Global Inequality

Aragalaya

ජෙන්-Z නැගිටීම් සහ නායකත්වයේ අර්බුදය: ‘නායකත්වයක් නොමැති’ ව්‍යාපාර සහ ‘වාම ජනතාවාදයට’ එරෙහිව නොනවතින විප්ලවය – 4 කොටස

සංජය ජයසේකර විසිනි.

ජෙන්-Z විරෝධතාවල ගෝලීය රැල්ල, විප්ලවවාදී නායකත්වයේ ගැඹුරු වන අර්බුදය සහ ලියොන් ට්‍රොට්ස්කිගේ නොනවතින විප්ලව න්‍යායේ පදනම මත සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ වැඩපිළිවෙල සඳහා සටන් කිරීමේ අවශ්‍යතාවය විමර්ශනය කරන ලිපි මාලාවක 4 වන සහ අවසාන කොටසෙහි සිංහල පරිවර්තනය අපි මෙහි පළ කරමු. 1 වන කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2025 නොවැම්බර් 6 වන දින ද සිංහල බසින් 2025 නොවැම්බර් 10 දින ද thesocialist.lk හි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 2 වන කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2025 නොවැම්බර් 14 වන දින ද සිංහල බසින් 2025 නොවැම්බර් 14 දින ද එහි පළ කෙරුණි. 3 වන කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2026 පෙබරවාරි 27 වන දින ද සිංහල බසින් 2025 පෙබරවාරි 28  දින ද පළ කෙරුණි. 4 වන කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2026 මාර්තු 7 වන දින ද වෙබ් අඩවියේ පළ කෙරුණි. ලිපි මාලාවේ 1 හා 2 කොටස් The Socialist සඟරාවේ 2025 නොවැම්බර් කලාපයේද, 3 කොටස සඟරාවේ 2026 පෙබරවාරි කලාපයෙ ද පළ කෙරුණි. 

ජෙන්-Z කැරලිවල පෙළපත: අරාබි වසන්තය, වෝල් වීදිය වඩිලෑම සහ කහ කබා උද්ඝෝෂණ—දේශපාලනය, උපායමාර්ග, වැඩ පිළිවෙළ සහ කම්කරු පන්තිය සඳහා පාඩම් (පෙර ලිපියෙන්)

උපායමාර්ග: සෘජු ක්‍රියාකාරිත්වය, ඩිජිටල් සංවිධානයවීම සහ විප්ලවවාදී නායකත්වයේ ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැකි කාර්යභාරය

මෙම අරගල මාලා තුන, ඒවා විසින් ඉල්ලා සිටින මූලික දේශපාලන අවශ්‍යතාවන්හි  වෙනසක් නොමැතිව, මහජන අරගලයේ වෙනස්වන තාක්ෂණික පරිසරය පිළිබිඹු කරන උපායමාර්ගික (tactical) ආකාරවල ප්‍රගතියක් පෙන්නුම් කරයි.

දේශපාලන පැවැත්මේ ආකාරයක් ලෙස පොදු අවකාශයේ තිරසාර අත්පත් කර ගැනීම සඳහා Occupy පුරෝගාමී වූ අතර, එය තාහ්රීර් චතුරශ්‍රයේ සංකල්පරූපය මත සවිඥානිකව නිර්මාණය කෙරුණි. “ජනතා මයික්‍රෆෝනය (people’s microphone)”, තිරස් තීරණ ගැනීම (horizontal decision-making) සහ රැස්වීම් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය (assembly democracy), ධනේශ්වර නියෝජිත දේශපාලනයේ දූරස්ථ භාවය ජය ගැනීමේ සැබෑ අභිලාෂයක් ප්‍රකාශ කළේය. නමුත් සංකේතාත්මක වාඩිලෑම ධනේශ්වර නිෂ්පාදනයට හෝ රාජ්‍ය බලයට තර්ජනයක් විය නොහැක. එය ඉවසා සිටිනු ඇත්තේ අපහසුතාවයට පත් වන අවස්ථාව දක්වා පමණි, එම අවස්ථාව පැමිණි කල සම්බන්ධීකරණය කරන ලද ෆෙඩරල් රජයේ නියෝග මත එය  ඉවත් කරන ලදී.

කහ කබාකරුවන් ආර්ථික වශයෙන් අඩි වශයෙන් වැඩ අඩාල කිරීමේ (distruptive) උපාය මාර්ගවල එකතුවක් වර්ධනය කළහ: භාණ්ඩ සංසරණ ස්ථාන අවහිර කිරීම, සතිපතා රිද්ම දුන් ජාතික බලමුලු ගැන්වීම්, සංකේතාත්මක හා සැලකිය යුතු කඩාකප්පල් කිරීම් වල සංයෝජන ආදිය ඒ අතර වේ. ප්‍රංශයේ සටන්කාමී කාර්මික ක්‍රියාමාර්ග සම්ප්‍රදාය, වීදි විරෝධතා  පොදු වැඩ වර්ජන බවට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා සැබෑ–සාක්ෂාත් කර නොගත් වුවද–හැකියාවන් නිර්මාණය කළේය. උපායමාර්ගික  නවෝත්පාදනය තාත්වික විය; දේශපාලන සීමාව එක සමානවම පැවතුණි. ආර්ථිකයේ අංශ සහ කලාප හරහා වැඩ වර්ජන සම්බන්ධීකරණය කළ හැකි ස්වාධීන  ක්‍රියාකාරී කමිටු සහ  නිවහන් පෙදෙස් කමිටු නොමැතිව, වැඩ අඩාල කිරීමේ ශක්තිය රාජ්‍ය බලයට සැබෑ අභියෝගයක් එල්ල කළ හැකි තිරසාර සංවිධානාත්මක කාර්මික ක්‍රියාමාර්ගයක් බවට පරිවර්තනය කළ නොහැකි විය. වෘත්තීය සමිති නිලධරයෙන් ස්වාධීන වූ එවැනි කමිටු, දේශීය අරගල විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරයක් බවට ඔසවා තැබීම සඳහා සංවිධානාත්මක පූර්ව කොන්දේසියයි.[17]

ජෙන්-Z ව්‍යාපාර, සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාවල වේගවත් බලමුලු ගැන්වීමේ  හැකියාව එකතු කළ අතර, වේගයෙන් විශාල භූගෝලීය ප්‍රදේශ හරහා මහජන ක්‍රියා සම්බන්ධීකරණය කිරීමට හැකියාව ඇති කළේය. එය සාම්ප්‍රදායික ආයතනික ප්‍රතිචාර මන්දගාමී බව පෙනෙන්නට සැලැස්වීය. මෙම ඩිජිටල් මානය නව හැකියාවන් සහ නව අවදානම් හඳුන්වා දුන්නේය. වේගවත් බලමුලු ගැන්වීම බල ගැන්වූ එම වේදිකා, රාජ්‍ය නිරීක්ෂණය, බුද්ධි අංශවල විනිවිදීම සහ දේශපාලන අන්තර්ගතයේ ඇල්ගොරිතමය හැසිරවීම (manipulation) ද සක්‍රීය කළේය. වඩාත් මූලික වශයෙන්, දේශපාලන සංවිධානය  වෙනුවට සමාජ මාධ්‍ය සම්බන්ධීකරණය ආදේශ කිරීම–වැඩසටහනේ පැහැදිලිකම  වෙනුවට වෛරල් හැෂ් ටැග්, න්‍යායාත්මක සංවර්ධනය  වෙනුවට ප්‍රවණතා මාතෘකා (trending topics)–එහි ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතාවය, ඒවාට තිබෙන බව පෙනී ගිය  තාක්ෂණික ශක්තිය මගින් ආවරණය කළ ව්‍යාපාර ඇති කළේය. එකී දුර්වලතාවය නම්: වීදි බලය, කම්කරු පන්තිය එහි තීරණාත්මක සමාජ ලීවරය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය වූ, තිරසාර කාර්මික ක්‍රියාමාර්ගයක් (industrial action) බවට පරිවර්තනය කිරීමට ඇති නොහැකියාවයි.

සෙයිනෙප් ටුෆෙක්සි (Zeynep Tufekci) සහ පාවුලෝ ගර්බෝඩෝ (Paolo Gerbaudo) වැනි න්‍යායාචාර්‍යවරුන් විසින් ප්‍රවර්ධනය කරන ලද “නායකත්වයක් නොමැති” රාමුව, ෂන්තාල් මූෆ් ගේ වාම ජනතාවාදයේ ප්‍රතිගාමී න්‍යායට නෑකම් කියන දෘෂ්ටිවාදාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. තිරස් රැස්වීම්, සමාජ මාධ්‍ය සම්බන්ධීකරණය, විධිමත් නායකත්වයක් නොමැතිකම වැනි ජාලගත විරෝධතාවල සංවිධානාත්මක ආකාර  උත්කර්ෂයට නැංවීමෙන්, මෙම න්‍යායාචාර්‍යවරුන් වෛෂයිකව දේශපාලන ඌනතාවයක් වන දෙයක් දේශපාලන ගුණධර්මයක් බවට උසස් කරයි. “නායකත්වයක් නොමැති” ව්‍යාපාරවල න්‍යායාචාර්‍යවරුන් විසින් සමරනු ලබන ස්වයංසිද්ධවාදයට (spontaneism) එරෙහිව ලෙනින්ගේ විශ්ලේෂණය එහි සම්පූර්ණ බලය රඳවා ගනී: ස්වයංසිද්ධ කම්කරු පන්ති කෝපය, කෙතරම් සටන්කාමී වුවත්, සමාජවාදී විඥානය ජනනය නොකරයි; එය විප්ලවවාදී දේශපාලන නායකත්වය සංවිධානය කර මෙහෙයවිය යුතු අමුද්‍රව්‍යය වේ. [18] “නායකත්වයක් නොමැති” දෘෂ්ටිවාදය, ව්‍යාපාරයන් නායකත්වයෙන් නිදහස් නොකරයි; එය සැබවින්ම ක්‍රියාත්මක වන නායකත්වය–එනම් රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන අරමුදල් සපයන සම්බන්ධීකාරකවරුන්, ප්‍රතිසංස්කරණවාදී මාර්ගවලට ශක්තිය යොමු කරවන ව්‍යාජ-වාම ශාස්ත්‍රාලිකයන් හෝ අවසානයේ මහජන කැරැල්ලේ දේශපාලන ඵල නෙළා ගන්නා ධනේශ්වර දේශපාලනඥයන්–සඟවයි.

වැඩපිළිවෙළ: ප්‍රතිසංස්කරණවාදී ක්ෂිතිජය සහ එහි අත්‍යවශ්‍ය අතික්‍රමණය

මෙම ව්‍යාපාර තුනම, “වැඩපිළිවෙළ පිළිබඳ” සංයුක්ත ඉල්ලීම් සමඟ අව්‍යාජ සහ සුජාත දුක්ගැනවිලි ප්‍රකාශ කළේය. එහෙත්, විප්ලවවාදී නායකත්වයක් නොමැති විට, නිෂ්පාදන මාධ්‍යයන් පාලනය කරන්නේ කවුද සහ ඒ කාගේ අවශ්‍යතා සඳහාද යන මූලික ප්‍රශ්නය ක්‍රමානුකූලව නොසලකා හරින ලද ප්‍රතිසංස්කරණවාදී දේශපාලන ක්ෂිතිජයක් තුළ මෙම ව්‍යාපාර තුනම රැඳී ගත්තේය.

වාඩිලෑමේ ඉල්ලීම් (ආදායම්) යලි බෙදාහැරීම, සමාගම්වල වගවීම සහ ආර්ථික අසමානතාවය අඩු කිරීම මත කේන්ද්‍රගත විය. කහ කබාකරුවන්, අඩු ඉන්ධන බදු, ඉහළ අවම වැටුප්, මහජන සේවා ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සහ විවිධ ආකාරයේ සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ඉල්ලා සිටියහ. ජෙන්-Z ව්‍යාපාර ඉල්ලා සිටියේ, IMF විසින් නියම කරන ලද නිශ්චිත බදු පියවර ඉවත් කර ගැනීම, දූෂණය අවසන් කිරීම සහ රාජ්‍ය නායකයින් පුද්ගල වශයෙන් ඉවත් කිරීම ය. මෙම සියලු ඉල්ලීම් අව්‍යාජ ද්‍රව්‍යමය අවශ්‍යතා ප්‍රකාශ කළේය. කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන බලය සඳහා වූ වැඩසටහනක් නොමැති විට, ඒවායින් කිසිවක් ධනේශ්වර පාලනයේ රාමුවෙන් ඔබ්බට යොමු නොවීය.

For a Left Populism (Verso, 2018) හි මූෆ් විසින් විස්තාරණය කරන ලද සහ ස්පාඤ්ඤයේ පොඩෙමොස් (Podemos) සහ ප්‍රංශයේ Insoumise විසින් සංවිධානාත්මක ප්‍රකාශනයක් ලබා දුන් න්‍යායික රාමුව මත පදනම්ව, සෑම ව්‍යාපාරයක් තුළම පැවති වාම-ජනතාවාදී ප්‍රවණතා මෙම ඉල්ලීම් “කතිපයාධිකාරයට” එරෙහිව “ජනතාවගේ” අරගලයක් ලෙස රාමුගත කරන ලදී. එය කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය සහ සමාජවාදී අත්පත් කර ගැනීමේ ඉදිරිදර්ශනය බැහැර කරමින් ධනේශ්වරයේ කොටස් පන්ති හරහා (cross-class) “ප්‍රගතිශීලී” කන්ඩායමකට ඇතුළත් කිරීමට හිතාමතාම නිර්මාණය කරන ලද සූත්‍රගත කිරීමකි.

ග්‍රීසියේ සිරිසා (Syriza) සහ පොඩෙමොස් අත්දැකීම් පිළිබඳ පුළුල් ආවරණයක් හරහා WSWS මෙම රාමුවේ බංකොලොත්භාවය විශ්ලේෂණය කළේය. 2015 ජනවාරි මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් මාස කිහිපයක් ඇතුළත සිරිසා, EU-IMF(යුරෝපා සංගමය-ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල) ත්‍රිත්වයට (එනම්, EC-යුරෝපීය කොමිසම, ECB-යුරෝපීය මහ බැංකුව, IMF-ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල) යටත් වීම සහ තමන් විරුද්ධ වීමට පොරොන්දු වූ කප්පාදුම ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා පොඩෙමොස්, PSOE සමඟ සභාග රජයට ඇතුළු වීම[20], වාම-ජනතාවාදය සදහා ව්‍යතිරේකයක් නොව එහි වඩාත්ම පරිපූර්ණ ප්‍රකාශනයන් වේ. ඉතිහාසය එහි තීන්දුව ලබා දී ඇත: සිරිසාවේ 2015 පාවාදීමෙන් වසර දහයකට පසුව, ග්‍රීසිය තවමත් තීව්‍ර සූරාකෑම සමඟ දරිද්‍රතාවයේ ගිලී සිටී; පොඩෙමොස් රජයට ඇතුළු වී වසර හතරකට පසු, අන්ත දක්ෂිනාංශික වොක්ස් (Vox) පක්ෂය ස්පාඤ්ඤ දේශපාලනයේ ප්‍රධාන බලවේගයක් ලෙස මතු වී ඇත. සමාජවාදයට යාමට පෙර කම්කරුවන් මෙම පක්ෂවල “අත්දැකීම් හරහා යා යුතු” බවට වන ව්‍යාජ-වාම ප්‍රකාශය, කම්කරු පන්තියට විනාශකාරී ප්‍රතිවිපාක ගෙන දී ඇති  මාරාන්තික බොරුවක් ලෙස හෙළිදරව් වී ඇත. [21]

සැබවින්ම විප්ලවවාදී  ක්‍රියාමාර්ගය වන්නේ නොනවතින විප්ලවයේ  ක්‍රියාමාර්ගයයි–අධිරාජ්‍යවාදී යුගයේ කම්කරු පන්තියේ වෛෂයික අවශ්‍යතාවලට අනුරූප වන එකම  ක්‍රියාමාර්ගය එයයි. කම්කරු පන්තිය විසින් රාජ්‍ය බලය අත්පත් කර ගැනීමෙන්, ධනේශ්වර පන්තිය   අස්වාමික කිරීමෙන්  සහ ජාතික දේශසීමා ඉක්මවා සමාජවාදී විප්ලවය ව්‍යාප්ත කිරීමෙන් තොරව කිසිදු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කාර්යයක්, කම්කරු පන්තියේ ද්‍රව්‍යමය තත්වයන්හි මූලික දියුණුවක් කල් පවතින පදනමක් මත සුරක්ෂිත කළ නොහැක. Occupy, Yellow Vests සහ Gen-Z ව්‍යාපාරවල  පාර්ශ්වීය ඉල්ලීම්,  සංක්‍රමණ ඉල්ලීම්–මහජන බලමුලු ගැන්වීම සඳහා ආරම්භක ලක්ෂ්‍ය–ලෙස සේවය කළ හැකිය. ඒ, ICFI හි පදනම්  වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳ ලේඛනවල විස්තර කර ඇති පරිදි,  ධනවාදය තම සතුරා ලෙස හඳුනා ගන්නා සහ කේන්ද්‍රයේ කම්කරු බලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මතු කරන  වැඩ පිළිවෙළ රාමුවකට ඒවා ඇතුළත් කර ඇත්නම් පමණි. [22]

සැලකිල්ලට යොමුවන වෙනස්කම්: සමාජ සංයුතිය, භූගෝලය සහ විප්ලවීය තීව්‍රතාවය

අරගල මාලා ත්‍රිත්වයෙහි මූලික  දේශපාලන සමජාතීයභාවය–ඒවායේ පොදු දෘෂ්ටිවාදාත්මක සීමාවන් සහ  වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳ ඌනතාවයන්–ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු,  මූලෝපායික ඇඟවුම් ගෙන දෙන වෙනස්කම්  සඳහන් කර ගැනීම  අවශ්‍ය වේ.

සමාජ සංයුතිය: වාඩිලෑම තුළ ආධිපත්‍යය දැරුවේ නාගරික, බොහෝ විට උගත්, නාගරික මධ්‍යස්ථානවල සංකේන්ද්‍රණය වූ අඩමාන මධ්‍යම පන්තියේ ස්ථර විසිනි. එය සැබෑ මහජන අතෘප්තිය පිළිබිඹු කළ නමුත් එය සංවිධානය කර මෙහෙයවනු ලැබුවේ පුළුල් “99%” ඇතුලත සමාජීය වශයෙන් වරප්‍රසාද ලත් ස්ථර විසිනි. “සියයට 99” යන සටන් පාඨය කම්කරු පන්තිය සහ තම පන්ති අවශ්‍යතා කම්කරුවන්ගේ අවශ්‍යතාවලින් තියුණු ලෙස වෙනස් වූ ඉහළ මධ්‍යම පන්ති ස්ථරයන් අතර එම සියයට 99 තුළ පැවති බෙදීම් ඉවත් කළේය. කහ කබාකරුවන් භූගෝලීය වශයෙන් සහ සමාජීය වශයෙන්  පුළුල් පදනමක්–පළාත්බද කම්කරුවන්, මගීන්, විශ්‍රාමිකයන්, කුඩා ව්‍යාපාර හිමිකරුවන් –නාගරික සමාජ පරිසරයෙන් පිටත සැබෑ කම්කරු පන්තියේ ගැඹුරට ළඟා විය. ජෙන්-Z ව්‍යාපාර, වාඩිලෑම හෝ කහ කබාකරුවන් අත්පත් කර නොගත් පරිමාණයකින් සැබෑ  කම්කරු පන්ති සහභාගීත්වයක් සමඟ ශිෂ්‍ය සහ තරුණ පෙරටුගාමීන් ඒකාබද්ධ කළේය: ශ්‍රී ලංකාවේ මහා වැඩවර්ජන, කෙන්යාවේ අනුප්‍රාප්තික වැඩවර්ජන රැල්ල සහ වෘත්තීය සමිති-නිලධාරීවාදී ප්‍රති-බලමුලු ගැන්වීම නොතකා බංග්ලාදේශයේ ඇඟලුම් කම්කරු සහභාගීත්වය, ගුණාත්මකව ඉහළ තලයක අව්‍යාජ කම්කරු පන්ති සටන්කාමීත්වය ප්‍රකාශ කළේය.

භූගෝලය සහ නව යටත් විජිත මානය: වාඩිලෑම සහ කහ කබා අධිරාජ්‍යවාදී රටවල–පිළිවෙලින් එක්සත් ජනපදය සහ ප්‍රංශය–සිදු වූ අතර, එහිදී ක්ෂණික දේශපාලන ඉල්ලීම්වලට IMF ණය වහල් භාවය පෙරලා දැමීම හෝ නව යටත් විජිත සූරාකෑමෙන් නිදහස් වීම ඇතුළත් නොවීය. ජෙන්-Z ව්‍යාපාර අතිමහත් ලෙස සිදු වූයේ මෙම මානය කේන්ද්‍රීය වන පැරණි යටත් විජිත සහ අර්ධ යටත් විජිත රටවල ය: IMF, මහජන විරෝධතා අවුලුවාලූ නිශ්චිත බදු පියවර සහ කප්පාදු වැඩසටහන්වල සෘජුව පිටුපස සිටින අතර අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය දේශීය ධනේශ්වර සූරාකෑම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයෙන් වෙන් කළ නොහැකි ය. මෙය ජෙන්-Z ව්‍යාපාරවලට, ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දුක්ගැනවිලි සෘජුවම ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී විප්ලවය හා සම්බන්ධ කරන මානයක් එක්  කරන්නේ, ට්‍රොට්ස්කිගේ නොනවතින විප්ලව න්‍යාය එහි විසිඑක්වන සියවසේ යෙදුමෙන් සනාථ  කරමිණි.

විප්ලවීය තීව්‍රතාවය: පාලන තන්ත්‍ර වෙනසක් හෝ රාජ්‍ය බලයේ බරපතල බිඳීමක් කිසි විටෙකත් කිරීමට බලයක් නොවුණු, වාඩිලෑම කලලරූපී ස්වරූපයෙදීම මර්දනය කරන ලදී. කහ කබාකරුවන් ප්‍රංශ පාලක පන්තිය තිරසාර පීඩනයකට ලක් කළ නමුත් එහි දේශපාලන ආයතනවල මූලික ස්ථාවරත්වයට තර්ජනයක්  නොකළේය. ජෙන්-Z ව්‍යාපාර, ඊට වෙනස්ව, රාජ්‍ය නායකයින් තනතුරුවලින් පලවා හැර, ආණ්ඩු බිඳවැටීමට බල කළ අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ධනේශ්වර පාලනයේ සමස්ත ව්‍යුහයම සොලවාලීමේ විභවය පෙන්නුම් කළ මහා වැඩවර්ජන ගාමකයක් ජනනය කළේය. මෙම උග්‍ර වූ විප්ලවීය තීව්‍රතාවය ට්‍රොට්ස්කිවාදී නායකත්වයක් නොමැතිකම එහි ප්‍රතිවිපාක මගින් වඩාත් විනාශකාරී කරයි. වෛෂයික විප්ලවවාදී තත්වය සහ බලය ලබා ගැනීම සදහා කම්කරු පන්තිය සතු ආත්මීය ධාරිතාව අතර පරතරය–ජාත්‍යන්තර කමිටුව නිරන්තරයෙන් විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදය ලෙස හඳුනාගෙන ඇති දෙය–ජෙන්-Z අත්දැකීම තුළ විශේෂ තියුණු බවකින් ප්‍රකාශ වේ.

ව්‍යාජ වම: ප්‍රාදේශීය අහඹුවන්ගේ සමූහයක් නොව, ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ධාරාවක්

අරගල මාලා තුන පිළිබඳ ඕනෑම බැරෑරුම් විශ්ලේෂණයක්, ව්‍යාජ-වාම සංවිධානවල භූමිකාවට අභිමුඛ විය යුත්තේ, ඒවා දේශීයව  විශේෂිත වූ  දේශපාලන උගුල් වල එකතුවක් ලෙස නොව–ඒවාට සහභාගිවන්නන්ගේ ආත්මීය අභිප්‍රායන් කුමක් වුවත්–ධනවාදයට පිළිගත හැකි සීමාවන් තුළ කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී ශක්තිය සීමා කිරීම යන කාර්යය ඉටු කරන, සුසංයෝගී ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ධාරාවක ප්‍රකාශනයක් ලෙස ය.

එක්සත් ජනපදයේ ISO, යුරෝපය පුරා සිරිසා සහ පොඩෙමොස් ව්‍යාපාරයන් ප්‍රවර්ධනය කළ විවිධ පැබ්ලෝවාදී ජාලයන්, කෙන්යාවේ විප්ලවවාදී සමාජවාදී ලීගය, ස්ටැලින්වාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂය මාක්ස්වාදී-කෙන්යාව, පිලිපීනයේ BAYAN සහ Akbayan, ශ්‍රී ලංකාවේ පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය (Frontline Socialist Party)–මෙම සංවිධාන ඒවායේ නිශ්චිත ජාතික සන්දර්භයන්  නොතකා පොදු දේශපාලන ක්‍රමවේදයක් අන්තර්ගත කර ගනී. න්‍යායික පෙළපත පැහැදිලිය: ෂොන්ටල් මූෆ්, පොඩෙමොස් සහ මෙලෙන්චොන්ගේ (Mélenchon) ප්‍රංශ Insoumise යන දෙකටම සෘජුවම උපදෙස් දුන්නේය; ඇගේ සහකරු අර්නස්ටෝ ලැක්ලාව්ගේ (Ernesto Laclau) පශ්චාත්-මාක්ස්වාදී හෙජමොනි (ආධිපත්‍ය-hegemony) න්‍යාය පිළිබඳ විස්තාරණය මහාද්වීප තුනක් පුරා ව්‍යාජ-වාම කණ්ඩායම්වලට බලපෑම් කර ඇත; ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී ප්‍රවණතාවය (International Socialist Tendency) සිරිසාවේ ගමන් පථයට බුද්ධිමය නීත්‍යානුකූලභාවයක් ලබා දුන් අතර එහි යටත් වීම (capitulation) පිළිබඳ මාක්ස්වාදී විවේචන අවහිර කළේය.

ව්‍යාජ-වම විසින් අරගල සීමා කිරීමේ  මූලෝපායන් පිළිබඳ විශ්ලේෂණයේ දී WSWS අනතුරු ඇඟවූ පරිදි, මෙම ප්‍රවණතා “‘වම’ තුළ ධනේශ්වර දෘෂ්ටිවාදය සඳහා සංචිතයක්” ලෙස සේවය කරන අතර, විප්ලවවාදී  ක්‍රියාමාර්ගයට නොව, වෘත්තීය සමිති නිලධරය සහ සමාජ-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සම්මුතීන් ආරක්ෂා කරයි.[15] ඔවුන්ගේ මධ්‍යම පන්තික සංයුතිය, පදනම් සහ ලාභ නොලබන සංවිධාන මත ඔවුන්ගේ ද්‍රව්‍යමය යැපීම, කම්කරු පන්ති විප්ලවවාදී දේශපාලනය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ ස්වයංසිද්ධතාවය සහ “නායකත්වය නොමැතිකම” ප්‍රවර්ධනය කිරීම යන සියල්ල අව්‍යාජ සමාජවාදී නායකත්වයේ මතුවීම අවහිර කිරීමේ එකම කර්තව්‍යයට  සේවය කරයි. මහජන ව්‍යාපාරවලට සහභාගී වන කම්කරුවන් සහ තරුණයින් මෙම රටාව තේරුම් ගත යුත්තේ අහඹු සිදුවීම් මාලාවක් ලෙස නොව නිශ්චිත පන්ති අවශ්‍යතාවයක ප්‍රකාශනයක් ලෙස ය.

