddeus Stevens)  පිළිකුල් සහගත ප්‍රතිගාමී කොන්ග්‍රස් සභිකයෙකුට බැණ වදින දර්ශනයක් තිබේ. ස්ටීවන්ස් ප්‍රකාශ කරන පරිදි,  ඔහු  “සදාචාරයේ මළකඳකි …  මිනිසෙකුට වඩා උරගයෙකි.” ට්‍රම්ප් හිස ඉහළට සහ පහළට වනමින්, කටුස්සෙකුගෙ වැනි තොල් ලෙවකමින් සහ ඔහුගේ ගොබ්බ කතා කටින් පිට කරන ආකාරය  දුටු විට,  ස්ටීවන්ස්ගේ වචන මගේ මතකයට නැගුනි.

ඒ සමගම එහි කොංග්‍රස් කොංග්‍රස් සභික සභිකාවියන් ද සිටියහ. කිහිප දෙනෙකු හැර, ඔවුන් තවත් ශ්‍රේෂ්ඨ ඇමරිකානුවෙකු වන මාර්ක් ට්වේන් (Mark Twain) ගේ වචන සනාථ කරයි: “කොංග්‍රසය හැර වෙනත් පැහැදිලිව ස්වදේශිකවූ ඇමරිකානු අපරාධ පන්තියක් නොමැති බව කරුණු සහ සංඛ්‍යාලේඛන මගින් බොහෝ විට පෙන්විය හැකිය.”

එක් පැත්තක රිපබ්ලිකන් ෆැසිස්ට්වාදීන් රංචුවක් වාඩි වී සිටි අතර, ඔවුන්ගේ Führer [හිට්ලර්] හුස්ම ගැනීම සඳහා විරාමයක් තබන සෑම අවස්ථාවකම ඔවුන්, එකවර පැන, නැගී සිටිමින් “Sieg Heil” (”ජය වේවා”) හි ඇමරිකානු  අනුවර්තනය “USA, USA!” ලෙස කෑගසමින් ගොරවන්නට විය. 

අනෙක් පැත්තෙන් ව්‍යාජ විපක්ෂය වන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ බියගුලු නියෝජිතයෝ, තම ඔඩොක්කුවේ දෑත් බැඳගෙන, “අපේ රට විනාශ කරන,” “පිස්සු”, “රෝගී මිනිසුන්”,  “වංචා කරන්නන්” ලෙස ඔවුන්ව හැඳින්වූ මිනිසෙකුගෙන් පැය දෙකකට ආසන්න කාලයක් විවෘත අපහාස, බැණ වැදීම් සහ උසිගැන්වීම් විඳදරා ගනිමින් වාඩි වී සිටියහ. එය අවසන් වූ පසු, ඔවුන් සභා ගර්භයෙන් පිටතට ගොස් මයික්‍රෆෝනය හිටපු සීඅයිඒ නිලධාරියෙකු වන ආණ්ඩුකාර අබිගේල් ස්පාන්බර්ගර් (Abigail Spanberger) වෙත භාර දුන් අතර, ඇය “වියදම් දැරිය හැකි බව” සහ “දක්ෂ කළමනාකරණය” පිළිබඳ නිදිමත ඇති කරන ආකරයේ නිෂ්ප්‍රභා කිරීමක්  ඉදිරිපත් කළේය.

2026 දී ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ තත්වය මෙයයි. ෆැසිස්ට් ජනාධිපතිවරයෙක් සහ කීකරු විපක්ෂයක්. එය, කොල්ලය කළමනාකරණය කරන්නේ කුමන කන්ඩායමද යන්න මත පමණක් බෙදී ඇති, ලාභය ආරක්ෂා කිරීම, යුද්ධ කිරීම, කම්කරු පන්තිය මර්දනය කිරීම යන අත්‍යවශ්‍ය දේවලින් එක්සත් වූ පාලක පන්තියකි.

පෙර දින රාත්‍රියේ ඒ කාමරේ සිටි කිසිවෙක් ඔබ  වෙනුවෙන් කතා කළේ නැත.

ෆැසිස්ට්වාදයට එරෙහි, අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි, බිලියනපති කතිපයාධිකාරයේ ආඥාදායකත්වයට එරෙහි සටන, කැපිටල් හි කිරිගරුඬ කොරිඩෝවෙන් නොපැමිණෙනු ඇත. එය පැමිණෙනු ඇත්තේ පහලිනි–එනම්,කර්මාන්තශාලා, ගබඩා, රෝහල්, පාසල්, වැඩ කරන ජනතාව සැබවින්ම ජීවත් වන සහ වැඩ කරන නිවහන් ප්‍රදේශ වලිනි. එය සමාජවාදී වැඩපිළිවෙලක පදනම මත කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීමකින් පැමිණෙනු ඇත. නැතහොත් එය කිසිසේත්ම පැමිනෙනු නැත.

ට්‍රම්ප්ගේ කතාව අමූලික බොරු පොදියක් විය. ආර්ථිකය “පෙර  නොවූ විරූ ආකාරයකින් වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් ප්‍රසාරනය වන ” බවත් “මිල ගණන් කඩා වැටෙමින් පවතින” බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කළේය. පුනරුච්චාරණය මගින් ප්‍රචාරණය යථාර්ථයක් බවට පත් කළ හැකි යයි හඟින්නා සේ, ඔහු පෙට්‍රල් මිල ගණන් සහ හදිසියේ පහළ වූ ආයෝජන පොරොන්දු ගැන පුරසාරම් දෙඩුවේ, රැකියා, වැටුප් සහ තීරුබදු පිළිබඳ තෝරාගත් සහ විකෘති කරන ලද සංඛ්‍යා මාලාවක් ඉදිරිපත් කරමිනි. මෙය, සෑම කම්කරුවෙකු ම දන්නා කරුණු–එනම්, මූලික අවශ්‍යතා සඳහා මිල ගණන් දැරිය නොහැකි බවත්, සමාජය කොල්ලකෑමට ලක්වන අතර බිලියනපතියන් මහජන මුදල් ගිජු ලෙස ගිල දමන බවත්–වසන් කිරීම අරමුණු කරගත් මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද විකුණුම්කරුවෙකුගේ අලෙවිකරණය පිළිබඳ උස් ස්වරයකි. 

