Imperialism

Warship

යුද්ධයට එරෙහි මහජන විරෝධය නොතකා ට්‍රම්ප් ඉරානයට එරෙහිව නව ප්‍රහාරයකට සූදානම් වෙයි

ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ඔක්තෝම්බර් 25 දින “Trump prepares new onslaught on Iran in defiance of mass opposition to war” යන හිසින් පළවූ ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Warship
එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට අයත් USS Dwight D. Eisenhower ගුවන්යානා ප්‍රවාහන නෞකාව සහ USNS Supply නම් වේගවත් යුධ ආධාරක නෞකාව 2023 දෙසැම්බර් 14 වන දින හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) තරණය කරයි. [ඡායාරූපය: නාවික හමුදා දෙවන පන්තියේ පෙටී ඔෆිසර් කීත් නොවැක්]

ට්‍රම්ප් සහ නෙතන්යාහු පාලනයන්, නායකයින් දෙදෙනාම ප්‍රධාන මැතිවරණමය පසුබෑම්වලට මුහුණ දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂිත මැතිවරණවලට පෙර, ඉරානයට එරෙහිව විශාල නව ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීම සඳහා වන සූදානමක අවසාන අදියරේ පසුවෙති.

ඉරානයට තවත් ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට සැලසුම් කරන්නේදැයි සෙනසුරාදා විමසූ විට, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ෆ්ලොරිඩාවේදී මාධ්‍යවේදීන්ට පැවසුවේ, “ ඒ ගැන සිතමින් සිටිනවා, සමහර විට හෙට” ලෙසය. ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “සමහර විට මට එය ඉවරයක් කිරීමට සිදුවනු ඇත, නැතහොත් සමහර විට ඔවුන් ගිවිසුමකට පැමිණෙනු ඇත.” ඉරිදා ඔහු Fox News නාලිකාවට පැවසුවේ “අද ප්‍රහාරයක් සිදු නොවනු ඇත” යන්නයි. නමුත් ඔහු තම තේරීම ඉදිරිපත් කළේ එකම ආකාරයකටය: “මා ඔවුන් සමඟ ගිවිසුමකට එළඹෙනවාද, නැතහොත් මා ඔවුන්ව ඉවරම කරලා දානවද ?”

මෙම ප්‍රකාශයන් සිදුවන්නේ නොවැම්බර් 3 වන දින පැවැත්වෙන අතුරු මැතිවරණයට සතියකට මදක් වැඩි කාලයක් තිබියදී සහ ඔක්තෝබර් 27 වන දින පැවැත්වෙන ඊශ්‍රායල ජාතික මැතිවරණයට දින තුනකට පෙරය. ඇමෙරිකානු මැතිවරණයේදී ඉරාන යුද්ධයට එරෙහිව දැඩි මහජන විරෝධයක් වාර්තා වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරෙන අතර, ට්‍රම්ප්ගේ පක්ෂයට විශාල පරාජයක් හිමිවන බවට අනාවැකි පළවී ඇත. ඔක්තෝබර් 8 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද Pew Research Center සමීක්ෂණයකට අනුව ඇමෙරිකානුවන්ගෙන් සියයට 65 ක්ම ට්‍රම්ප් යුද්ධය මෙහෙයවන ආකාරය අනුමත නොකරන බව හෙළි විය.

ඉරානයට නැවත ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සඳහා වන හමුදා සූදානම බෙහෙවින් ඉදිරියට ගොස් ඇත. USS Theodore Roosevelt ගුවන්යානා ප්‍රවාහන ප්‍රහාරක බලකාය සැප්තැම්බර් අවසානයේ සං දියේගෝ (San Diego) නගරයෙන් පිටත්ව ගිය අතර, ඊට දිනකට පසුව මැරීන් භටයින් 2,000 කට වැඩි පිරිසක් රැගත් ජල-භූමි (amphibious) බලකායක් පිටත් විය. නොවැම්බර් අවසානය වන විට ගුවන්යානා ප්‍රවාහන නෞකා තුනක් සහ ජල-භූමි ගොඩබෑම් බලකා (landing groups) දෙකක් ඉරානය ආසන්නයේ ස්ථානගත කරනු ඇත.

යුද්ධයට පෙර මැද-පෙරදිග ඒ වනවිටත් ස්ථානගත කර සිටි 40,000 සිට 50,000 දක්වා වූ සෙබළුන්ට අමතරව, මෙම නව ස්ථානගත කිරීම් මගින් තවත් 9,000 සිට 10,000 දක්වා භට පිරිසක් එකතු වේ. රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව ඔක්තෝබර් 21 වන දින සවුදි අරාබියෙන් අත්‍යවශ්‍ය නොවන කාර්ය මණ්ඩල සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයින්ට ඉවත් වන ලෙස නියෝග කළ අතර, ලෙබනනය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය, කටාර් සහ ජෝර්දානය යන රටවල තානාපති කාර්යාලවල කාර්ය මණ්ඩලය අඩු කර ඇති බව CNN සිකුරාදා වාර්තා කළේය.

පාලනාධිකාරිය සිය යුද තීව්‍ර කිරීම සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා පැහැදිලි ප්‍රචාරක කථනයක්  සූදානම් කරමින් සිටී. ජාතික බුද්ධි අධ්‍යක්ෂ ජේ ක්ලේටන් විසින් රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ (Marco Rubio) වෙත සිකුරාදා යවන ලද සහ Axios විසින් ප්‍රථමයෙන් වාර්තා කරන ලද සංදේශයක දැක්වුණේ, “එක්සත් ජනපද පුරවැසියන්ට එරෙහි ඉරාන ජාතිකයන්ගේ මාරාන්තික කුමන්ත්‍රණ ප්‍රයත්නයන් ඉදිරි අදියරයන්ට පැමිණ ඇති” බවයි.

කර්තෘවරුන් හයදෙනෙකුගේ නමින් සෙනසුරාදා පළ වූ ලිපියක New York Times පුවත්පත වාර්තා කළේ, “ඉරාන ජාතිකයන් මැද පෙරදිග එක්සත් ජනපද තානාපතිවරුන් සහ එක්සත් ජනපද භූමියේ සිටින ඇමෙරිකානු නිලධාරීන් ඝාතනය කිරීමට උත්සාහ කළ හැකිය” යන්න අඟවන බුද්ධි තොරතුරු කෙරෙහි එක්සත් ජනපද නිලධාරීන් අවධානය යොමු කර ඇති බවයි. එම බුද්ධි තොරතුරු “අතිශයින්ම රහසිගතව පවතින බැවින් විනිශ්චය කිරීම දුෂ්කර” බව පුවත්පත පිළිගත්තේය. “නිශ්චිත කුමන්ත්‍රණ පිළිබඳ සාක්ෂි සාකච්ඡා කිරීමෙන් එය තහවුරු කළ නොහැකි බව දැන සිටියදීත්” මෙම සංදේශය මුදා හැරීම පිළිබඳව ඇතැම් නිලධාරීන් කුතුහලයට පත්ව සිටි බවද එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් විය. වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, මෙය කිසිදු පදනමක් නොමැති යුද ප්‍රචාරණයකි.