“අරගලය” පර්යාලෝකනය කිරීම: 2022 ශ්‍රී ලංකාව සහ ජෙන්-Z කැරැල්ලේ ගෝලීය රටාව

2022 අරගලය–අප්‍රේල් සිට ජූලි දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති මහජන නැගිටීම–මූලික වශයෙන් රාජපක්ෂ පවුලේ දූෂණයට හෝ වැරදි කළමනාකරණයට එරෙහි විරෝධතාවක් නොවූවත්, පාලන තන්ත්‍රයේ අපරාධකාරීත්වය කෙරෙහි මහජන කෝපය අව්‍යාජ හා පුපුරන සුලු විය. ගෝලීය ධනවාදී බිඳවැටීමේ තත්වයන් යටතේ ශ්‍රී ලංකා ධනවාදයේ ආන්තික අර්බුදයේ ප්‍රකාශනය එය විය. දශක ගණනාවක් විදේශ ණය මත යැපීම, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ නියෝගවලට යටත් වීම සහ ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ, එක්සත් ජාතික පක්ෂය, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ ඔවුන්ගේ විවිධ පාර්ලිමේන්තු සංයෝජන යන සෑම ධනේශ්වර දේශපාලන සැකැස්මකම දැඩි බංකොලොත්භාවය, ඉන්ධන, ඖෂධ සහ මූලික ආහාර ද්‍රව්‍ය රාක්කවලින් අතුරුදහන් වූ සමාජ ව්‍යසනයක් ඇති කර තිබුණි. COVID-19 වසංගතය සහ යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව එක්සත් ජනපද-නේටෝ ප්‍රොක්සි යුද්ධය මගින් මුදා හරින ලද ආර්ථික අවහිර කිරීම, විදේශ විනිමය සංචිත බිඳවැටීම වේගවත් කළ අතර රජයට එහි ණය ගෙවීම පැහැර හැරීමට බල කෙරුණි. අප්‍රේල් සහ ජූලි අතර කාලය තුළ, ජනවාර්ගික රේඛා හරහා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් වීදිවලට ​​එක්රොක් වූහ; මෙය දශක හතක් තිස්සේ සිංහල සහ දෙමළ ස්වෝත්තමවාදය මහජනයා බෙදීමේ ප්‍රධාන මෙවලම ලෙස ක්‍රමානුකූලව ගසාකෑ පාලක පන්තියක් සිටින රටක ප්‍රගාඩ දේශපාලන වැදගත්කමක් ඇති කරුණකි. අප්‍රේල් 28 සහ මැයි 6 යන දිනවල මිලියන ගණනක් සහභාගී වූ මහා වැඩවර්ජන දෙකක්, ස්වාධීන සමාජ බලවේගයක් ලෙස ගමන් ගන්නා  විට කම්කරු පන්තියේ විභව ශක්තිය ඉතා පැහැදිලි බලයකින් පෙන්නුම් කළේය. රාජපක්ෂ ධුරයෙන් පලවා හැරි අතර 2022 ජූලි 13 වන දින ඔහුට රටින් පලා යාමට සිදුවිය. ඒ  මොහොත වන විටත්, කම්කරු නිලධරය අරගලය හුදකලා කර තිබූ අතර කම්කරු පන්තියට නායකත්වයක්  නොපැවතිණි.

Aragalaya
ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ඉල්ලා අස්වීමට පෙර කොළඹ වීදි විරෝධතාකරුවන් පිරී ඉතිරී යයි. (ඡායාරූපය: සකුනා මියසිනාද ගමගේ |asiafoundation.org වෙතින්)

නැගිටීම ඇති කළ විප්ලවීය අනතුරට සමානුපාතික පැහැදිලිතාවයකින් ව්‍යාජ-වාම සංවිධාන සහ වෘත්තීය සමිති නිලධරයෝ තම කාර්යය තේරුම් ගත්හ. ඔවුන්ගේ තීරණාත්මක කාර්යය වූයේ ව්‍යාපාරය ඉදිරියට ගෙන යාම නොව එය පාලනය කිරීමයි: එනම්, පහළින් පුපුරා යන දැවැන්ත සමාජ ශක්තිය ධනේශ්වර පාලනය ආරක්ෂා කරන දේශපාලන රාමුවකට යොමු කිරීම සහතික කිරීමයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ව්‍යාජ-වාම සැකැස්ම වන පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය (FSP), ව්‍යාපාරයේ කේන්ද්‍රීය දේශපාලන අරමුණ ලෙස “අන්තර්කාලීන ආණ්ඩුවක්” සඳහා වූ ඉල්ලීම ප්‍රවර්ධනය කළේය. මෙම ඉල්ලීම, එය ඉදිරියට ගෙන යන අයගේ මුවින් කෙතරම් රැඩිකල් ලෙස ඇසුණත්, එය කම්කරුවන්ගේ බලය සඳහා වූ ඉල්ලීමක් නොව, මහජන පීඩනයේ කොන්දේසි යටතේ, අපකීර්තිමත් පාර්ලිමේන්තු සංස්ථාපිතයේ එක් කොටසක් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට තවත් කොටසකට කරන ආරාධනයක් විය. වෘත්තීය සමිති සම්මේලන මහා වැඩවර්ජන දෙක කැඳවා පාලනය කළේ ඒවා එක් දින ක්‍රියාමාර්ගවලට සීමා කරමින්, ගාලු මුවදොර පිටියේ ව්‍යාපාරයෙන් ප්‍රවේශමෙන් හුදකලා කරමින්, සහ කිසිදු අවස්ථාවක මූලික ධනේශ්වර පිළිවෙළට අභියෝග කළ හැකි ඉල්ලීම්–එනම්, IMF ණය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, කම්කරුවන්ගේ පාලනය යටතේ ආර්ථිකයේ  මෙහෙයුම්කාරක මුදුන් ජනසතු කිරීම හෝ කම්කරු පන්ති බලයේ ස්වාධීන අවයව පිහිටුවීම–ඉදිරිපත් නොකරමිනි. ගාලු මුවදොර පිටියේ සංකේන්ද්‍රණය වූ මධ්‍යම පන්තික විරෝධතා බලවේග, ඔවුන්ගේ පැත්තෙන්, වෝල් වීදිය වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය සහ කහ කබාකරුවන් විසින් සංලක්ෂිත කළ, “දේශපාලනය එපා, නායකත්වයක් නැත” යන රාමුව ශ්‍රී ලංකාවේ තත්වයන් තුළ ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කළ අතර, ධනේශ්වර රාජ්‍යයට සහ ව්‍යසනය ඇති කළ අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යයට වඩා රාජපක්ෂවරුන් වෙත මහජන කෝපය යොමු කළහ. මෙම කාල පරිච්ඡේදය පුරාම ජාත්‍යන්තර කමිටුව  නිවැරදිව අනතුරු ඇඟවීය: කම්කරු පන්තියේ විමුක්තිය අත්කර ගැනීම කම්කරුවන්ගේම කර්තව්‍යය වන අතර, අති දැවැන්ත සමාජ ගැටලුවලට පවතින සමාජ පර්යාය තුළ  විසඳුමක් නොමැත.

මෙම ඒකාබද්ධ පාවාදීමේ දේශපාලන ප්‍රතිවිපාක, ICFI විශ්ලේෂණය කලින් අනතුරු අඟවා නිශ්චිතව හඳුනාගෙන තිබූ නොවැළැක්විය හැකි තර්කනයකින් දිග හැරුණි. ව්‍යාජ වම්මුන් සහ වෘත්තීය සමිති නිලධරය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද “අන්තර්කාලීන  ආණ්ඩුවේ” රාමුව තුළ කම්කරු පන්තිය දේශපාලනිකව නිරායුධ කර බලමුලු හරණය කිරීමත් සමඟ, පාලක පන්තිය වෙනුවෙන් ක්‍රියා කිරීමට පාර්ලිමේන්තුවට නිදහස ලැබුණි. හය වතාවක් අගමැති ධුරය දැරූ, මූල්‍ය ප්‍රාග්ධනයේ සහ කොම්ප්‍රදෝරු ධනේශ්වරයේ ඓන්ද්‍රීය නියෝජිතයා සහ, ජනාධිපති ධුරය සඳහා එක ඡන්ද කොට්ඨාශයකින්වත් අනුමත නොකළ දේශපාලනඥයෙකු වූ රනිල් වික්‍රමසිංහ 2022 ජූලි 20 වන දින පාර්ලිමේන්තු ඡන්දයෙන් ජනාධිපති ධුරයට පත් කරන ලදී. ඔහුගේ වරම පැහැදිලි වූ අතර එය අපගමනයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක කර ඇත: එනම්, IMF හි කප්පාදු වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කිරීම, ධනේශ්වර පිළිවෙළ යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සහ කම්කරු පන්තියේ ප්‍රතිරෝධය මර්දනය කිරීමයි. අත්‍යවශ්‍ය මහජන සේවා පනත වැඩ වර්ජනය කරන කම්කරුවන්ට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක විය. IMF කොන්දේසි වන පෞද්ගලීකරණය, ප්‍රතිගාමී බදුකරණය, රාජ්‍ය සේවාවන් කපා හැරීම ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ කම්කරු අයිතිවාසිකම් ක්‍රමානුකූලව මර්දනය කිරීමේ කොන්දේසි යටතේ ය. ගාලු මුවදොර කඳවුරට පහරදීම, විරෝධතා අපරාධකරණය කිරීම සහ නැගිටීමට නායකත්වය දුන් ක්‍රියාකාරීන්ට ක්‍රමානුකූලව හිංසා කිරීම අනුපිළිවෙලින් අනුගමනය කරන ලදී. මහජනයා විප්ලවීය ස්වරූපයෙන් අත්කර ගත් දෙය–රාජ්‍ය නායකයෙකු ඉවත් කිරීම–ව්‍යාජ-වාම පාවාදීමේ යාන්ත්‍රණය හරහා එහි නිශ්චිත ප්‍රතිවිරුද්ධය බවට පරිවර්තනය විය: එනම්, නැගිටීම මගින් පෙරලා දැමීමට උත්සාහ කළ එම IMF වැඩසටහනේම වඩාත් විනයගරුක සහ වඩාත් අනුකම්පා විරහිත බලාත්මක කරන්නෙකු ස්ථාපනය කිරීම යි. “තීරණාත්මක කාරණය දේශපාලන නායකත්වය පිළිබඳ කාරණයයි” යන්නට සහ අරගලවල ස්වයංසිද්ධතාවයට (spontaneity) පමණක්–ඒවා කොතරම් සටන්කාමී වුවත්–මහජන විප්ලවවාදී ශක්තිය පාලනය කිරීමට සහ හරවා යැවීමට හැකි ධනේශ්වරයේ සහ එහි ව්‍යාජ-වාම සහායකයන්ගේ සංවිධානාත්මක දේශපාලන ධාරිතාව ජයගත නොහැකි බවට ජාත්‍යන්තර කමිටුව කළ තක්සේරුව අරගලය තහවුරු කළේය.

2022 ජූලි 09 දින ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉල්ලා අස්වන ලෙස ඉල්ලා සටන් පාඨ කියන ශ්‍රී ලංකාවේ “අරගලය” මහජන නැගිටීමේ විරෝධතාකරුවන්.

ශ්‍රී ලාංකික අත්දැකීම මෙම රචනාව පුරා විශ්ලේෂණය කරන ලද ජෙන්-Z නැගිටීම් වල ගෝලීය රටාව සුවිශේෂ පැහැදිලිකමකින් ආලෝකමත් කරන අතර, එය සුසමාදර්ශී (paradigmatic) අවස්ථාව ලෙස පිළිගැනීමට සුදුසුය–එනම්, WSWS විසින් ස්ථාපිත කරන ලද පරිදි, බංග්ලාදේශය, කෙන්යාව, පිලිපීනය සහ වෙනත් තැන්වල පසුව ඇති වූ නැගිටීම් ගලා ආ අච්චුවයි. ගෝලීය රටාවේ සෑම අත්‍යවශ්‍ය අංගයක්ම සංකේන්ද්‍රිත ස්වරූපයෙන් එහි පවතී: IMF ණය වහල්භාවයේ සහ අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යය විසින් ඇති කරන ලද වෛෂයික අර්බුදය; සමාජ හා වාර්ගික බෙදීම් හරහා තරුණයින් සහ කම්කරුවන්ගේ පුපුරන සුලු මැදිහත්වීම; අර්බුදය විසඳීමට හැකියාව ඇති සමාජ බලවේගය ලෙස කම්කරු පන්තිය හෙළිදරව් කිරීමේදී මහා වැඩ වර්ජන දෙකෙහි තීරණාත්මක කාර්යභාරය; මහජන ව්‍යාපාරය ධනේශ්වර ක්‍රමය ආරක්ෂා කරන “අන්තර්කාලීන ආණ්ඩුවක” රාමුවකට යොමු කිරීම සඳහා ව්‍යාජ-වාම සහ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදී බලවේගවල ක්‍රමානුකූල මැදිහත්වීම; ධනේශ්වර දේපළ සබඳතාවලට අභියෝග කළ හැකි ඉල්ලීම් හිතාමතාම මර්දනය කිරීම; සහ නැගිටීම විසින් ප්‍රතික්ෂේප කළ එම IMF වැඩසටහනම ක්‍රියාත්මක කිරීම මූලික කාර්යය කරගත්  නව ආණ්ඩුවක් ස්ථාපනය කිරීම. ව්‍යාජ වාම සහ ලිබරල් විවරණ මගින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ස්වයංසිද්ධතාවය ලෙස සමරනු ලබන ගෝල්ෆේස් ව්‍යාපාරයේ “නායකත්වයක් නොමැති” සහ “දේශපාලනයක් නොමැති” ස්වභාවය, ටුෆෙක්සි, ගර්බෝඩෝ සහ මූෆ් ශාස්ත්‍රීය ලේඛනවල ඉටු කරන දෘෂ්ටිවාදාත්මක කාර්යයම ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉටු කළේය: එය මහජනතාවගේ සැබෑ විප්ලවවාදී ආවේගය සහ එය එහි අවශ්‍ය අවසානයට ගෙන යා හැකි එකම වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳ රාමුව–නොනවතින විප්ලවය, ස්වාධීන කම්කරු පන්තික දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීම, ICFI ගොඩනැගීම–අතර සම්බන්ධතාවය බිඳ දැමීය. 

එබැවින්, අරගලය විසින් මතු කරන ලද ප්‍රශ්නය–නයිරෝබි සිට ඩකා දක්වා, කොළඹ සිට මැනිලා දක්වා සෑම ජෙන්-Z නැගිටීමක් විසින්ම සමාන හදිසිතාවයකින් මතු කරන ලද ප්‍රශ්නය–ජනතාවට විප්ලවවාදී ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට හැකියාව තිබේද යන්න නොවේ. 2022 අප්‍රේල් 28 සහ මැයි 6 මහා වැඩවර්ජන දෙක සහ ජූලි 9 වන දින ජනාධිපති මන්ධිරයට කඩා වැදීම, එම ප්‍රශ්නයට නිශ්චිත පිළිතුරක් ලබා දුන්නේය. ප්‍රශ්නය වන්නේ කම්කරු පන්තිය සතුව දේශපාලන මෙවලම–එනම්, හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ කොටසක් ලෙස සංවිධානය වූ සහ ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී විප්ලවයේ ඉදිරිදර්ශනය සඳහා සටන් කරන, නොනවතින විප්ලව න්‍යායෙන් සන්නද්ධ විප්ලවවාදී මාක්ස්වාදී පක්ෂය–තිබෙන්නේ ද යන්නයි. එය නොමැතිව ජනතාවගේ වෛෂයික විප්ලවවාදී ධාරිතාව ව්‍යාජ-වාම පාවාදීමේ මැදිහත්වීම හරහා ක්‍රමානුකූලව එහි ප්‍රතිවිරුද්ධය බවට, එනම් ජනතාව පෙරලා දැමීමට උත්සාහ කළ ධනේශ්වර පිළිවෙලම තහවුරු කිරීම බවටම, පරිවර්තනය වේ.

පාඩම් සහ මූලෝපායික නිගමන

වෝල් වීදිය වාඩිලෑම, කහ කබා උද්ඝෝෂණ සහ පසුගාමී රටවල ජෙන්-Z නැගිටීම් පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක විශ්ලේෂණය අතිශයින්ම වැදගත් මූලෝපායික නිගමන ගෙන දේ.

  1. පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත කැරැලි ගැසීම සමාජ පරිවර්තනය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය නමුත් මූලික වශයෙන් ප්‍රමාණවත් නොවන කොන්දේසියකි: මහජන අරගල මාලා තුන හරහාම පාලක පන්තිය පෙන්නුම් කර ඇත්තේ, ස්වයංසිද්ධ වීදි බලය සමාජ බලය බවට පරිවර්තනය කිරීමට කම්කරු පන්තියට දේශපාලන උපකරණ නොමැති නම්, වඩාත් දැවැන්ත හා අධිෂ්ඨානශීලී මහජන නැගිටීම් වලට එරෙහිව පවා එයට නොනැසී පැවතිය හැකි බවයි. 
  1. සේවා ස්ථානවල හා අසල්වැසි ප්‍රදේශවල ස්වාධීන කම්කරු ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනැගීම තීරණාත්මක සංවිධානාත්මක ඉදිරි ගමනයි: එවැනි කමිටුවලට කර්මාන්ත අංශ සහ කලාප හරහා වැඩ වර්ජන සම්බන්ධීකරණය කළ හැකිය, ක්ෂණික ආර්ථික ඉල්ලීම් පුළුල් දේශපාලන අරමුණු සමඟ සම්බන්ධ කළ හැකිය, සහ කම්කරු පන්තිය තම තීරණාත්මක සමාජ උත්තෝලනය (leverage) ක්‍රියාත්මක කරන ඒකාබද්ධ ව්‍යුහයන් නිර්මාණය කළ හැකිය. ICFI විසින් ගොඩනගන ලද ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය (IWA-RFC), ජාත්‍යන්තර පරිමාණයෙන් මෙම උපාය මාර්ගයේ සංවිධානාත්මක ප්‍රකාශනය නියෝජනය කරයි.
  1. සියලු ධනේශ්වර පක්ෂ හා කන්ඩායම් වලින් කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කිරීම හෙට්ටු කළ නොහැක: මෙහි තේරුම විවෘතව ධනේශ්වර ගැති පක්ෂ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම පමණක් නොව, මහජන අතෘප්තිය නැවත ධනේශ්වර කළමනාකරණය වෙත තල්ලු කරන ව්‍යාජ-වාම සංවිධාන දේශපාලනිකව නිරාවරණය කිරීම සහ පරාජය කිරීමයි.
  1. අරගලය ජාත්‍යන්තරීකරණය කිරීම අතිරේක අභිලාෂයක් නොව මූලෝපායික අවශ්‍යතාවයකි: ජෙන්-Z රැල්ල තුළ රටවල් ගණනාවක් හරහා මහජන කැරැල්ල එකවර පුපුරා යාම මෙන්ම එම රටවල් පුරා එහි පාවාදීමේ පොදු යාන්ත්‍රණයන් ක්‍රියාත්මක වීම පෙන්නුම් කරන්නේ අර්බුදය ගෝලීය බවත් කම්කරු පන්තියේ ප්‍රතිචාරය එලෙසම ගෝලීය විය යුතු බවත්ය. ජාතික පාලක පන්තිවලට කැරලි හුදකලා කිරීමට ඇති හැකියාව බිඳ දැමීම සඳහා විවිධ රටවල ධනවාදයේ ආර්ථික හා දේශපාලන මර්මස්ථාන වලට එකවර පහර දීම සඳහා වැඩ වර්ජන ක්‍රියාමාර්ග සහ ආරක්ෂක පියවර සැලසුම් කළ යුතුය. ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ කොටස් ලෙස සංවිධානය වූ අව්‍යාජ ජාත්‍යන්තරවාදී විප්ලවවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීම, ජාතික පිපිරීම් ධනේශ්වර පාලනයට ගෝලීය අභියෝගයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමේ පූර්ව කොන්දේසියයි.
  1. කම්කරු පන්තිය තුළ සහ විප්ලවවාදී තරුණයින් අතර සමාජවාදී විඥානය සඳහා අරගලය විප්ලවවාදී සාර්ථකත්වය සඳහා පූර්ව කොන්දේසියයි: ලෙනින් අවධාරනය කළ පරිදි සහ සියවසක් පුරා විප්ලවවාදී අත්දැකීම් සනාථ කර ඇති පරිදි, කම්කරු පන්තියට අවශ්‍ය වන්නේ දේශපාලන නායකත්වයක් නොමැතිකම නොව, දේශපාලන නායකත්වයේ ඉහළම ගුණාත්මකභාවයක්, එනම්, සමාජවාදී විප්ලවයේ ලෝක පක්ෂයේ කොටස් ලෙස සංවිධානය වූ, නොනවතින විප්ලවයේ වැඩ පිළිවෙළින් සන්නද්ධ වූ විනයගරුක විප්ලවවාදී පක්ෂ ය. “නායකත්වයක් නොමැති” දෘෂ්ටිවාදය මහජන ව්‍යාපාර නායකත්වයෙන් නිදහස් නොකරන අතර එය කම්කරු පන්තියේ අවශ්‍යතාවලට සතුරු වන බලවේගයන්ගේ ග්‍රහනයට ඒවා  නතු කර දමයි.

වාඩිලෑම, කහ කබා උද්ඝෝෂණ සහ ජෙන්-Z රැල්ල හරහා දිවෙන පොදු හුය පට වන්නේ වෛෂයික පන්ති අතෘප්තිය ගැඹුරු වීම සහ පාලක පන්තියට මර්දනය හෝ සංකේතාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් වසා දැමිය නොහැකි දේශපාලන අවකාශයන් නැවත නැවතත් විවෘත වීමයි. තීරණාත්මක ඓතිහාසික කර්තව්‍යය වන්නේ මෙම පුනරාවර්තන කැරැල්ල ස්වාධීන කම්කරු පන්ති නායකත්වය යටතේ සංවිධානාත්මක, සවිඥානික සමාජවාදී අරගලයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමයි. එම කාර්යය, එනම් සමාජවාදී විප්ලවයේ ලෝක පක්ෂය ලෙස හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව ගොඩනැගීම, අපගේ කාලයේ වඩාත්ම හදිසි දේශපාලන වගකීමයි.

සමාප්තයි.

යොමුව: 

[17] World Socialist Web Site, ‘What way forward in the struggle to bring down Macron?’ (5 April 2023) <https://www.wsws.org/en/articles/2023/04/06/pers-a06.html>   

[18] Lenin VI, What Is to Be Done? Burning Questions of Our Movement (1902) <https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1901/witbd/

[19] World Socialist Web Site, ‘The capitulation of Syriza and the lessons for the working class’ (23 February 2015) <https://www.wsws.org/en/articles/2015/02/23/pers-f23.html>   

[20] World Socialist Web Site, ‘Podemos enters Spanish government: (8 January 2020) “On Tuesday, the Spanish Socialist Party (PSOE) of Prime Minister Pedro Sanchez officially formed a coalition government with the pseudo-left Podemos party, the Spanish ally of Greece’s pro-austerity Syriza (“Coalition of the Radical Left”).” <https://www.wsws.org/en/articles/2020/01/08/pode-j08.html

[21] World Socialist Web Site, ‘How Syriza’s betrayals strengthened the extreme political right in Greece’ (27 June 2023) <https://www.wsws.org/en/articles/2023/06/27/etlb-j27.html> ; International Committee of the Fourth International, ‘The Political Lessons of Syriza’s Betrayal in Greece’ (13 November 2015) <https://www.wsws.org/en/articles/2015/11/13/icfi-n13.html>  

[22] Trotsky L, The Transitional Programme: The Death Agony of Capitalism and the Tasks of the Fourth International (1938) <https://www.marxists.org/archive/trotsky/1938/tp/> ; International Committee of the Fourth International, The Historical and International Foundations of the Socialist Equality Party  (Mehring Books 2008) <https://www.wsws.org/en/special/library/foundations-us/00.html

ජෙන්-Z නැගිටීම් සහ නායකත්වයේ අර්බුදය: ‘නායකත්වයක් නොමැති’ ව්‍යාපාර සහ ‘වාම ජනතාවාදයට’ එරෙහිව නොනවතින විප්ලවය – 4 කොටස Read More »

Economy

Impact of Iran war on global economy intensifies daily

By Nick Beams.

This article was originally published on the World Socialist Web Site on 24 March 2024.

As the US war on Iran nears the completion of its first month and deepens by the day, its effects on the global economy are intensifying.

In the recent period central banks and governments have sought to overcome major economic storms by throwing money at the problems, amounting to trillions of dollars. This has led to an unprecedented growth of debt while at the same time lifting the wealth of the financial oligarchs to unprecedented heights.

But in the growing crisis set off by the war, that “solution” is not possible. As is being increasingly pointed out, central banks may be able to print money, but they cannot print molecules. Printing money will not miraculously end the lack of oil.

The rapidly worsening situation was underscored yesterday by the director of the International Energy Agency, Fatih Birol, in remarks to a conference in Canberra, Australia.

He said the impact of the crisis was worse than the combined effects of two oil shocks of the 1970s—that which flowed from the quadrupling of prices in 1973–74 and the turbulence which followed the Iranian revolution in 1979. Even if military action halted immediately, the market would not recover quickly, he said.

That assessment has also been made by energy analysts at Goldman Sachs who have significantly increased their forecasts of higher prices, warning they could even reach the record set in 2008 of $147 per barrel.

The shutdown of the Strait of Hormuz has also sent the price of liquified natural gas (LNG) soaring as supplies are increasingly constricted.

The Financial Times (FT) reported at the weekend that countries around the world are “facing a cliff edge” as the flow of LNG from the regions comes to an end when a “handful of tankers from the region reach their destinations.”

After that there will be nothing from the Gulf state of Qatar, the supplier of a fifth of the world’s LNG, which stopped exports shortly after the war began.

Countries throughout the Asian region are the most heavily impacted so far because of their reliance on oil and LNG which comes through the Strait. Only one LNG cargo ship from the Gulf is still expected to arrive in Asia.

Thailand has to import 90 percent of its crude, half of which comes via the Strait. Some 30 percent of its LNG comes from the Middle East.

The situation in Pakistan is even more severe. Some 99 percent of its LNG imports came from Qatar last year. It has not received any supplies since the third day of the war.

India, which at present is considered the world’s fastest growing major economy and the world’s fifth largest after Japan, is also being hit on both the supply and financial fronts. Half of its energy imports come from the Gulf states. There are already widespread shortages of gas used for cooking.

The Gulf region is not only the country’s largest trading partner. India’s international financial position is being impacted because of remittances sent home by workers amounting to more than $50 billion a year.

According to Priyanka Kishore of the research consultancy Asia Decoded, whose remarks were cited in the FT, the Indian currency, the rupee, “is among the most exposed EM [emerging market] currencies to the Iran war.”

“Also at risk is the sizable flow of remittances from the Middle East, which plays an important role in containing the current account deficit in the face of a widening trade gap.”

From the beginning of the war, the Indian central bank has been using its foreign exchange reserves to try to prevent a fall in the value of the rupee which has dropped against the US dollar and has been hitting record lows. The fear is that a collapse in the currency’s value will push up interest rates and hit the financial system.

In the words of analysts at one Mumbai-based financial services firm, an extended war will likely “trigger stress across all financial markets in India.” Before the war the governor of the Reserve Bank of India, Sanjay Malhotra, described the Indian economy as being in a “sweet spot,” with strong growth and low inflation. It now threatened to rapidly turn sour.

The war is not only causing disruption to oil and gas supplies, but a range of other commodities is also being hit. These include the supply of urea, a source of nitrogen-based fertilisers vital for agriculture around the world and sulphur also vital for the production of fertilisers.

There have been warnings that if the disruption caused by the war continues the situation will be much worse than 2022 in the wake of the Russian invasion of Ukraine.

Helium, a by-product of natural gas processing, for which Qatar provides around a third of the global supply, is also being impacted. It is a vital raw material in the production of computer chips.

In a comment this week FT columnist Tej Parikh pointed to the potential effect of the war on the artificial intelligence (AI) boom which for the past three years “has propped up global trade and investment and pushed stock markets from the US to Asia to record highs.”

“Investors have committed trillions of dollars to the technology, one of the most power-hungry inventions ever, on the assumption of ample energy supplies and a slick chip production line that can cross more than 70 borders before reaching the final consumer. But the Iran war is exposing the fragilities in the AI supply chain.”

Both South Korea and Taiwan, which are centres of global chip production, rely heavily on oil to supply energy, most of which comes through the Strait of Hormuz.

Parikh laid out a scenario in which apart from the effect of higher petrol and diesel prices, which are already raising all transport costs, the continuation of the war had the potential to hit the AI boom and set off financial turbulence in the US.

“If the conflict lingers,” he wrote, “chip prices will steepen as manufacturers ration and compete for tighter supplies. Eventually, production would seize up. In the US, elevated energy costs would make present and future data centres less viable. High tech valuations will unwind, and debt borrowed against AI assets would be at risk.”

No one can predict the exact course of economic and financial events arising from the war and its continuation but after more than three weeks the direction is clear.