තම ICE නියෝජිතයන් විසින් මිනියාපොලිස් හි රෙනී නිකොල් ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටි ඝාතනය සිදු කරනු ලැබ තිබියදීත්, ඔහුගේ පරිපාලනය මගින් එම ඝාතන සාධාරණීකරණය කරනු ලැබ තිබියදීත් සහ ඔහුගේ උප ජනාධිපති විසින් ගුඩ්ගේ මරණය “ඇය විසින්ම නිර්මාණය කරන ලද ඛේදවාචකයක්” බව  ප්‍රකාශ කරනු ලැබ තිබියදීත්, කොංග්‍රසය ඉදිරියේ පෙනී සිටි ජනාධිපතිවරයා ඔවුන් ගැන එක වචනයක්වත් කතා කළේ නැත. ඒ වෙනුවට, “ඇමරිකානු රජයේ පළමු රාජකාරිය වන්නේ නීතිවිරෝධී විදේශිකයන් නොව ඇමරිකානු පුරවැසියන් ආරක්ෂා කිරීම” බව තහවුරු කරන ලෙස ඔහු ඉල්ලා සිටි විට, ඒ වෙනුවෙන් නැගී සිටීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ගැන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය උපහාසයට ලක්කරමින් අවුස්සනු ලැබීය.

ඔහු මිනසෝටා හි සෝමාලි ප්‍රජාව ඇමරිකානු ජනතාවගෙන් බිලියන ගණනක් “කොල්ල කෑ” “මුහුදු කොල්ලකරුවන්” ලෙස හංවඩු ගසමින් වර්ගවාදී බොරු රාශියක් මුදා හැරියේය. හොලොකෝස්ටය [නාසි ජන සංහාරය] සඳහා අඩිතාලම දමන අතර නාසීන් යුදෙව්වන්ට එරෙහිව භාවිතා කළ භාෂාව මෙයයි. ට්‍රම්ප් “දූෂණය” ගැන කතා කරන්නේ, වෝල් වීදිය, පෙන්ටගන් කොන්ත්‍රාත්කරුවන් සහ නීතිය ලියන බිලියනපතියන් විසින් දිනපතා සිදු කරන ලද කොල්ලකෑම් සම්බන්ධයෙන් නොව, වැටලීම්, සමූහ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ නගර ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව විසින් අත්පත් කර ගැනීම සඳහා කඩතුරාවක් නිර්මාණය කිරීමට ය. මිනියාපොලිස් හි සිදු කළ දේ වෙනත් තැන් වලද සිදු කරනු ඇති බවට ඔහු තර්ජනය කළේය.

“ඇමරිකාව බේරා ගැනීමේ පනත” යටතේ, ට්‍රම්ප් “නීති විරෝධී විදේශිකයන් සහ අනෙකුත් අය” ඡන්දය දීම තහනම් කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර, කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැතිව, “වංචා කිරීම බහුලව සිදුවන” බව ප්‍රකාශ කළේය. මෙය රිපබ්ලිකන් ජයග්‍රහණයක් ලබා නොදෙන ඕනෑම මැතිවරණ ප්‍රතිඵලයක් සුජාත නොවන බවට වන පූර්වගාමී ප්‍රකාශයකි. නාසි ජර්මනියේ ගෙස්ටාපෝ නියෝජිතයන් මෙන්,  අනන්‍යතාව විමසන ICE විසින් අධීක්ෂණය කරන ලදුව, තුවක්කු බැරල යටතේ ඉදිරි මැතිවරණ පැවැත්වීමට ට්‍රම්ප් සූදානම් වන අතර, ඡන්දදායකයින් මර්දනය කිරීමට, බිය ගැන්වීමට සහ විරුද්ධ පක්ෂය අපරාධකරණය කිරීම සඳහා වන සැලැස්මකි.

ට්‍රම්ප්ගේ කතාව අධිරාජ්‍යවාදී මැරකම් හා ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට තම අභිමතය පරිදි ආක්‍රමණය කිරීමට, බෝම්බ දැමීමට, ඝාතනය කිරීමට සහ පැහැර ගැනීමට ඇති “අයිතිය” සැමරීමක් ද වෙයි. ඔහුගේ ප්‍රකාශ අතරතුර ඔහු වෙනිසියුලාවේ මිලිටරි ආක්‍රමණය–සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම සහ එහි තේරී පත් වූ ජනාධිපතිවරයා පැහැර ගැනීම–අගය කළ යුතු ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැලකීය. වැටලීමේදී තුවාල ලැබූ හෙලිකොප්ටර් නියමුවෙකුට ගෞරව පදක්කමක් ප්‍රදානය කළ ඔහු දඩයම් ගමනක්  තලු මරා විස්තර කරන මිනිසෙකු මෙන් එම මෙහෙයුම විස්තර කළේය.

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නියුරම්බර්ග් නඩු විභාගවලදී ස්ථාපිත කරන ලද ප්‍රමිතීන්ට අනුව, මෙය නීති විරෝධී “සාමයට එරෙහි අපරාධයක්” වන අතර එය නාසි විත්තිකරුවන් එල්ලුම් ගහට යැවූ ක්‍රියාවන්ට සමාන කළ හැකිය. නමුත් ට්‍රම්ප් පාලන තන්ත්‍රය සඳහා, ජාත්‍යන්තර නීතිය, ජාතීන්ගේ ස්වෛරීභාවය සහ යටත් කර ගැනීමෙ යුද්ධ තහනම, රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ පැවසූ පරිදි, පසෙකට අතුගා දැමිය යුතු  “වියුක්තයන්ය”. එක්සත් ජනපදය “ඔවුන්ගේ ධීවර කර්මාන්තයටද ඉතා බරපතල ලෙස හානි කර ඇත. කිසිවෙකු මසුන් ඇල්ලීමට යාමට කැමති නැත” යනුවෙන් ට්‍රම්ප් පුරසාරම් දොඩමින්, කැරිබියන් සහ පැසිෆික් කලාපයේ සිදු කරන ලද ධීවරයින්ගේ ඝාතන පිළිබඳ  පරපීඩාකාමී  කෲර-සතුටින් සඳහන් කළේය.

ගාසා තීරය පැවැත්මෙන් මකා දමා ඇත.”පලස්තීන” යන වචනය කතාවේ දක්නට නොලැබුණි. ඇමරිකානු අවි සහ දේශපාලනික සහ සැපයුම් සහාය ඇතිව, පිරිමින්, කාන්තාවන් සහ ළමුන් දස දහස් ගණනක් මරා දමා ඇත; රෝහල් විනාශ කර ඇත; විශ්ව විද්‍යාල සමතලා කරන ලදී; සිවිල් ජනතාවක් කුසගින්නේ හා බෝම්බ හෙලීමට ලක්ව ඇත. ට්‍රම්ප් මැදිහත්ව සමථ කළ බව කියන සටන් විරාමයට පටහැනිව ඊශ්‍රායලය ගුවන් ප්‍රහාර දිගටම සිදු කරයි. ඊනියා සටන් විරාමයෙන් පසු සිය ගණනක් මිය ගොස් ඇත. ජන සංහාරය ඉදිරියට යන අතර, එය සක්‍රීය කළ ජනාධිපතිවරයා එය විසඳා ඇති බව ප්‍රකාශ කර ඇත.