කිසිදු උත්ප්‍රාසයක සේයාවක් තොරව, Times පුවත්පත වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ “තෝරාගත් බුද්ධි තොරතුරු හමුදා ක්‍රියාමාර්ග සඳහා ව්‍යාජ හේතුවක් (pretext) ලෙස භාවිතා කළ හැකි ආකාරය පිළිබඳ තවත් අනතුරු ඇඟවීමේ උදාහරණයක් ඉරාකය විසින් සපයන” බවයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඉරානයට එරෙහි ඉඟිකරන/වක්‍ර චෝදනා කැඳ හැලිය දෙස බලන විට, 2003 ඉරාක ආක්‍රමණයට පෙර පැවැති සහ, Times පුවත්පතද ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළ, ආණ්ඩුවේ සහ මාධ්‍යවල ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය ඊට වඩා සංගත එකක් ලෙස පෙනී යයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම ඝාතන පිළිබඳ ඉතිහාසයක් ඇත්තේ මෙම පදනම් විරහිත චෝදනා එල්ල කරන ආණ්ඩු වලටම වේ. එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය පෙබරවාරි 28 වන දින යුද්ධය ආරම්භ කළේ එහි මුල් පැය කිහිපය තුළදීම ඉරානයේ උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනි (Ayatollah Ali Khamenei) ඝාතනය කරමිනි.

ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය සූදානම් වන්නේ කුමකටද? එක්සත් ජනපද හමුදාව විසින් “සියලු බෝම්බවල මෑණියන්” (mother of all bombs) ලෙස හැඳින්වෙන GBU-43 බෝම්බය ඉරානයට හෙළීම ඇතුළත් නව ප්‍රහාරක සැලසුම් සකස් කර ඇති බව CNN ඔක්තෝබර් 15 වන දින වාර්තා කළේය.

ට්‍රම්ප් ටෙහෙරානයට “සියලු බෝම්බවල මෑණියන්” වන බෝම්බය හෙළීමට සැලසුම් කරන්නේද? ට්‍රම්ප් න්‍යෂ්ටික ආයුධ භාවිතා කරයිද? ඔහු පාබල හමුදා යොදවනු ඇද්ද? එක්සත් ජනපදයේ දිගු දුර මිසයිල සහ ගුවන් ආරක්ෂණ මිසයිල තොග විශාල වශයෙන් ක්ෂය වී ඇති පූර්ණ පරිමාණ ගුවන් බෝම්බ හෙළීමකින් පසුව, ට්‍රම්ප් ඉරානය “අවසන් කිරීමට” බලාපොරොත්තු වන්නේ කෙසේද?

ට්‍රම්ප් සිය තර්ජන ක්‍රියාත්මක කරන්නේද නැද්ද යන්න කිසිවෙකුට කිව නොහැක, නමුත් එම තර්ජනම බලාපොරොත්තු සුන් වීමේ ලක්ෂණයකි. මාස අටක යුද්ධය සහ  වැටලීම් මගින් ඉරාන ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීම, ඉරාන හමුදාව පරාජය කිරීම හෝ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම යන ට්‍රම්ප්ගේ ඉලක්ක සපළ කරගෙන නොමැත. නමුත් යුද්ධයේ ගැඹුරු වන අර්බුදය එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදය තවදුරටත් විශාල සූදුවක් දෙසට තල්ලු කරමින් සිටී.

ට්‍රම්ප්ගේ අපරාධකාරී යුද ඉලක්කයන්ට මග පාදා දීම සඳහා ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයෝ තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරති.

ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයින් යුද්ධය ගැන කතා කරන තාක් දුරට, ඔවුන් වැඩි වශයෙන් කතා කරන්නේ ඉන්ධන මිල කෙරෙහි එහි ඇති බලපෑම ගැන මිස සිදුවෙමින් පවතින දේ සහ එහි අපරාධකාරී ස්වභාවය ගැන නොවේ. ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයින්ගේ සැබෑ උත්සුකය වන්නේ රුසියාවට එරෙහි යුද්ධයේදී මෙන්ම ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයේදීත් ඇමෙරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අවශ්‍යතා සුරක්ෂිත කිරීමට ට්‍රම්ප් අපොහොසත් වී තිබීමයි.

ඉරිදා CBS නාලිකාවේ “Face the Nation” වැඩසටහනේදී තමා “නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයින්ගේ සටන්කාමී සභාපති” ලෙස හඳුන්වා ගත් කොලරාඩෝ හි ඩිමොක්‍රටික් නියෝජිත ජේසන් ක්‍රෝ (Jason Crow) ප්‍රකාශ කළේ “ඉරානය තවදුරටත් තර්ජනයක් ලෙස පවතින” බවයි. ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් (Pete Hegseth) “අසමර්ථ අයෙකු බවත්, අපගේ හමුදා සාමාජිකයින් ආරක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය දේ නොකරන” බවත් ක්‍රෝ පැවසීය.

රුසියාව සහ යුක්‍රේනය අතර අර්ථ විරහිත “බලශක්ති සටන් විරාමයක්”  ට්‍රම්ප් විසින් ඔක්තෝබර් 11 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසුව, සෙනෙට් සභාවේ ඩිමොක්‍රටික් නායක චක් ෂූමර් (Chuck Schumer) ඔක්තෝබර් 17 වන දින X හි සටහන් කළේ “මැද පෙරදිග එක්සත් ජනපද හමුදාවන් ඉලක්ක කිරීමට ඉරානයට උපකාර කළ ඒකාධිපතියෙකුට ට්‍රම්ප් උදව් හා අනුබල දෙන” බවයි.

නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සන්නද්ධ සේවා, විදේශ කටයුතු සහ බුද්ධි තොරතුරු පිළිබඳ කාරක සභාවල ප්‍රමුඛ ඩිමොක්‍රටික් සාමාජිකයින් වන ඇඩම් ස්මිත් (Adam Smith), ග්‍රෙගරි මීක්ස් (Gregory Meeks) සහ ජිම් හයිම්ස් (Jim Himes) ඔක්තෝබර් 20 වන දින පොරොන්දු වූයේ යුක්‍රේනයට “ආරක්ෂක, ආර්ථික සහ බුද්ධිමය සහයෝගය” ලබා දීමට ට්‍රම්ප්ට “බලකරන” පනතක් ඉදිරියට ගෙන යන බවයි.

එක පැත්තකින් බලන කල, ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයින් කැමති වනු ඇත්තේ ඊළඟ කොංග්‍රස් මණ්ඩලය රැස්වීමට පෙර ට්‍රම්ප් මෙම ප්‍රහාරය දියත් කරන්නේ නම් ය. ඩිමොක්‍රටිකයන් යුද්ධයට සහාය දක්වද්දී , ඔවුන්ගේ පාක්ෂික පදනම ඊට දැඩි ලෙස විරුද්ධ වන අතර, මැතිවරණයට පෙර හෝ ඊට ආසන්නව ඊට පසුව ට්‍රම්ප් විසින් අණ කරනු ලබන ප්‍රහාරයක් මගින්—මැද පෙරදිග බලය පිහිටුවීම සහ යුක්‍රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය තීව්‍ර කිරීම යන—තමන්ද පොදුවේ පිළිගන්නා යුද අරමුණු සහිත යුද්ධයක දේශපාලන වගකීමෙන් මිදීමට ඔවුන්ට අවස්ථාව ලැබේ.

ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයින්ගේ ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාරයේ යුදකාමී ස්වභාවය තහවුරු වූයේ, ඩිමොක්‍රටික් සෙනෙට් අපේක්ෂක අබ්දුල් එල්-සයීඩ් (Abdul El-Sayed) වෙනුවෙන් ඩෙට්‍රොයිට් හි පැවැති ජනරැලියකට, CNN විසින් ඉරිදා “ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ’ සමාප්ත කරන්නා ( ඡන්ද ව්‍යාපාරය කූටප්‍රාප්ත කරන්නා)  ලෙස හඳුන්වා දුන් හිටපු ජනාධිපති බරැක් ඔබාමා (Barack Obama) සෙනසුරාදා සහභාගී වීමෙනි.

“මාස හතකට පසු, ඒ යුද්ධය සිදුවන්නේ කෙසේද?” ඔබාමා ඩෙට්‍රොයිට් හිදී ඇසීය. “අපගේ මිසයිල තොග අන්තරායකාරී ලෙස පහත වැටී ඇත. තවද ප්‍රධාන කාරණය නම්, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය සම්බන්ධයෙන් ඉරානයට දැන් නිෂේධ බලයක් (veto power) හිමිව තිබීමයි … එබැවින් යුද්ධය ආරම්භ වීමට පෙර පැවැති තත්වයට වඩා ශක්තිමත් මූලොපායික ස්ථානයක ඔවුන් දැන් ඉන්නවා.”

ඔබාමා යනු ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ, රට යුදයක යෙදී පවතිද්දී පූර්ණ ධුර කාල දෙකක් සේවය කළ එකම ජනාධිපතිවරයා වන අතර, ඔහුගේ පාලනාධිකාරය අවම වශයෙන් රටවල් හතක හමුදා මෙහෙයුම් සිදු කළේය. “ත්‍රස්තයට එරෙහි යුද්ධය” යටතේ නීති විරෝධී ලෙස ඝාතනය කිරීම සඳහා වූ “ඝාතන ලැයිස්තුවට” (kill list) එකතු කරන ලද සෑම නමක්ම ඔබාමා පෞද්ගලිකව අනුමත කළ අතර, විමර්ශනාත්මක මාධ්‍යවේදීන්ගේ කාර්යාංශය (Bureau of Investigative Journalism) මගින් ඔබාමාගේ ධුර කාල දෙක තුළ පාකිස්ථානය, සෝමාලියාව සහ යේමනය යන රටවල එක්සත් ජනපද ප්‍රහාර 563 ක් (එයින් වැඩි ප්‍රමාණයක් ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර) වාර්තා කර ඇත. මෙය ජෝර්ජ් ඩබ්. බුෂ් (George W. Bush) යටතේ සිදු වූ ප්‍රහාර මෙන් දස ගුණයකි.

ඔබාමාව හඳුන්වා දෙමින් “ප්‍රගතිශීලී” සෙනෙට් අපේක්ෂක එල්-සයීඩ්, “අප  දැවැන්තයින්ගේ කර මත සිට ගනිමු” යැයි ප්‍රකාශ කරමින් හිටපු ජනාධිපතිවරයා සමඟ සම්පූර්ණයෙන්ම එකඟ විය.

2012 නොවැම්බර් මාසයේදී, එල්-සයීඩ් විසින් ඔබාමාව විවේචනය කළේ ඔහු “යුද්ධය පවත්වාගෙන ගිය, අපගේ සිවිල් නිදහස උල්ලංඝනය කළ, සහ වෙනත් කිසිදු ජනාධිපතිවරයෙකුට වඩා වැඩි පිරිසක් අපගේ රටෙන් පිටුවහල් කළ” අයෙකු ලෙසයි. ඔක්තෝබර් 11 වන දින NBC හි “Meet the Press” වැඩසටහනේදී එම විවේචනය ගැන විමසූ විට එල්-සයීඩ් පැවසුවේ: “මා වඩා ඉලන්දාරි කාලේ එම ලිපි ලියූ තැනැත්තා—එවිට මා නාඹරයි” යනුවෙනි.

ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයින්ට යුද්ධයට එරෙහි මහජන විරෝධය යනු ජයගත යුතු ගැටලුවකි. එක්සත් ජනපද දේශපාලන සංස්ථාපිතයේ වෙනස් කල්ලි නියෝජනය කරන ට්‍රම්ප් සහ ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයින් යන දෙපිරිසම, මැද පෙරදිග සිට නැගෙනහිර යුරෝපය සහ ආසියාව දක්වා එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදයේ කොල්ලකාරී අරමුණු හඹා යාමට තීරණය කර ඇත.

අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයේ ගෝලීය පුපුරා යෑම මගින් නිර්මාණය කර ඇති සාමාජික හා ආර්ථික අර්බුදය, කම්කරුවන් සහ තරුණයින් අතර දැවැන්ත මහජන විරෝධයක් නිර්මාණය කරමින් තිබේ. සෙනසුරාදා ප්‍රංශය පුරා 410,000 ක ජනතාවක් විරෝධතා පාගමනක නිරත වූහ.

“තරුණයින්ගේ සහ කම්කරුවන්ගේ ගෝලීය කැරැල්ල සහ පාලක පන්තියේ යුද උන්මාදය” යන මැයෙන් ඔක්තෝබර් 23 වන දින World Socialist Web Site කර්තෘ මණ්ඩලය නිකුත් කළ ප්‍රකාශය, මහජන විරෝධතා සහ යුද උත්සන්නිය “ලෝක ධනවාදයේ එකම අර්බුදයේ” නිෂ්පාදන ලෙස හඳුනා ගත්තේය. උද්ධමනය, සමාජ සුබසාධන වැඩසටහන් කප්පාදු කිරීම සහ ඩොලර් බිලියන සිය ගණනක් යුද්ධයට යොමු කිරීම යනු පැරිසියේ මෙන්ම එක්සත් ජනපදයේද ජීවන කොන්දේසි වේ.

සමීක්ෂණවල වාර්තා වන විරෝධයට තවමත් සංවිධානාත්මක ස්වරූපයක් නොමැත. යුද්ධයට එරෙහි අරගලය, පක්ෂ දෙකෙන්ම ස්වාධීනව, වේතන සහ රැකියා පිළිබඳ අරගලය යුද්ධයට සහ එය නිර්මාණය කරන ධනපති ක්‍රමයට එරෙහි අරගලයට සම්බන්ධ කරමින් කම්කරු පන්තියේ වර්ධනය වන ව්‍යාපාරය සමඟ ඒකාබද්ධ කළ යුතුය.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි]

socialismai.com logo

මෙම ලිපිය ගැන ප්‍රශ්න තිබේද? Socialism AI ගෙන් අසන්න

එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය මෙම යුද්ධයේ මුල් පැය කිහිපයේදී පෙබරවාරි 28 වන දින ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා ඝාතනය කළ බව ලිපියේ සඳහන් වේ—එම ආරම්භක ප්‍රහාරයේදී සැබවින්ම සිදු වූයේ කුමක්ද සහ ඉරානය ඒ අවස්ථාවේදී ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ කෙසේද?

The article mentions the US and Israel killed Iran’s supreme leader on February 28 in the opening hours of this war—what actually happened in that initial attack and how did Iran respond at the time?

ඩිමොක්‍රටික් සහ රිපබ්ලිකන් පක්ෂ දෙකම ප්‍රතිවාදී පක්ෂ ලෙස පෙනී සිටියද  පෙරදිග එකම අධිරාජ්‍යවාදී ඉලක්ක හඹා යන්නේ මන්ද?