As the well-known economic and financial analyst Mohamed El-Erian noted in an X post: “Consensus is shifting, and rightly so. This third week of the war has fuelled a shift from a short-term energy disruption to long-term structural damage. With that, the broader fallout… poses an increasing threat to global economic wellbeing and financial stability.”

Signs of the latter are emerging most sharply in the UK where there was what has been described as a “rout” in the market for 10-year governments, or gilts as they are known, has developed over the past several days.

The yield or interest rate on the 10-year gilt rose yesterday by 0.11 percentage points—a significant move where “normal” movements are fraction of that—to 5.1 percent, the highest level since 2008. One of the main reasons for the rise is that the previous expectation the Bank of England would cut interest rates has been shattered and replaced by the belief that, with inflation on the rise, the central bank will lift them, possibly four times this year.

This shift has the potential for significant financial turbulence as investors and speculators who have made massive bets, with large amounts of borrowed money, are caught out and are forced to exit their positions by selling financial assets.

Impact of Iran war on global economy intensifies daily Read More »

IMG 0724

ට්‍රම්ප්  කොංග්‍රසයේ දී කළ ෆැසිස්ට්වාදී කතාවට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එ.ජ) පිළිතුරු දෙයි

ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 පෙබරවාරි 25 වන දින The Socialist Equality Party replies to Trump’s fascist address to Congress’ යන හිසින් පළවූ ඩෙවිඩ් නෝර්ත් විසින් ඉදිරිපත් කළ කතාවේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Image Not Found
2026 පෙබරවාරි 24 වන අඟහරුවාදා වොෂින්ටනයේ එක්සත් ජනපද කැපිටල් හි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩල සභා ගර්භයේදී කොංග්‍රසයේ ඒකාබද්ධ සැසිවාරයට ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් රාජ්‍ය තත්ව (State of the Union) දේශනය පවත්වයි. [ඡායාරූපය: ධවල මන්දිර වෙබ් අඩවිය]

ධනවාදී ද්වි-පක්ෂ ක්‍රමය වසර 150ක් තිස්සේ ක්‍රියාත්මක වන එක්සත් ජනපදයේ, පාලක පන්තියේ ප්‍රතිපත්ති සහ අවශ්‍යතාවලට සැබවින්ම විරුද්ධ වන සියලු දෙනාටම ජනතාව ඇමතීමේ අයිතිය අහිමි කරනු ලැබ තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ට්‍රම්ප්ගේ රාජ්‍ය තත්ව දේශනයට පමණක් නොව, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ ඊට පිළිතුරට ද රූපවාහිනී මගින් කරන ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් කිරීමට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයට අවස්ථාව ලබා දී තිබුනේ නම්, අපි කියන්නෙ  මෙයයි.

***

සුභ සන්ධ්‍යාවක්. රාජ්‍ය තත්වය පිළිබඳ අපගේ තක්සේරුව ඉදිරිපත් කිරීමට ලැබෙන මෙම දුර්ලභ අවස්ථාව සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය සාදරයෙන් පිළිගනී.

සසප නියෝජිතයෙකු ලෙස කතා කරමින්, මම මෙම ප්‍රකාශයන් මගින් අමතනු ලබන්නේ, එක්සත් ජනපදයේ කම්කරුවන්ට සහ තරුණයින්ට පමණක් නොව, ලොව පුරා සිටින අපගේ පන්ති සහෝදර සහෝදරියන්ට ය. ඔබ අපගේ සතුරන් නොවේ. ධනේශ්වර ක්‍රමයේ අර්බුදය විසඳීම සඳහා මංමුලා සහගත උත්සාහයක් ලෙස බල-උමතු කතිපයාධිකාරය විසින් දියත් කරන ඕනෑම යුද්ධයකට ඇමරිකානු වැඩ කරන ජනතාව විරුද්ධ වන අතර කිසිදු අයුරකින් එයට සහභාගී වීමට ඔවුන් කැමති නැත.

ඔබ නැරඹූ දේ–ඔබට දරාගත හැකි  වී නම්–විකෘතරූපී හා ආත්මගෞරවය කෙලෙසන දසුනකි.  පැය දෙකකට ආසන්න කාලයක් ට්‍රම්ප් වෛරය, තර්ජන සහ අමනාපය වගුරුවමින් සිටියා. ස්පීල්බර්ග්ගේ ලින්කන් පිළිබඳ සිනමා චරිතාපදානයේ, ශ්‍රේෂ්ඨ රැඩිකල් නායක තැඩියස් ස්ටීවන්සන් (Thaddeus Stevens)  පිළිකුල් සහගත ප්‍රතිගාමී කොන්ග්‍රස් සභිකයෙකුට බැණ වදින දර්ශනයක් තිබේ. ස්ටීවන්ස් ප්‍රකාශ කරන පරිදි,  ඔහු  “සදාචාරයේ මළකඳකි …  මිනිසෙකුට වඩා උරගයෙකි.” ට්‍රම්ප් හිස ඉහළට සහ පහළට වනමින්, කටුස්සෙකුගෙ වැනි තොල් ලෙවකමින් සහ ඔහුගේ ගොබ්බ කතා කටින් පිට කරන ආකාරය  දුටු විට,  ස්ටීවන්ස්ගේ වචන මගේ මතකයට නැගුනි.

ඒ සමගම එහි කොංග්‍රස් කොංග්‍රස් සභික සභිකාවියන් ද සිටියහ. කිහිප දෙනෙකු හැර, ඔවුන් තවත් ශ්‍රේෂ්ඨ ඇමරිකානුවෙකු වන මාර්ක් ට්වේන් (Mark Twain) ගේ වචන සනාථ කරයි: “කොංග්‍රසය හැර වෙනත් පැහැදිලිව ස්වදේශිකවූ ඇමරිකානු අපරාධ පන්තියක් නොමැති බව කරුණු සහ සංඛ්‍යාලේඛන මගින් බොහෝ විට පෙන්විය හැකිය.”

එක් පැත්තක රිපබ්ලිකන් ෆැසිස්ට්වාදීන් රංචුවක් වාඩි වී සිටි අතර, ඔවුන්ගේ Führer [හිට්ලර්] හුස්ම ගැනීම සඳහා විරාමයක් තබන සෑම අවස්ථාවකම ඔවුන්, එකවර පැන, නැගී සිටිමින් “Sieg Heil” (”ජය වේවා”) හි ඇමරිකානු  අනුවර්තනය “USA, USA!” ලෙස කෑගසමින් ගොරවන්නට විය. 

අනෙක් පැත්තෙන් ව්‍යාජ විපක්ෂය වන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ බියගුලු නියෝජිතයෝ, තම ඔඩොක්කුවේ දෑත් බැඳගෙන, “අපේ රට විනාශ කරන,” “පිස්සු”, “රෝගී මිනිසුන්”,  “වංචා කරන්නන්” ලෙස ඔවුන්ව හැඳින්වූ මිනිසෙකුගෙන් පැය දෙකකට ආසන්න කාලයක් විවෘත අපහාස, බැණ වැදීම් සහ උසිගැන්වීම් විඳදරා ගනිමින් වාඩි වී සිටියහ. එය අවසන් වූ පසු, ඔවුන් සභා ගර්භයෙන් පිටතට ගොස් මයික්‍රෆෝනය හිටපු සීඅයිඒ නිලධාරියෙකු වන ආණ්ඩුකාර අබිගේල් ස්පාන්බර්ගර් (Abigail Spanberger) වෙත භාර දුන් අතර, ඇය “වියදම් දැරිය හැකි බව” සහ “දක්ෂ කළමනාකරණය” පිළිබඳ නිදිමත ඇති කරන ආකරයේ නිෂ්ප්‍රභා කිරීමක්  ඉදිරිපත් කළේය.

2026 දී ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ තත්වය මෙයයි. ෆැසිස්ට් ජනාධිපතිවරයෙක් සහ කීකරු විපක්ෂයක්. එය, කොල්ලය කළමනාකරණය කරන්නේ කුමන කන්ඩායමද යන්න මත පමණක් බෙදී ඇති, ලාභය ආරක්ෂා කිරීම, යුද්ධ කිරීම, කම්කරු පන්තිය මර්දනය කිරීම යන අත්‍යවශ්‍ය දේවලින් එක්සත් වූ පාලක පන්තියකි.

පෙර දින රාත්‍රියේ ඒ කාමරේ සිටි කිසිවෙක් ඔබ  වෙනුවෙන් කතා කළේ නැත.

ෆැසිස්ට්වාදයට එරෙහි, අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි, බිලියනපති කතිපයාධිකාරයේ ආඥාදායකත්වයට එරෙහි සටන, කැපිටල් හි කිරිගරුඬ කොරිඩෝවෙන් නොපැමිණෙනු ඇත. එය පැමිණෙනු ඇත්තේ පහලිනි–එනම්,කර්මාන්තශාලා, ගබඩා, රෝහල්, පාසල්, වැඩ කරන ජනතාව සැබවින්ම ජීවත් වන සහ වැඩ කරන නිවහන් ප්‍රදේශ වලිනි. එය සමාජවාදී වැඩපිළිවෙලක පදනම මත කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීමකින් පැමිණෙනු ඇත. නැතහොත් එය කිසිසේත්ම පැමිනෙනු නැත.

ට්‍රම්ප්ගේ කතාව අමූලික බොරු පොදියක් විය. ආර්ථිකය “පෙර  නොවූ විරූ ආකාරයකින් වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් ප්‍රසාරනය වන ” බවත් “මිල ගණන් කඩා වැටෙමින් පවතින” බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කළේය. පුනරුච්චාරණය මගින් ප්‍රචාරණය යථාර්ථයක් බවට පත් කළ හැකි යයි හඟින්නා සේ, ඔහු පෙට්‍රල් මිල ගණන් සහ හදිසියේ පහළ වූ ආයෝජන පොරොන්දු ගැන පුරසාරම් දෙඩුවේ, රැකියා, වැටුප් සහ තීරුබදු පිළිබඳ තෝරාගත් සහ විකෘති කරන ලද සංඛ්‍යා මාලාවක් ඉදිරිපත් කරමිනි. මෙය, සෑම කම්කරුවෙකු ම දන්නා කරුණු–එනම්, මූලික අවශ්‍යතා සඳහා මිල ගණන් දැරිය නොහැකි බවත්, සමාජය කොල්ලකෑමට ලක්වන අතර බිලියනපතියන් මහජන මුදල් ගිජු ලෙස ගිල දමන බවත්–වසන් කිරීම අරමුණු කරගත් මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද විකුණුම්කරුවෙකුගේ අලෙවිකරණය පිළිබඳ උස් ස්වරයකි. 

තම ICE නියෝජිතයන් විසින් මිනියාපොලිස් හි රෙනී නිකොල් ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටි ඝාතනය සිදු කරනු ලැබ තිබියදීත්, ඔහුගේ පරිපාලනය මගින් එම ඝාතන සාධාරණීකරණය කරනු ලැබ තිබියදීත් සහ ඔහුගේ උප ජනාධිපති විසින් ගුඩ්ගේ මරණය “ඇය විසින්ම නිර්මාණය කරන ලද ඛේදවාචකයක්” බව  ප්‍රකාශ කරනු ලැබ තිබියදීත්, කොංග්‍රසය ඉදිරියේ පෙනී සිටි ජනාධිපතිවරයා ඔවුන් ගැන එක වචනයක්වත් කතා කළේ නැත. ඒ වෙනුවට, “ඇමරිකානු රජයේ පළමු රාජකාරිය වන්නේ නීතිවිරෝධී විදේශිකයන් නොව ඇමරිකානු පුරවැසියන් ආරක්ෂා කිරීම” බව තහවුරු කරන ලෙස ඔහු ඉල්ලා සිටි විට, ඒ වෙනුවෙන් නැගී සිටීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ගැන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය උපහාසයට ලක්කරමින් අවුස්සනු ලැබීය.

ඔහු මිනසෝටා හි සෝමාලි ප්‍රජාව ඇමරිකානු ජනතාවගෙන් බිලියන ගණනක් “කොල්ල කෑ” “මුහුදු කොල්ලකරුවන්” ලෙස හංවඩු ගසමින් වර්ගවාදී බොරු රාශියක් මුදා හැරියේය. හොලොකෝස්ටය [නාසි ජන සංහාරය] සඳහා අඩිතාලම දමන අතර නාසීන් යුදෙව්වන්ට එරෙහිව භාවිතා කළ භාෂාව මෙයයි. ට්‍රම්ප් “දූෂණය” ගැන කතා කරන්නේ, වෝල් වීදිය, පෙන්ටගන් කොන්ත්‍රාත්කරුවන් සහ නීතිය ලියන බිලියනපතියන් විසින් දිනපතා සිදු කරන ලද කොල්ලකෑම් සම්බන්ධයෙන් නොව, වැටලීම්, සමූහ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ නගර ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව විසින් අත්පත් කර ගැනීම සඳහා කඩතුරාවක් නිර්මාණය කිරීමට ය. මිනියාපොලිස් හි සිදු කළ දේ වෙනත් තැන් වලද සිදු කරනු ඇති බවට ඔහු තර්ජනය කළේය.

“ඇමරිකාව බේරා ගැනීමේ පනත” යටතේ, ට්‍රම්ප් “නීති විරෝධී විදේශිකයන් සහ අනෙකුත් අය” ඡන්දය දීම තහනම් කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර, කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැතිව, “වංචා කිරීම බහුලව සිදුවන” බව ප්‍රකාශ කළේය. මෙය රිපබ්ලිකන් ජයග්‍රහණයක් ලබා නොදෙන ඕනෑම මැතිවරණ ප්‍රතිඵලයක් සුජාත නොවන බවට වන පූර්වගාමී ප්‍රකාශයකි. නාසි ජර්මනියේ ගෙස්ටාපෝ නියෝජිතයන් මෙන්,  අනන්‍යතාව විමසන ICE විසින් අධීක්ෂණය කරන ලදුව, තුවක්කු බැරල යටතේ ඉදිරි මැතිවරණ පැවැත්වීමට ට්‍රම්ප් සූදානම් වන අතර, ඡන්දදායකයින් මර්දනය කිරීමට, බිය ගැන්වීමට සහ විරුද්ධ පක්ෂය අපරාධකරණය කිරීම සඳහා වන සැලැස්මකි.

ට්‍රම්ප්ගේ කතාව අධිරාජ්‍යවාදී මැරකම් හා ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට තම අභිමතය පරිදි ආක්‍රමණය කිරීමට, බෝම්බ දැමීමට, ඝාතනය කිරීමට සහ පැහැර ගැනීමට ඇති “අයිතිය” සැමරීමක් ද වෙයි. ඔහුගේ ප්‍රකාශ අතරතුර ඔහු වෙනිසියුලාවේ මිලිටරි ආක්‍රමණය–සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම සහ එහි තේරී පත් වූ ජනාධිපතිවරයා පැහැර ගැනීම–අගය කළ යුතු ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැලකීය. වැටලීමේදී තුවාල ලැබූ හෙලිකොප්ටර් නියමුවෙකුට ගෞරව පදක්කමක් ප්‍රදානය කළ ඔහු දඩයම් ගමනක්  තලු මරා විස්තර කරන මිනිසෙකු මෙන් එම මෙහෙයුම විස්තර කළේය.

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නියුරම්බර්ග් නඩු විභාගවලදී ස්ථාපිත කරන ලද ප්‍රමිතීන්ට අනුව, මෙය නීති විරෝධී “සාමයට එරෙහි අපරාධයක්” වන අතර එය නාසි විත්තිකරුවන් එල්ලුම් ගහට යැවූ ක්‍රියාවන්ට සමාන කළ හැකිය. නමුත් ට්‍රම්ප් පාලන තන්ත්‍රය සඳහා, ජාත්‍යන්තර නීතිය, ජාතීන්ගේ ස්වෛරීභාවය සහ යටත් කර ගැනීමෙ යුද්ධ තහනම, රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ පැවසූ පරිදි, පසෙකට අතුගා දැමිය යුතු  “වියුක්තයන්ය”. එක්සත් ජනපදය “ඔවුන්ගේ ධීවර කර්මාන්තයටද ඉතා බරපතල ලෙස හානි කර ඇත. කිසිවෙකු මසුන් ඇල්ලීමට යාමට කැමති නැත” යනුවෙන් ට්‍රම්ප් පුරසාරම් දොඩමින්, කැරිබියන් සහ පැසිෆික් කලාපයේ සිදු කරන ලද ධීවරයින්ගේ ඝාතන පිළිබඳ  පරපීඩාකාමී  කෲර-සතුටින් සඳහන් කළේය.

ගාසා තීරය පැවැත්මෙන් මකා දමා ඇත.”පලස්තීන” යන වචනය කතාවේ දක්නට නොලැබුණි. ඇමරිකානු අවි සහ දේශපාලනික සහ සැපයුම් සහාය ඇතිව, පිරිමින්, කාන්තාවන් සහ ළමුන් දස දහස් ගණනක් මරා දමා ඇත; රෝහල් විනාශ කර ඇත; විශ්ව විද්‍යාල සමතලා කරන ලදී; සිවිල් ජනතාවක් කුසගින්නේ හා බෝම්බ හෙලීමට ලක්ව ඇත. ට්‍රම්ප් මැදිහත්ව සමථ කළ බව කියන සටන් විරාමයට පටහැනිව ඊශ්‍රායලය ගුවන් ප්‍රහාර දිගටම සිදු කරයි. ඊනියා සටන් විරාමයෙන් පසු සිය ගණනක් මිය ගොස් ඇත. ජන සංහාරය ඉදිරියට යන අතර, එය සක්‍රීය කළ ජනාධිපතිවරයා එය විසඳා ඇති බව ප්‍රකාශ කර ඇත.

ඉරානය ගැන සඳහන් කිරීමට පෙර ට්‍රම්ප් මිනිත්තු 90 කට වඩා කතා කළේ, එක්සත් ජනපදය යුද්ධයක් දියත් කිරීමට සැලසුම් කරන්නේ ඇයි සහ කවදාද යන්න දැන ගැනීමට රටේ කිසිවෙකුට අයිතියක් නැති සෙයිනි. අවසානයේ, 2003 න් පසු මැද පෙරදිග විශාලතම එක්සත් ජනපද හමුදා යෙදවීම දැන් සිදුවෙමින් පවතිද්දී ඔහු ඉරානය ගැන සඳහන් කළේ වාක්‍ය කිහිපයක්  පමණි; එම ප්‍රකාශ මගින් කිසිවක් පැහැදිලි නොකෙරුණි.

එක්සත් ජනපද සහ ජාත්‍යන්තර පාලක පන්තියේ ප්‍රමුඛ පුද්ගලයන්  ගේ නාම ලේඛනයක් බදු වූ එප්ස්ටයින් ලිපිගොනු ගැන සඳහනක් නොවීය. බිලියනපතියන්, දේශපාලනඥයින්, බුද්ධිමතුන්, තාක්ෂණික විධායකයින් සහ රාජකීයයන් ආදී, වරදකරු කරන ලද ළමා ලිංගික ජාවාරම්කරුවෙකුගේ කක්ෂය හරහා භ්‍රමණය වූ ඇමරිකානු සහ ජාත්‍යන්තර ධනවාදී කතිපයාධිකාරයේ පරිහානියට පත් සමාජ විශ්වය හෙළිදරව් කරන පිටු මිලියන 3 කට අධික ලේඛන නිකුත් කෙරුණද, ඡායාරූප, ගුවන් ගමන් ලොග් සටහන් සහ සාක්ෂිකරුවන්ගේ සාක්ෂි මගින් ලේඛනගත කර ඇති, එප්ස්ටයින් සමඟ දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති සමීප සම්බන්ධතාවයක් තිබූ ජනාධිපතිවරයා, කිසිවක් ප්‍රකාශ කළේ නැත. ට්‍රම්ප්ගේ කතාව පැවැත් වූ දිනයේදී, NPR පරීක්ෂණයක් වාර්තා කළේ, ට්‍රම්ප්ට චෝදනා එල්ල කරන එප්ස්ටයින් සම්බන්ධ වාර්තා අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ඉවත් කර හෝ රඳවාගෙන ඇති බවයි. ඉන්, රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය විසින් සිදු කරනු ලබන වසන් කිරීම අවධාරනය කරයි. 

එප්ස්ටයින් ලිපිගොනු මගින් පරිහානිගතයන් ගෙන් සැදුම්ලත් පාලක පන්තියක් හෙළිදරව් කෙරේ. ක්ලින්ටන් සහ ට්‍රම්ප්, සමර්ස් සහ බැනන්, ලිබරල් ශාස්ත්‍රාලිකයන් සහ ෆැසිස්ට් ක්‍රියාකාරීන් ආදී වශයෙන් පක්ෂ දෙකම ඊට සම්බන්ධ වී ඇති බැවින් දෙපක්ෂයම ඒවා සාකච්ඡා කිරීමට කැමති නැත.

දැන් අපි ඩිමොක්‍රටිකයන් වෙත හැරෙමු. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය විරුද්ධ පක්ෂයක් නොවේ. එය ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ පක්ෂයකි. එහි කාර්යය වන්නේ සමාජ විරෝධය අවශෝෂණය කර උදාසීන කිරීම, කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන දේශපාලන ව්‍යාපාරය ඇවිරීම සහ ධනවාදයට කිසිදු අභියෝගයක් පහළින් මතු නොවන බව සහතික කිරීමයි.

පක්ෂයේ නිල පිළිතුර ලබා දුන්නේ සෙනෙට් සභිකයෙකු හෝ කොංග්‍රස් සභිකයෙකු විසින් නොව වර්ජිනියා ආණ්ඩුකාර අබිගේල් ස්පාන්බර්ගර් (Abigail Spanberger) විසිනි. සෑම විටම ඔවුන්ගේ විකල්ප විවෘතව තබා ගනිමින්, බර්නි සැන්ඩර්ස් හෝ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා ඔකාසියෝ-කෝර්ටෙස්, ට්‍රම්ප්ට ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ ප්‍රතිචාරය දැක්වීම සඳහා බල කර ඉල්ලා සිටියේ නැත.

පුරෝකථනය කළ හැකි පරිදි, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය, හිටපු සීඅයිඒ ක්‍රියාකාරිනියක් [පිළිතුරු කතාව සඳහා] ඉදිරිපත් කළ අතර, ඇය ඇගේ බුද්ධි අංශ අක්තපත්‍ර කැඳවා ගනිමින් ට්‍රම්ප් “චීනයට වාසි ලෙස ආර්ථික බලය සහ තාක්‍ෂණික ශක්තිය පවරා දෙන” බවත් “රුසියානු ඒකාධිපතියෙකුට හිස නමන” බවත් සඳහන් කරමින් අනතුරු ඇඟවූ අයෙකි. එම පණිවිඩය වැඩ කරන ජනතාව ඉලක්ක කර ගෙන නොව පාලක පන්තිය වෙත යොමු කරන ලද්දකි: අපි විශ්වාසදායකයි, අපි බැරෑරුම්, අපට වැඩි නිපුණතාවයකින් සහ වඩා අඩු මහජන විපිළිසර වීම් ඇතිව අධිරාජ්‍යය පවත්වාගෙන යාමේ හැකියාව තිබේ. 

ස්පාන්බර්ගර් නොකියූ දෙය වනාහි ස්වයං-චෝදනා පත්‍රයකි. ඇය ICE අහෝසි කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේ නැත. ඇය රෙනී ගුඩ් හෝ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිගේ නම් සඳහන් කළේ නැත. ඇය වෙනිසියුලාව ආක්‍රමණය කිරීම හෝ ගාසා තීරයේ ජන සංහාරය හෙළා දුටුවේ නැත. ඇය ඩොලර් ට්‍රිලියන ප්‍රමාණයේ මිලිටරි අයවැයට හෝ සමාජ වැඩසටහන් කපා දැමීම අභියෝග කළේ නැත.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය මර්දනයේ සහ යුද්ධයේ යන්ත්‍රයට විරුද්ධ නැත. ඔවුන් විරුද්ධ වන්නේ ට්‍රම්ප් එය ක්‍රියාත්මක කරන රළු ආකාරයට පමණි.

ඒකාධිපතිත්වයක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ට්‍රම්ප්ට ඩිමොක්‍රටික් දේශපාලනඥයින් කායිකව තලා දැමීමට අවශ්‍ය නොවේ. සැලකිය යුතු දෙයක් නම්, ඩිමොක්‍රටික් කොංග්‍රස් සභිකයෙකු වන අල් ග්‍රීන් (Al Green), ට්‍රම්ප්ගේ වර්ගවාදය හෙළා දකින පුවරුවක් ඔසවාගෙන සිටියදී ආරක්ෂකයින් විසින් ඔහුව සභා ගර්භයෙන් ඇදගෙන යද්දී ඔහුගේ පක්ෂ සගයන්ගේ කිසිදු විරෝධයක් පල නොවීමයි.

කොංග්‍රස් සභාවේ යල් පැන ගිය ක්‍රියා පටිපාටිවලට හානි කරන කුමන හෝ දෙයක් කළහොත්, එය ඔවුන්ට පාලනය කළ නොහැකි මහජන විරෝධය සහ මහා කම්කරු පන්ති ක්‍රියාමාර්ග දිරිමත් කරනු ඇතැයි ද, එය ධනේශ්වර ක්‍රමයට තර්ජනයක් වනු ඇතැයි ද ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය බිය වෙයි.

කම්කරු පන්තිය තමන් වෙනුවෙන් කතා කළ යුතුය

ආණ්ඩුකාර ස්පාන්බර්ගර් ඇගේ ප්‍රකාශය ආරම්භ කළේ, එක්සත් ජනපදය පදනම් වී ඇත්තේ ” රජයෙන් වඩා හොඳ දේ ඉල්ලා සිටීම සදහා ජනතාවට එකට එකතු විය හැකිය” යන අදහස මත බව පවසමිනි.

එය බොරුවකි. බියගුල්ලෙකු නොවන තෝමස් ජෙෆර්සන් ඇත්ත වශයෙන්ම ලිව්වේ පීඩාකාරී රජයකට මුහුණ දෙන විට, “එය වෙනස් කිරීමට හෝ අහෝසි කිරීමට සහ නව රජයක් පිහිටුවීමට ජනතාවට අයිතිය ඇති ” බවයි. එක්සත් ජනපදයේ පුරෝගාමී ආරම්භකයින් (The Founders) III වන ජෝර්ජ් රජුගෙන් “වඩා හොඳ දෙයක් ඉල්ලා සිටියේ” නැත. ඔවුන් නිදහස ප්‍රකාශ කර වසර අටක විප්ලවවාදී යුද්ධයක් දියත් කළහ. අද දින කම්කරු පන්තියට පන්නරය ලබා දිය යුතු සම්ප්‍රදාය එයයි.

වසර දෙසිය පනහකට පසු, කම්කරු පන්තියේ ඉල්ලීම ට්‍රම්ප් හෝ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය “වඩා හොඳින් කටයුතු කළ යුතුය” යන්න නොවිය යුතුය. ස්වයං-මුළාවේ දේශපාලනයෙන් බිඳී යාමට කාලය පැමිණ තිබේ.

ඊයේ රාත්‍රියේ සිදු වූ දර්ශනයෙන් ඉගෙන ගත හැකි කේන්ද්‍රීය පාඩම නම්, ඇමරිකානු ධනවාදයේ දේශපාලන ක්‍රමය තුළ කම්කරු පන්තියට හඬක් නොමැති බවයි. පක්ෂ දෙකෙන් එකකින් වත් ඔබේ අවශ්‍යතා නියෝජනය නොවේ. පක්ෂ දෙකෙන් එකකින් වත් ඔබේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා නොවේ. නිල දේශපාලනයේ සමස්ත රාමුවම පවතිනුයේ, කම්කරු පන්තිය තමන් පන්තියක් ලෙස හඳුනා ගැනීමෙන්, ස්වාධීනව සංවිධානය වීමෙන් සහ එය සූරාකන පන්තියට එරෙහිව තමන්ගේම අවශ්‍යතා සඳහා සටන් කිරීමෙන් වැළැක්වීම සඳහා ය.