ඉරානය ගැන සඳහන් කිරීමට පෙර ට්‍රම්ප් මිනිත්තු 90 කට වඩා කතා කළේ, එක්සත් ජනපදය යුද්ධයක් දියත් කිරීමට සැලසුම් කරන්නේ ඇයි සහ කවදාද යන්න දැන ගැනීමට රටේ කිසිවෙකුට අයිතියක් නැති සෙයිනි. අවසානයේ, 2003 න් පසු මැද පෙරදිග විශාලතම එක්සත් ජනපද හමුදා යෙදවීම දැන් සිදුවෙමින් පවතිද්දී ඔහු ඉරානය ගැන සඳහන් කළේ වාක්‍ය කිහිපයක්  පමණි; එම ප්‍රකාශ මගින් කිසිවක් පැහැදිලි නොකෙරුණි.

එක්සත් ජනපද සහ ජාත්‍යන්තර පාලක පන්තියේ ප්‍රමුඛ පුද්ගලයන්  ගේ නාම ලේඛනයක් බදු වූ එප්ස්ටයින් ලිපිගොනු ගැන සඳහනක් නොවීය. බිලියනපතියන්, දේශපාලනඥයින්, බුද්ධිමතුන්, තාක්ෂණික විධායකයින් සහ රාජකීයයන් ආදී, වරදකරු කරන ලද ළමා ලිංගික ජාවාරම්කරුවෙකුගේ කක්ෂය හරහා භ්‍රමණය වූ ඇමරිකානු සහ ජාත්‍යන්තර ධනවාදී කතිපයාධිකාරයේ පරිහානියට පත් සමාජ විශ්වය හෙළිදරව් කරන පිටු මිලියන 3 කට අධික ලේඛන නිකුත් කෙරුණද, ඡායාරූප, ගුවන් ගමන් ලොග් සටහන් සහ සාක්ෂිකරුවන්ගේ සාක්ෂි මගින් ලේඛනගත කර ඇති, එප්ස්ටයින් සමඟ දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති සමීප සම්බන්ධතාවයක් තිබූ ජනාධිපතිවරයා, කිසිවක් ප්‍රකාශ කළේ නැත. ට්‍රම්ප්ගේ කතාව පැවැත් වූ දිනයේදී, NPR පරීක්ෂණයක් වාර්තා කළේ, ට්‍රම්ප්ට චෝදනා එල්ල කරන එප්ස්ටයින් සම්බන්ධ වාර්තා අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ඉවත් කර හෝ රඳවාගෙන ඇති බවයි. ඉන්, රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය විසින් සිදු කරනු ලබන වසන් කිරීම අවධාරනය කරයි. 

එප්ස්ටයින් ලිපිගොනු මගින් පරිහානිගතයන් ගෙන් සැදුම්ලත් පාලක පන්තියක් හෙළිදරව් කෙරේ. ක්ලින්ටන් සහ ට්‍රම්ප්, සමර්ස් සහ බැනන්, ලිබරල් ශාස්ත්‍රාලිකයන් සහ ෆැසිස්ට් ක්‍රියාකාරීන් ආදී වශයෙන් පක්ෂ දෙකම ඊට සම්බන්ධ වී ඇති බැවින් දෙපක්ෂයම ඒවා සාකච්ඡා කිරීමට කැමති නැත.

දැන් අපි ඩිමොක්‍රටිකයන් වෙත හැරෙමු. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය විරුද්ධ පක්ෂයක් නොවේ. එය ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ පක්ෂයකි. එහි කාර්යය වන්නේ සමාජ විරෝධය අවශෝෂණය කර උදාසීන කිරීම, කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන දේශපාලන ව්‍යාපාරය ඇවිරීම සහ ධනවාදයට කිසිදු අභියෝගයක් පහළින් මතු නොවන බව සහතික කිරීමයි.

පක්ෂයේ නිල පිළිතුර ලබා දුන්නේ සෙනෙට් සභිකයෙකු හෝ කොංග්‍රස් සභිකයෙකු විසින් නොව වර්ජිනියා ආණ්ඩුකාර අබිගේල් ස්පාන්බර්ගර් (Abigail Spanberger) විසිනි. සෑම විටම ඔවුන්ගේ විකල්ප විවෘතව තබා ගනිමින්, බර්නි සැන්ඩර්ස් හෝ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා ඔකාසියෝ-කෝර්ටෙස්, ට්‍රම්ප්ට ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ ප්‍රතිචාරය දැක්වීම සඳහා බල කර ඉල්ලා සිටියේ නැත.

පුරෝකථනය කළ හැකි පරිදි, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය, හිටපු සීඅයිඒ ක්‍රියාකාරිනියක් [පිළිතුරු කතාව සඳහා] ඉදිරිපත් කළ අතර, ඇය ඇගේ බුද්ධි අංශ අක්තපත්‍ර කැඳවා ගනිමින් ට්‍රම්ප් “චීනයට වාසි ලෙස ආර්ථික බලය සහ තාක්‍ෂණික ශක්තිය පවරා දෙන” බවත් “රුසියානු ඒකාධිපතියෙකුට හිස නමන” බවත් සඳහන් කරමින් අනතුරු ඇඟවූ අයෙකි. එම පණිවිඩය වැඩ කරන ජනතාව ඉලක්ක කර ගෙන නොව පාලක පන්තිය වෙත යොමු කරන ලද්දකි: අපි විශ්වාසදායකයි, අපි බැරෑරුම්, අපට වැඩි නිපුණතාවයකින් සහ වඩා අඩු මහජන විපිළිසර වීම් ඇතිව අධිරාජ්‍යය පවත්වාගෙන යාමේ හැකියාව තිබේ. 

ස්පාන්බර්ගර් නොකියූ දෙය වනාහි ස්වයං-චෝදනා පත්‍රයකි. ඇය ICE අහෝසි කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේ නැත. ඇය රෙනී ගුඩ් හෝ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිගේ නම් සඳහන් කළේ නැත. ඇය වෙනිසියුලාව ආක්‍රමණය කිරීම හෝ ගාසා තීරයේ ජන සංහාරය හෙළා දුටුවේ නැත. ඇය ඩොලර් ට්‍රිලියන ප්‍රමාණයේ මිලිටරි අයවැයට හෝ සමාජ වැඩසටහන් කපා දැමීම අභියෝග කළේ නැත.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය මර්දනයේ සහ යුද්ධයේ යන්ත්‍රයට විරුද්ධ නැත. ඔවුන් විරුද්ධ වන්නේ ට්‍රම්ප් එය ක්‍රියාත්මක කරන රළු ආකාරයට පමණි.