Why do both the Democrats and Republicans end up pursuing the same imperialist goals in the Middle East even though they present parties?

2003 ඉරාක ආක්‍රමණයට පෙර පැවැති ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය සැබවින්ම ක්‍රියාත්මක වූයේ කෙසේද, සහ එම යුද්ධය සඳහා එකඟතාව ගොඩනැගීමේදී (manufacturing consent) මාධ්‍ය ඉටු කළ කාර්යභාරය කුමක්ද?

How did the propaganda campaign before the 2003 Iraq invasion actually work, and what role did the media play in manufacturing consent for that war?

SocialismAI.com වෙතින් වැඩිදුර ප්‍රශ්න අසන්න

යුද්ධයට එරෙහි මහජන විරෝධය නොතකා ට්‍රම්ප් ඉරානයට එරෙහිව නව ප්‍රහාරයකට සූදානම් වෙයි Read More »

France protests

ප්‍රංශයේ මහජන විරෝධතා යුරෝපය පුරා රැව්පිළිරැව් දෙයි

ඇලෙක්ස් ලැන්ටියර් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ඔක්තෝම්බර් 22 දින “The mass protests in France are reverberating throughout Europe” යන හිසින් පළවූ ඇලෙක්ස් ලැන්ටියර් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

France protests
පැරිසියේ පාසැල්වල දරිද්‍රතා අධ්‍යාපන කොන්දේසිවලට එරෙහිව එක්රැස් වූ විරෝධතාකරුවෝ පොලිසියට මුහුණ් දේ. 2026 ඔක්තෝබර් 22 බ්‍රහස්පතින්දා. [AP Photo/Teresa Suarez]

මීට මාසයකට පෙර, ප්‍රංශයේ දිවිතීක පාසල් වටලා වසා දැමීමේ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ විය. එය ප්‍රංශ ආණ්ඩුව දැඩි ලෙස සොලවා තැබීමට පමණක් නොව, යුරෝපය පුරා පැතිර යාමට ද සමත් විය. සෑම යුරෝපීය රටකම තරුණයින් සහ කම්කරුවන් එකම ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කරද්දී සහ සෑම තැනකම ආණ්ඩු ඊට පොලිස් ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ මර්දනයෙන් පිළිතුරු දෙද්දී, ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගෙමින් පවතී.

මහාද්වීපය පුරා විප්ලවවාදී නැගී සිටීම් සිදු වූ 1848 වර්ෂයේ සිදුවීම්වල ප්‍රතිරාවයක් වර්තමාන සිදුවීම් තුළ දක්නට ලැබේ. මෙය නිසැකවම සාදෘශ්‍යයක්න්(analogy) මිස සංයුක්ත සංසන්දනයක් නොවේ. 2026 ලෝකය 1848 ලෝකයට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් ය. නමුත් ප්‍රංශයේ සිට යුරෝපය පුරා සහ ඊට ඔබ්බට ජන අරගල සීඝ්‍රයෙන් පැතිර යාම මගින් දැනට දිගහැරෙමින් පවතින ව්‍යාපාරයේ සාරාර්ථ වශයෙන් ගෝලීය වන ස්වභාවය ප්‍රකාශයට පත් වේ. වඩාත් මූලික වශයෙන්, මෙහි මතුවෙමින් පවතින සාමාජීය සහ දේශපාලනික සාරය ධනපති-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එකක් නොව, කම්කරු පන්තික සහ සමාජවාදී එකකි.

පසුගිය මාසය තුළ යුරෝපය පුරා මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් පොදුවේ දරන, නමුත් නිල දේශපාලනය විසින් දිගු කලක් තිස්සේ මර්දනය කර තිබූ අදහස් මතුපිටට පැමිණ ඇත. අධ්‍යාපනය, විශ්‍රාම වැටුප් සහ සාමාජීය සුභසාධන වියදම් වලින් යුරෝ බිලියන සිය ගණනක් හමුදාවට සහ යුක්‍රේනයේ රුසියාවට එරෙහි යුද්ධයට යොමු කිරීමටත්; නිවාස හා බලශක්ති මිල ඉහළ නංවන මූල්‍ය සමපේක්ෂනයන්ටත් (financial speculation); මූල්‍ය වෙළඳපොළවල් මගින් තීරණය කරනු ලබන සාමාජීය කප්පාදු වලටත්; පොලිස් මර්දනයට සහ නව-ෆැසිස්ට්වාදය ප්‍රවර්ධනය කිරීමටත් එරෙහිව දැඩි විරෝධයක් පවතී. මේවා ජාත්‍යන්තර ගැටලු වන අතර, ඒවා වෙනුවෙන් කෙරෙන අරගල ජාතික සීමා ඉක්මවා පුළුල් සහයෝගයක් දිනාගෙන ඇත.

බදාදා ග්‍රීසියේ, ඇතැන්ස්හි 20,000 කට ආසන්න පිරිසක් ඇතුළුව, නගර 50 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක සිසුහු, ගුරුවරු සහ රාජ්‍ය අංශයේ කම්කරුවෝ පාගමනින් ගමන් කළහ. ඔවුහු අඩු වේතන, රාජ්‍ය අධ්‍යාපනයේ තත්ත්වය සහ දැරිය නොහැකි ශිෂ්‍ය නිවාස මිල ගණන්වලට එරෙහිව විරෝධය පළ කළ අතර, ප්‍රංශයේ ජන අරගල දෙසට අවධානය යොමු කළහ. ඇතැන්ස්හි තිබූ බැනරයක “ග්‍රීසියේ සිට ප්‍රංශය දක්වා, අධ්‍යාපනයට මුදල් ලබා දෙනු” ලෙස සඳහන් වූ අතර ඇතැන්ස්, තෙසලෝනිකි (Thessaloniki) සහ පට්‍රාස් (Patras) යන නගරවල විරෝධතාකරුවන්ගේ කූඩාරම්වල “ග්‍රීසියේ සහ ප්‍රංශයේ, සැමතැනම කැරලි ගසනු—එකම ගැටලු, එකම සතුරා” යන සටන් පාඨය සටහන් වී තිබුණි. වෘත්තීය සමිති නායකත්වය නොවැම්බර් 25 තෙක් නැවත රට පුරා වැඩවර්ජනයක් කැඳවා නොමැත.