මෙය වෙනස් විය යුතුයි. කම්කරු පන්තිය තමන් වෙනුවෙන් කතා කළ යුතුයි.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය කැඳවුම් කරන්නේ:

ICE සහ සංක්‍රමණික භීෂණයේ සමස්ත යාන්ත්‍රණයම අහෝසි කිරීම. සංක්‍රමණික සේවකයින් ඇමරිකානු කම්කරු පන්තියේ සතුරන් නොවේ. ඔවුන් ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ කොටසකි. සංක්‍රමණිකයින් බිල්ලට ගැනීම පාලක පන්තියේ අවි ගබඩාවේ ඇති පැරණිතම අවියයි; සූරාකන්නන්ට එරෙහිව සූරාකෑමට ලක්වන අයගේ එකමුතුකම වැළැක්වීම සඳහා වාර්ගික හා ජාතික බෙදීම් හිතාමතාම වගා කිරීම සිදු කරනු ලබයි. සියලුම සංක්‍රමණිකයින් හට පූර්ණ පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සඳහා අපි බලකර සිටිමු.

රෙනී ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිගේ ඝාතන කම්කරු පන්තියේ කමිටු විසින් ස්වාධීනව විමර්ශනය කළ යුතුය. උණ්ඩ පත්තු කළ නියෝජිතයන්ගේ සිට නියෝග ලබා දුන් නිලධාරීන් දක්වා වගකිව යුතු අය යුක්තිය හමුවට පමුණුවා ගත යුතුය.

අධිරාජ්‍යවාදී මිලිටරි මෙහෙයුම් සියල්ල වහාම අවසන් කිරීම. මැද පෙරදිගින් සෑම සොල්දාදුවෙක්ම ඉවත් කරනු. කියුබාව අවහිර කිරීම අවසන් කරනු. වෙනිසියුලාවේ වාඩි ලෑම අවසන් කරනු. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයට සූදානම් වීම නවත්වනු. ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ කොල්ලකාරී අවශ්‍යතා සඳහා එක් ඩොලරයක්වත්, එක් ජීවිතයක්වත් ලබා නොදෙනු. ඩොලර් ට්‍රිලියන ගණනක මිලිටරි අයවැය කම්කරු පන්තියේ සමාජ අවශ්‍යතා–සෞඛ්‍ය සේවා, නිවාස, අධ්‍යාපනය, යටිතල පහසුකම්–සපුරාලීම සඳහා හරවා යවනු.

කතිපයාධිකාරය අත්පත් කර ගැනීම. බිලියනපතියන් 905 දෙනෙකු අත ඩොලර් ට්‍රිලියන 7.8 ක් සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති අතර, මිලියන සංඛ්‍යාත පිරිසකට සෞඛ්‍ය සේවා, නිවාස සහ ආහාර නොමැති වීම ධනේශ්වර ක්‍රමයේ තර්කනය ප්‍රකාශ කරයි. බැංකු, යෝධ සංගත, හෙජ් අරමුදල්, තාක්ෂණික ඒකාධිකාරයන් කම්කරු පන්තියේ පොදු අයිතිය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය යටතේ තැබිය යුතුය. සූරාකෑම, සමපේක්ෂනය, වංචාව සහ බහුතරයේ දරිද්‍රතාවය හරහා රැස් කරගත් කතිපයාධිකාරීත්වයේ අශෝභන ධනය අත්පත් කර ගෙන සමාජ වැඩසටහන් දැවැන්ත ලෙස ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා අරමුදල් සැපයීමට භාවිතා කළ යුතුය. 

සමාජ වැඩසටහන් සඳහා වන සියලු කප්පාදු ආපසු හැරවීම සහ සමාජ අයිතිවාසිකම් ස්ථාපිත කිරීම. සෞඛ්‍ය සේවා (Medicaid) වලින් සොරකම් කරන ලද සෑම ඩොලරයක්ම නැවත ලබා දීම. ආහාර මුද්දර සුදුසුකම් නැවත ලබා දීම, නොමිලේ මහජන සෞඛ්‍ය සේවා, විශ්ව විද්‍යාල මට්ටම දක්වා නොමිලේ රාජ්‍ය අධ්‍යාපනය, දැරිය හැකි නිවාස සහ සෑම සේවකයෙකුටම සුරක්ෂිත විශ්‍රාම වැටුපක් සහතික කිරීම කළ යුතුය. මේවා මනෝරාජික ඉල්ලීම් නොවේ. කම්කරු පන්තියේ ශ්‍රමය විසින් නිර්මාණය කරන ලද නමුත් දැන් පාලක පන්තිය විසින් පොදි ගසාගෙන ඇති ධනය පවතී. කාර්යය වන්නේ එය ආපසු ලබා ගැනීමයි.

සෑම කර්මාන්ත ශාලාවකම, වැඩබිමකම සහ නිවහන් ප්‍රදේශයකම ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනැගීම. බොහෝ කලකට පෙර ආයතනික කළමනාකරණයේ අනුබද්ධ ආයතන බවට පරිවර්තනය වී ඇති වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය මෙම සටනට නායකත්වය නොදෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ ආයතනික අවශ්‍යතා කම්කරු පන්තිය විනාශ කරන පද්ධතියම ආරක්ෂා කිරීම සමඟ බැඳී ඇත. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ ක්‍රියාකාරී කමිටු හරහා කම්කරුවන් ස්වාධීනව සංවිධානය විය යුතු අතර, එය අන් කිසිවෙකුට නොව කම්කරුවන්ටම පමනක් වග වීමට බැඳී සිටිය යුතුය. මෙම කමිටු කර්මාන්ත හරහා, ප්‍රාන්ත රේඛා හරහා, ජාතික දේශසීමා හරහා, ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ අරගල ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා වන සංවිධානාත්මක රාමුව වන කම්කරුවන්ගේ ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර සන්ධානය (IWA-RFC කක්‍රිකජාස) හරහා සම්බන්ධ විය යුතුය.

මහා වැඩ වර්ජනයක් සඳහා කොන්දේසි සකස් කිරීම. ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්බුදය, එකම කතිපයාධිකාරීන් විසින් අරමුදල් සපයා ධනේශ්වර පක්ෂ දෙකක් විසින් පාලනය කරනු ලබන දූෂිත දේශපාලන පද්ධතියක පවතින ඡන්ද පෙට්ටිය හරහා විසඳිය නොහැක. කම්කරු පන්තියේ බලය පවතින්නේ එහි ශ්‍රමය තුළ ය—එනම්, නිෂ්පාදනය නැවැත්වීමට, ලාභ ප්‍රවාහය නැවැත්වීමට, සූරාකෑමේ යන්ත්‍රෝපකරණ ඇණහිටවීමට එහි ඇති සාමූහික ධාරිතාවය තුළ ය. දේශපාලන මහා වැඩ වර්ජනය කම්කරු පන්තියේ බලගතු ආයුධයක් වන අතර, එය යෙදවීම සඳහා කොන්දේසි වේගයෙන් පරිණත වෙමින් පවතී. කර්තව්‍යය වන්නේ දැන් සංවිධානාත්මක හා දේශපාලන පදනම් ගොඩනැගීමයි.

ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්ති එකමුතුව. කම්කරු පන්තිය ජාත්‍යන්තර පන්තියකි. ප්‍රාග්ධනය ගෝලීය වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වේ; කම්කරු පන්තිය ගෝලීය වශයෙන් සංවිධානය විය යුතුය. ඩෙට්‍රොයිට් හි කම්කරුවන් සූරාකන එම සංස්ථාම, ෂෙන්සෙන් හි, මොන්ටෙරේ හි, ඩකා හි සහ බර්ලිනයේ කම්කරුවන් සූරාකයි. මැද පෙරදිග යුද්ධ කරන එම අධිරාජ්‍යවාදී ක්‍රමයම සෑම මහාද්වීපයකම කම්කරුවන් දුගීභාවයට පත් කරයි. ට්‍රම්ප්ට සහ ඇමරිකානු කතිපයාධිකාරයට එරෙහි අරගලය ලෝක ධනේශ්වර ක්‍රමයට එරෙහිව සෑම රටකම කම්කරුවන්ගේ අරගලයෙන් වෙන් කළ නොහැකිය. ජාතික බෙදීම්, වාර්ගික බෙදීම්, ජනවාර්ගික බෙදීම්, ආගමික බෙදීම් සියල්ල පාලක පන්තියේ ආයුධ වන අතර, එය අන් සියල්ලටම වඩා බිය වන එකම දෙය, එනම් සූරාකෑමට ලක්වූවන්ගේ එකමුතුව, වැළැක්වීම සඳහා යොදවා ඇත.

අවසාන විග්‍රහයේදී කම්කරු පන්තියේ අර්බුදය යනු විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදයකි. කම්කරු පන්තියේ බහුජන ව්‍යාපාරයක් සඳහා වෛෂයික කොන්දේසි පවතිනවා පමණක් නොව, ඒවා දිගු කලක් අපේක්ෂා කළ අය පවා මවිතයට පත් කරන වේගයකින් තීව්‍ර වෙමින් පවතී. අඩුව පවතින්නේ වැඩිවන කෝපය, පැතිරෙන ප්‍රතිරෝධය, පද්ධතියම කැඩී ඇති බවට වන වැඩෙන පිළිගැනීම සමාජයේ සමාජවාදී පරිවර්තනය සඳහා ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකි සවිඥානික දේශපාලන නායකත්වයයි.

1775 දී, ටොම් පේන් (Tom Paine) ඇමරිකානු විප්ලවයට අනුප්‍රාණයක් ලබා දුන් අමරණීය පත්‍රිකාවක් වන  ‘සාමාන්‍ය බුද්ධිය’ (Common Sense) හි මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “ලෝකය නැවත ආරම්භ කිරීම සදහා වන බලය අපට තිබේ.”

නව ලෝකය සමාජවාදී වනු ඇත. එය ගොඩනඟනු ඇති බලය  වන්නේ කම්කරු පන්තියයි.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයට බැඳෙන්න.

ඔබේ සේවා ස්ථානයේ සහ ඔබේ නිවහන් ප්‍රදේශයේ ක්‍රියාකරී කමිටු ගොඩනඟන්න.

ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය ගොඩනඟන්න.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS. Org) දින පතා කියවන්න 

අනාගතය අයිති වන්නේ කතිපයාධිකාරීන්ට සහ ඔවුන්ගේ දේශපාලන සේවකයින්ට නොව ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට ය.

ට්‍රම්ප්  කොංග්‍රසයේ දී කළ ෆැසිස්ට්වාදී කතාවට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එ.ජ) පිළිතුරු දෙයි Read More »

IMG 0706

ජෙන්-Z නැගිටීම් සහ නායකත්වයේ අර්බුදය: ‘නායකත්වයක් නොමැති’ ව්‍යාපාර සහ ‘වාම ජනතාවාදයට’ එරෙහිව නොනවතින විප්ලවය –  3 කොටස

සංජය ජයසේකර විසිනි.

ජෙන්-Z විරෝධතාවල ගෝලීය රැල්ල, විප්ලවවාදී නායකත්වයේ ගැඹුරු වන අර්බුදය සහ ලියොන් ට්‍රොට්ස්කිගේ නොනවතින විප්ලව න්‍යායේ පදනම මත සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ වැඩපිළිවෙල සඳහා සටන් කිරීමේ අවශ්‍යතාවය විමර්ශනය කරන ලිපි මාලාවක 3 වන කොටසෙහි සිංහල පරිවර්තනය අපි මෙහි පළ කරමු. 2 කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් theSocialist.lk වෙබ් අඩවියේ 2025 නොවැම්බර් 14 දින පළ කෙරුණි. 1 කොටස 2025 නොවැම්බර් 6 වන දින ඉංග්‍රීසි බසින්ද, නොවැම්බර් 10 දින සිංහල බසින් ද පළ කරන ලදී. 3 කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2026 පෙබරවාරි 27 දින පළ විය.

ජෙන්-Z කැරලිවල පෙළපත: අරාබි වසන්තය, වෝල් වීදිය වඩිලෑම සහ කහ කබා උද්ඝෝෂණ—දේශපාලනය, උපායමාර්ග, වැඩ පිළිවෙළ සහ කම්කරු පන්තිය සඳහා පාඩම්

අරාබි වසන්තය — ඓතිහාසික පූර්වගාමියා සහ දේශපාලන පාඩමක වස්තු විෂය

මැදපෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාවේ (MENA) 2010–2011 කාල වකවානුවේ සිදුවූ අරාබි වසන්තය (Arab Spring) මෙහිදී පරීක්ෂා කෙරෙන එකක් පසු එකක් ලෙස හටගත් පාර්ලිමේන්තුවෙන්-පිටත කැරලි රැල්ලට තීරණාත්මක ඓතිහාසික පූර්වගාමියා වූ අතර, එහි දේශපාලන පාඩම් සමස්ත පසුකාලීන ඉතිහාසයම විනිවිද යයි. එය තනි සමජාතීය ව්‍යාපාරයක් නොව, ලෝක ධනවාදයේ ව්‍යුහාත්මක අර්බුදය–ඉහළ යන අසමානතාවය, මහා විරැකියාව සහ බිඳ වැටෙන ජීවන තත්වයන් මගින් පිළිබිඹු වූ–මගින් මෙහෙයවන ලද මහා සමාජ නොසන්සුන්තාවයේ ගෝලීය පිපිරීමක් වූ අතර, එහි දේශපාලනය ගැඹුරින් ප්‍රතිවිරෝධී පන්ති බලවේගයන්ගේ ගැටුමින් හැඩගැසුණි: රැඩිකල් වන කම්කරු පන්තියක් සහ දුප්පතුන්, තරුණයින් සහ සුලු ධනේශ්වර ක්‍රියාකාරීන් විශාල ස්ථරයක්, දේශපාලන අවකාශයක් සහ වාසියෙන් වැඩි පංගුවක් සොයන මධ්‍යම පන්තියේ කොටස්, මිලිටරි කල්ලි සහ ඉස්ලාමීය පක්ෂ ඇතුළු ජාතික පාලක පන්තිවල තරඟකාරී කොටස් මේ පන්ති බලවේග අතර විය. ඒකාධිපති පාලන තන්ත්‍රයන්ට එරෙහි මහජන නැගිටීම් ලෙස ආරම්භ වූ දෙය වේගයෙන් විවිධ පන්ති බලවේග සහ ධනේශ්වර කන්ඩායම් තමන්ගේ අවශ්‍යතා සඳහා ප්‍රතිඵල හැඩගැස්වීමට සටන් කළ යුධ පිටියක් බවට පත්විය.

Image Not Found
ජනාධිපති හොස්නි මුබාරක්ගේ ඉල්ලා අස්වීම නිවේදනය කිරීමෙන් පසු කයිරෝවේ තහ්රීර් චතුරශ්‍රයේ විරෝධතාකරුවෝ ප්‍රීති ඝෝෂා පවත්වති.

ඊජිප්තුවේ, මුස්ලිම් සහෝදරත්වය සහ මිලිටරි පිටුබලය ලත් ටැමරොඩ් (Tamarod) ව්‍යාපාරය යන දෙකම උත්සාහ කළේ මහජන කෝපය ස්වාධීන කම්කරු පන්තිය මගින් ධනේශ්වර රාජ්‍යය පෙරලා දැමීමක් වෙතට වඩා ඔවුන්ගේ අදාළ ධනේශ්වර ව්‍යාපෘතිවලට යොමු කිරීමට ය. ඊජිප්තු අත්දැකීම් පිළිබඳ WSWS විශ්ලේෂණය තහවුරු කළ පරිදි, ඊනියා ලිබරල් සහ ව්‍යාජ වාම සංවිධාන තීරණාත්මක ප්‍රතිවිප්ලවවාදී භූමිකාවක් ඉටු කළ අතර, කුමන්ත්‍රණ අණදෙන නිලධාරී ජෙනරාල් අබ්දෙල් ෆටා එල්-සිසි විසින් හමුදා අත්පත් කර ගැනීම–එය එම සංවිධාන යථාමය ලෙස සූදානම් කර තිබූ ප්‍රතිඵලයකි–නිවේදනය කරන විට ටැමරොඩ් නායකයින් ඔහුගේ පැත්තේ සිටගෙන සිටියහ.[1] වීදිවල ස්වයංසිද්ධව ඉදිරිපත් වූ දේශපාලන ඉල්ලීම්–පාන්/ආහාර, රැකියා, ගෞරවය, දූෂණයට අවසානයක්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්–අව්‍යාජ සහ ගැඹුරු සමාජ අවශ්‍යතාවයක් ප්‍රකාශ කළ නමුත් සමාජ හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඉල්ලීම් ස්වයංක්‍රීයව සමාජවාදී වැඩසටහනක් අන්තර්ගත කර නොගනියි. සංවිධානාත්මක විප්ලවවාදී කම්කරු පන්ති නායකත්වය නොමැති තැන, ලිබරල්, ඉස්ලාමීය සහ සුලු ධනේශ්වර ධාරාවන් රික්තය පුරවා, සෑම අවස්ථාවකම ධනේශ්වර දේපළ සබඳතා සහ අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යය ආරක්ෂා කරන විකල්ප වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කළහ.

අරාබි වසන්තයේ කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණයක් වූයේ එහි ස්වයංසිද්ධතාවයයි: එය හදිසි මහජන බලමුලු ගැන්වීම්, මහා වැඩවර්ජන සහ ගෝලීය වශයෙන් පාලක පන්ති භීතියට පත් කළ සහ පවතින සංවිධානවල සීමාවන් හරහා පුපුරා ගිය වාඩිලාගැනීම් වලින් සමන්විත විය. මෙම ස්වයංසිද්ධතාවය එකවරම ශක්තියක්–ස්වාධීනව සහ දැවැන්ත බලයකින් ක්‍රියා කිරීමට ජනතාවට ඇති හැකියාව පෙන්නුම් කිරීම–සහ නැගිටීම්වල විප්ලවවාදී විභවයට මාරාන්තික බව ඔප්පු කළ ව්‍යුහාත්මක සීමාවක් විය. විප්ලවවාදී කම්කරු පන්ති පක්ෂයක් නොමැතිව සහ කම්කරු පන්ති බලයේ අවයව නොමැතිව—කර්මාන්තශාලා කමිටු, ක්‍රියාකාරී කමිටු, නිවහන් පෙදෙස්  කමිටු යන සංවිධාන ආකාර–මෙම ස්වයංසිද්ධ ව්‍යාපාර, වඩා හොඳින් සංවිධානය වූ ධනේශ්වර කන්ඩායම් විසින් අවශෝෂණය කර ගැනීම, වෙහෙසට පත් කිරීම සහ මර්දනය කිරීම හරහා අත්පත් කර ගැනීම මගින් බලමුලු හරනයට ගොදුරු විය හැකිය. 2011 පෙබරවාරියේ දී ඉදිරිපත් කරන ලද ඊජිප්තු නැගිටීම පිළිබඳ ඔහුගේ සමකාලීන විශ්ලේෂණයේ දී නික් බීම්ස් තර්ක කළ පරිදි, මහජන විප්ලවවාදී ශක්තිය රාජ්‍ය බලය බවට පරිවර්තනය කළ හැකි දේශපාලන හා සංවිධානාත්මක නායකත්වයක් කම්කරු පන්තියට නොමැති තැන හමුදාවට සහ ධනේශ්වර බලවේගවලට පාලනය නැවත තහවුරු කිරීමට හැකි විය.[2] මුබාරක් බලයෙන් පහ කළ වැඩ වර්ජන රළ තුළ, ඊජිප්තුව සතුව සමාජවාදී විප්ලවයක් කිරීමට වෛෂයික සමාජ බලය පැවතිණි; එයට නොතිබුනේ ආත්මීය මෙවලම, එනම් ජනතාව තුළ නැංගුරම් ලා ගත් ජාත්‍යන්තර සමාජවාදයේ ඉදිරිදර්ශනය සඳහා සටන් කරන විප්ලවවාදී පක්ෂයකි: එය නොමැතිව එම බලය එහි අවශ්‍ය අවසානයට යොමු කළ නොහැකි විය. දශකයක පසුකාලීන අත්දැකීම් මගින් සනාථ කරන ලද ප්‍රතිඵලය වූයේ විප්ලවය විසින් පෙරලා දැමූ පාලනයට වඩා කුරිරු හමුදා ආඥාදායකත්වයක් එල්-සිසි යටතේ  ඇති කිරීමයි.

අරාබි වසන්තය, අධිරාජ්‍යවාදී මධ්‍යස්ථානයේ නිශ්චිත තත්වයන් තුළ වෝල්  වීදිය වාඩි ලෑම  Occupy Wall Street (2011) විසින් ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කෙරුනු දේශපාලනික අන්තරායන් හෙළිදරව් කරන අතරම, වාඩි ලෑම මත සෘජු දෘෂ්ටිවාදාත්මක හා උපායමාර්ගික (tactical) බලපෑමක් ඇති කළේය. පොදු අවකාශ මහජනයා අත්පත් කර ගැනීම් සහ තිරස් (horizontal) රැස්වීම් මගින් පුළුල් මහජන අනුකම්පාවක් උත්ගත කළ හැකි බවට වූ විචිත්‍රවත් නිරූපණය, වෝලි වීදිය වාඩි ලෑමට එහි උපායමාර්ගික ආකෘතිය සහ එහි ආරම්භක දේශපාලන විශ්වාසය ලබා දුන්නේය. නමුත් අරාබි වසන්තය, ඇස් ඇති අයට, “නායකත්වයක් නොමැති” ස්වයංසිද්ධ ව්‍යාපාර ඒවා තුළ ගැබ් කර ගත් නිශ්චිත අවදානම ද හෙළි කළේය: සමාජවාදී වැඩසටහනක් සහ ස්වාධීන කම්කරු පන්ති සංවිධානයක් නොමැතිව, මහජන කැරැල්ල ක්‍රමානුකූලව ධනේශ්වර ආයතන හෝ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී ආවෘත අන්ත වෙත නැවත යොමු කෙරේ.

2012 ඔබාමා මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට, වෝල් වීදිය වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය අවශෝෂණය කර ගැනීමට හිටපු වාමාංශික පුද්ගලයින් සහ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ ක්‍රියාකාරීන් දැරූ උත්සාහයන් ලේඛනගත කරමින්, ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය මෙම අනතුර එම ව්‍යාපාරය බිහිවෙද්දීම හරියටම හඳුනා ගත්තේ, රටින් රටට අරාබි වසන්තයේ දේශපාලන ප්‍රතිඵල විකෘති කළ ධනේශ්වර නැවත අවශෝෂණය කිරීමේ (reabsorption) යාන්ත්‍රණය  ලෙසයි.[3] අරාබි වසන්තය මතු කළ සහ වෝල් වීදිය වාඩි ලෑම විසඳීමට අපොහොසත් වූ මූලෝපායික ප්‍රශ්නය, 2022 සිට ජෙන්-Z ව්‍යාපාර මුහුණ දෙන ප්‍රශ්නයම විය: එනම්, මහජන විරෝධතා ධනේශ්වර දේශපාලනයේ රාමුව තුළ සංකේතාත්මක බාධා කිරීම් සහ දැනුවත්භාවය ඉහළ නැංවීම අරමුණු කර ගන්නේද, නැතහොත් ඒවා ප්‍රාග්ධනයේ ආර්ථික බලයට එරෙහිව සටන් කිරීමට සහ රාජ්‍ය බලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මතු කිරීමට හැකියාව ඇති ස්වාධීන කම්කරු පන්ති සංවිධානයක්–මහා වැඩ වර්ජන, ක්‍රියාකාරී කමිටු, කර්මාන්ත අරගල සම්බන්ධීකරණය–ගොඩනැගීම දෙසට යොමු කර තිබේද යන්නයි. විප්ලවවාදී ජාත්‍යන්තරවාදී දෘෂ්ටි කෝණයකින්, ස්වයංසිද්ධ මහජන ශක්තිය සමාජවාදී දේශපාලන වැඩසටහනක් සහ කල් පවතින නිර්ධන පන්ති (කාර්මික) සංවිධානයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමෙන් පමණක් පීඩිතයන්ගේ පුනරර්කරණය වන කැරලිකාරිත්වය ධනේශ්වර පාලනය පෙරලා දැමිය හැකි බලවේගයක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකිය.

පොදු මූලයන්: ධනවාදයේ අර්බුදය සහ දේශපාලන සුජාතභාවයේ අර්බුදය

වෝල් වීදිය වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය, කහ කබා ව්‍යාපාරය (Yellow Vest Movement / Gilets Jaunes, 2018–2020) සහ ජෙන්-Z නැගිටීම්, අනුප්‍රාප්තික හා ගුණාත්මකව උත්සන්න වන පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයෙන් පිටත මහජන කැරැලිවල රැළි තුනක් වේ. ඒවා සම්බන්ධයක් නැති හෝ හුදෙක් අනුක්‍රමික සංසිද්ධි ලෙස සැලකීම යනු ඒවා පොදුවේ හෙළි කරන වැදගත්ම සත්‍යය මග හැරීමකි: මේ තුනම ලෝක ධනවාදයේ යටින් පවතින සහ ගැඹුරු වන එකම ප්‍රතිවිරෝධතාවයේ–එනම්, වඩ වඩාත් ඒකාබද්ධ වූ හා ගෝලීය පරිමාණයෙන් සංවිධානය වූ සමාජ නිෂ්පාදනය සහ එය, අතිමහත් බහුතරය අනාරක්ෂිතභාවයට, දරිද්‍රතාවයට සහ අවිනිශ්චිතභාවයට හෙළා දමමින් එන්න එන්නම අඩු වන පුද්ගල සංඛ්‍යාවක් අත ධනය සංකේන්ද්‍රණය කරන පුද්ගලික අයිතියට සහ ලාභයට යටත් කිරීමේ–ප්‍රකාශනයන් වේ.

සෑම රැල්ලක්ම පැන නැගුනේ එම පොදු අර්බුදයේ නිශ්චිත සංධිස්ථානයකිනි. 2007-2009 මූල්‍ය බිඳවැටීමට සහ ඔබාමා පරිපාලනයේ බැංකු ඇපකර වැඩසටහන හරහා වෝල් වීදියේ බලය නැවත තහවුරු කිරීමට වාඩිලෑම ප්‍රතිචාර දැක්වීය. මෙම ඇප දීම හරහා මූල්‍ය විනාශයේ නිර්මාතෘවරුන්ට ට්‍රිලියන ගණන් මහජන අරමුදල් මාරු කරන ලද අතර කම්කරු පන්ති පවුල්වලට ඔවුන්ගේ නිවාස, රැකියා සහ ඔවුන්ගේ ඉතිරිකිරීම් අහිමි කෙරිණි. වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය “මූලික ඓතිහාසික බලවේගය ලෙස පන්ති අරගලය නැවත මතුවන” බව ප්‍රකාශ කළ බවත්, එය “ලෝක ධනවාදයේ කේන්ද්‍රස්ථානය වන එක්සත් ජනපදයේ පන්ති අරගලයේ පුපුරන සුලු පිපිරීමක පෙරටු සේයාව” බවත් ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය එකල නිරීක්ෂණය කළේය.[4]

2018 නොවැම්බර් මාසයේදී කහ කබා විරෝධතා පුපුරා ගියේ, එමානුවෙල් මැක්‍රොන්ගේ ඉන්ධන බද්ද–බලශක්ති සංක්‍රාන්ති  කිරීමේ (ෆොසිල ඉන්ධන වලින් ඉවතට) පිරිවැය සමාගම් වලින් කම්කරුවන් සහ පළාත් බද දුප්පතුන් මතට මාරු කිරීම සඳහා හිතාමතාම නිර්මාණය කරන ලද බද්දක්–පශ්චාත් දෘෂ්ටිවාදී (පන්ති දේශපාලනයේ සහ දෘෂ්ටිවාදාත්මක ගැටුමේ යුගය අවසන් වූ බව) තාක්ෂණික නවීකරණයක් ලෙස ඡන්දදායකයින්ට ඉදිරිපත් කරන ලද “En Marche” (මැක්‍රොන්ගේ මාධ්‍යමික, ලිබරල්  දේශපාලන පක්ෂය) ව්‍යාපෘතියේ පන්ති ස්වභාවය නිසැකවම පෙන්නුම් කළ විටය.

නව ලිබරල් ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණයේ වසර හතළිහක සුන්බුන්, COVID-19 හි විනාශය, යුක්රේනයේ එක්සත් ජනපද-නේටෝ ප්‍රොක්සි ගැටුමේ ආර්ථික යුද්ධය, පසුගාමී රටවල් පුරා IMF හි ණය-වහල්කමේ (debt-peonage) තන්ත්‍රය සහ ත්වරණය වන දේශගුණික අර්බුදය හේතුවෙන් බහු මහාද්වීප හරහා මිලියන සංඛ්‍යාත තරුණ තරුණියන්ට පැවැත්මම දේශපාලන ප්‍රශ්නයක් බවට එකවර පත් වූ විට, ජෙන්-Z රැල්ල පුපුරා ගියේය.