ඒකාධිපතිත්වයක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ට්‍රම්ප්ට ඩිමොක්‍රටික් දේශපාලනඥයින් කායිකව තලා දැමීමට අවශ්‍ය නොවේ. සැලකිය යුතු දෙයක් නම්, ඩිමොක්‍රටික් කොංග්‍රස් සභිකයෙකු වන අල් ග්‍රීන් (Al Green), ට්‍රම්ප්ගේ වර්ගවාදය හෙළා දකින පුවරුවක් ඔසවාගෙන සිටියදී ආරක්ෂකයින් විසින් ඔහුව සභා ගර්භයෙන් ඇදගෙන යද්දී ඔහුගේ පක්ෂ සගයන්ගේ කිසිදු විරෝධයක් පල නොවීමයි.

කොංග්‍රස් සභාවේ යල් පැන ගිය ක්‍රියා පටිපාටිවලට හානි කරන කුමන හෝ දෙයක් කළහොත්, එය ඔවුන්ට පාලනය කළ නොහැකි මහජන විරෝධය සහ මහා කම්කරු පන්ති ක්‍රියාමාර්ග දිරිමත් කරනු ඇතැයි ද, එය ධනේශ්වර ක්‍රමයට තර්ජනයක් වනු ඇතැයි ද ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය බිය වෙයි.

කම්කරු පන්තිය තමන් වෙනුවෙන් කතා කළ යුතුය

ආණ්ඩුකාර ස්පාන්බර්ගර් ඇගේ ප්‍රකාශය ආරම්භ කළේ, එක්සත් ජනපදය පදනම් වී ඇත්තේ ” රජයෙන් වඩා හොඳ දේ ඉල්ලා සිටීම සදහා ජනතාවට එකට එකතු විය හැකිය” යන අදහස මත බව පවසමිනි.

එය බොරුවකි. බියගුල්ලෙකු නොවන තෝමස් ජෙෆර්සන් ඇත්ත වශයෙන්ම ලිව්වේ පීඩාකාරී රජයකට මුහුණ දෙන විට, “එය වෙනස් කිරීමට හෝ අහෝසි කිරීමට සහ නව රජයක් පිහිටුවීමට ජනතාවට අයිතිය ඇති ” බවයි. එක්සත් ජනපදයේ පුරෝගාමී ආරම්භකයින් (The Founders) III වන ජෝර්ජ් රජුගෙන් “වඩා හොඳ දෙයක් ඉල්ලා සිටියේ” නැත. ඔවුන් නිදහස ප්‍රකාශ කර වසර අටක විප්ලවවාදී යුද්ධයක් දියත් කළහ. අද දින කම්කරු පන්තියට පන්නරය ලබා දිය යුතු සම්ප්‍රදාය එයයි.

වසර දෙසිය පනහකට පසු, කම්කරු පන්තියේ ඉල්ලීම ට්‍රම්ප් හෝ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය “වඩා හොඳින් කටයුතු කළ යුතුය” යන්න නොවිය යුතුය. ස්වයං-මුළාවේ දේශපාලනයෙන් බිඳී යාමට කාලය පැමිණ තිබේ.

ඊයේ රාත්‍රියේ සිදු වූ දර්ශනයෙන් ඉගෙන ගත හැකි කේන්ද්‍රීය පාඩම නම්, ඇමරිකානු ධනවාදයේ දේශපාලන ක්‍රමය තුළ කම්කරු පන්තියට හඬක් නොමැති බවයි. පක්ෂ දෙකෙන් එකකින් වත් ඔබේ අවශ්‍යතා නියෝජනය නොවේ. පක්ෂ දෙකෙන් එකකින් වත් ඔබේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා නොවේ. නිල දේශපාලනයේ සමස්ත රාමුවම පවතිනුයේ, කම්කරු පන්තිය තමන් පන්තියක් ලෙස හඳුනා ගැනීමෙන්, ස්වාධීනව සංවිධානය වීමෙන් සහ එය සූරාකන පන්තියට එරෙහිව තමන්ගේම අවශ්‍යතා සඳහා සටන් කිරීමෙන් වැළැක්වීම සඳහා ය.

මෙය වෙනස් විය යුතුයි. කම්කරු පන්තිය තමන් වෙනුවෙන් කතා කළ යුතුයි.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය කැඳවුම් කරන්නේ:

ICE සහ සංක්‍රමණික භීෂණයේ සමස්ත යාන්ත්‍රණයම අහෝසි කිරීම. සංක්‍රමණික සේවකයින් ඇමරිකානු කම්කරු පන්තියේ සතුරන් නොවේ. ඔවුන් ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ කොටසකි. සංක්‍රමණිකයින් බිල්ලට ගැනීම පාලක පන්තියේ අවි ගබඩාවේ ඇති පැරණිතම අවියයි; සූරාකන්නන්ට එරෙහිව සූරාකෑමට ලක්වන අයගේ එකමුතුකම වැළැක්වීම සඳහා වාර්ගික හා ජාතික බෙදීම් හිතාමතාම වගා කිරීම සිදු කරනු ලබයි. සියලුම සංක්‍රමණිකයින් හට පූර්ණ පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සඳහා අපි බලකර සිටිමු.

රෙනී ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිගේ ඝාතන කම්කරු පන්තියේ කමිටු විසින් ස්වාධීනව විමර්ශනය කළ යුතුය. උණ්ඩ පත්තු කළ නියෝජිතයන්ගේ සිට නියෝග ලබා දුන් නිලධාරීන් දක්වා වගකිව යුතු අය යුක්තිය හමුවට පමුණුවා ගත යුතුය.

අධිරාජ්‍යවාදී මිලිටරි මෙහෙයුම් සියල්ල වහාම අවසන් කිරීම. මැද පෙරදිගින් සෑම සොල්දාදුවෙක්ම ඉවත් කරනු. කියුබාව අවහිර කිරීම අවසන් කරනු. වෙනිසියුලාවේ වාඩි ලෑම අවසන් කරනු. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයට සූදානම් වීම නවත්වනු. ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ කොල්ලකාරී අවශ්‍යතා සඳහා එක් ඩොලරයක්වත්, එක් ජීවිතයක්වත් ලබා නොදෙනු. ඩොලර් ට්‍රිලියන ගණනක මිලිටරි අයවැය කම්කරු පන්තියේ සමාජ අවශ්‍යතා–සෞඛ්‍ය සේවා, නිවාස, අධ්‍යාපනය, යටිතල පහසුකම්–සපුරාලීම සඳහා හරවා යවනු.