ඉතාලියේ, ශිෂ්‍ය කණ්ඩායම් ප්‍රංශය සමඟ සහයෝගය ප්‍රකාශ කරමින් මහා විරෝධතා සංවිධානය කර ඇත. ‘Rete degli studenti’ ජාලය ප්‍රංශ වැඩවර්ජකයින් වෙත ආයාචනයක් නිකුත් කරමින් ප්‍රකාශ කළේ: “අපි ඔබ සමග සිටිමු. අපි ඔවුන්ගේ යුද්ධ හැර යන්නෙමු. ආයුධවලට නොව පාසල්වලට මුදල් ලබා දෙනු” යන්නයි. ඔක්තෝබර් 16 වන දින, රට පුරා නගරවල සිසුහු පාගමනින් ගමන් කරමින්, “තත්ත්වය වෙනස් නොවන්නේ නම්, ප්‍රංශයේ කළ දේම අපිත් කරන්නෙමු” යනුවෙන් හඬ නැගූහ. ඉතාලිය, ප්‍රංශය, ග්‍රීසිය, තුර්කිය, මොරොක්කෝව සහ බාස්ක් කලාපයේ (Basque Country) වරාය කම්කරු වෘත්තීය සමිති විසින් ඔක්තෝබර් 30 වන දින යුද්ධයට සහ වරායවල් මිලිටරිකරණය කිරීමට එරෙහිව ජාත්‍යන්තර ක්‍රියාකාරී දිනයක් කැඳවා ඇත. ‘CGIL’ වෘත්තීය සමිති සම්මේලනය නොවැම්බර් 20 වන දින සඳහා එක්දින රට පුරා වැඩවර්ජනයක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

ප්‍රංශයේ පාසල් විරෝධතා, ලිඒජ් (Liège) සහ බ්‍රසල්ස් (Brussels) හි අධ්‍යාපන වියදම් ඉහළ යාමට එරෙහිව බෙල්ජියම් සිසුන්ගේ සහයෝගිතා විරෝධතාවලට ඉක්මනින්ම මග පෑදීය. මේවා සිදුවූයේ බෙල්ජියම් ආණ්ඩුවේ සමාජ වියදම් කප්පාදු (austerity) සහ හමුදා වියදම් ඉහළ නැංවීමේ ප්‍රතිපත්තිවලට එරෙහිව රට පුරා පැවැත්වෙන දීර්ඝකාලීන විරෝධතා සහ වැඩවර්ජන මාලාවක් අතරතුරදී ය. මෑතකදී, එනම් ඔක්තෝබර් 9 වන දින බ්‍රසල්ස්හි ජාතික උද්ඝෝෂණයක් සහ ඔක්තෝබර් 12 වන දින රාජ්‍ය අංශයේ වැඩවර්ජනයක් ද පැවැත්විණි.

ප්‍රංශ ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරයට සමාන්තරව නගර 50 කට වැඩි ගණනක සිය දහස් ගණන් ජනතාවගේ සහභාගීත්වයෙන් මහා නිවාස විරෝධතා ඇවිලී ගිය ස්පාඤ්ඤයේ, විරෝධතාකරුවෝ ප්‍රංශ විරෝධතාවලට තමුන්ගේ සහයෝගීතාව නැවත නැවතත් ප්‍රකාශ කර සිටිති. ස්පාඤ්ඤයේ නගර චතුරශ්‍ර අත්පත් කරගෙන සිටින විරෝධතාකරුවන්ගේ නැවත නැවතත් කියැවෙන පාඨය වන්නේ “අපි ප්‍රංශ ජාතිකයන්ගෙන් ඉගෙන ගත යුතුය” යන්නයි. නොවැම්බර් 11 වන දින සඳහා එක්දින දිවයින පුරා වැඩවර්ජනයක් කැඳවා ඇත.

“හමුදා බඳවා ගැනීම, සිවිල් සේවය සහ යුද්ධය එපා” සහ “පොහොසතුන්ට යුද්ධය අවශ්‍යයි, තරුණයින්ට අනාගතයක් අවශ්‍යයි” වැනි සටන් පාඨ භාවිතා කරමින් ජර්මනියේ, නගර 130 කට වැඩි ගණනක “හමුදාවට බඳවා ගැනීමට එරෙහි පාසල් වැඩවර්ජනය” ව්‍යාපාරය තුළ දස දහස් සංඛ්‍යාත තරුණයෝ සක්‍රියව සිටිති. බර්ලිනයේ ‘Französisches Gymnasium’ පාසල සිසුන් විසින් වටලනු ලැබූ අතර, “ප්‍රංශයේ සිට ජර්මනියට ගිනි පුපුර පැන්නීමට” කැඳවුම් කරන පත්‍රිකා හමු වූ බව පොලිසිය ප්‍රකාශ කළේය. ඔක්තෝබර් 20 වන දින මියුනිච් හි පැවැති පාසල් වැඩවර්ජනයෙන් පසුව, ඔක්තෝබර් අග භාගයේදී ජර්මානු නගර කිහිපයක හමුදාවට බඳවා ගැනීමට එරෙහිව තවත් විරෝධතා කැඳවා ඇත.

මෙම රටවලට අමතරව, පෘතුගාලය, අයර්ලන්තය සහ ඇල්බේනියාව යන රටවල ද වැඩවර්ජන හෝ තරුණ විරෝධතා ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී.

යුරෝපය පුරා තරුණයින් සහ කම්කරුවන් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන ඉල්ලීම් ජාතික මට්ටමින්, ධනපති ආණ්ඩු මගින් ඉහළින් ලබා දෙන ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් දිනාගත නොහැක. පාලක පන්තිය සහන දීමට කැමති ද නැත, ඊට හැකියාවක් ද නැත. මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය විසින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලන ක්‍රමයන් සමඟ පෑහෙන්නේ නැති තරම් විශාල ධන ඒකරාශී කිරීමක් සිදුකර ඇත.

ප්‍රංශය, ඉතාලිය, බෙල්ජියම සහ ග්‍රීසිය යන රටවල් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) සියයට 100 කට වඩා වැඩි රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණයක් දරන අතර ස්පාඤ්ඤයේ ණය ප්‍රමාණය ද ඊට ආසන්නය. ණයහිමියන්ගේ පීඩනයට ලක්වෙමින් සහ තම ණයවලට එරෙහි මූල්‍ය සමපේක්ෂනයන්ට මුහුණ දෙමින් සිටින මෙම ආණ්ඩුවලට සාමාජීය සහන සඳහා මුදල් සපයා ගත හැක්කේ කතිපයාධිකාරය මත බදු පැනවීමෙන් පමණි; නමුත් ඔවුහු එය කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරති.

ඒ වෙනුවට, ඔවුහු සම්පත් යුද්ධය වෙත මුදා හරිමින් සිටිති. පසුගිය මාසය පුරා, වැඩිදුර යුද උත්සන්න කිරීම් න්‍යෂ්ටික යුද්ධයකට මග පාදනු ඇතැයි මොස්කව් විසින් කරන ලද අනතුරු ඇඟවීම් නොතකා, යුරෝපීය බලවතුන් රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය අවදානම නොතකමින් උත්සන්න කළහ. නේටෝව (NATO) කලිනින්ග්‍රෑඩ් (Kaliningrad) වටලෑමට සූදානම් වෙද්දී, මොස්කව්, ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් සහ අනෙකුත් රුසියානු නගරවලට දැවැන්ත ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සඳහා ඔවුහු යුක්‍රේන පාලන තන්ත්‍රය සන්නද්ධ කළහ.

ඔවුහු “යුරෝපය ප්‍රතිසන්නද්ධ කිරිමේ” (“ReArm Europe”) සැලසුම යටතේ අතිරේක යුරෝ බිලියන 800 ක් දක්වා හමුදා වියදම් සඳහා වෙන් කිරීමට සැලසුම් කරති. තවද ජර්මනිය දැවැන්ත නැවත-සන්නද්ධ වීමේ වැඩසටහනකට මුදල් සැපයීම සඳහා තම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත ණය සීමාවෙන් හමුදා වියදම් නිදහස් කර ඇත. මෙවැනි විශාල මුදලක් එකතු කර ගැනීමට ඔවුන්ට හැකි වන්නේ සාමාජීය සුභසාධන වියදම් තදබල ලෙස කපා හැරීමෙන් පමණි.