මෙම අරගලවල පොදු දේශපාලන ස්වභාවය ඒවා අතර පොදුවේ බෙදා ගැනුණු ද්‍රව්‍යමය මූලයන්ගෙන් සෘජුවම පැන නගී. නාමික “වාම” සහ දක්ෂිණාංශික යන ස්ථාපිත පක්ෂ සියල්ලක්ම සූරාකෑමට සමාන හවුල්කරුවන් ලෙස සැලකීමත්, දිගු කලක් පන්ති අරගලය කළමනාකරණය කර මැඩ පැවැත්වීම සිදුකළ වෘත්තීය සමිති නිලධරයන් සහ ආයතනික මැදිහත්කරුවන් සමඟත්, පාර්ලිමේන්තු දේශපාලනය සමඟත් මහජනයාගේ ගැඹුරු බිඳීමක් මෙම ත්‍රිත්ව විරෝධතා මගින් සටහන් කෙරුණි. වාඩිලෑමෙහි “සියයට 99ය අපි වෙමු”, මාධ්‍ය කුටිවල “පැරිසියානු ප්‍රභූන්” කෙරෙහි කහ කබාකරුවන් ගේ  කැකෑරෙන පිළිකුල, ජෙන්-Z ව්‍යාපාර විසින් ස්ථාපිත දේශපාලන සංයුතීන් ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් ඔබ්බට දූෂිත යැයි සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැර කිරීම යන මෙම සටන් පාඨ ප්‍රකාශ කරන්නේ දේශපාලන අපරිණතභාවය නොව, කිසිදු රූපලාවන්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණයකට හෝ රජයේ නිලධාරීන්ගේ වෙනසක් මගින් විසඳිය නොහැකි ධනේශ්වර දේශපාලන සුජාතභාවයේ අව්‍යාජ හා ගැඹුරු වන අර්බුදයකි.

දේශපාලනය: සංස්ථාපිත විරෝධීවාදය, “දේශපාලනය එපා” සහ ජනතාවාදී උගුල

ඒවායේ පොදු සංස්ථාපිත විරෝධී ස්වභාවය තිබියදීත්, මෙම අරගල රැලි තුන දේශපාලන සංයුතියේ සැලකිය යුතු වෙනස්කම් පෙන්නුම් කරන අතර, ඒවා අවිභින්න (undifferentiated) “නව සමාජ ව්‍යාපාර” කාණ්ඩයකට ලඝු කිරීම  නොව නිශ්චිතව විශ්ලේෂණය කළ යුතුය.

  1. වෝල් වීදිය වාඩිලෑම: මධ්‍යම පාන්තික පෙරහුරුව

ආරම්භයේ සිටම වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය ආධිපත්‍යය දැරුවේ නිව්යෝර්ක්හි සුකෝටි පාර්ක්, ඕක්ලන්ඩ්, බොස්ටන් සහ ලන්ඩනයේ සහ අනෙකුත් අධිරාජ්‍යවාදී නගරවල ඔවුන්ගේ සගයන් බඳු නාගරික මධ්‍යස්ථානවල සංකේන්ද්‍රණය වූ ප්‍රධාන වශයෙන් මධ්‍යම පාන්තික සමාජ කාණ්ඩ වලිනි. වාඩිලෑමේ  ව්‍යාපාරය පැහැදිලිවම අරාබි වසන්තයෙන් ආභාෂය ලබා ගත් අතර, කැනේඩියානු ඇඩ්බස්ටර්ස් සඟරාවේ සංවිධායකයින් එය මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ: “ඊජිප්තුවේ, ග්‍රීසියේ, ස්පාඤ්ඤයේ සහ අයිස්ලන්තයේ සිටින අපගේ සහෝදර සහෝදරියන් මෙන්, ඇමරිකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා විප්ලවීය අරාබි වසන්ත උපක්‍රමය භාවිතා කිරීමට අපි සැලසුම් කරමු.”[ABCNews] ව්‍යාපාරයේ රූප සංඥාව (imagery)–කයිරෝවේ තහ්රීර් චතුරශ්‍රය ප්‍රතිරාවය කරන සුකෝටි උද්‍යානය අත්පත් කර ගැනීම–සහ ඊජිප්තු විප්ලවයේ ජයග්‍රහණයෙන් මාස කිහිපයක් පසු පසින් පැමිණි එහි කාල නිශ්චය (timing) සෘජු පෙළපත් සම්බන්ධයක් (lineage) පිහිටු විය. ඒ කාලයේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය නිරීක්ෂණය කරන ලද පරිදි , “ඊජිප්තුවේ විප්ලවවාදී නැගිටීම්වල සිට ඊශ්‍රායලයේ මහජන පෙලපාලි සහ යුරෝපයේ සමාජ පිපිරීම් දක්වා, පන්ති අරගලය මූලික ඓතිහාසික බලවේගය ලෙස නැවත මතුවී තිබේ.”[5]

Image Not Found
නිව්යෝර්ක් නගරයේ වාඩිලෑමේ විරෝධතා (රූපය wsws.org වෙතින්)

මෙම ව්‍යාපාරය මතු වූයේ අරාජිකවාදී සංවිධාන වලින්–විශේෂයෙන් කැනේඩියානු සඟරාවක් වන ඇඩ්බස්ටර්ස් වෙතින්–වන අතර, එය “විප්ලවවාදී අරාබි වසන්ත උපක්‍රමය” එහි සංවිධානාත්මක ආකෘතිය ලෙස පැහැදිලිවම යොදා ගත්තේ එම ආකෘතියේ පන්ති අන්තර්ගතය බැහැර කරමිණි. ජනප්‍රිය කතිපයාධිකාරී විරෝධී හැඟීම්වල ප්‍රකාශනයක් ලෙස කෙතරම් ආකර්ශනීය වුවත්, “සියයට 99” සටන් පාඨය දේශපාලනිකව නිර්මාණය කරනු ලැබුවේ, කම්කරු පන්තිය සහ වාඩිලෑමේ   නායකත්වය උකහා ගත් ධනවත් ඉහළ-මැද ස්ථරය අතර මූලික පන්ති බෙදීම තියුණු කිරීමට නොව වසං කිරීමට ය. [6]

මෙම පන්ති පදනමේ දේශපාලන ප්‍රතිවිපාක, ව්‍යාජ-වාම සංවිධාන, සියල්ලටත් වඩා ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී සංවිධානය (ISO) විසින් ඉටු කරන ලද භූමිකාව තුළ දෘශ්‍යමාන විය. එහි නාමික සමාජවාදී වාචාලකම තිබියදීත්, ISO, වාඩිලෑම AFL-CIO වෘත්තීය සමිති යන්ත්‍රණයට යටත් කිරීමට සහ එහි ශක්තිය බැරැක් ඔබාමාගේ 2012 නැවත මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට යට කිරීමට ක්‍රමානුකූලව කටයුතු කළේය. සමකාලීන වාර්තාකරණයේ දී WSWS ලේඛනගත කළ පරිදි, ISO, “AFL-CIO සහ අනෙකුත් වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණවල පාලනය යටතට වාඩිලෑම  ගෙන ඒමට උදව් කිරීමෙන් විරෝධතා ව්‍යාපාරය යටපත් කිරීමට උත්සාහ කරයි”. ඒ අතර, ඔවුහු, නොබෝ කලකට පෙර වෙරිසොන් වැඩ වර්ජනය පාවා දීමෙන් නැවුම්ව සිටි AFL-CIO සභාපති රිචඩ් ට්‍රම්කා සහ CWA හි බොබ් මාස්ටර් යන වෘත්තීය සමිති නිලධාරීන්ට ප්‍රශංසා කරමින්, කම්කරුවන් මත (හාම්පුතුන් සඳහා සහන සපයමින්) කප්පාදු පැනවීමේ ඔවුන්ගේ භූමිකාව සඟවා ගත්හ.[7]

“දේශපාලනය එපා” සහ “නායකත්වයක් එපා” යන්න ISO විසින් ප්‍රවර්ධනය කිරීම, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය පැන පිරවීමට හදිසි වූ දේශපාලන රික්තය හරියටම නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී විය. WSWS දුරදක්නා නිරවද්‍යතාවයකින් අනතුරු ඇඟවීය: “වෝල් වීදියේ විරෝධතාවලට සම්බන්ධ බොහෝ කණ්ඩායම් ස්පාඤ්ඤයේ සහ ග්‍රීසියේ  indignados හි ‘දේශපාලනය එපා’ සහ නායකත්වයක් නොතිබිය යුතු බවට වන ස්ථාවරය ප්‍රතිරාවය කර ඇත. ‘දේශපාලනය එපා’ සඳහා වන ඉල්ලීම ධනේශ්වර දේශපාලනයට සහ ධනවාදී ද්වි-පක්ෂ ක්‍රමයට විරුද්ධ ප්‍රතිපත්තිගරුක සහ සංගත දේශපාලන විකල්පයක්–එනම්, සමාජවාදී දේශපාලනය–ප්‍රතික්ෂේප කිරීමකට සමාන වේ. එය දේශපාලන රික්තය පිරවීමට පියවර ගන්නා ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ වාසියට සෘජුවම ක්‍රියා කරයි.”[8] හරියටම සිදු වූයේ මෙයයි. 2011 නොවැම්බර් මාසයේදී වාඩිලෑමේ කඳවුරු විනාශ කළ සම්බන්ධීකෘත ෆෙඩරල්-ප්‍රාදේශීය පොලිස් මර්දනය–එෆ්බීඅයි, ස්වදේශ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව සහ ප්‍රාදේශීය පොලිස් බලකායන් සම්බන්ධ වූ, බහු නගර හරහා ජාතික වශයෙන් සංවිධානාත්මක කල මෙහෙයුමක් ලෙස එය ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය විසින් ලේඛනගත කරන ලදී [9]–ධනවාදී පිළිවෙලට කිසිදු තිරසාර අභියෝගයක්–එය කෙතරම් කළලමය අවස්ථාවක වූවද–නොඉවසීමට  පාලක පන්තියේ ස්ථිර අධිෂ්ඨානය හෙළි කළේය. ISO පසුව විසුරුවා හැරීම සහ එහි ප්‍රමුඛ කන්ඩායම ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදීන් (DSA-Democratic Socialists of America) තුළට අවශෝෂණය කර ගැනීම, ආරම්භයේ සිටම වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය  තුළ එය අනුගමනය කළ දේශපාලන ගමන් පථය විධිමත් කිරීමක් පමණි.

  1. කහ කබා විරෝධතා: පුළුල් සමාජ පදනමක්, තියුණු මායිමක්, එකම දේශපාලන සීමාවක්

කහ කබා ව්‍යාපාරය වෝල් වීදිය වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරයට වඩා තියුණු සමාජ රැඩිකල්වාදයක් සහ සැලකිය යුතු ලෙස පුළුල් කම්කරු පන්තික සමාජ පදනමක් ප්‍රකාශ කළේය. එහි භූගෝලීය හා සමාජීය ගුරුත්ව කේන්ද්‍රය පළාත් බද (පැරිස් අගනුවරින් පිටත) ප්‍රංශයේ–මගීන්, විශ්‍රාමිකයන්, කුඩා ව්‍යාපාර හිමිකරුවන්, අස්ථිර කම්කරුවන් සහ ප්‍රවාහන වියදම් වැඩි වීමෙන්, ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය සේවාවන්හි පහත වැටීමෙන් සහ නව ලිබරල් ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය යටතේ වැටුප් ඛාදනය වේගවත් වීමෙන් පීඩාවට පත් ග්‍රාමීය හා අර්ධ නාගරික දුප්පතුන් අතර–පිහිටා තිබුණි. මැක්‍රොන්ගේ සුපිරි පුරවර සැලසුම් පිළිබඳ උද්‍යෝගී සහායකයන් විසින් සමරනු ලබන “නවීකරණයේ” පිරිවැයට වඩාත් සෘජුවම නිරාවරණය වන කම්කරු පන්තියේ සහ පහළ මධ්‍යම පන්තියේ ස්ථර තුළ මුල් බැසගත් මෙම විසරණය වූ, පළාත් සමාජ සංයුතිය, වාඩිලෑමෙහි හි පුරවරයන්හි සාන්ද්‍රණය වී තිබූ ප්‍රමාණයට වඩා,  කහ කබා විරෝධතා වලට පුළුල් භූගෝලීය ප්‍රවේශයක් සහ ධනේශ්වර පාලනය සමඟ වඩාත් සෘජු ද්‍රව්‍යමය ගැටුමක් ලබා දුන්නේය.

එහි උපක්‍රම ඊට අනුරූපව වඩාත් අවහිරකාරී විය. සතිපතා රටපුරා ක්‍රියාකාරකම්, වටරවුම් සහ ගාස්තු අය කරන මාර්ග අවහිර කිරීම්, ප්‍රධාන වාණිජ මාර්ග අත්පත් කර ගැනීම සහ පැරිසියේ සහ පළාත් නගරවල කැරලි මර්දන පොලිසිය සමඟ ගැටුම්, ධනවාදී සංසරණය සඳහා සැබෑ පිරිවැයක් නිර්මාණය කළ අතර ප්‍රංශ පාලක පන්තිය, වාඩිලෑම සංකේතාත්මක චතුරශ්‍ර වාඩිලාගැනීම් මගින් අත්කර නොගත් ආකාරයේ, තිරසාර දේශපාලන පීඩනයකට ලක් කළේය. ඇතැම් අවස්ථාවන්හිදී, කහ කබා ව්‍යාපාරය ගුරුවරුන්, සෞඛ්‍ය සේවකයින්, ප්‍රවාහන සේවකයින්ගේ වැනි වැඩ වර්ජන රැළි සමඟ ඡේදනය වූ අතර, මහජන වීදි විරෝධතා සහ සංවිධානාත්මක කාර්මික ක්‍රියාමාර්ග අතර ඒකාබද්ධ වීමේ සැබෑ හැකියාව–කිසි විටෙකත් සංවිධානාත්මක යථාර්ථයක් නොවූ වද–නිර්මාණය කළේය.

Image Not Found
2018 දෙසැම්බර් 8 වන දින ප්‍රංශයේ පැරිසියේ පැවති “කහ කබා” ව්‍යාපාරයේ ජාතික විරෝධතා දිනයක් අතරතුර කහ කබා පැළඳ සිටින විරෝධතාකරුවන් එක්රැස් වන ප්ලේස් ඩි ලා රිපබ්ලික් හි දසුනක්. REUTERS/Stephane Mahe/ගොනු ඡායාරූපය

මෙම හැකියාව ක්‍රමානුකූලව අවහිර කරන ලදී. කහ කබාකරුවන් සහ සංවිධානාත්මක කම්කරු ව්‍යාපාරය අතර කිසිදු ඒකාග්‍ර වීමක් වැළැක්වීම සඳහා ප්‍රංශ වෘත්තීය සමිති සම්මේලන ක්‍රමානුකූලව කටයුතු කළේය.[10] ව්‍යාපාරය තුළ සහ අවට වාම-ජනප්‍රියවාදී ප්‍රවණතා “ප්‍රභූන්ට එරෙහිව ජනතාව” යන වාග් මාලාවෙන් ඉල්ලීම් සකස් කළහ–එනම්, ජනමත විචාරණ, ධනය නැවත බෙදා හැරීම සහ ශක්තිමත් ජාතික සුභසාධන ප්‍රතිපාදන සඳහා වන ඉල්ලීම්. ඒවා හුදෙක් ක්‍රමයේ වඩාත් දෘශ්‍යමාන දූෂිත හෝ අහංකාර තනි නියෝජිතයන් නොව, පද්ධතිමය සතුරා, එනම්, ධනපති පන්තිය සහ එහි රාජ්‍යය හඳුනා ගැනීම වැලක්වනු ලැබීය.[11] මැක්‍රොන්ගේ රජය දිවි ගලවා ගත්තේය. කහ කබාකරුවන් විසිරී ගියහ. යටින් පවතින සමාජ අර්බුදය තීව්‍ර විය.

  1. ජෙන්-Z රැල්ල: ගෝලීය පරිමාණය, විප්ලවීය තීව්‍රතාවය, එකම දේශපාලනික ඌනතාවය

ජෙන්-Z නැගිටීම් භූගෝලීය පරාසය සහ විප්ලවීය තීව්‍රතාවය යන දෙකෙහිම ගුණාත්මක උත්සන්න වීමක් නියෝජනය කරයි. පැරණි යටත් විජිත ලෝකයේ රටවල් කිහිපයක එකවර සිදු වූ ඒවායේ සටන්කාමී ශිෂ්‍ය හා තරුණ පෙරමුණු, වැඩ වර්ජන සහ කාර්මික ක්‍රියාමාර්ග හරහා සැබෑ නිර්ධන පංති මැදිහත්වීමක් සමඟ ඒකාබද්ධ විය. 2022 අප්‍රේල් 28 සහ මැයි 6 යන දිනවල ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති මහා වැඩ වර්ජන දෙක, ජනවාර්ගික රේඛා හරහා මිලියන ගණනක් සහභාගී වූ අතර, ස්වාධීන බලවේගයක් ලෙස ක්‍රියා කරන විට කම්කරු පන්තියේ තීරණාත්මක බලය පෙන්නුම් කළේය.[12] ජෙන්-Z හි ආරම්භක විරෝධතාවලින් පසුව කෙන්යාවේ ගුරුවරුන්, සෞඛ්‍ය සේවකයින්, සිවිල් සේවකයින් සහ ප්‍රවාහන සේවකයින්ගේ අඛණ්ඩ වැඩ වර්ජන රැළි පුපුරා ගියේය.[13] දේශපාලන අවහිර කිරීමේ පරිමාණය–රාජ්‍ය නායකයින් ධුරයෙන් පලවා හැරීම, පාර්ලිමේන්තු තුලට කඩා වැදීම, ආණ්ඩු බිඳ වැටීම–වාඩිලෑම හෝ කහ කබා උද්ඝෝෂණ විසින් ඇති කරන ලද සියලු දේ අභිබවා ගියේය.

Image Not Found
නේපාලයේ ජෙනරාල්-ඉසෙඩ් විරෝධතා. රූපය Kathmandupost.com අනුග්‍රහයෙනි

එහෙත් මෙම ව්‍යාපාර ක්‍රියාත්මක වූ දේශපාලන රාමුව, ධනේශ්වර සංවර්ධනය ප්‍රමාද වූ මෙම රටවල ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කළේ අධිරාජ්‍යවාදී මධ්‍යස්ථානවල වාඩිලෑම සහ කහ කබාකරුවන් සිරකර පාවා දුන් එක සමාන ගතිකයන්මය. “රජය ක්‍රියාකාරීව නායකයින් සොයමින් සිටී” යන පදනම මත නායකත්වයක් නොමැතිකම සාධාරණීකරණය කරමින් කෙන්යාවේ විප්ලවවාදී සමාජවාදී සංගමය (Revolutionary Socialist League), රයිලා ඔඩින්ගා සහ වෘත්තීය සමිති නිලධරය විසින් පුරවන ලද දේශපාලන රික්තයක් නිර්මාණය කළේය.[14] මාක්ස්වාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂය-කෙන්යාව (Communist Party Marxist-Kenya), බ්‍රිතාන්‍ය සහ එක්සත් ජනපද අරමුදල් වලින් පාලක පන්තිය විසින් කෙටුම්පත් කරන ලද 2010 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආරක්ෂා කිරීම ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එමඟින් මහජන කෝපය ධනේශ්වර-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මිත්‍යාවන් වෙතට හරවා යැවීය. පිලිපීනයේ බයාන් (BAYAN) සහ අක්බයාන් (Akbayan) ධනේශ්වර චීන-විරෝධී කන්ඩායම් සමඟ පෙලගැසී, කම්කරු පන්ති දේශපාලනය එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදයේ ඉන්දු-පැසිෆික් ගැටුමේ උපායමාර්ගික අත්‍යවශ්‍යතාවයන්ට යටත් කළේය.[15]

ව්‍යාජ වමේ ජාත්‍යන්තර ස්වභාවය අහඹු සිදුවීමක් නොවේ: මෙම සංවිධාන සහභාගී වන්නේ, එක්සත් ජනපදය තුළ ISO විසින් මූර්තිමත් කරන ලද, ධනවාදය ආරක්ෂා කිරීම සහ කම්කරු පන්ති අතෘප්තිය කළමනාකරණය කිරීම ඔවුන්ගේ ද්‍රව්‍යමය අවශ්‍යතාවක් වන  ධනවත් මධ්‍යම පන්තික ස්ථර නියෝජනය කරන එකම ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ධාරාවට ය. විප්ලවවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීමෙන්  වැලකී ගැනීම සඳහා ඔවුන් ස්වයංසිද්ධියට ප්‍රශංසා කරති. ඔවුන් පන්ති බෙදීම් සැඟවීමට “ජනතා බලය” සහ “දූෂණ විරෝධය” ප්‍රවර්ධනය කරති. ඔවුහු “ප්‍රගතිශීලී” විකල්ප ලෙස ඉදිරිපත් කරනු ලබන විරුද්ධ ධනේශ්වර බලවේග සමඟ පෙළ ගැසෙති. WSWS නිරන්තරයෙන් අනතුරු අඟවා ඇති පරිදි, මෙම ප්‍රවණතා වෛෂයිකව “වම” තුළ ධනේශ්වර දෘෂ්ටිවාදය සඳහා සංචිතයක් ලෙස සේවය කරයි. [16]

මතු සම්බන්ධයි…. 

සබැඳි ලිපි: 

[1] World Socialist Web Site, ‘Revolution and counterrevolution in Egypt: The political lessons’ (7 September 2013) <https://www.wsws.org/en/articles/2013/09/07/egyr-s07.html

[2] World Socialist Web Site (Nick Beams), ‘Notes on the Egyptian Revolution’ (25 February 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/02/nbre-f25.html

World Socialist Web Site, ‘Third National Congress of the SEP (Sri Lanka): Greetings from the French and German sections of the world Trotskyist movement’ (19 June 2022) <https://www.wsws.org/en/articles/2022/06/20/bnmf-j20.html

[3] World Socialist Web Site (Bill Van Auken), ‘Ex-SDS leader seeks to herd Wall Street protest behind Obama’ (12 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/gitl-o12.html

[4] World Socialist Web Site, ‘The way forward in the fight against Wall Street’ (15 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o15.html

[5] World Socialist Web Site, ‘Occupy Wall Street movement at a crossroads’ (26 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o26.html

[6] The WSWS analysis identified this with precision: “The social and political outlook of those at the core of the protests—including anarchist organizations around the Canadian magazine Adbusters, which initiated the call to occupy Wall Street—was fundamentally hostile to the working class. Contained in the ‘99 percent’ slogan itself was an effort to obscure the deep social divide between the working class and the more privileged sections of the upper-middle class, for which these groups spoke.”

World Socialist Web Site, ‘The 2011 Occupy Wall Street Protests’ (editorial overview) <https://www.wsws.org/en/topics/socialIssuesCategory/wallst> , drawing on ‘The way forward in the fight against Wall Street’ (15 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o15.html>

[7] World Socialist Web Site, ‘The Nation, ISO seek to channel Wall Street protests back to the Democratic Party’ (7 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/nati-o07.html

World Socialist Web Site, ‘The Occupy movement, identity politics and the International Socialist Organization’ (11 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/iden-n11.html>

[8] World Socialist Web Site, ‘How to fight Wall Street’ (4 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o04.html

[9] World Socialist Web Site, ‘The shutdown of Occupy Wall Street’ (17 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/pers-n17.html> ; see also ‘Mayors conspired to close Occupy Wall Street encampments’ (17 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/occu-n17.html> and ‘Police repression escalates against Occupy protests’ (19 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/occu-n19.html

[10] World Socialist Web Site, ‘Oppose French unions’ attempts to strangle the “yellow vest” protests!’ (26 January 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/01/26/yell-j26.html

[11] World Socialist Web Site, ‘France’s “yellow vest” protests and the resurgence of the international class struggle’ (3 July 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/07/03/yell-j03.html

World Socialist Web Site, ‘Recording reveals pseudo-left La France Insoumise collusion with Macron in 2016’ (14 December 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/12/14/ruff-d14.html

[12] Socialist Equality Party (Sri Lanka), ‘For a Democratic and Socialist Congress of Workers and Rural Masses!’ (20 July 2022) <https://www.wsws.org/en/articles/2022/07/21/pers-j21.html

[13] World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution-Part 1’ (3 October 2024)

 <https://www.wsws.org/en/articles/2024/10/03/rhnr-o03.html

[14] World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution — Part 3’ (6 October 2024) <https://www.wsws.org/en/articles/2024/10/06/xrfc-o06.html> ; see also ‘One year since the Gen-Z Uprising in Kenya: The need for a socialist and internationalist strategy’ (24 June 2025) <https://www.wsws.org/en/articles/2025/06/24/yvsc-j24.html

[15] World Socialist Web Site, ‘Washington’s war drive against China fuels political conflict in the Philippines’ (8 November 2023) <https://www.wsws.org/en/articles/2023/11/08/xjyz-n08.html> ; see also ‘Philippine Maoists support US war drive against China’ (5 June 2015) <https://www.wsws.org/en/articles/2015/06/05/phil-j05.html

[16] World Socialist Web Site, ‘The resurgence of the class struggle and the tasks of the Socialist Equality Party (UK)’ (5 December 2018) <https://www.wsws.org/en/articles/2018/12/05/con3-d05.html

ජෙන්-Z නැගිටීම් සහ නායකත්වයේ අර්බුදය: ‘නායකත්වයක් නොමැති’ ව්‍යාපාර සහ ‘වාම ජනතාවාදයට’ එරෙහිව නොනවතින විප්ලවය –  3 කොටස Read More »

IMG 0706

The Gen-Z Uprisings and the Crisis of Leadership: Permanent Revolution against ‘Leaderless’ movements and ‘Left Populism’ – Part 3

By Sanjaya Jayasekera. 

We publish here Part 3 of a series examining the global wave of Gen Z protests, the deepening crisis of revolutionary leadership, and the necessity of fighting for the program of socialist internationalism on the basis of Leon Trotsky’s Theory of Permanent Revolution. Part 1 was published on November 6, 2025 here. Part 2 was published on November 14, 2025 here

The Lineage of Gen-Z Revolts: Arab Spring, Occupy Wall Street and the Yellow Vests — Politics, Tactics, Programme and the Lessons for the Working Class

The Arab Spring — Historical Precursor and Political Object Lesson

The Arab Spring of 2010–2011 in the Middle East and North Africa (MENA) constitutes the decisive historical precursor to the successive waves of extra-parliamentary revolt examined here and its political lessons penetrate the entire subsequent history. It was not a single homogeneous movement but a global eruption of mass social unrest driven by the structural crisis of world capitalism—rising inequality, mass unemployment, and collapsing living standards—whose politics were shaped by the collision of profoundly antagonistic class forces: a radicalising working class and poor, large layers of youth and petty-bourgeois activists, sections of the middle class seeking political space and a greater share of the spoils, and competing fractions of the national ruling classes including military cliques and Islamist parties. What began as mass popular uprisings against dictatorial regimes rapidly became a battlefield where different class forces and bourgeois factions contended to shape outcomes in their own interests.

Image Not Found
Demonstrators celebrate in Cairo’s Tahrir Square after the announcement of President Hosni Mubarak’s resignation

In Egypt, the Muslim Brotherhood and the military-backed Tamarod campaign each sought to channel mass anger into their respective bourgeois projects rather than into an independent working-class overthrow of the capitalist state. As the World Socialist Web Site (WSWS) analysis of the Egyptian experience established, the so-called liberal and pseudo-left organisations played a decisive counterrevolutionary role, with Tamarod leaders standing at the side of coup commander General Abdel Fattah el-Sisi as he announced the military takeover—an outcome those organisations had materially prepared.[1] The political demands advanced spontaneously in the streets—bread, jobs, dignity, an end to corruption, democratic rights—expressed genuine and profound social need, but social and democratic demands do not automatically constitute a socialist programme. Where organised revolutionary working-class leadership was absent, liberal, Islamist, and petty-bourgeois currents filled the vacuum, offering alternative programmes that in every instance preserved capitalist property relations and imperialist domination.