කතිපයාධිකාරය අත්පත් කර ගැනීම. බිලියනපතියන් 905 දෙනෙකු අත ඩොලර් ට්‍රිලියන 7.8 ක් සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති අතර, මිලියන සංඛ්‍යාත පිරිසකට සෞඛ්‍ය සේවා, නිවාස සහ ආහාර නොමැති වීම ධනේශ්වර ක්‍රමයේ තර්කනය ප්‍රකාශ කරයි. බැංකු, යෝධ සංගත, හෙජ් අරමුදල්, තාක්ෂණික ඒකාධිකාරයන් කම්කරු පන්තියේ පොදු අයිතිය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය යටතේ තැබිය යුතුය. සූරාකෑම, සමපේක්ෂනය, වංචාව සහ බහුතරයේ දරිද්‍රතාවය හරහා රැස් කරගත් කතිපයාධිකාරීත්වයේ අශෝභන ධනය අත්පත් කර ගෙන සමාජ වැඩසටහන් දැවැන්ත ලෙස ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා අරමුදල් සැපයීමට භාවිතා කළ යුතුය. 

සමාජ වැඩසටහන් සඳහා වන සියලු කප්පාදු ආපසු හැරවීම සහ සමාජ අයිතිවාසිකම් ස්ථාපිත කිරීම. සෞඛ්‍ය සේවා (Medicaid) වලින් සොරකම් කරන ලද සෑම ඩොලරයක්ම නැවත ලබා දීම. ආහාර මුද්දර සුදුසුකම් නැවත ලබා දීම, නොමිලේ මහජන සෞඛ්‍ය සේවා, විශ්ව විද්‍යාල මට්ටම දක්වා නොමිලේ රාජ්‍ය අධ්‍යාපනය, දැරිය හැකි නිවාස සහ සෑම සේවකයෙකුටම සුරක්ෂිත විශ්‍රාම වැටුපක් සහතික කිරීම කළ යුතුය. මේවා මනෝරාජික ඉල්ලීම් නොවේ. කම්කරු පන්තියේ ශ්‍රමය විසින් නිර්මාණය කරන ලද නමුත් දැන් පාලක පන්තිය විසින් පොදි ගසාගෙන ඇති ධනය පවතී. කාර්යය වන්නේ එය ආපසු ලබා ගැනීමයි.

සෑම කර්මාන්ත ශාලාවකම, වැඩබිමකම සහ නිවහන් ප්‍රදේශයකම ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනැගීම. බොහෝ කලකට පෙර ආයතනික කළමනාකරණයේ අනුබද්ධ ආයතන බවට පරිවර්තනය වී ඇති වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය මෙම සටනට නායකත්වය නොදෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ ආයතනික අවශ්‍යතා කම්කරු පන්තිය විනාශ කරන පද්ධතියම ආරක්ෂා කිරීම සමඟ බැඳී ඇත. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ ක්‍රියාකාරී කමිටු හරහා කම්කරුවන් ස්වාධීනව සංවිධානය විය යුතු අතර, එය අන් කිසිවෙකුට නොව කම්කරුවන්ටම පමනක් වග වීමට බැඳී සිටිය යුතුය. මෙම කමිටු කර්මාන්ත හරහා, ප්‍රාන්ත රේඛා හරහා, ජාතික දේශසීමා හරහා, ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ අරගල ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා වන සංවිධානාත්මක රාමුව වන කම්කරුවන්ගේ ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර සන්ධානය (IWA-RFC කක්‍රිකජාස) හරහා සම්බන්ධ විය යුතුය.

මහා වැඩ වර්ජනයක් සඳහා කොන්දේසි සකස් කිරීම. ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්බුදය, එකම කතිපයාධිකාරීන් විසින් අරමුදල් සපයා ධනේශ්වර පක්ෂ දෙකක් විසින් පාලනය කරනු ලබන දූෂිත දේශපාලන පද්ධතියක පවතින ඡන්ද පෙට්ටිය හරහා විසඳිය නොහැක. කම්කරු පන්තියේ බලය පවතින්නේ එහි ශ්‍රමය තුළ ය—එනම්, නිෂ්පාදනය නැවැත්වීමට, ලාභ ප්‍රවාහය නැවැත්වීමට, සූරාකෑමේ යන්ත්‍රෝපකරණ ඇණහිටවීමට එහි ඇති සාමූහික ධාරිතාවය තුළ ය. දේශපාලන මහා වැඩ වර්ජනය කම්කරු පන්තියේ බලගතු ආයුධයක් වන අතර, එය යෙදවීම සඳහා කොන්දේසි වේගයෙන් පරිණත වෙමින් පවතී. කර්තව්‍යය වන්නේ දැන් සංවිධානාත්මක හා දේශපාලන පදනම් ගොඩනැගීමයි.

ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්ති එකමුතුව. කම්කරු පන්තිය ජාත්‍යන්තර පන්තියකි. ප්‍රාග්ධනය ගෝලීය වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වේ; කම්කරු පන්තිය ගෝලීය වශයෙන් සංවිධානය විය යුතුය. ඩෙට්‍රොයිට් හි කම්කරුවන් සූරාකන එම සංස්ථාම, ෂෙන්සෙන් හි, මොන්ටෙරේ හි, ඩකා හි සහ බර්ලිනයේ කම්කරුවන් සූරාකයි. මැද පෙරදිග යුද්ධ කරන එම අධිරාජ්‍යවාදී ක්‍රමයම සෑම මහාද්වීපයකම කම්කරුවන් දුගීභාවයට පත් කරයි. ට්‍රම්ප්ට සහ ඇමරිකානු කතිපයාධිකාරයට එරෙහි අරගලය ලෝක ධනේශ්වර ක්‍රමයට එරෙහිව සෑම රටකම කම්කරුවන්ගේ අරගලයෙන් වෙන් කළ නොහැකිය. ජාතික බෙදීම්, වාර්ගික බෙදීම්, ජනවාර්ගික බෙදීම්, ආගමික බෙදීම් සියල්ල පාලක පන්තියේ ආයුධ වන අතර, එය අන් සියල්ලටම වඩා බිය වන එකම දෙය, එනම් සූරාකෑමට ලක්වූවන්ගේ එකමුතුව, වැළැක්වීම සඳහා යොදවා ඇත.