යුරෝපයේ සෑම ආණ්ඩුවක්ම මෙම ව්‍යාපාරයට එකම ආකාරයකින් පිළිතුරු දෙන්නේ එබැවිනි. තම ධනයට අත තැබීමට හෝ තම යුද අරමුණු අතහැර දැමීමට කැමති නැති පාලක පන්තියකට මෙම ප්‍රතිපත්ති පැනවිය හැක්කේ ඒකාධිපති පාලන ක්‍රම මගින් පමණි. එය මහජන විරෝධයට පිළිතුරු දෙන්නේ පොලිස්-රාජ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග සහ නව-ෆැසිස්ට් බලවේග ප්‍රවර්ධනය කිරීම මගිනි.

මෙය කම්කරු පන්තිය හමුවේ මෙම ගැටලුවල මූලික හේතුව වන ධනපති ක්‍රමයටම එරෙහිව සටන් කිරීමේ කාර්යය මතු කරයි.

ප්‍රංශයේ අර්බුදය පෙන්නුම් කරන්නේ කම්කරුවන්ට සහ තරුණයින්ට ඡන්ද දේශපාලනයේ සහ ධනපති රාජ්‍යය සමඟ කෙරෙන වෘත්තීය සමිති සාකච්ඡාවල රාමුව තුළ මෙම සටන ගෙන යා නොහැකි බවයි. වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදය සහ ෂෝන්-ලුක් මෙලොන්ෂොන් (Jean-Luc Mélenchon) වැනි “ජනතාවාදී” (populist) දේශපාලනඥයන් ආණ්ඩුව පස්සට යනු ඇතැයි යන මෝහය ප්‍රවර්ධනය කරද්දී, ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් (Emmanuel Macron) නිර්දය මූලෝපායක් අනුගමනය කරමින් සිටී. ඔහුගේ ආණ්ඩුව විරෝධතා ව්‍යාපාරයට පිළිතුරු දී ඇත්තේ මහා පරිමාණ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ සිසුන් දුසිම් ගණනකගේ අතපය අබලන් කළ පොලිස් ප්‍රචණ්ඩත්වය මගිනි.

ඔක්තෝබර් 17 වන දින, ඇමරිකා-නේටෝ යුද්ධ සහ රුසියාවට හා ඉරානයට එරෙහි බලශක්ති තහනම් කිරීම් නිසා ඇති වූ ඉන්ධන සහ ජීවන වියදම් ඉහළ යාමට එරෙහිව, මහා තරුණ ජනකායක්  “කහ කබාකාරයන්” (yellow vests) සමඟ පාගමනින් ගමන් කළහ. විරෝධතාව නිසා නගර කිහිපයක කැරලි මර්දන පොලිසිය අඩපණ වූ අතර, අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය ලෝරන්ට් නූනෙස් (Laurent Nuñez) “පාලනය ගිලිහී ගිය බවට” පිළිගත්තේය. එතැන් සිට, බලධාරීන් ප්‍රධාන නගර කිහිපයක ඇඳිරි නීතිය පැනවූ අතර, ව්‍යාපාරය ආරම්භ වූ තැන් සිට අත්අඩංගුවට ගත් සංඛ්‍යාව 10,000 ඉක්මවා ඇත. 

ඔක්තෝබර් 24 විරෝධතාව සඳහා ආණ්ඩුව හමුදාව යොදවමින් සිටී. ‘Operation Sentinelle’ හි සෙබළුන් රැකවල් රාජකාරි භාර ගනු ඇති අතර, එමගින් පොලිසියට සහ ජෙන්ඩාර්ම්වරුන්ට (gendarmes) GIGN, RAID සහ BRI ප්‍රහාරක ඒකක, සන්නද්ධ රථ, හෙලිකොප්ටර් සහ ජල ප්‍රහාරක රථ සමඟ එකතු වී විරෝධතාකරුවන්ට මුහුණ දීමට ඉඩ සැලසේ. බලකායන් වඩාත් චලනශීලී විය යුතු බව නූනෙස් (Nuñez) පවසන අතර, ඔහු පූර්ව දැනුම්දීමකින් තොරව පවත්වන විරෝධතා තහනම් කිරීම ද සලකා බලමින් සිටී.

රාජ්‍ය නිලධාරීහු මූලික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් අත්හිටුවන හදිසි නීති තත්ත්වයක් ගැන සාකච්ඡා කරමින් සිටිති. ලබන වසරේ ජනාධිපතිවරණයේ මත විමසුම්වලින් ඉදිරියෙන්ම සිටින නව-ෆැසිස්ට්වාදී නැෂනල් රැලි (RN) පක්ෂය, 2032 වන විට යුරෝ බිලියන 140 ක අයවැය කප්පාදුවක් ඉල්ලා සිටින අතර, එහි සභාපති ජෝර්ඩන් බාර්ඩෙල්ලා (Jordan Bardella) විරෝධතාකරුවන් “අරාජිකත්වයේ වෘත්තිකයන්” ලෙස හෙළා දැක ඇත. දක්ෂිණාංශික ලි රෙපබ්ලිකන්ස් (Les Républicains) පක්ෂයේ ජනාධිපති අපේක්ෂක බෲනෝ රෙටයිලෝ (Bruno Retailleau) LFI පක්ෂය තහනම් කිරීමේ අදහස මතු කර ඇත. 2022 දී එම පක්ෂයේ අපේක්ෂක මෙලොන්ෂොන් ඡන්ද මිලියන 8 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් දිනාගත්තේය.

මේ අතරතුර, CGT නිලධරය නොවැම්බර් 5 වන දින පැවැත්වෙන එක්දින දිවයින පුරා වැඩවර්ජනය තෙක් වැඩවර්ජන ක්‍රියාමාර්ග කල් දමමින්, තරුණයින් සහ “කහ කබාකාරයන්” හුදකලා කර ඇත. එදින කම්කරුවන් මහා පරිමාණයෙන් වැඩවර්ජනය කළහොත් මැක්‍රොන් පස්සට යනු ඇතැයි CGT හි ප්‍රධාන ලේකම් සොෆී බිනේ (Sophie Binet) කියා සිටී: “කම්කරුවන් වැඩ කිරීම නැවැත්වූ විට, රට අඩපණ වේ, ආර්ථිකය ඇහිරේ, එවිට අපගේ ඉල්ලීම්වලට සවන් යොමුවනු ඇත.”

මෙලොන්ෂොන් ඔහුගේ පැත්තෙන් අදහස් දක්වමින්, මැක්‍රොන් තරුණයන්ගේ ඉල්ලීම්වලට එකඟ වූ පසු විරෝධතා අවසන් විය හැකි බව පවසයි: “අපගේ තරුණයින්ට මෙම සිදුවීම් මාලාවට යහපත් අවසානයක් අවශ්‍ය වේ. ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට සවන් දිය යුතුය.” ධනපති පාලනය සුරක්ෂිත කර ගනිමින් 1968 මැයි ප්‍රංශ මහා වැඩවර්ජනය පාවා දී අවසන් කිරීම සාධාරණීකරණය කිරීමට ධනපති රාජ්‍යය සහ ස්ටාලින්වාදී ප්‍රංශ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය අතර සීමිත සමාජ සහන සාකච්ඡා වීම තුළින් ආණ්ඩුවට ආභාසය ලබා ගත හැකි බවට ඔහු අනුමාන කරයි.