A central feature of the Arab Spring was its spontaneity: sudden mass mobilisations, general strikes, and occupations that burst through the limits of existing organisations and terrified ruling classes globally. This spontaneity was simultaneously a strength—demonstrating the capacity of the masses to act independently and with enormous force—and a structural limitation that proved fatal to the revolutionary potential of the uprisings. Without a revolutionary working-class party and without organs of working-class power—factory committees, rank-and-file unions, neighbourhood councils—spontaneous movements remain vulnerable to appropriation by better-organised bourgeois factions or to demobilisation through absorption, exhaustion and repression. As Nick Beams argued in his contemporaneous analysis of the Egyptian upheaval in February 2011, the army and bourgeois forces were able to reassert control precisely where the working class lacked a political and organisational leadership capable of transforming mass revolutionary energy into state power.[2] Egypt possessed, in the strike waves that brought down Mubarak, the objective social power to make a socialist revolution; what it lacked was the subjective instrument—the revolutionary party anchored in the masses and fighting for the perspective of international socialism—without which that power could not be directed to its necessary conclusion. The result, confirmed by a decade of subsequent experience, was a military dictatorship under el-Sisi more brutal than the one the revolution had overthrown.

The Arab Spring exerted a direct ideological and tactical influence on Occupy Wall Street (2011), while simultaneously exposing the political pitfalls that Occupy would reproduce in the specific conditions of the imperialist center. The vivid demonstration that mass occupations of public space and horizontal assemblies could galvanise broad popular sympathy gave Occupy its tactical model and its initial political confidence. But the Arab Spring also disclosed, for those with eyes to see, the precise vulnerability that “leaderless” spontaneous movements carry within themselves: without a socialist programme and independent working-class organisation, mass insurgency is systematically channelled back into bourgeois institutions or reformist dead-ends. 

The WSWS identified this danger at the outset of Occupy’s emergence, documenting the efforts of ex-left figures and Democratic Party operatives to absorb the movement into the 2012 Obama electoral campaign—precisely the mechanism of bourgeois reabsorption that had disfigured the Arab Spring’s political outcomes in country after country.[3] The strategic question the Arab Spring posed, and which Occupy failed to resolve, was the same question that confronts the Gen-Z movements from 2022: whether mass protests aim at symbolic disruption and awareness-raising within the framework of bourgeois politics, or whether they are directed toward building independent working-class organisation—general strikes, rank-and-file committees, industrial coordination—capable of fighting the economic power of capital and posing the question of state power. From a revolutionary internationalist standpoint, only transforming spontaneous mass energy into a socialist political programme and durable proletarian (industrial) organisation—linking democratic struggles to the working class’s capacity to seize power—can convert the recurring insurgency of the oppressed into a force capable of overthrowing capitalist rule.

Common Roots: The Crisis of Capitalism and the Crisis of Political Legitimacy

Occupy Wall Street, the Yellow Vest movement (Gilets Jaunes, 2018–2020), and the Gen-Z uprisings constitute three successive and qualitatively escalating waves of mass extra-parliamentary revolt. To treat them as unrelated or merely sequential phenomena is to miss the most important truth they disclose in common: all three are expressions of the same underlying and deepening contradiction of world capitalism—the contradiction between social production organized on an ever more integrated and global scale, and its subordination to private ownership and profit that concentrates wealth in ever fewer hands while condemning the vast majority to insecurity, impoverishment, and precarity.

Each wave erupted from a specific conjuncture of that general crisis. Occupy responded to the 2007–2009 financial crash and the naked reassertion of Wall Street power through the Obama administration’s bank bailout program, which transferred trillions in public funds to the architects of financial ruin while working-class families lost their homes, their jobs, and their savings. The WSWS observed at the time that the Occupy movement expressed “the class struggle reemerging as the basic historical force,” and that it “foreshadows an explosive eruption of class struggle in the United States, the center of world capitalism.”[4]

The Yellow Vests erupted in November 2018 when Emmanuel Macron’s fuel tax—a levy deliberately designed to shift the costs of the energy transition (away from fossil fuels) from corporations onto workers and the provincial poor—rendered unmistakable the class character of the “En Marche” (the centrist, liberal party of Macron) project presented to the electorate as post-ideological (that the era of class politics and ideological conflict was over) technocratic modernization.

The Gen-Z wave erupted when the accumulated wreckage of forty years of neoliberal restructuring, the devastation of COVID-19, the economic warfare of the US-NATO proxy conflict in Ukraine, the IMF’s debt-peonage regime across the backward countries, and the accelerating climate crisis made survival itself a political question for tens of millions of young people across multiple continents simultaneously.

Their common political character follows directly from these shared material roots. All three registered a profound mass rupture with parliamentary politics, with the established parties of both nominal “left” and right perceived as equally complicit in exploitation, and with the trade union bureaucracies and institutional mediators that had long managed and dampened class struggle. The “We are the 99 percent” of Occupy, the Yellow Vests’ visceral contempt for the “Parisian elites” in their media chambers, the Gen-Z movements’ blanket dismissal of all established political formations as corrupt beyond reform—these slogans express not political immaturity but a genuine and deepening crisis of bourgeois political legitimacy that no cosmetic reform or change of government personnel can address.

Politics: Anti-Establishmentism, “No Politics,” and the Populist Trap

Despite their common anti-establishment character, the three waves exhibit significant differences in political composition that must be analyzed with precision rather than collapsed into an undifferentiated “new social movements” category.

  1. Occupy Wall Street: The Middle-Class Rehearsal

Occupy was dominated from its inception by a predominantly middle-class social milieu concentrated in metropolitan centers—New York’s Zuccotti Park, Oakland, Boston, and their counterparts in London and other imperialist cities. The Occupy movement explicitly drew inspiration from the Arab Spring, with organizers from Canadian magazine Adbusters declaring: “Like our brothers and sisters in Egypt, Greece, Spain, and Iceland, we plan to use the revolutionary Arab Spring tactic of mass occupation to restore democracy in America.”[ABC News] The movement’s imagery—the occupation of Zuccotti Park echoing Cairo’s Tahrir Square—and its timing, coming months after the Egyptian Revolution’s triumph, established a direct lineage. As the WSWS observed at the time, “From the revolutionary upheavals in Egypt, to mass demonstrations in Israel and social eruptions in Europe, the class struggle has reemerged as the basic historical force.”[5]

Image Not Found
Occupy protests in New York City (Image from wsws.org)

The movement emerged from anarchist organizations, in particular the Adbusters, which explicitly invoked “the revolutionary Arab Spring tactic” as its organizational model while stripping that model of its class content. The “99 percent” slogan, however appealing as an expression of popular anti-oligarchic sentiment, was politically designed to obscure rather than sharpen the fundamental class division between the working class and the affluent upper-middle strata from which Occupy’s leadership was drawn.[6]

The political consequences of this class foundation became visible in the role played by pseudo-left organizations, above all the International Socialist Organization (ISO). Despite its nominally socialist rhetoric, the ISO worked systematically to subordinate Occupy to the AFL-CIO trade union apparatus and channel its energy toward Barack Obama’s 2012 re-election campaign. As the WSWS documented in contemporaneous coverage, the ISO “is attempting to stifle the protest movement by helping to bring it under the control of the AFL-CIO and the rest of the trade union apparatus,” praising corrupt union officials—among them AFL-CIO President Richard Trumka and CWA’s Bob Master, both fresh from betraying the Verizon strike—while concealing their role in imposing concessions on workers.[7]

The ISO’s promotion of “no politics” and “no leadership” served to create precisely the political vacuum the Democratic Party rushed to fill. The WSWS warned with prophetic accuracy: “Many of the groups involved in Wall Street demonstrations have echoed the position of the indignados in Spain and Greece that there should be ‘no politics’ and no leadership. The call for ‘no politics’ amounts to a rejection of a principled and coherent political alternative to bourgeois politics and the capitalist two-party system—that is, to socialist politics. It plays directly into the hands of the Democratic Party, which will move to fill the political vacuum.”[8] This is precisely what occurred. The coordinated federal-local police crackdown that destroyed Occupy’s encampments in November 2011—documented by the WSWS as a nationally organized operation involving the FBI, the Department of Homeland Security, and local police forces across multiple cities[9]—revealed the ruling class’s settled determination to tolerate no sustained challenge to capitalist order, however embryonic. The ISO’s subsequent dissolution and absorption of its dominant faction into the Democratic Socialists of America merely formalized the political trajectory it had pursued within Occupy from the outset.

  1. The Yellow Vests: Broader Social Base, Sharper Edge, Same Political Ceiling

The Yellow Vest movement expressed a sharper social radicalism and a considerably broader working-class social base than Occupy. Its geographical and social centre of gravity lay in provincial France—among commuters, pensioners, small proprietors, precarious workers, and the rural and peri-urban poor hit by transport costs, the decline of local public services, and the accelerating erosion of wages under neoliberal restructuring. This diffuse, provincial social composition—rooted in layers of the working class and lower middle strata most directly exposed to the costs of the “modernization” celebrated by Macron’s metropolitan enthusiasts—gave the Yellow Vests a broader geographic reach and a more direct material confrontation with capitalist rule than Occupy’s metropolitan concentration had permitted.

Its tactics were correspondingly more disruptive. Weekly nationwide actions, roundabout and toll-road blockades, the occupation of commercial arteries, and confrontations with riot police in Paris and provincial cities created real costs for capitalist circulation and subjected the French ruling class to sustained political pressure of a kind Occupy’s symbolic square occupations had not achieved. At certain moments, the Yellow Vest movement intersected with strike waves—teachers, health workers, transport workers—creating the real possibility, if never the organizational reality, of a fusion between mass street protest and organized industrial action.

Image Not Found
FILE PHOTO: A view of the Place de la Republique as protesters wearing yellow vests gather during a national day of protest by the “yellow vests” movement in Paris, France, December 8, 2018. REUTERS/Stephane Mahe/File Photo

This possibility was systematically blocked. The French trade union confederations worked methodically to prevent any convergence between the Yellow Vests and the organized labor movement.[10] Left-populist tendencies within and around the movement framed demands in the idiom of “the people versus the elites”—calls for referenda, wealth redistribution, and stronger national welfare provisions—that avoided identifying the systemic enemy: the capitalist class and its state, not merely its more visibly corrupt or arrogant individual representatives.[11] Macron’s government survived. The Yellow Vests dissipated. The underlying social crisis intensified.

  1. The Gen-Z Wave: Global Scale, Revolutionary Intensity, Identical Political Deficit

The Gen-Z uprisings represent a qualitative escalation in both geographic scope and revolutionary intensity. Occurring simultaneously across multiple countries of the former colonial world, they combined militant student and youth vanguards with genuine proletarian intervention through strikes and industrial action. Sri Lanka’s two general strikes of April 28 and May 6, 2022, in which millions participated across ethnic lines, demonstrated the decisive power of the working class when it acts as an independent force.[12] Kenya witnessed successive waves of strikes by teachers, healthcare workers, civil servants, and transport workers erupting in the wake of the initial Gen-Z protests.[13] The scale of political disruption—heads of state driven from office, parliaments stormed, governments collapsed—surpassed anything Occupy or the Yellow Vests had produced.

Image Not Found
Nepal Gen-Z protests. Image Courtesy of Kathmandupost.com

Yet the political framework within which these movements operated reproduced in these countries of belated capitalist development the identical dynamics that had contained and betrayed Occupy and the Yellow Vests in the imperialist centers. Kenya’s Revolutionary Socialist League, justifying the absence of leadership on the grounds that “the government is actively looking for leaders,” created a political vacuum filled by Raila Odinga and the trade union bureaucracy.[14]  The Communist Party Marxist-Kenya promoted defense of the 2010 Constitution—drafted by the ruling class with British and US funding—thereby channeling mass anger into bourgeois-democratic illusions. BAYAN and Akbayan in the Philippines aligned with bourgeois anti-China factions, subordinating working-class politics to the strategic imperatives of US imperialism’s Indo-Pacific confrontation.[15]

The pseudo-left’s international character was not incidental: these organizations participate in the same international political current—representing affluent middle-class layers whose material interests require the preservation of capitalism while managing working-class discontent—that the ISO embodied in the United States. They celebrate spontaneity to avoid building revolutionary parties. They promote “people power” and “anti-corruption” to obscure class divisions. They align with bourgeois opposition forces presented as “progressive” alternatives. As the WSWS has consistently warned, these tendencies serve objectively as a reservoir for capitalist ideology within the “left.”[16]

To be continued….

References:

[1] World Socialist Web Site, ‘Revolution and counterrevolution in Egypt: The political lessons’ (7 September 2013) <https://www.wsws.org/en/articles/2013/09/07/egyr-s07.html

[2] World Socialist Web Site (Nick Beams), ‘Notes on the Egyptian Revolution’ (25 February 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/02/nbre-f25.html>  World Socialist Web Site, ‘Third National Congress of the SEP (Sri Lanka): Greetings from the French and German sections of the world Trotskyist movement’ (19 June 2022) <https://www.wsws.org/en/articles/2022/06/20/bnmf-j20.html

[3] World Socialist Web Site (Bill Van Auken), ‘Ex-SDS leader seeks to herd Wall Street protest behind Obama’ (12 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/gitl-o12.html

[4] World Socialist Web Site, ‘The way forward in the fight against Wall Street’ (15 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o15.html

[5] World Socialist Web Site, ‘Occupy Wall Street movement at a crossroads’ (26 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o26.html

[6] The WSWS analysis identified this with precision: “The social and political outlook of those at the core of the protests—including anarchist organizations around the Canadian magazine Adbusters, which initiated the call to occupy Wall Street—was fundamentally hostile to the working class. Contained in the ‘99 percent’ slogan itself was an effort to obscure the deep social divide between the working class and the more privileged sections of the upper-middle class, for which these groups spoke.”

World Socialist Web Site, ‘The 2011 Occupy Wall Street Protests’ (editorial overview) <https://www.wsws.org/en/topics/socialIssuesCategory/wallst> , drawing on ‘The way forward in the fight against Wall Street’ (15 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o15.html>

[7] World Socialist Web Site, ‘The Nation, ISO seek to channel Wall Street protests back to the Democratic Party’ (7 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/nati-o07.html

World Socialist Web Site, ‘The Occupy movement, identity politics and the International Socialist Organization’ (11 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/iden-n11.html>

[8] World Socialist Web Site, ‘How to fight Wall Street’ (4 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o04.html

[9] World Socialist Web Site, ‘The shutdown of Occupy Wall Street’ (17 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/pers-n17.html> ; see also ‘Mayors conspired to close Occupy Wall Street encampments’ (17 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/occu-n17.html> and ‘Police repression escalates against Occupy protests’ (19 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/occu-n19.html

[10] World Socialist Web Site, ‘Oppose French unions’ attempts to strangle the “yellow vest” protests!’ (26 January 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/01/26/yell-j26.html

[11] World Socialist Web Site, ‘France’s “yellow vest” protests and the resurgence of the international class struggle’ (3 July 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/07/03/yell-j03.html

World Socialist Web Site, ‘Recording reveals pseudo-left La France Insoumise collusion with Macron in 2016’ (14 December 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/12/14/ruff-d14.html

[12] Socialist Equality Party (Sri Lanka), ‘For a Democratic and Socialist Congress of Workers and Rural Masses!’ (20 July 2022) <https://www.wsws.org/en/articles/2022/07/21/pers-j21.html

[13] World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution-Part 1’ (3 October 2024) <https://www.wsws.org/en/articles/2024/10/03/rhnr-o03.html

[14] World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution — Part 3’ (6 October 2024) <https://www.wsws.org/en/articles/2024/10/06/xrfc-o06.html> ; see also ‘One year since the Gen-Z Uprising in Kenya: The need for a socialist and internationalist strategy’ (24 June 2025) <https://www.wsws.org/en/articles/2025/06/24/yvsc-j24.html

[15] World Socialist Web Site, ‘Washington’s war drive against China fuels political conflict in the Philippines’ (8 November 2023) <https://www.wsws.org/en/articles/2023/11/08/xjyz-n08.html> ; see also ‘Philippine Maoists support US war drive against China’ (5 June 2015) <https://www.wsws.org/en/articles/2015/06/05/phil-j05.html

[16] World Socialist Web Site, ‘The resurgence of the class struggle and the tasks of the Socialist Equality Party (UK)’ (5 December 2018) <https://www.wsws.org/en/articles/2018/12/05/con3-d05.html

The Gen-Z Uprisings and the Crisis of Leadership: Permanent Revolution against ‘Leaderless’ movements and ‘Left Populism’ – Part 3 Read More »

IMG 0544

ඔක්ස්ෆෑම්: 2020 සිට ඇමරිකානු බිලියනපතියන් 10 දෙනෙකුගේ ධනය 6 ගුණයකින් වැඩි වී තිබේ

ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි.

මෙහි පලවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (ලෝසවෙඅ) 2025 නොවැම්බර් 04 දින ‘Oxfam: 10 US billionaires have had their wealth increase 6-fold since 2020යන හිසින් පලවූ ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

සඳුදා, ඔක්ස්ෆෑම් පර්‍යේශන ආයතනය, එක්සත් ජනපදයේ සමාජ අසමානතාවයේ වර්ධනය පිළිබඳ “අසමාන්‍ය: නව ඇමරිකානු කතිපයාධිකාරයක නැගීම” යන මාතෘකාව යටතේ වාර්තාවක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

“පසුගිය වසර සංකේන්ද්‍රිත ධනය හා බලය මගින් නොමැකෙන ලෙස හැඩගස්වා ඇති” බව වාර්තාව සඳහන් කරයි. පසුගිය මාස 12 තුළ පමණක්, එක්සත් ජනපදයේ ධනවත්ම බිලියනපතියන් 10 දෙනා ආසන්න වශයෙන් තවත් ඩොලර් බිලියන 700  කින් ධනවත් වූ බව පෙන්වන දත්ත එය උපුටා දක්වයි. මෙම කාලය තුළ ඔවුන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.79 සිට ඩොලර් ට්‍රිලියන 2.5 දක්වා සියයට 40 කින් විශ්මයජනක ලෙස වර්ධනය විය.

Billionaire
පසුගිය වසරේදී බිලියනපතියන් දස දෙනෙකු ඩොලර් බිලියන 728 කින් ධනය වැඩි කරගෙන ඇත.

ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සිදු වූයේ ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ඇමරිකානු පවුල් දස මිලියන ගණනකට ආහාර මුද්දර ප්‍රතිලාභ කප්පාදු කිරීමෙන් දිනකට පසුවය. මෙය සිදු වූයේ එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ධවල මන්දිරයේ දැවැන්ත උත්සව ශාලාවක් ගොඩනඟා ගැනීමට ඉදිරියට යද්දී සහ ඔහුගේ බිලියනපති මිතුරන් ඔවුන් සඳහාම සති අන්තයේ ඔහුගේ මාර්-ඒ-ලාගෝ නිවාඩු නිකේතනයේදී “ග්‍රේට් ගැට්ස්බි” තේමාවෙන් යුත් සාදයක් පැවැත්වූ අවස්ථාවේදීය.

ධවල මන්දිරය බල ආසනය ලෙස තබාගෙන සිටින පරපෝෂී කතිපයාධිකාරිත්වයක්  විසින් එක්සත් ජනපදය මත ආධිපත්‍යය දැරීම සැමට දැකගත හැකි පරිදි ප්‍රදර්ශනය කෙරේ.

නමුත් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව පැහැදිලි කරන්නේ ට්‍රම්ප් යටතේ සිදු කෙරෙන ධනය ඉහළට යලි බෙදා හැරීම කෙතරම් ප්‍රචණ්ඩකාරී වුවත්, එය දශක ගණනාවක් තිස්සේ පක්ෂ දෙකම [රිපබ්ලිකන් හා ඩිමොක්‍රටික්] විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද කප්පාදු සහ සංගත-ගැති ප්‍රතිපත්තිවල ප්‍රතිඵලයක් බවයි. වාර්තාව ප්‍රකාශ කරන පරිදි, “කතාව 2025 දී ආරම්භ නොවේ.”

ඇමරිකාවේ ධනවත්ම මිනිසුන් 10 දෙනා වෙත හැරෙමින් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව සඳහන් කරන්නේ, “2020 සිට ඔවුන්ගේ උද්ධමනයට ගැලපූ ධනය 526% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.” වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, 2020 මාර්තු සිට වර්තමානය දක්වා, මෙම පුද්ගලයින් 10 දෙනාගේ ධනය සාමූහිකව හය ගුණයකින් වැඩි විය.

2020 මාර්තු මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 33 ක් වූ එලොන් මස්ක්ගේ ධනය එතැන් සිට එය 14 ගුණයක වැඩිවීමකින් ඩොලර් බිලියන 469 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබීම මේ සඳහා උදාහරණයක්.

ලැයිස්තුවේ දෙවන ස්ථානයේ සිටින ලැරී එලිසන්ගේ ධනය 2020 මාර්තු මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 54 සිට ඩොලර් බිලියන 323 දක්වා හය ගුණයකින් වැඩි විය. ලැයිස්තුවේ තුන්වන ස්ථානයේ සිටින ජෙෆ් බෙසොස්ගේ ධනය 2020 මාර්තු මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 126 සිට අද වන විට ඩොලර් බිලියන 265 දක්වා වැඩි විය.

Wealth
එක්සත් ජනපදයේ ජාතික ධනය බෙදී යෑම

වෝල් වීදියේ කොටස් වටිනාකම්වල අඛණ්ඩ සමපේක්ෂන වර්ධනයක් මගින් ධනයේ වැඩිවීම සිදු වේ. ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව සඳහන් කළේ, “2025 දී, ෆෙඩරල් මහ බැංකව 1989 දී දත්ත ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ආරම්භ කළ දා සිට, ඉහළම සියයට 0.1 සතු වත්කම්වල කොටස වාර්තාගත ඉහළම අගයට (12.6%)  ළඟා වූ අතර, කොටස් වෙළඳපොලේ ඔවුන්ගේ කොටස ද (24%) ද එසේම විය.”

1989 දී, ඉහළම කුටුම්භ සියයට 0.1 ක් ධනයෙන් සියයට 8.6 ක් පාලනය කළ අතර, අද එය සියයට 13.9 කි. ඊට වෙනස්ව, ඇමරිකානු සමාජයේ පහළම සියයට 50 විසින් පාලනය කරන ලද ධනයේ කොටස 1989 දී සියයට 3.5 සිට අද සියයට 2.5 දක්වා පහත වැටී ඇත.

වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, ඇමරිකානු කුටුම්භවලින් ඉහළම සියයට 0.1, එනම් පුද්ගලයින් 100,000 කට වඩා යන්තම් වැඩි ප්‍රමාණයක්, සමාජයේ පහළම ස්ථානයේ සිටින කුටුම්භ මිලියන 64 ට  [ආසන්න වශයෙන් මුලු ජනගහනයෙන් අඩකට] වඩා හය ගුණයක ධනයක් පාලනය කරති.

ඇත්ත වශයෙන්ම, තෝමස් පිකෙටි සහ එමානුවෙල් සායෙස්ගේ සංඛ්‍යාලේඛන උපුටා දක්වමින් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව සඳහන් කරන්නේ, “ධනවත්ම 0.0001% පිරිස එක්සත් ජනපද ඉතිහාසයේ ආන්තික අසමානතාවයෙන් අර්ථ දක්වා ඇති යුගයක් වන ස්වර්ණමය යුගයට (Gilded Age) වඩා ධනයෙන් වැඩි කොටසක් පාලනය කරන” බවයි.

“ධනවත්ම 1% පිරිස කොටස් වෙළඳපොළෙන් අඩක් (49.9%) හිමිකර ගන්නා අතර, එක්සත් ජනපදයේ පහළ භාගය කොටස් වෙළඳපොළෙන් 1.1% ක් පමණක් හිමිකර ගනී,” යනුවෙන් වාර්තාව තවදුරටත් දක්වයි.

ට්‍රම්ප් පරිපාලනය සමාජ අසමානතාවය දැවැන්ත ලෙස ප්‍රසාරණය කරන ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටින බවට වාර්තාව නිවැරදිව අනතුරු අඟවයි. “ට්‍රම්ප් පරිපාලනය–බොහෝ දුරට කොංග්‍රසයේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ සහාය ඇතිව–කම්කරු පන්තික පවුල්වලට අනවරත ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට සහ ධනවතුන් සහ තමන්ට හොඳින් සම්බන්ධ වූවන් පොහොසත් කිරීමට තනතුරේ බලය භාවිතා කිරීමට විශ්මයජනක වේගයකින් සහ පරිමාණයකින් පියවර ගෙන ඇති” බවට එය අනතුරු අඟවයි.

“මෑතකදී සම්මත කරන ලද One Big Beautiful Bill Act (OBBBA) මගින් 2027 දී ඉහළම ආදායම් ලබන 0.1% ක බදු බිල ඇස්තමේන්තුගත ඩොලර් 311,000 කින් අඩු කරනු ඇති අතර, වාර්ෂිකව ඩොලර් 15,000 ට අඩු ආදායමක් උපයන අඩුම ආදායම් ලබන කුටුම්භ බදු වැඩිවීම්වලට මුහුණ දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ,” යනුවෙන් ඔක්ස්ෆෑම් සඳහන් කරයි.

නමුත් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව පැහැදිලි කරන පරිදි, දශක ගණනාවක් තිස්සේ සිදුවෙමින් පැවති ක්‍රියාවලීන්හි පෙර නොවූ විරූ වේගයකින් වේගවත් වීමක් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය  සනිටුහන් කරයි. “ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් අසමානතාවය තෝරාගෙන ඇති අතර, එම තේරීම්වලට ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගය ලැබී තිබේ,” යැයි අධ්‍යයනයේ කතුවරිය වන රෙබෙකා රිඩෙල්, ගාඩියන්  ට පැවසුවාය. “බදු සහ සමාජ ආරක්ෂණ ජාලය කප්පාදු කිරීමේ සිට කම්කරු ගැටළු සහ ඉන් ඔබ්බට පසුගිය වසර 40 තුළ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා සැබවින්ම දෙපාර්ශවයේම සහාය ලැබුණි.”

මෙම තක්සේරුව සත්‍යයකි. නමුත් වාර්තාව ගැටගැසී පැටලී ඇත්තේ මෙහිදීය. දේශපාලන පක්ෂ දෙකම යටතේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ සමාජ අසමානතාවයේ වැඩිවීම සිදුවී ඇති බව අධ්‍යයනයේ කතුවරයා නිවැරදිව පෙන්වා දෙයි. නමුත් වාර්තාව පහත සඳහන් ප්‍රකාශය කිරීම සඳහා ඉදිරියට යයි:

දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීම, අඩු වැටුප් ලබන සේවකයින් සඳහා වැඩිදියුණු කළ වැටුප් සහ පවුල්වල සාක්කුවලට මුදල් නැවත ලබා දෙන ශක්තිමත් වෙළෙඳ-ඒකාධිකාර විරෝධී ක්‍රියාමාර්ග (antitrust action) වැනි බයිඩන් පරිපාලනය තුළ ලබා ගත් ජයග්‍රහණ, ජනතාවගේ ජීවිත වැඩිදියුණු කරන ප්‍රතිපත්ති වෙනසක් ලබා ගැනීම සඳහා සංවිධානය වීමේ සැබෑ විභවය පෙන්නුම් කළේය.

10richest
බයිඩන් යටතේ ධනවත්ම එජ බිලියනපතියන් දස දෙනා තම ධනය දෙගුණයක් කරගති

වාර්තාවේම සොයාගැනීම් වලට මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම පටහැනි වේ. බයිඩන් පරිපාලනය යටතේ මූල්‍ය කතිපයාධිකාරීන් විසින් පාලනය කරන ලද ධනයේ කොටස ඉහළ ගිය ප්‍රමාණය දෙවැනි වන්නේ ට්‍රම්ප් පරිපාලනය යටතේ ඉහළ ගිය පමණට පමණි. ඇමරිකාවේ ධනවත්ම පුද්ගලයින් 10 දෙනාගේ ඒකාබද්ධ ධනය, 2021 ජනවාරි මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 976 සිට 2025 ජනවාරි මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 1,991 දක්වා දෙගුණ විය. මෙම කාලය තුළ, ජාතික ආදායමෙන් ශ්‍රමයේ කොටස සර්වකාලීන අවම මට්ටමකට පහත වැටුණි.