අවසාන විග්‍රහයේදී කම්කරු පන්තියේ අර්බුදය යනු විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදයකි. කම්කරු පන්තියේ බහුජන ව්‍යාපාරයක් සඳහා වෛෂයික කොන්දේසි පවතිනවා පමණක් නොව, ඒවා දිගු කලක් අපේක්ෂා කළ අය පවා මවිතයට පත් කරන වේගයකින් තීව්‍ර වෙමින් පවතී. අඩුව පවතින්නේ වැඩිවන කෝපය, පැතිරෙන ප්‍රතිරෝධය, පද්ධතියම කැඩී ඇති බවට වන වැඩෙන පිළිගැනීම සමාජයේ සමාජවාදී පරිවර්තනය සඳහා ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකි සවිඥානික දේශපාලන නායකත්වයයි.

1775 දී, ටොම් පේන් (Tom Paine) ඇමරිකානු විප්ලවයට අනුප්‍රාණයක් ලබා දුන් අමරණීය පත්‍රිකාවක් වන  ‘සාමාන්‍ය බුද්ධිය’ (Common Sense) හි මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “ලෝකය නැවත ආරම්භ කිරීම සදහා වන බලය අපට තිබේ.”

නව ලෝකය සමාජවාදී වනු ඇත. එය ගොඩනඟනු ඇති බලය  වන්නේ කම්කරු පන්තියයි.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයට බැඳෙන්න.

ඔබේ සේවා ස්ථානයේ සහ ඔබේ නිවහන් ප්‍රදේශයේ ක්‍රියාකරී කමිටු ගොඩනඟන්න.

ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය ගොඩනඟන්න.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS. Org) දින පතා කියවන්න 

අනාගතය අයිති වන්නේ කතිපයාධිකාරීන්ට සහ ඔවුන්ගේ දේශපාලන සේවකයින්ට නොව ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට ය.

ට්‍රම්ප්  කොංග්‍රසයේ දී කළ ෆැසිස්ට්වාදී කතාවට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එ.ජ) පිළිතුරු දෙයි Read More »

ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාවේ සැබෑ තත්වය: සමාජ කාලකන්නිභාවය, ආඥාදායකත්වය, යුද්ධය—සහ පන්ති අරගලයේ නැගීමක්

WSWS කර්තෘ මණ්ඩලය  

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 පෙබරවාරි 23 වන දින The real state of Trump’s America: Social misery, dictatorship, war—and an upsurge of class struggle යන හිසින් පළවූ WSWS කර්තෘ මණ්ඩලය  විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Image Not Found
ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්, 2026 පෙබරවාරි 23 වන සඳුදා වොෂින්ටනයේ ධවල මන්දිරයේ නැගෙනහිර කාමරයේ “දේවදූත පවුල් දිනය (Angel Family Day)” ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේ උත්සවයක් අතරතුර. [AP ඡායාරූපය/ඉවාන් වුචි]

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් කොංග්‍රසයේ ඒකාබද්ධ සැසිවාරයදී අඟහරුවාදා රාත්‍රියේ වාර්ෂික රාජ්‍ය තත්ව දේශනය පවත්වනු ඇත. අවංකව එම කතාව නම් කරනු ලැබුනේ නම්, එය “ධනවතුන්ගේ රාජ්‍යය” ලෙස හඳුන්වනු ඇත–එය ඇමරිකානු ජීවිතයේ විනාශකාරී යථාර්ථය බොරු කන්දක් යට වළලමින් ස්වයං-සුබ පැතුම් ප්‍රකාශ කිරීමේ වාචාල කතාවල අභ්‍යාසයකි.

මෙම දේශනය පවත්වනු ලබන්නේ එක්සත් ජනපද නිදහස් ප්‍රකාශනයේ 250 වන සංවත්සරය සැමරීමට නියමිත වර්ෂයේදීය. 2026 ජූලි 4 වන දින, “සියලු මිනිසුන් සමාන ලෙස නිර්මාණය කර ඇත” යනුවෙන් ප්‍රකාශ කරන ලද සහ “ජීවිතය, නිදහස සහ සතුට ලුහුබැඳීමේ” අහිමි කළ නොහැකි අයිතිවාසිකම් තහවුරු කරන ලද ලේඛනය නිකුත් කිරීම ජාතිය විසින් සමරනු ඇත. රාජ්‍යය බිහිකිරීමේ පුරෝගාමීහු III වන ජෝර්ජ් රජුට එරෙහිව විප්ලවයක් සිදු කළහ.

වසර දෙසිය පනහකට පසු, ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාව ප්‍රකාශනයේ පරමාදර්ශයන්ට තමන්ගේම පිළිතුරක් ලබා දෙයි: එය, බිලියනපතියන් විසින් සහ බිලියනපතියන් සඳහා වූ බිලියනපතියන්ගේ රජයක්, සංක්‍රමණික ප්‍රජාවන්ට එරෙහිව සන්නද්ධ වැටලීම් මෙහෙයවීම, රට පුරා පැතිරී ඇති ගාල් කිරීමේ කඳවුරු ජාලයක්, දෙමාපියන්ගෙන් උදුරා ගන්නා ලද දරුවන් සහ මිනියාපොලිස් වීදිවල ෆෙඩරල් නියෝජිතයන් විසින් නිරායුධ සිවිල් වැසියන්ට වෙඩි තැබීම, ආදී දේ වලින් යුක්තව ඇත.

රැස්වීමේ කටයුතු පුරා පැතිර ඇත්තේ ජෙෆ්රි එප්ස්ටයින්ගේ දුර්ගන්ධයයි. ළමා ලිංගික ශ්‍රම ජාවාරම්කරුවෙකු සමඟ බිලියනපතියන්, ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීන් සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ දේශපාලන පුද්ගලයින්ට පැවති සම්බන්ධතා හෙළිදරව් කරමින් අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පිටු මිලියන 3 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නිකුත් කිරීම මගින් සංස්ථාපිත ඇමරිකාවේ ඉහළ ස්ථර සොලවා ඇත. ලෝසවෙඅ සභාපති ඩේවිඩ් නෝර්ත් මෑතකදී සදහන් කල පරිදි, එම ලිපිගොනු , “දිරාපත්වීමේ ඉහළම තත්වයක සිටින පරිහානියට පත් පාලක පන්තියක සහ කතිපයාධිකාරී සමාජයක සමාජ දේහය හෙළි කරයි. ඔවුන්ගේ අපරාධ ඉහළම ගනණයේ ඒවාය; ඒවායින් මහත් කුණුගඳ වහනය වේ.”