නමුත් මැක්‍රොන් සූදානම් වන්නේ සම්මුතියකට නොව, ඒකාධිපතිත්වයකට ය. බිනේ සහ මෙලොන්ෂොන් ජාතිකවාදී මෝහයන් ප්‍රවර්ධනය කරන අතර යුද්ධයට එරෙහි අරගලය, ධනපති කතිපයාධිකාරියේ දේපළ රාජසන්තක කිරීම හෝ යුරෝපය පුරා පන්ති සටන ඇවිලී යාම ගැන කිසිවක් නොකියති. ඔවුහු ප්‍රංශ කම්කරුවන් සහ තරුණයින් යුරෝපයේ අන් තැනක සිටින ඔවුන්ගේ පන්ති සහෝදර සහෝදරියන්ගෙන් වෙන් කරන අතර පාලක පන්තියේ සැලසුම්වලට එරෙහිව සටන් කිරීමට කිසිදු මගක් ලබා නොදෙති.

ප්‍රංශයේ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (Parti de l’égalité socialiste – PES) සහ යුරෝපයේ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ (ICFI) එහි සහෝදර පක්ෂ, පාසල්, විශ්වවිද්‍යාල, වැඩබිම් සහ ප්‍රදේශ තුළ ක්‍රියාකාරී කමිටු (committees of action) ගොඩනැගීමට කැඳවුම් කරයි.

අරගලයේ නිරත කම්කරුවන් සහ තරුණයින් විසින් තේරී පත්කර ගනු ලබන සහ පාලනය කරනු ලබන, වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදයන්ගෙන් සහ ධනපති පක්ෂවලින් ස්වාධීන වූ මෙම කමිටුවලට, නිලධරය විසින් පනවන ලද කාලසටහන්වලින් තොරව වැඩවර්ජන පුළුල් ලෙස ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා සටන් කළ හැකිය.

ක්‍රියාකාරී කමිටුවල කේන්ද්‍රීය කාර්යයක් වන්නේ දැනට යුරෝපය පුරා ඇවිලෙමින් පවතින අරගල ඒකබද්ධ කිරීමයි. මැක්‍රොන්ගේ පොලිස් රාජ්‍යයට එරෙහිව, ප්‍රංශ කම්කරුවන්ගේ සහ තරුණයන්ගේ ප්‍රබලතම මිත්‍රයින් වන්නේ දැනට යුරෝපය පුරා අරගලයේ යෙදී සිටින කම්කරුවන් සහ තරුණයින් ය. ඔවුන්ගේ එකවිට සිදුවන නැගී සිටීම මගින් යුරෝපීය මහා වැඩවර්ජනයක අවශ්‍යතාව මතු කරන අතර, එය සූදානම් කළ හැක්කේ වෘත්තීය සමිති නිලධරයේ ජාතික රාමුව බිඳ දැමීමෙන් පමණි. හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (ICFI), ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය (IWA-RFC) හරහා මෙම කමිටු ජාත්‍යන්තරව සම්බන්ධ කිරීමට සටන් කරයි.

එවැනි කමිටුවලට අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය නැවැත්වීමේ, නව-ෆැසිස්ට්වාදයේ නැගී සිටීම නතර කිරීමේ සහ ධනපති කතිපයාධිකාරයේ දේපළ රාජසන්තක කිරීම මගින් ණය අර්බුදය විසඳීමේ ව්‍යාපාරයක මධ්‍යස්ථානය බවට පත්විය හැකිය. එම කතිපයාධිකාරය විසින් ආර්ථිකය සහ රාජ්‍යය පාලනය කරන තාක් කල්, නිසි පාසල්, දැරිය හැකි නිවාස සහ හමුදා සේවා බඳවා ගැනීම් හා යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා වූ තරුණයින්ගේ ඉල්ලීම් ඉටු කළ නොහැක. එබැවින් PES සහ එහි සහෝදර පක්ෂ කම්කරු පන්තිය විසින් බලය අත්පත් කර ගැනීම සඳහා සහ යුරෝපීය සංගමය වෙනුවට යුරෝපයේ එක්සත් සමාජවාදී ජනරජයක් පිහිටුවීම සඳහා සටන් කරයි.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි]

socialismai.com logo

මෙම ලිපිය ගැන ප්‍රශ්න තිබේද? Socialism AI වෙතින් අහන්න

ප්‍රංශයේ 1968 මැයි මහා වැඩවර්ජනය යනු හරියටම කුමක්ද, සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සහ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදය විසින් එය අවසන් කරනු ලැබුවේ කෙසේද?

What exactly is the May 1968 general strike in France, and how was it brought to an end by the Communist Party and union bureaucracy?

ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය (International Workers Alliance of Rank-and-File Committees) යනු කුමක්ද, සහ එය විවිධ රටවල් පුරා කෙරෙන අරගල සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ කෙසේද?

What is the International Workers Alliance of Rank-and-File Committees, and how does it try to link struggles across different countries?

ප්‍රථමයෙන්ම, යුරෝපීය ආණ්ඩු මූල්‍ය වෙළඳපොළවලට මෙතරම් දැවැන්ත රාජ්‍ය ණයබරිත තත්වයට පත් වූයේ කෙසේද, සහ මෙය සමාජ වියදම් කපා හරින අතරතුර හමුදා අය-වැය ඉහළ නැංවීමට  ඔවුන්ට බල කරන්නේ මන්ද?

How did European governments accumulate such massive public debts to financial markets in the first place, and why does this force them to cut social spending while raising military budgets?

තවත් ප්‍රශ්න SocialismAI.com වෙතින් අහන්න

ප්‍රංශයේ මහජන විරෝධතා යුරෝපය පුරා රැව්පිළිරැව් දෙයි Read More »

IMG 3674

​බ්‍රසල්ස් හි පැවැත්වුණු යුරෝපීය සංගමයේ සමුළුව: යුරෝපීය බලවතුන් රුසියාවට එරෙහි යුද ධාවනය තීව්‍ර කරයි

​යොහානස් ස්ටර්න් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ඔක්තෝම්බර් 16 දින “​EU summit in Brussels: European powers intensify war drive against Russia” යන හිසින් පළවූ ​යොහානස් ස්ටර්න් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

IMG 3674
​වමේ සිට, යුරෝපීය මණ්ඩලයේ සභාපති අන්තෝනියෝ කොස්ටා (Antonio Costa), යුක්‍රේන ජනාධිපති වොලොඩිමීර් සෙලෙන්ස්කි (Volodymyr Zelenskyy) සහ යුරෝපීය කොමිසමේ සභාපති උර්සුලා ෆොන් ඩෙර් ලෙයන් (Ursula von der Leyen) 2026 ඔක්තෝබර් 16 වන සිකුරාදා බ්‍රසල්ස් හි පැවැත්වුණු EU සමුළුව වෙත පැමිණෙති. [AP පින්තූරය/ඕමාර් හවානා]

​බ්‍රසල්ස් නුවරදී බ්‍රහස්පතින්දා සහ සිකුරාදා දිනවල පැවැත්වුණු යුරෝපීය සංගමයේ (EU) සමුළුව, ජාත්‍යන්තර යුද අර්බුදයේ අන්තරායකර උත්සන්න වීම ප්‍රකාශයට පත් කළ තැනක් විය. ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය යුරෝපීය බලවතුන් සමඟ පවතින ගැටුම් මධ්‍යයේ, අවම වශයෙන් මේ මොහොතේ හෝ රුසියාව සමඟ යම් එකඟතාවකට පැමිණීමට උත්සාහ කරමින් සිටින අතර, බර්ලිනය ප්‍රමුඛ EU ආණ්ඩු යුක්‍රේන යුද්ධය ඉදිරියට ගෙනයෑමට සහ පුළුල් කිරීමට බලපෑම් කරමින් සිටියි. මූල්‍යමය සහ හමුදාමය බරින් වැඩි කොටසක් තමන්ම දරා ගනිමින් යුරෝපය ස්වාධීන හමුදා බලවතෙකු ලෙස ගොඩනැගීමට ඔවුහු අපේක්ෂා කරති.