Labor share
ජාතික ආදායමෙන් ශ්‍රමයේ කොටස


බයිඩන් යටතේ ඇමරිකානු දරුවන්ගේ ආහාර අනාරක්ෂිතතා අනුපාතය සියයට 13 සිට සියයට 19 දක්වා වැඩි විය. ඔහුගේ පරිපාලනයේ අවසාන වසර වන විට, එක්සත් ජනපද නිවාස හා නාගරික සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව සිය වාර්ෂික වාර්තාව “එක් රාත්‍රියක නිවාස නොමැතිකම අත්විඳින පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව 2024 දී මෙතෙක් වාර්තා වූ ඉහළම අගය ගත්තේය” යි අවධරණය කළේය. 

වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, බයිඩන් පරිපාලනය කම්කරු පන්තියට ව්‍යසනයක් වූ අතර මූල්‍ය කතිපයාධිකාරයට සරු ලාභ ගෙන දෙන්නක් විය.

Food insecurity
ආහාර අනාරක්ෂිත පවුල්වල ජීවත්වන එජ දරුවන් ප්‍රතිශතය

වාර්තාවේ පෙරවදන ලියා ඇත්තේ ඩිමොක්‍රටික් සෙනෙට් සභික එලිසබෙත් වොරන් විසිනි. ඇය ප්‍රකාශ කරන්නේ “ඉහළම සිටින අයට හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන සහ අනෙක් සියල්ලන් ඔවුන්ගේ නියපොතු වලින් එල්ලී සිටින ආර්ථිකයක් … හිතාමතා ගත් ප්‍රතිපත්ති තේරීම් හරහා සිදු වූ” බවයි.

එහෙත් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාවේ ලේඛනගත කර ඇති සමාජ අසමානතාවයේ වැඩිවීමේ විශාල කොටසක්, ඇය අනුමත කළ සහ,  ඇය නැවත නැවතත් සහ ව්‍යතිරේකයකින් තොරව ආරක්ෂා කළ පරිපාලනයක් යටතේ සිදු වූයේ කෙසේදැයි ඇය පැහැදිලි නොකරයි.

ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාවේ ප්‍රධාන වචනවල සඳහන් නොවී ඇත්තේ එක් වචනයකි: ධනවාදය. එහි මූලික රාමුව වන්නේ සමාජ අසමානතාවයේ වර්ධනය ප්‍රතිපත්තිමය තේරීමක් පමණක් බවත්, වර්තමාන සමාජ රාමුව තුළ තවත් තේරීමක් ඒ තරම්ම පහසුවෙන් අනුගමනය කළ හැකි බවත් තර්ක කිරීමයි.

කෙසේ වෙතත්, යථාර්ථයේ දී, ඩිමොක්‍රටික් සහ රිපබ්ලිකන් යන දෙපාර්ශවය යටතේම සමාජ අසමානතාවයේ අඛණ්ඩ වර්ධනය, ධනේශ්වර ක්‍රමයේ මූලික ලක්ෂණයකි. වසර 150 කට පෙර කාල් මාක්ස් පැහැදිලි කළ පරිදි, “එක් ධ්‍රැවයක ධනය සමුච්චය වීම යනු … ඒ සමඟම ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැවයේ, එනම්, ප්‍රාග්ධනයේ ස්වරූපයෙන් තමන්ගේම නිෂ්පාදනය නිපදවන පන්තියේ පැත්තේ, දුක්ඛිතභාවය, වෙහෙසී වැඩ කිරීමේ වද වේදනාව, වහල්භාවය, නොදැනුවත්කම, ම්ලේච්ඡත්වය, මානසික පරිහානිය සමුච්චය වීමයි.”

එහි ඉහළම හා වඩාත්ම විකෘතරූපී  ප්‍රකාශනය තුළ, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය, වසර 150 කට පෙර කාල් මාක්ස් විසින් විස්තර කරන ලද ධනේශ්වර ක්‍රමයේ අත්‍යවශ්‍ය ලක්ෂණවල දිගුවක් නියෝජනය කරයි. එය බිලියනපතියන් සහ ඔවුන්ගේ සංගත සදහා සෘජුවම පාලනය කරන, ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරය විසින් කතිපයාධිකාරය වෙනුවෙන්, කතිපයාධිකාරයේම වූ රජයකි.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීමේ පන්ති අන්තර්ගතය මෙයයි. ට්‍රම්ප්ගේ ඒකාධිපතිත්වය සඳහා වැඩිදියුණු  වන කුමන්ත්‍රණය, ප්‍රචණ්ඩත්වය, මර්දනය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීම තුළින් පමණක් තම ධනය හා බලය පවත්වා ගත හැකි පාලක පන්තියක අවශ්‍යතාවයන්ගෙන් ගලා එයි. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ හවුල්කාරිත්වය සහ බියගුලුකම පැහැදිලි වන්නේ එය එකම ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයේම තවත් කන්ඩායමක් නියෝජනය කරන බැවිනි.

නමුත් එක්සත් ජනපදයේ සමාජ මනෝභාවය වෙනස් වෙමින් පවතී. ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සහ කප්පාදු ප්‍රතිපත්තිවලට එල්ල කළ ප්‍රහාරය, ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ විශාලතම පෙලපාලි අතරින් එකක් වූ “රජුන් එපා” නමින් වූ පසුගිය මාසයේ පැවති පෙලපාලිවල මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවගේ විරෝධතාවලට තුඩු දුන්නේය. මෑතක Axios  මත විමසුමකින් හෙළි වූයේ, එක්සත් ජනපදයේ තරුණයින්ගෙන් සියයට 67 ක් දැන් “සමාජවාදය” යන යෙදුම ධනාත්මකව හෝ මධ්‍යස්ථව දකින බවත්, “ධනවාදය” සඳහා එය  සියයට 40 ක් පමණක් වන බවත්ය.

සමාජ අසමානතාවයට සහ මූල්‍ය කතිපයාධිකාරයේ ආඥාදායකත්වයට එරෙහිව, කම්කරුවන් සහ තරුනයින් ඇතුළු ජනගහනයේ පුලුල් කොටස් අතර විරෝධය වැඩෙමින් පවතී.

මූල්‍ය ප්‍රභූවේ අශික්ෂිත ධනය අත්පත් කර ගත යුතු බව සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය අවධාරනය කරයි. කතිපයාධිකාරීන්ගේ ධනය, ආර්ථික හා දේශපාලන ජීවිතයේ සෑම අංශයකම ආධිපත්‍යය දරන යෝධ සංගත, බැංකු සහ ආයෝජන අරමුදල් මත ඔවුන්ගේ පාලනයෙන් වෙන් කළ නොහැකි ය. මෙම ආයතන පොදු අයිතිය ඇති උපයෝගිතා බවට පරිවර්තනය කර, කම්කරු පන්තිය විසින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව පාලනය කරනු ලැබිය යුතු අතර, පුද්ගලික ලාභය නොව මානව අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා ප්‍රතිසංවිධානය කළ යුතුය.

වෝල් වීදියේ පක්ෂ දෙකටම ආයාචනා කිරීමෙන් එවැනි පරිවර්තනයක් සාක්ෂාත් කරගත නොහැකිය. ඒ සඳහා සාමාන්‍ය කම්කරුවන්ගේ කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංධානයක්  (IWA-RFC) හරහා ජාත්‍යන්තරව එක්සත් වූ කම්කරු කමිටුවලින් සංවිධානවූ කම්කරු පන්තියේ මහජන ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීම අවශ්‍ය වේ. අසමානතාවයට සහ ආඥාදායකත්වයට එරෙහි සටන, එහි සාරය වශයෙන්, ධනවාදයට එරෙහි සටනකි. සූරාකෑම, දරිද්‍රතාවය සහ යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා, කම්කරු පන්තිය බලය අල්ලාගෙන සමාජවාදී පදනම් මත ආර්ථික ජීවිතය නැවත ගොඩනැගිය යුතුය.

ඔක්ස්ෆෑම්: 2020 සිට ඇමරිකානු බිලියනපතියන් 10 දෙනෙකුගේ ධනය 6 ගුණයකින් වැඩි වී තිබේ Read More »

Gen-Z

The Gen-Z Uprisings and the Crisis of Leadership: Permanent Revolution against ‘Leaderless’ movements and ‘Left Populism’ – Part 1

By Sanjaya Jayasekera.

We publish here Part 1 of a series examining the global wave of Gen Z protests, the deepening crisis of revolutionary leadership, and the necessity of fighting for the program of socialist internationalism on the basis of Leon Trotsky’s Theory of Permanent Revolution.

Gen-Z
“Gen Z” Madagascar supporters wave the skull and crossbones flag during a gathering at May 13 Square in Antananarivo, Madagascar, Saturday, Oct. 18, 2025. [AP Photo/Brian Inganga]

From the streets of Dhaka to Nairobi, from Colombo to Kathmandu, from Manila to every corner of the former colonial world—from Morocco to Peru, from Madagascar onward—a wave of youth-led uprisings has shaken the global capitalist order between 2022 and 2025. These movements have captured global attention with their scale, militancy, and apparent spontaneity. In September 2024, in Bangladesh, millions, predominantly angry youth, marched demanding the resignation of Prime Minister Sheikh Hasina1.  In Kenya, the largest and most sustained protest movement since its Independence from colonial Britain took place from June 20242 to last month, where Generation Z (Gen-Z) protesters stormed parliament and brought President William Ruto’s government to the brink of collapse over his proposed austerity law. Sri Lanka’s youth occupation of Galle Face Green in July 2022 forced President Gotabaya Rajapakse to flee the country. Nepal saw its government toppled amid deadly street battles last September. Last month, the Philippines witnessed its largest demonstrations in two decades, while, on October 14, Madagascar President Andry Rajoelina was toppled following a mass popular mobilization and subsequent military intervention. These movements unfolded alongside hundreds of mass demonstrations—mobilizing millions across Europe and around the globe—against Zionist Israel’s genocide in Gaza, against the Trump administration’s preparations for a presidential dictatorship in the United States, and against the growing belligerency of imperialism around the world.

In Bangladesh, the military installed Muhammad Yunus, a banker with close ties to Western imperialism, who immediately announced “robust and far-reaching economic reforms”—a transparent code for savage International Monetary Fund austerity. In Kenya, late opposition leader Raila Odinga, who had postured as champion of the masses, joined hands with Ruto’s government to implement the identical policies the protests opposed, while the country was designated a US “major non-NATO ally”. Sri Lanka’s uprising delivered power to Ranil Wickremesinghe, a pro-IMF stooge who ruthlessly enforced austerity using police-state repression. Nepal’s protests were exploited by the military to install a technocratic interim government headed by former Chief Justice Sushila Karki, sidelining all political parties while maintaining capitalist rule.

For the millions of youth who risked their lives in these struggles, the outcomes represent devastating betrayals. The fundamental questions facing the working class and the oppressed masses remain unresolved: How can youth secure jobs, education, and a decent future? How can democratic rights be defended against increasingly authoritarian regimes? How can the stranglehold of imperialist finance capital be broken? Most urgently, as the United States and NATO prepare for catastrophic wars against Russia and China, how can the working class and youth prevent themselves from becoming cannon fodder in conflicts that serve only the interests of rival capitalist powers? 

The answer lies not in the “leaderless”— so, fundamentally pro-imperialist and pro-capitalist— mythology promoted by pseudo-left organizations, nor in the anti-corruption frameworks that channel mass anger into support for one bourgeois faction against another. It requires understanding why these movements, despite their revolutionary potential, have been systematically hijacked by forces defending capitalism. It demands a return to the theoretical foundations established by Leon Trotsky in his Theory of Permanent Revolution and defended by the International Committee of the Fourth International (ICFI) against decades of Stalinist, Maoist, and Pabloite revisionism. Above all, it necessitates the independent political mobilization of the working class under revolutionary leadership—the building of sections of the ICFI in every country to wage the struggle for world socialist revolution. 

Global Gen-Z uprisings and their betrayed outcomes

The Gen-Z protest movements of 2022-2025 follow a remarkably consistent pattern across continents, revealing not isolated national phenomena but expressions of a single global crisis of capitalism.

Sri Lanka 2022 provided the template. Between April and July, hundreds of thousands took to the streets as skyrocketing prices, fuel shortages, power-cuts, fertilizer cuts and crop destruction, and medicine scarcity made life unbearable. The COVID-19 pandemic and the economic disruption from the US-NATO proxy war against Russia in Ukraine had devastated global supply chains. Sri Lanka’s foreign reserves collapsed, forcing the government to default on its debt and halt vital imports. Mass protests erupted with demands that President Rajapakse resign—”Gota Go Home”—and that all 225 parliamentarians be removed, in which millions drawn from rural and urban poor participated across ethnic lines (except for the fact that the struggles could not gather support largely from the youth of Jaffna in the North of the country and from the up-country estate workers primarily because they saw no regime change in the South would solve any of their fundamental problems, and not necessarily due to the stronghold of discredited bourgeois Tamil nationalists and the trade union bureaucracy operating within those communities). Trade unions were compelled to call two limited one-day general strikes on April 28 and May 6, demonstrating the immense power of the working class when it intervenes. Rajapakse was forced to flee the country on July 13, 2022.

But the political leadership of the movement remained in the hands of trade union bureaucrats, the pseudo-left Frontline Socialist Party (FSP), youth proxies of the Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) and middle-class groups at Galle Face Green, all of which subordinated the working class to demands for a transitional “interim government” that would preserve capitalist rule. Parliament was thus able to install Wickremesinghe, who imposed the IMF’s austerity program with an iron fist, using draconian legislation including the Essential Public Service Act to suppress worker opposition. The Socialist Equality Party (SEP) warned at the time: “The emancipation of the working class is the task of the workers themselves,” and that “there is no solution to the immense social problems and an end to the suppression of democratic rights within the existing social order.” However, the SEP’s forces remained limited, and it was not yet in a position to provide the mass revolutionary leadership necessary to mobilize a general strike and transform the popular uprising into a struggle for workers’ power. The decades-long betrayals of Stalinism, Maoism and nationalist trade union bureaucracies, and Pabloism within the Fourth International, had systematically undermined working-class consciousness, which in turn pressured the party into alienation, and prevented the emergence of a mass Trotskyist party capable of leading the working class, youth, and oppressed layers of the middle class in a united revolutionary offensive.

Bangladesh 2024 witnessed a similar trajectory compressed into explosive weeks. In July, university students organized under Students Against Discrimination began protesting a regressive job quota system. When Hasina’s government responded with murderous violence—unleashing police, military units, and Awami League thugs who killed scores of students—the protests escalated dramatically. By early August, millions were marching to Dhaka, expressing not merely anger over the quota system but accumulated rage over grinding poverty, massive inequality, and ruthless exploitation in the garment industry that produces billions in exports. The military, unable to contain the uprising, forced Hasina to resign and flee to India on August 5.

The military immediately installed an interim administration headed by Yunus, whose “close connections with US and European imperialist powers” were emphasized even in mainstream coverage. The Bangladesh National Party and Stalinist parties grouped in the Left Democratic Alliance pledged their full support. Throughout this upheaval, the trade unions and pseudo-left forces, including the Workers Party of Bangladesh, worked systematically to prevent the working class from intervening as an independent force with its own program3. The World Socialist Web Site (WSWS) correctly analyzed: “Workers and their families joined the student-initiated protests. However, they did so as individuals, not as a class, using strikes and other weapons of class struggle and advancing their own demands.”

Kenya’s Gen-Z insurgency in June-August 2024 represented perhaps the most politically advanced of these movements. Youth unemployment reaching 67 percent, combined with IMF-dictated tax increases in the Finance Bill 2024, ignited mass protests demanding President William Ruto’s resignation. The movement transcended the tribal divisions that the Kenyan ruling class has stoked for decades to weaken the working class4. On “Bloody Tuesday,” June 25, police opened fire on demonstrators, killing dozens as they stormed parliament. Over 60 would die in the uprising, with scores abducted by security forces.

Kenya Gen-Z
Protesters scatter as Kenya police spray water cannon at them during a protest over proposed tax hikes in a finance bill in downtown Nairobi, Kenya, June. 25, 2024. [AP Photo/Brian Inganga]

Ruto tactically withdrew the Finance Bill, but this concession only exposed the underlying conspiracy among the ruling class. In August, Raila Odinga’s Orange Democratic Movement (ODM)—which had postured as opposition—joined Ruto’s government5. The Central Organization of Trade Unions (COTU), led by Francis Atwoli, and influential Christian and Muslim clergy backed this coalition government. Austerity policies continue, the military has been deployed against civilian protesters for the first time in Kenyan history, and the country was designated a US “major non-NATO ally” by the Biden administration, positioning it as a proxy force in Washington’s preparations for war with China. 

The subsequent strike wave by teachers, transport workers, healthcare staff, and civil servants demonstrated the potential for working-class power. Yet COTU and the Stalinist Communist Party Marxist-Kenya (CPM-K) worked tirelessly to prevent these strikes from becoming a political challenge to the regime, insisting instead on “no politics” and “leaderless” organization that left the field open for bourgeois forces6.

The uprisings in Nepal (September 2025) and the Philippines (September 2025) confirmed that this pattern extends across Asia. In Nepal, protests triggered by a government ban on 26 social media platforms and fueled by deep resentment over the lavish lifestyles of “nepo kids”—the children of politicians exposed through viral videos—left at least 51 dead. The homes of prominent politicians including former prime ministers were vandalized and set ablaze. Parliament was stormed and burned. Prime Minister K.P. Sharma Oli was forced to resign, but the outcome was a technocratic interim government headed by Karki, with the military playing a decisive role behind the scenes. As the WSWS reported, Chief of Army Staff Ashok Raj Sigdel “warned that the military would be forced to declare a state of emergency if no political solution would be found,” compelling party leaders to consent to parliament’s dissolution.

The Philippines saw its largest demonstrations in two decades, with 100,000 rallying in Manila on September 21—the 53rd anniversary of Ferdinand Marcos Sr.’s declaration of martial law7. The protests were triggered by exposures of massive graft in flood control infrastructure—involving billions stolen through kickbacks to officials and fraudulent contracts. Yet the political character of these protests was “markedly middle-class.” Stalinist organization BAYAN and the pseudo-left Akbayan party led separate rallies, both increasingly aligned with bourgeois factions hostile to China and integrated into Washington’s war preparations. President Marcos Jr. announced his support for the protests “as long as they were peaceful,” attempting to contain any genuine threat to its rule.

Madagascar (October 2025) demonstrated the pattern’s most dramatic expression, with President Andry Rajoelina forcibly removed and exfiltrated by French military aircraft. The uprising erupted in late September when chronic power and water shortages—leaving over 75 percent of the population subsisting on less than €0.80 per day outraged—triggered protests led by the Gen Z Mada formation. When authorities arrested two city politicians who had planned a demonstration on September 25, protests spread rapidly across the island. The regime responded with murderous repression: at least 22 killed, hundreds injured, a dusk-to-dawn curfew imposed, and the appointment of General Zafisambo as Prime Minister on October 6 in a desperate militarization that only deepened the crisis.

On October 14, the CAPSAT military unit—which had itself backed Rajoelina’s rise to power in 2009—toppled him through a coordinated intervention. Colonel Michael Randrianirina announced the dissolution of the Senate and High Constitutional Court while maintaining the National Assembly, providing constitutional veneer to what was fundamentally a coup. Most revealing was French imperialism’s direct role: on October 12, Rajoelina fled aboard a French aircraft in an operation coordinated with Paris and approved by President Emmanuel Macron. The company facilitating his escape, TOA Aviation, was the same that had enabled fugitive automotive boss Renault CEO Carlos Ghosn’s extralegal flight from Japan. Macron emphasized “constitutional order” without condemning repression, exposing France’s concern not for democracy but for protecting strategic interests in Malagasy energy, telecommunications, and rare earth minerals.

The Malagasy Trade Union Solidarity collective, comprising about fifty unions, called a general strike demanding Rajoelina’s resignation and wage increases after a freeze since 2022, while calling on the Church and local elites for “dialogue”. The opposition parties Tiako i Madagasikara (TIM) and Malagasy Miara-Miainga (MMM) positioned themselves as alternatives. This was essentially an opportunistic role, “channeling popular anger into the narrow framework of institutional negotiations while safeguarding the foundations of capitalism.”8 The military intervention aimed to defend bourgeois order and preserve the interests of imperialism and the national bourgeoisie, replicating the pattern observed in Egypt and Tunisia 2011 where “the supposed neutrality or support of the army served to defuse mobilization, restore bourgeois order, and ensure the continuity of the capitalist system under a new facade.”

Across all these movements, certain features recur with striking consistency: economic crisis driven by IMF austerity and capitalist breakdown, and chronic social inequality; massive youth and middle-class participation; violent state repression; the promotion of “leaderless” organization by pseudo-left groups; the systematic blocking of independent working-class political action by trade union bureaucracies and parties based on the petty-bourgeoisie; and outcomes that serve imperialist strategic interests while intensifying the exploitation of the masses.

To be continued…

  1. World Socialist Web Site, ‘Bangladeshi Prime Minister flees to India amid mass uprising’ (6 August 2024) ↩︎
  2. World Socialist Web Site, ‘Mass protests against Kenyan President Ruto’s IMF-dictated Finance Bill‘ (20 June 2024) ↩︎
  3. World Socialist Web Site, ‘Bangladesh’s right-wing interim government moves to consolidate its power, end popular ferment’ (23 August 2024) ↩︎
  4. World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution – Part 1‘ (3 October 2024) ↩︎
  5. World Socialist Web Site, ‘One year since the Gen-Z Uprising in Kenya: The need for a socialist and internationalist strategy’ (24 June 2025) ↩︎
  6. World Socialist Web Site, ‘Ruto’s new Kenyan coalition government to reinstate rejected tax measures’ (21 August 2024) ↩︎
  7. World Socialist Web Site, ‘Major protests against corruption in the Philippines’ (21. September 2025) ↩︎
  8. World Socialist Web Site, ‘Madagascar president Rajoelina flees with French aid amid mass Gen Z protests’ (19 October 2025) 
    ↩︎

The Gen-Z Uprisings and the Crisis of Leadership: Permanent Revolution against ‘Leaderless’ movements and ‘Left Populism’ – Part 1 Read More »

Jeff

ආර්ථික බුබුලු “හොඳයි” යැයි ප්‍රකෝටිපති ජෙෆ් බෙසෝස් ප්‍රකාශ කරයි

ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි. 

මෙහි පලවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (ලෝසවෙඅ) 2025 ඔක්තෝම්බර් 03 දින ‘Ultra-billionaire Jeff Bezos declares economic bubbles are “good”යන හිසින් පලවූ ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Jeff
2025 ජනවාරි 20 වන සඳුදා වොෂින්ටනයේ එක්සත් ජනපද කැපිටල් හි රොටුන්ඩා හි 60 වන ජනාධිපති පදවි ප්‍රාප්තිය ඉදිරිපිට වමේ සිට මාර්ක් සකර්බර්ග්, ලෝරන් සැන්චෙස්, ජෙෆ් බෙසෝස් සහ සුන්දර් පිචායි. [AP ඡායාරූපය/කෙනී හොල්ස්ටන්/ද නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්]

සිකුරාදා, ලෝකයේ සිව්වන ධනවත්ම මිනිසා සහ ඇමසන් සමාගමේ නිර්මාතෘ සහ සභාපති, තාක්ෂණ කතිපයාධිකාරී ජෙෆ් බෙසෝස්, එක්සත් ජනපද ආර්ථිකය තාක්‍ෂණික සමාගම් කොටස් මත කේන්ද්‍රගත වූ ආර්ථික බුබුලක් මධ්‍යයේ පවතින බව කෙලින්ම පිළිගෙන එය “හොඳ” බව ප්‍රකාශ කළේය.

එක්සත් ජනපදය ආර්ථික බුබුලක් මධ්‍යයේ සිටින බවට බෙසෝස්ගේ පිළිගැනීම දශක ගණනාවක පූර්වාදර්ශයන්ගෙන් බිඳ දමයි. ප්‍රධාන සමපේක්ෂන උමතුකම් අතරතුර, ඇමරිකාවේ ප්‍රකෝටිපතියන්, ඔවුන් ආර්ථික බුබුලකට ඉන්ධන සපයන බව ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇති අතර, පසුව නොවැළැක්විය හැකි බිඳවැටීම දෙවියන්ගේ අනපේක්ෂිත ක්‍රියාවක් ලෙස හුවා දක්වමින්, මානව වර්ගයාගේ පොදු යහපත සඳහා යැයි කියමින් රජයේ ඇපකර ඩොලර් ට්‍රිලියන ගනනක් එකතු කර ගනු ඇත.

2008 දී එක්සත් ජනපද රජය ඩොලර් ට්‍රිලියන 30 කට වැඩි මූල්‍ය වත්කම්වල වටිනාකම් ඉහළ නැංවීම සඳහා හදිසි කොන්දේසි මත ඩොලර් ට්‍රිලියන 7 කට වඩා ණයට දුන් විට වූ  තිර රචනය මෙය විය. 2020 දී බයිඩන් සහ ට්‍රම්ප් පරිපාලනයන් COVID-19 වසංගතය යොදා ගනිමින් “Cares Act” සහ හදිසි ෆෙඩරල් සංචිත බැංකුවේ ව්ව්මැදිහත්වීම හරහා අධික ලෙස උත්තෝලනය කරන ලද (over-leveraged) බැංකු සහ සංගතවලට ඩොලර් ට්‍රිලියන ගනනක් මාරු කිරීමට කඩතුරාවක් ලෙස භාවිතා කළ විට එය නැවත නැවතත් සිදු විය.

තාක්‍ෂණ සමාගම් සඳහා කොටස් වටිනාකම්වල දැවැන්ත වැඩිවීම ගැන සඳහන් කරමින් බෙසෝස් ප්‍රකාශ කළේ, “මෙය එක්තරා ආකාරයක කාර්මික බුබුලක්” බවයි.

තාක්‍ෂණික කොටස්වල බුබුලක් ඇති බව පිළිගැනීමේදී, බෙසෝස් ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි ලෙස නිවැරදිය. බරපතල මූල්‍ය විශ්ලේෂකයින් අතර, සෑම අනතුරු ඇඟවීමේ ලකුණක්ම රතු පැහැයෙන් දැල්වෙමින් පවතී. නොසැලකිය හැකි ඉපැයීම් ඇති තාක්‍ෂණ සමාගම්, වඩාත්ම ශුභවාදී අවස්ථාවන්හිදී පවා ඉටු කළ නොහැකි උපකල්පන මත පදනම්ව ආයෝජන සිදු කිරීමට සැලසුම් කරයි. වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නලයේ මෑත ලිපියක සඳහන් වූයේ, ප්‍රමුඛ පෙළේ තාක්‍ෂණ සමාගම්, දශක හතරක් පුරා එක්සත් ජනපද අන්තර් ප්‍රාන්ත මහාමාර්ග පද්ධතිය ගොඩනැගීමේ පිරිවැයට වඩා වැඩි මුදලක්, AI දත්ත මධ්‍යස්ථාන සහ ඒ ආශ්‍රිත තාක්ෂණයන් ගොඩනැගීම සඳහා පොරොන්දු වී ඇති බවයි.

බේන් සහ සමාගම විසින් මෑතකදී කරන ලද විශ්ලේෂණයකින් ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ, AI මත පදනම් වූ මෘදුකාංග සඳහා වත්මන් වාර්ෂික ආදායම වන ඩොලර් බිලියන 45 ට සාපේක්ෂව, යටිතල පහසුකම් වියදම්වල වත්මන් රැල්ල සඳහා ගෙවීමට වාර්ෂික ආදායම ඩොලර් ට්‍රිලියන 2 ක් අවශ්‍ය වනු ඇති බවයි. මෙම 40 ගුණයකින් වැඩි වීම කෙසේ සිදුවනු ඇත්දැයි කිසිවෙකු දන්නේ නැත.

නමුත් ඔහුගේ සමාගම වැනි තාක්‍ෂණ සමාගම්වල වත්කම් වටිනාකම් දැවැන්ත ලෙස අධිතක්සේරු කිරීම හොඳ දෙයක් බව බෙසෝස් පැවසීය. කාර්මික බුබුලු “හොඳ වෙන්නත් පුළුවන්, මොකද දූවිලි තැන්පත් වෙලා [බුබුල පුපුරා යාමෙන් පසු] ජයග්‍රාහකයින් කවුද කියලා ඔබ දකිනකොට, සමාජයට ඒ නව නිපැයුම් වලින් ප්‍රතිලාභ ලැබෙනවා… ඒ වගේම මෙතන සිද්ධ වෙන්න යන්නේ ඒකයි.”