මේවාට ට්‍රම්ප්ම ගැඹුරින් සම්බන්ධ වී සිටී. නීතිපති පැම් බොන්ඩි, ඩව් දර්ශකය 50,000 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවට පුරසාරම් දොඩමින්, අඛණ්ඩ කෙරෙන කරණු වසන් කිරීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීය. 2019 දී බිලියනපති ලෙස්ලි වෙක්ස්නර් එප්ස්ටයින්ගේ සම-කුමන්ත්‍රණකරුවෙකු ලෙස හඳුනාගෙන ඇති බව FBI ලේඛනවලින් හෙළි වන නමුත්, කිසිදු චෝදනාවක් ඔහුට එරෙහිව ඉදිරිපත් කර නොමැත. එප්ස්ටයින් තමා ජාවාරම් කළ ගැහැණු ළමයින් “හිස ඉවත් කර ශරීරය තබා ගන්නා ඉස්සන්” සමඟ සංසන්දනය කර ඇති බව විද්‍යුත් තැපෑල් ලිපි පෙන්වයි. මේ ඇමරිකාව පාලනය කරන පාලක පන්තියයි.

ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රලාප යටින් වැළලෙන කරුණු සලකා බලන්න. ජාතික ණය ඩොලර් ට්‍රිලියන 38.4 ක් වන විට රටේ සෑම පුද්ගලයෙකුම ඩොලර් 113,000 ක ණය බරක් දරයි. එය දිනකට ඩොලර් බිලියන 8 කින් වැඩි වෙමින් පවතී. කොංග්‍රස් අයවැය කාර්යාලය (CBO) මෙම වසරේ අය වැය හිඟය ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.9 ක් ලෙස ප්‍රක්ෂේපණය කරන අතර එය 2036 වන විට ඩොලර් ට්‍රිලියන 3.1 දක්වා වර්ධනය වේ. ණය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 120 දක්වා ළඟා වන අතර එය ජාතියේ ඉතිහාසයේ ඕනෑම අවස්ථාවකට වඩා ඉහළ අගයක් ගනී.

2025 දී ඩොලරය සියයට 9 කට වඩා පහත වැටුණි. එය 2017 න් පසු එහි නරකම වාර්ෂික ක්‍රියාකාරිත්වය වන අතර  පසුබෑමක කලාපයේ පවතී. BRICS රටවල් දේශීය මුදල් ඒකක වලින් වෙළඳ පියවීම් සියයට 35 සිට 50 දක්වා වැඩි කර ඇත. 2020 සිට සමුච්චිත මිල ඉහළ යාම විනාශකාරී වී ඇත: ආහාර මිළ සියයට 25 ට වඩා ඉහළ යාම, නිවාස පිරිවැය තවමත් වාර්ෂිකව සියයට 3 කින් ඉහළ යාම සහ ස්වාභාවික ගෑස් සියයට 10 කින් පමණ ඉහළ යාම ආදී වශයෙනි.

සමාජ අසමානතාවයේ මට්ටම ඓතිහාසික වශයෙන් පෙර නොවූ විරූ මට්ටමක පවතී. ඉහළම කුටුම්භ 1% දැන් සියලු ධනයෙන් සියයට 31.7 ක් පාලනය කරයි. එය 1989 දී ෆෙඩරල් මහ බැංකුව එවැනි දත්ත නිරීක්ෂණය කිරීමට පටන් ගත් දා සිට ඉහළම කොටසයි. ඔවුන් සතුව ඩොලර් ට්‍රිලියන 55 ක් ඇති අතර එය ජන ගහනයෙන් පහළම සියයට 90 ට ඇති ධනයේ එකතුවට සමානය. ඇමරිකානු බිලියනපතියන් 935 දෙනෙකුගේ ඒකාබද්ධ ධනය 2025 අවසානයේ ඩොලර් ට්‍රිලියන 8.1 දක්වා ඉහළ ගියේය.

DOGE ( රජයේ කාර්යක්ෂමතා දෙපාර්තමේන්තුව) හරහා ෆෙඩරල් රජය විසුරුවා හැරීමේ ට්‍රම්ප්ගේ හවුල්කරු වන එලොන් මස්ක්, ඔහුගේ ධනය ඩොලර් බිලියන 726 දක්වා ඉහළ දමාගෙන තිබේ. S&P 500 සමාගම්වල ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීන්ගේ වන්දි ගෙවීම් වල සාමාන්‍යයය ඩොලර් මිලියන 18.9 ක් විය–එය සාමාන්‍ය සේවකයෙකුගේ වැටුප මෙන් 285 ගුණයකි; එය 1965 දී පැවති 21 ට 1  වන අනුපාතයේ සිට  ඉහළ ගොස් ඇත. 1978 සිට ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී වැටුප සියයට 1,094 කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර සේවක වැටුප සියයට 26 කින් පමණක් වැඩි වී තිබේ. ටෙස්ලා සමාගම මස්ක් සඳහා ඩොලර් ට්‍රිලියන 1 ක වැටුප් පැකේජයක් යෝජනා කර ඇති අතර එය සමස්ත ෆෙඩරල් ශ්‍රම බලකායේ මුළු වාර්ෂික වන්දි මුදල ඉක්මවා යයි. කොටස් වෙළඳපොළ ජාතික සමෘද්ධිය පිළිබඳ මිනුමක් නොවේ. එය පාලක පන්තියේ පොහොසත්කම පිළිබඳ පරාමිතියකි.

නමුත් එක්සත් ජනපදයේ සැබෑ තත්වයේ වඩාත්ම භයානක මානය වන්නේ ජනගහනයට එරෙහිව සන්නද්ධ ෆෙඩරල් නියෝජිතයන් යෙදවීමයි. 2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී පරිපාලනය විසින් ඔපරේෂන් මෙට්‍රෝ සර්ජ් (Operation Metro Surge) දියත් කරන ලද අතර, වෙස්මුහුණු පැළඳගත් ICE (එක්සත් ජනපද ආගමන සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) සහ දේශසීමා මුර සංචාර නියෝජිතයන් 3,000 ක් මිනසෝටා හි නිවුන් නගරවලට යොදවන ලදී. DHS  (එක්සත් ජනපද ස්වදේශ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව) විසින්ම එය ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ විශාලතම සංක්‍රමණ විරෝධී මෙහෙයුම ලෙස හැඳින්විණි. ජනවාරි 7 වන දින, ICE විසින් 37 හැවිරිදි ඇමරිකානු පුරවැසියෙකු සහ දරුවන් තිදෙනෙකුගේ මවක් වන රෙනී ගුඩ් වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. ජනවාරි 24 වන දින, දේශසීමා මුර සංචාර නියෝජිතයන් 37 හැවිරිදි ICU හෙද නිලධාරියෙකුවන ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිට වෙඩි තබා ඝාතනය කළ අතර, ඔහු බිම වැතිර සිටියදී ඔහුට වට 10 ක් පමණ වෙඩි තැබීය.