ඇමරිකානු ඉතිහාසය එවැනි “කාර්මික බුබුලු” වලින් පිරී තිබේ. එයින් වඩාත්ම වැදගත්ම එක වූයේ 1920 ගණන්වල “ගර්ජනාත්මක” කාර්මික හා තාක්‍ෂණික ධාරිතාවයේ දැවැන්ත අධික-ආයෝජනයයි; එය 1929 මූල්‍ය බිඳවැටීමට අවසාන හේතුව වූ අතර මහා අවපාතයට ප්‍රධාන දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. මෙම කාලාවර්තක බුබුලු සෑම විටම වංචාකරුවන්ගේ පොහොසත් වීමට සහ කම්කරු ජනතාව දුප්පත් කිරීමට හේතු වී තිබේ.

නමුත් මෙය 1920 ගණන්වල හෝ 1930 ගණන්වල නොවේ. ඒ කාලයේ දී, වෙළඳපොළවල් තමන්වම “පිරිසිදු” කර ගැනීමට ඉඩ දීම ආර්ථික සම්ප්‍රදාය විය. බැංකුකරු ඇන්ඩෲ මෙලන්ගේ ආදර්ශ පාඨය වූයේ: “ශ්‍රමය ඈවර කරන්න, කොටස් ඈවර කරන්න, ගොවීන් ඈවර කරන්න, දේපළ ඈවර කරන්න. එය පද්ධතියෙන් කුණුවීම ඉවත් කරනු ඇත.”

මෙම දැක්ම එක්සත් ජනපද දේශපාලන සංස්ථාපිතය විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. නිල ආර්ථික විද්‍යාවේ සමස්ත රාමුවම, හිතකර අනුපාත යටතේ අසීමිත ණය ලබා දීම පමණක් නොව, බැංකු සහ සංගතවලට ලබාදෙන සෘජු රජයේ ඇපකර හරහා ද මූල්‍ය අර්බුද ඕනෑම වියදමකින් සමනය කළ යුතු බවට ප්‍රකාශ කිරීමට මාරු වී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මූල්‍ය බුබුලු බිඳවැටීමේ විභවය ප්‍රධාන සංගතවල ශේෂ පත්‍රවලට පමණක් නොව, එක්සත් ජනපද රජයේ, එහි මහ බැංකුවේ සහ සමස්ත ඩොලර් මත පදනම් වූ මූල්‍ය පද්ධතියේ නුබූන්වත්කමට ද තර්ජනය කරයි.

2008 සහ 2020 දී මෙම ඇපකර මගින් බෙසෝස්ගේම ධනයේ දැවැන්ත වැඩිවීමක් සඳහා කොන්දේසි නිර්මානය කරන ලදී. 2007 දී බෙසොස්ගේ ශුද්ධ වත්කම ඩොලර් බිලියන 8.7 ක් විය. 2008 බිඳවැටීමෙන් වසර 10 කට පසු, 2018 වන විට ඔහුගේ ධනය ඩොලර් බිලියන 161 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි. එතැන් සිට එය තවදුරටත් වර්ධනය වීම පමණක් සිදු වී ඇත අතර,  වර්තමානයේ මුළු වත්කම ඩොලර් බිලියන 250 කි.

ජනක AI (generative AI) හි යටින් පවතින ආර්ථික සංවර්ධනය සමාජයට ප්‍රතිලාභ ලබා දෙන බවට වන පදනම මත බෙසෝස් මූල්‍ය වත්කම්වල වර්තමාන අධි තක්සේරුව ආරක්ෂා කරයි. නිසැකවම, සමාජවාදය ලෙස හැඳින්වෙන සමාජයට ප්‍රතිලාභ ලබා දීම සඳහා සංවිධානය කරන ලද ආර්ථික පද්ධතියක, ජනක AI දැවැන්ත ධනාත්මක බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත. නමුත් ධනවාදය යටතේ, ජනක AI හි දැවැන්ත ශ්‍රම ඉතිරි කිරීමේ බලයේ බලපෑම ප්‍රධාන වශයෙන් සමස්ත ශ්‍රම පන්තින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම, විරැකියාව ඉහළ නැංවීම, වැටුප් පහත හෙලීම සහ ආර්ථික අසමානතාවය වැඩි කිරීමයි.

කෙසේ වෙතත්, බුබුල AI වලට පමණක් සීමා නොවන බව බෙසෝස් දනී. ගෝලීය ක්‍රිප්ටෝ මුදල් වෙළඳපොළ ඩොලර් ට්‍රිලියන 4 ක තක්සේරුවකට ලක්ව ඇති අතර, බිට්කොයින් ඩොලර් බිලියන 47 කින් ඉහළ ගොස් ඇත. ජනක AI මෙන් නොව, ක්‍රිප්ටෝ මුදල් අපරාධ සහ මුදල් විශුද්ධිකරණයෙන් පිටත කිසිදු වැදගත් භාවිතයක් ඇති බව කිසි විටෙකත් පෙන්වා නැත.

AI බුබුල පමණක් නොව ක්‍රිප්ටෝ මුදල් බුබුල ද නොවැළැක්විය හැකි දියවීමකට ලක් වූ විට රජයන්ගේ ප්‍රතිචාරය කුමක් වේද? ට්‍රම්ප්ගේ සෙසු කතිපයාධිකාරීන්ට ඇප ලබා දීම සඳහා අතිවිශාල හා පෙර නොවූ විරූ නව මුදල් ලබා දෙමින් ට්‍රම්ප් රජය වහාම ක්‍රියාත්මක වනු ඇත.

මෙම ඇපදීම සඳහා ගෙවනු ලබන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්නය මෙය මතු කරයි. එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් ණය ඩොලර් ට්‍රිලියන 37 දක්වා ළඟා වී ඇති අතර, ණය-දළ දේශීය නිෂ්පාදිත අනුපාතය එක්සත් ජනපද ඉතිහාසයේ ඉහළම මට්ටමේ පවතී. ඩොලරයේ නුබුන්වත්භාවය පිළිබඳ වෙළඳපල අවිනිශ්චිතතාවයට විකල්පයක් වන රත්‍රන්වල මිල ඩොලර් 3,900 දක්වා ළඟා වී ඇති අතර එය මාස හයක් තුළ සියයට 25 කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.

යථාර්ථය නම්, මූල්‍ය කතිපයාධිකාරීන් පැත්තෙන් ඔවුන්ගේ ධනය තිරසාර නොවන මූල්‍ය බුබුලකින් ආධාරක වන බවට ඇති දැනුම, සමාජ වියදම් කප්පාදු කිරීමට, ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ෆෙඩරල් සේවකයින් සේවයෙන් පහ කිරීමට සහ ප්‍රධාන හිමිකම් වැඩසටහන් – මෙඩිකෙයාර්, මෙඩිකේඩ් සහ සමාජ ආරක්ෂණය – විනාශ කිරීමට ට්‍රම්ප් පරිපාලනය දරන ක්‍රමානුකූල උත්සාහයන් පිටුපස පවතී. බුබුල අනිවාර්යයෙන්ම පුපුරා යන විට ඔවුන්ගේ බොල් ණය වලට ඇප තැබීමට මෙම මුදල් අවශ්‍ය වන බව ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම දනී.

තව දුරටත් ධනය මහත් ලෙස ඉහළට යලි බෙදාහැරීමකට මහජන විරෝධයක් ඇති වනු ඇති බව කතිපයාධිකාරීන් ඒ හා සමානව හොඳින් දනී. ජනාධිපති ආඥාදායකත්වයක් ස්ථාපිත කිරීමට ට්‍රම්ප් දරන උත්සාහයට ඔවුන්ගේ සහයෝගය පිටුපස ඇත්තේ මෙයයි.

ආර්ථික බුබුලු “හොඳයි” යැයි ප්‍රකෝටිපති ජෙෆ් බෙසෝස් ප්‍රකාශ කරයි Read More »

Indonesia

Indonesian protests—a sign of social crisis and deep-seated opposition

By Peter Symonds.

Reposted below is the article of the World Socialist Web Site published on 07 September 2025.

In the wake of a huge police crackdown and thousands of arrests, the protest movement that erupted in Indonesia late last month has largely subsided, but none of the basic issues that fuelled the widespread demonstrations have been resolved. 

The immediate trigger for the protests was the decision to pay a huge monthly accommodation allowance of 50 million rupiah ($US3,045) to the 580 parliamentarians of the House of Representatives (DPR)—10 to 20 times the minimum wage paid to millions of workers struggling to survive.

The lavish allowance was emblematic of far deeper concerns and opposition stemming from the immense social gulf between the country’s wealthy few and their political representatives and the vast majority of working people. Moreover, the social crisis facing broad layers of the population, particularly young people, is only worsening as economic growth slows and unemployment rises. The jobless rate for youth has hit 16 percent, forcing many into poorly paid, casual work.

Indonesia
Protesters clash with the police during a protest against lavish allowances given to parliament members, in Jakarta, August 28, 2025. [AP Photo/Tatan Syuflana]

The protests dramatically escalated after the callous killing of a young ride-share motorbike rider Affan Kurniawan on August 28. He was run over by an armoured police vehicle amid a mass mobilisation of police, including the notorious, heavily-armed BRIMOB. In the following days, angry protesters clashed with police, attacked government buildings and stormed the homes of prominent political figures including Finance Minister Sri Mulyani, the architect of the budget cuts that set off protests earlier in the year. 

Facing a deepening political crisis, President Prabowo Subianto delayed a planned trip to China. He appeared at a press conference on August 31, flanked by leaders of the main political parties, to appeal for calm, declaring he understood “the genuine aspirations of the public.” At the same time, however, he ordered “the police and military to take the strongest possible action” against purported looting and destruction. 

The protests involving thousands were not limited to the capital Jakarta but had spread to major cities throughout the country, including Surabaya, Surakarta, Bandung, Semarang and Yogakarta in Java; Banda Aceh, Padang and Medan in Sumatra; as well as Makassar and Kendari in Sulawesi, Palangka Raya in Kalimantan, and Manokwari in West Papua.

At least 11 people died in the clashes with the police and military, hundreds were injured, and another 20 protesters are missing, according to the Commission for Missing Persons and Victims of Violence. More than 3,000 people have been arrested. 

Confronting a police crackdown, the protests subsided last week but the anger has not. Smaller protests continued. Last Wednesday, hundreds of women from the Indonesian Women’s Alliance (IWA) marched to the parliament building in Jakarta wielding brooms to “sweep away the dirt of the state, militarism and police repression.”

Last Thursday, a student demonstration led by the All-Indonesian Students’ Union (BEM SI) took place outside the parliament, where its central coordinator Muzammil Ihsan read out a list of demands, including the reduction of parliamentary allowances, complete reform of the national police and parliament, the release of all those arrested and the creation of 19 million jobs. 

On the same day, members of the Labor Movement with the People (GEBRAK) held a protest in a major road in Jakarta also demanding the complete reform of the police and parliament.

On Thursday evening, a delegation of student leaders was invited to meet ministers at the Presidential Palace but reportedly walked out of the talks after being told they had to consider “the nation’s development” in making any demands. 

Last week, a grouping of activist organisations drew up a list of 17 short-term “people’s demands” to be implemented by Prabowo and the government by last Friday along with eight longer-term ones. The deadline, however, passed with few of the demands being met or partially met.

In a bid to quell widespread anger, the parliament did announce the axing of the housing allowance that initially sparked the protests. The announcement was left to the parliamentary speaker Puan Maharani. She is the daughter of former president Megawati Sukarnoputri, chairperson of the Indonesian Democratic Party of Struggle (PDI-P)—the only parliamentary party that is not part of the Prabowo government.

On the same day, Co-ordinating Minister for Economic Affairs Airlangga Hartarto suggested that the government would carry out various stimulus measures to boost jobs and incomes—including wage subsidies for those earning less than 10 million rupiah a month, a program of public works, tax exemptions and steps to prevent mass lay-offs. But under conditions of a slowing economy that will be further hit by Trump’s tariffs, these proposals have the character of empty promises.

No steps have been taken to rein in the police and military. The only action taken against the police has been against low-level officers involved in the widely publicised killing of ride-share worker Affan Kurniawan. The officer in charge of the vehicle that struck Kurniawan has been dishonourably dismissed, and another received a seven-year demotion.

These measures are unlikely to assuage popular anger and resentment. Imran, a food delivery driver, told Al Jazeera that “inequality” was the root cause of the mass protests, “including economic inequality, educational inequality, health inequality and unequal public services.”

Referring to the government and parliament, he said: “They are not concerned about our fate. They should be present to resolve the problems facing the community, not fan the flames. These protests arose from the community’s poor economic conditions.”

Speaking to Al Jazeera, Rahmawati, a housewife, said that public anger had “finally exploded …because we feel like no one cares about us… What we want is for them [politicians] to care about us and our needs. Every year, the price of basic foodstuffs rises and never goes back down again. Groceries are becoming more and more difficult to afford.”

Significantly, the protests in Indonesia reverberated more broadly throughout South East Asia as workers and young people confront very similar economic and social problems, exacerbated by slowing economies. Protests took place last week in support of those in Indonesia, including in Malaysia and Thailand.

Thai students hung a banner on an overpass near Chulalongkorn University in Bangkok declaring “Thailand stands with the people of Indonesia” and called for justice for those protesters killed during police crackdowns.

In Thailand, a social media poster called Yammi shared instructions on how to order meals for Jakarta-based ride-share and food delivery motorbike riders. Revealing sympathy not just with the protesters but the difficult and dangerous conditions facing poorly paid riders, the post went viral in the region and internationally. Donations came in from Singapore, Malaysia, the Philippines and Brunei, as well as Japan, Sweden and the United States.

The protests have provided a glimpse of the explosive social tensions that have built up in Indonesia as well as the broader region and will only intensify amid growing global economic turmoil.

Indonesian protests—a sign of social crisis and deep-seated opposition Read More »

billionaires

බිලියනපතියන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 2 කින් පිම්මේ ඉහළ යද්දී, “රදල කතිපයාධිකාරය” විසින් ලෝකය පාලනය කරන බව ඔක්ස්ෆැම් පවසයි

ආන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි.

මෙහි පලවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ 2025 ජනවාරි 20 දින “Oxfam says world ruled by “aristocratic oligarchy,” as billionaire wealth surges by $2 trillion” යන හිසින් පල වූ ආන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද  ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. පරිවර්තනය සුනිල් ප්‍රනාන්දු විසිනි.

billionaires
මාක් සකබර්ග්, ජෙෆ් බෙසොස්, සුන්දර් පිචෙයි සහ එලොන් මස්ක් ඇතුළු අමුත්තන්, 2025 ජනවාරි 20, සඳුදා, වොෂින්ටන් හි එක්සත් ජනපද කැපිටල් ගොඩනැගිල්ලේ රොටන්ඩා හි 60 වැනි ජනාධිපති පදවි ප්‍රාප්තිය සදහා පැමිණ. (AP Photo/Julia Demaree Nikhinson, Pool)

සඳුදා, ඔක්ස්ෆැම් දරිද්‍රතාවයට එරෙහි පුණ්‍යායතනයෙහි වාර්ෂික වාර්තාවට අනුව, 2024 දී ලෝකයේ බිලියනපතියන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 2කට ඉක්මවා වැඩි වීය. ගෝලීය සමාජය තුල වැඩි වැඩියෙන් ආධිපත්‍යය දරන්නේ “රදල කතිපයාධිකාරයක්” විසින් බව ඔක්ස්ෆෑම් අනතුරු ඇඟවීය.

ලෝක බිලියනපතියන්ගේ ධනය 2024 දී ඩොලර් ට්‍රිලියන 13 සිට ඩොලර් ට්‍රිලියන 15 දක්වා වර්ධනය වූ බව පුණ්‍යායතනය වාර්තා කළේය; එය 2023 ට වඩා තුන් ගුණයක වේගවත් බවකි.

2024 දී ධනවත්ම පුද්ගලයන් 10 දෙනාගේම ධනය සාමාන්‍යයෙන් දිනකට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 100කින් පමණ වර්ධනය විය.

බිලියනපතියන් සංඛ්‍යාව 204 කින් 2,769 දක්වා වර්ධනය විය. සාමූහිකව, ඔවුන්ගේ ධනය සෑම දිනකම ඩොලර් බිලියන 5.7 කින් පමණ වර්ධනය වූ අතර සාමාන්‍යයෙන් සතියකට නව බිලියනපතියන් හතර දෙනෙකු බිහි විය.

දශකය අවසන් වන විට ලෝකයේ ට්‍රිලියනපතියන්  එක් අයෙකු පමණක් සිටිනු ඇති බවට වූ එහි පසුගිය වසරේ ඇස්තමේන්තුව සමඟ සංසන්දනාත්මකව, මෙ වසරේ ඔක්ස්ෆැම් සිය වාර්තාවේ පුරෝකථනය කළේ , ඒ වන විට  ට්‍රිලියනපතියන් පස් දෙනෙකු සිටිනු ඇති බවයි.

“අපගේ ගෝලීය ආර්ථිකය වරප්‍රසාද ලත් සුළු පිරිසක් විසින් ග්‍රහණය කර ගැනීම, අතීතයේදී අපට සිතා ගැනීමටවත්  නොහැකි තරම් ඉහළ මට්ටමකට පැමිණ තිබේ” යැයි ඔක්ස්ෆෑම් ජාත්‍යන්තර විධායක අධ්‍යක්ෂ අමිතාබ් බෙහාර් පැවසීය. “බිලියනපතියන් බිහිවීම නැවැත්වීමට අපොහොසත් වීම මගින් දැන් ‘නුදුරේ-ට්‍රිලියනපතියන් වීමට සිටින්නන්’ බිහි කරමින් තිබේ. බිලියනපතියන්ගේ ධනය සමුච්චය වීමේ වේගය තුන් ගුණයකින් වේගවත් වී ඇතිවා පමණක් නොව ඔවුන්ගේ බලය ද එලෙසම වේගවත් වී ඇත,” ඔහු පැවසීය.

ලොව ධනවත්ම පුද්ගලයන් වන්නේ- ටෙස්ලා සහ ස්පේස් X නිර්මාතෘ එලොන් මස්ක්, ශුද්ධ වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 449; ඇමේසන් ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ජෙෆ් බෙසොස්, ශුද්ධ වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 245; සහ ෆේස්බුක් ප්‍රධාන විධායක මාර්ක් සකර්බර්ග්, ශුද්ධ වත්කම ඩොලර් බිලියන 217 .

ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පදවි ප්‍රාප්තිය තුළ කැපී පෙනෙන ලෙස දක්නට ලැබුණේ මස්ක්, බෙසොස්, සකර්බර්ග්, ප්‍රංශයේ බ’නාඩ් ආනොල් සහ ගූගල් සම-නිර්මාතෘ සර්ජි බ්‍රින් ඇතුළු ලොව ධනවත්ම පුද්ගලයින් 10 දෙනාගෙන් පස් දෙනෙකුගේම පැමිණීමයි.

“ට්‍රම්ප් සහ මස්ක් ගැන සඳහන් කරමින් බෙහාර් පැවසුවේ, “මේ මොහොතේ ඔබ දකින්නේ (ලොව) ධනවත්ම පුද්ගලයාගේ සහාය ඇතිව බිලියනපති  ජනාධිපතිවරයෙකු අද දිවුරුම් දීමයි. එබැවින් මෙය බොහෝ දුරට ගෝලීය කතිපයාධිකාරීන්ගේ ඔටුන්නෙහි මාණික්‍යයයි.”

“මේ එක් නිශ්චිත පුද්ගලයෙකු ගැන නොවේ,” ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. “එය, අවසානයේ ඔවුන්ට වඩ වඩාත් ලාභ  ලබා දෙන හා  දැන් බොහෝ දුරට බිලියනපතියන්ට ආර්ථික හා  සමාජ ප්‍රතිපත්ති හැඩගස්වා ගැනීමට හැකි වන පරිදි, අප විසින් නිර්මාණය කර ඇති ආර්ථික ක්‍රමය යි.”

මූල්‍ය ප්‍රභූවේ දැවැන්ත ධනවත්වීම සිදු වෙන්නේ මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ අතිමහත් බහුතරයකගේ ජීවන වියදම් අර්බුදයක් මධ්‍යයේ ය. සමාජයේ ධනවත්ම සියයට 1 සියලු ධනයෙන් සියයට 45කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් හිමිකර ගන්නා අතර, මනුෂ්‍ය වර්ගයාගෙන් සියයට 44ක් (පරිවර්තක සටහන- මෙය 67% ලෙස නිවැරදි විය යුතුය) ලෝක බැංකුවේ දිනකට ඩොලර් 6.85 දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළින් ජීවත් වෙති.

ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව “රදල කතිපයාධිකාරයක්” ලෙස හඳුන්වන දෙයෙහි වඩ වඩාත් මුල් බැසගත් ස්වභාවය ද පෙන්වා දෙයි. වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ, “ ආන්තික (අතිමහත්) ධනය යනු ආන්තික (අතිමහත්) දක්ෂතා වල විපාකයක් යන අදහස අපගේ මාධ්‍ය සහ ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ පැතිරී ඇති අතර දැඩි ලෙස ශක්තිමත් කර ඇත. නමුත් මෙම සංජානනය (අදහස) යථාර්ථය තුල  මුල් බැස ගන නැත. ”

එය තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “2023 දී – පළමු වතාවට – ව්‍යවසායකත්වයට වඩා උරුමය හරහා තවත් නව බිලියනපතියන් ධනවත් විය. ලෝකයේ අවුරුදු 30 ට අඩු සියලුම බිලියනපතියන් ඔවුන්ගේ ධනය උරුමයෙන් අත් කර ගත්තේ විය.

මෙම මූල්‍ය කතිපයාධිකාරීන්ගේ ධනය ඇත්ත වශයෙන්ම “සිතා ගත නොහැකි”  බව පැහැදිලි කරන සංඛ්‍යාලේඛන වාර්තාවට ඇතුළත් වේ. එහි සඳහන් වූයේ, “මීට වසර 315,000 කට පෙර පළමු මානවයාගේ සිට ඔබ දිනපතා ඇමෙරිකානු ඩොලර් 1,000ක් ඉතිරි කළත්, ධනවත්ම බිලියනපතියන් දස දෙනාගෙන් කෙනෙකු තරම් ඔබට මුදලක්  එකතු නොවනු ඇත.”

එය තවදුරටත්, “ධනවත්ම බිලියනපතියන් 10 දෙනාගෙන් ඕනෑම කෙනෙකුගේ ධනයෙන් සියයට 99ක් අහිමි වුවත්, ඒත් තව දුරටත් ඔහු බිලියනපතියෙක්ම වනු ඇත.”

 වාර්තාව, සමාජ අසමානතාවයේ වර්ධනයට කර්මාන්ත වල වැඩිවන ඒකාධිකාරීකරණය සම්බන්ධ කරයි . “ඒකාධිකාරයන් කර්මාන්ත මත ඔවුන්ගේ ග්‍රහණය දැඩි කරන විට, බිලියනපතියන් ඔවුන්ගේ ධනය පෙර නොවූ විරූ මට්ටම්වලට අහස උසට නඟිනු අත්දකිමින්  සිටිති. ඒකාධිකාරී බලය ලොව පුරා ආන්තික (අති මහත්) ධනය හා අසමානතාවය උත්සන්න කරයි. ඒකාධිකාරී සංගතවලට වෙලඳපොල පාලනය කිරීමටත්, අනෙකුත් සමාගම් සහ කම්කරුවන් සමඟ ගනුදෙනු කිරීමේ (හුවමාරුවේ) නීති රීති සහ කොන්දේසි සැකසීමටත්, ව්‍යාපාර කටයුතු වලට හානි නොකර ගනිමින්  ඉහල මිල ගණන් නියම කිරීමටත් හැකිය.

උදාහරණයක් ලෙස, වාර්තාව සඳහන් කළේ “ඇමසන්, [ලෝකයේ දෙවන ධනවත්ම පුද්ගලයා වන බෙසොස් සතු] ජර්මනිය, ප්‍රංශය, එක්සත් රාජධානිය සහ ස්පාඤ්ඤය යන රටවල අන්තර්ජාල මිලදී ගැනීම්වලින් සියයට 70ක් හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් හිමි කර ගන ඇති බවයි.”

සති අන්තයේ ධූරයෙන් ඉවත්ව යාමෙන් පසු කළ කතාවක දී, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ජෝ බයිඩන්, “අතිශයින් ධනයෙන්, බලයෙන් සහ බලපෑමෙන් යුත් කතිපයාධිකාරයක් ඇමරිකාව තුල හැඩගැසෙමින් පවතින බවට “අනතුරු ඇඟවීය.

එසේ වෙතත්, ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව පැහැදිලි කරන්නේ, මෙම කතිපයාධිකාරය හුදෙක් “හැඩගැසෙමින් පවතින බව” පමණක් නොව, එය බයිඩන් පරිපාලනය යටතේ එහි ධනය හා බලය විශාල ලෙස වර්ධනය කර ගෙන ඇති බවයි. COVID-19 වසංගතයේ උච්චතම අවස්ථාවේදී බයිඩන් බලයට පත් වූ අතර, ඔහුගේ පරිපාලනයේ කේන්ද්‍රීය ගෘහස්ථ අවධානය වූයේ, වෝල් වීදියට ඇප දීම සහ ප්‍රධාන සංගත සඳහා පිරිවැය අඩු කිරීමේ අරමුන ඇතිව, ආසාදනවල මර්මස්ථාන වූ සේවා ස්ථාන වෙත කම්කරුවන් ආපසු ගෙන යාමයි. එහි ප්‍රතිපත්තිවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජාතික ආදායමේ කම්කරුවන්ගේ කොටස දශක ගනනාවක් තුල පහලම මට්ටමට වැටුනි.

මෙම මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය දේශපාලන පක්ෂ දෙක මත ඇති  තම පාලනය, තමන්ගේ ධනය හා බලය ව්‍යාප්ත කිරීමට යොදා ගන්නේ ඔවුන්ගේ ධනයේ පදනම වන සූරා කැවෙන කම්කරු පන්තියේ වියදමෙනි. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය පැහැදිලි කර ඇති පරිදි, එළබෙන ට්‍රම්ප් පරිපාලනය, “කතිපයාධිකාරය විසින්, එය වෙනුවෙන් සහ එහි” ආන්ඩුවකි.

ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබුවේ ස්විට්සර්ලන්තයේ ඩාවෝස් හි පැවැත්වෙන ලෝක ආර්ථික සංසදයේ (World Economic Forum) වාර්ෂික රැස්වීමට පූර්වයෙන්ය. වාර්තාව අසමානතාවයේ වර්ධනය පිලිබඳ බලගතු සහ ප්‍රතික්ෂේප කල නොහැකි දත්ත ඉදිරිපත් කරන අතර, එය තර්ක කරන්නේ “සංගත සහ සුපිරි ධනවතුන් ඔවුන්ගේ සාධාරණ බදු කොටස ගෙවීම සහතික කිරීම” මගින් මූල්‍ය කතිපයාධිකාරයේ වැඩිවන ග්‍රහණය බිඳ දැමිය හැකි බවයි. මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය බලයේ සියලු ලීවර පාලනය කරන කොන්දේසි යටතේ මෙය ඉටු කළ යුතු ආකාරය එය පැහැදිලි නොකරයි.

එහෙත් ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ අලුත් අවුරුදු ප්‍රකාශය පැහැදිලි කල පරිදි,

“කතිපයාධිකාරයට එරෙහි සටන එහි ස්වභාවයෙන්ම විප්ලවවාදී කර්තව්‍යයකි. එහි ධනය උදුරා ගත යුතු අතර ආර්ථික හා දේශපාලන ජීවිතය මත එහි ඇති ග්‍රහණය අහෝසි කළ යුතුය. දේශපාලන බලය ලබා ගැනීමටත්, නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය මත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය ස්ථාපිත කිරීමටත්, සමාජවාදයේ පදනම මත – එනම් පුද්ගලික ලාභය මත නොව සමාජ අවශ්‍යතා මත – සමාජය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමටත්, ලෝක පරිමානව  කම්කරු පන්තිය බලමුලු ගැන්වීම මේ සදහා  අවශ්‍ය කරයි.”

බිලියනපතියන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 2 කින් පිම්මේ ඉහළ යද්දී, “රදල කතිපයාධිකාරය” විසින් ලෝකය පාලනය කරන බව ඔක්ස්ෆැම් පවසයි Read More »

Scroll to Top