පරිපාලනය රට පුරා රැඳවුම් කඳවුරු ජාලයක් ගොඩනඟා ඇති අතර, එහි පුද්ගලයින් 66,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් රඳවා ඇත–එය සියයට 75 ක වැඩිවීමක් වන අතර එය ඉතිහාසයේ ඉහළම මට්ටමයි. කොංග්‍රසය තවත් එවැනි මධ්‍යස්ථාන සඳහා ඩොලර් බිලියන 45 ක් වෙන් කර ඇති අතර, එහි ධාරිතාව 135,000 ක් ලෙස ප්‍රක්ෂේපණය කර ඇත. වාර්තාගත අනුපාතයකින් දරුවන් තම දෙමාපියන්ගෙන් වෙන් කරනු ලැබේ. ටෙක්සාස් හි ෆෝර්ට් බ්ලිස් (Fort Bliss) හි කූඩාරම් කඳවුරක, දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී ජපන් ඇමරිකානුවන් සඳහා සිර කඳවුරක් ලෙස පාවිච්චියට ගත්  භූමියේම පුද්ගලයින් 5,000 ක් රඳවා සිටී. 2025, ICE රඳවා තබා ගැනීම සඳහා වාර්තාගත මාරාන්තිකම වසර විය.

මෙහිදී ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය කිසිදු සැබෑ විරුද්ධත්වයක් ඉදිරිපත් නොකරනු ඇත. අඟහරුවාදා රාත්‍රියේ ඔවුන් කරන ඕනෑම අභිනයක් අර්ථ විරහිත ප්‍රයෝග වනු ඇත. සැබෑ භාවිතයේදී, පාලක පන්තියට වඩාත්ම වැදගත් කරුණු සම්බන්ධයෙන් ඔවුහු ට්‍රම්ප් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරති. ට්‍රම්ප් සමඟ ඔවුන්ගේ මතභේද පවතින තැන්වල, ඔවුන් කේන්ද්‍රගත වී ඇත්තේ අධිරාජ්‍යවාදී උපායමාර්ගයේ උපායශීලී ප්‍රශ්න මත ය–සියල්ලටත් වඩා, යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහි එක්සත් ජනපද-නේටෝ ප්‍රොක්සි යුද්ධයට ඔහු ප්‍රමාණවත් සහයෝගයක් නොදැක්වීම පිළිබඳ අතෘප්තියි. නමුත් ඉරානය සමඟ යුද්ධය කරා යන ගමනේදී, පක්ෂ දෙක අත්‍යවශ්‍ය එකඟතාවයක සිටිති.

ට්‍රම්ප්ගේ රාජ්‍ය තත්ව දේශනයට ප්‍රතිචාරය ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය සීඅයිඒ හිටපු ප්‍රවීණයන්–පසුගිය වසරේ සෙනෙට් සභික එලිසා ස්ලොට්කින් සහ මෙම වසරේ වර්ජිනියා ආණ්ඩුකාර අබිගේල් ස්පාන්බර්ගර් – තෝරා ගැනීමම, බර්නි සැන්ඩර්ස් සහ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා ඔකාසියෝ-කෝර්ටෙස්ගේ “වාම” හඬක් සහිත වාචාලකම භාවිතා කරමින් පහළින් මහජන ව්‍යාපාරයක් මතුවීම අවහිර කිරීම සඳහා ඔවුන් මිලිටරි-බුද්ධි යාන්ත්‍රණය ආරක්ෂා කරන බවට පාලක පන්තියට දෙනු ලැබූ සහතිකයකි.

නිදහස් ප්‍රකාශනයේ සිට 250 වන වසර වන විට ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාවේ සැබෑ තත්වය මෙයයි: එය, ස්වර්ණමය යුගයේ (Gilded Age) සිට නොදුටු පරිමාණයකින් පන්ති ප්‍රතිවිරෝධතාවලින් ඉරිතලා ගිය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයේ මවාපෑම පවා අත්හැර දැමූ, විදේශයන්හි යුද්ධයට සහ රට තුළ ආඥාදායකත්වයට නැඹුරු වූ අපරාධකාරී කතිපයාධිකාරීත්වයක් විසින් පාලනය කරන ලද සමාජයකි.

නමුත් සමීකරණයට තවත් පැත්තක් ඇති අතර එය තීරණාත්මක එකකි. පාලක පන්තිය ෆැසිස්ට්වාදය හා යුද්ධය කරා තල්ලු කරන එම අර්බුදයම කම්කරු පන්තිය අරගලයට තල්ලු කරයි. වර්ධනය වන වැඩ වර්ජන රැල්ලක්, ICE විරෝධී මහජන විරෝධතා, පසුගිය වසරේ “නෝ-කිංග්ස් ( රජුන් එපා!)” පාගමන්, උසස් පාසල් සිසුන්ගේ අඛණ්ඩ පාගමන්–මේවා මහා ව්‍යාපාරික පක්ෂ දෙකට පාලනය කළ නොහැකි සමාජ බලවේගයක ආරම්භක ප්‍රකාශනයන් වේ.

තීරනාත්මක ප්‍රශ්නය වන්නේ දේශපාලන වැඩපිළිවෙල, ඉදිරිදර්ශනය සහ සංවිධානය පිළිබඳ එකකි. ට්‍රම්ප් පරිපාලනයට එරෙහි විරෝධය ඔහු කරන සෑම දෙයකටම හවුල් වන ඩිමොක්‍රටිකයන්ට භාර දිය නොහැක. එය කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන බලමුලු ගැන්වීම මත පදනම් විය යුතුය.

කම්කරුවන් සෑම වැඩබිමකම, පාසලකම සහ අසල්වැසි ප්‍රදේශයකම ක්‍රියාකාරී කමිටු පිහිටුවා ගත යුත්තේ ප්‍රතිරෝධය සම්බන්ධීකරණය කිරීමට, ICE ත්‍රස්තවාදය අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමට, සංක්‍රමණිකයන් ආරක්ෂා කිරීමට සහ රජයේ යුද, කප්පාදු සහ ආඥාදායකත්ව වැඩසටහනට එරෙහිව මහා වැඩ වර්ජනයකට සූදානම් වීමට ය. සමාජවාදී සහ ජාත්‍යන්තරවාදී වැඩසටහනක පදනම මත සංවිධානය කරන ලද එවැනි කමිටු ගොඩනැගීම ඇමරිකානු කතිපයාධිකාරීත්වයේ ෆැසිස්ට් කුමන්ත්‍රණය පරාජය කිරීම සඳහා ඇති එකම යථාර්ථවාදී උපාය මාර්ගයයි.

ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාවේ සැබෑ තත්වය: සමාජ කාලකන්නිභාවය, ආඥාදායකත්වය, යුද්ධය—සහ පන්ති අරගලයේ නැගීමක් Read More »

Scroll to Top