​න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් ද ඇතුළත්ව, නේටෝ සංවිධානය සහ රුසියාව අතර ඍජු යුද්ධයක් ඇවිලවීමේ තර්ජනය මතු කරන උත්සන්න වීමක් ද මෙයට සමගාමීව සිදු වේ. එමෙන්ම, යළි ආයුධ සන්නද්ධ වීම, “තරඟකාරීත්වය”, වෙළඳ යුද්ධය සහ සංක්‍රමණය පිළිබඳ සමුළුවේදී සිදුවූ සාකච්ඡා මගින් අවධාරණය වන්නේ, විදේශයන්හි ක්‍රියාත්මක වන යුද ව්‍යාපාරය දේශීයව එල්ල කෙරෙන තීව්‍ර සමාජීය ප්‍රහාරයන්ට සහ අධිකාරීවාදී ක්‍රියාමාර්ගයන්ට වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බද්ධ වී ඇති බවයි.

​වොෂින්ටනය සහ යුරෝපය අතර ගැටුම්

​සමුළුවේ ප්‍රධාන අවධානය යොමු වූයේ යුක්‍රේන ජනාධිපති වොලොඩිමීර් සෙලෙන්ස්කිට ප්‍රකාශිතව සහය දැක්වීම කෙරෙහිය. රුසියානු ඩීසල් සැපයුම් සම්බන්ධයෙන් පුටින් සමඟ ඇති කරගත් එකඟතාවයකින් පසුව, ට්‍රම්ප් සම්බාධක ලිහිල් කළ අතර රුසියානු තෙල් පිරිපහදු වෙත යුක්‍රේනය එල්ල කළ ප්‍රහාර විවේචනය කළේය. යුක්‍රේනයේ නායකත්වයේ වෙනසක් ද ඔහු ඉල්ලා සිටියේය. ඊට පටහැනිව, යුරෝපීය ආණ්ඩු රුසියාවේ බලශක්ති යටිතල පහසුකම්වලට එල්ල කරන ප්‍රහාර තවදුරටත් කරගෙන යාමට සහ සම්බාධක තද කිරීමට තීරණය කර ඇත.

​සිකුරාදා සෙලෙන්ස්කි අසල සිටගනිමින් යුරෝපීය මණ්ඩලයේ සභාපති අන්තෝනියෝ කොස්ටා ප්‍රකාශ කළේ: “දැන් යුක්‍රේනයට දක්වන සහය ආපසු ගැනීමට කාලය නොවේ. දැන් රුසියාවට එරෙහි සම්බාධක ලිහිල් කිරීමට කාලය නොවේ.” ඒ වෙනුවට EU සංවිධානය යුක්‍රේනයට දක්වන සහය සහ රුසියාවට එල්ල කරන බලපෑම වැඩි කළ යුතුය. යුරෝපීය කොමිසමේ සභාපති උර්සුලා ෆොන් ඩෙර් ලෙයන් 22 වන සම්බාධක පැකේජය සඳහා වන සූදානම නිවේදනය කළාය.

​ජර්මානු රජය විශේෂයෙන්ම ආක්‍රමණශීලී ස්ථාවරයක් ගනිමින් සිටී. චාන්ස්ලර් ෆ්‍රීඩ්රික් මෙර්ට්ස් (Friedrich Merz) ප්‍රකාශ කළේ යුක්‍රේනයට “ස්ථාවර සහයෝගයක් ලබා දීම” සඳහා EU සංවිධානය කීව් (Kiev) වෙත ලබා දෙන ප්‍රතිපාදන “නැවත වරක් … වැඩි කළ යුතු” බවයි. “යුරෝපයේ දේශපාලන පටිපාටිය” ආරක්ෂා කිරීම සඳහා එය අවශ්‍ය බව ඔහු පැවසීය. වොෂින්ටනය සමඟ පවතින ගැටුම දැන් යුරෝපයේ අත්හිටුවා ඇති රුසියානු මහ බැංකුවේ යුරෝ බිලියන 210 කට ආසන්න වත්කම් පාලනය කිරීම කෙරෙහි ද යොමු වී ඇත. වාර්තාවලට අනුව, ඇමරිකානු ගනුදෙනු සාකච්ඡාකරුවන්ට (negotiators) අවශ්‍ය වන්නේ මොස්කව් සමඟ පැවැත්වෙන  ගනුදෙනු සාකච්ඡාවලදී මෙම වත්කම්වලින් කොටසක් භාවිත කිරීමටයි. මෙර්ට්ස් එය එකහෙළා ප්‍රතික්ෂේප කළේය: “එය අපගේ කාර්යයක්, ඒ ගැන තීරණය කරන්නේ අපි.”

​මෙම වෙනස්කම් පිටුපස පවතින්නේ ප්‍රතිපක්ෂ භූ-මූලෝපායික සහ ආර්ථික අභිලාෂයන්ය. ට්‍රම්ප්, පුටින් සමඟ ඇති කරගන්නා එකඟතාවයකින් තමන්ගේම යුද අරමුණු සහ නැගෙනහිර යුරෝපය මත පවතින බලපෑම අඩපණ විය හැකි බවට යුරෝපීය බලවතුන් බිය වෙති. ඒ සමගම, යුක්‍රේනයේ යුද ප්‍රයත්නය ඇමරිකානු හමුදා තාක්ෂණය සහ බුද්ධි තොරතුරු සහය මත තවදුරටත් රැඳී පවතී. චන්ද්‍රිකා මත පදනම් වූ ස්ටාර්ෂීල්ඩ් (Starshield) පද්ධතියට පනවා ඇති සීමාවන් පිළිබඳ වාර්තා මගින් මෙම පරායත්තතාව විශේෂයෙන්ම පැහැදිලි වේ.

​යුද්ධය සඳහා තව තවත් බිලියන ගණනින්

​සෙලෙන්ස්කි 2027 වසර සඳහා යුක්‍රේනයේ යුද වියදම යුරෝ බිලියන 155 ක් ලෙස ඉදිරිපත් කළ අතර අතිරේක යුරෝපීය සහය ලෙස අවම වශයෙන් යුරෝ බිලියන 70 ක් ඉල්ලා සිටියේය. මෙම මුදල් මගින් යුක්‍රේනයට දෙගුණයක සිට තෙගුණය දක්වා ඩ්‍රෝන යානා ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කිරීමටත්, රුසියාවට එල්ල කරන හමුදාමය බලපෑම දැවැන්ත ලෙස වැඩි කිරීමටත් හැකි වනු ඇත. 2026 සහ 2027 වසර සඳහා යුරෝ බිලියන 90 ක ණය මුදලක් EU සංවිධානය විසින් මේ වන විටත් ක්‍රියාත්මක කර ඇත. බිලියන ගණනක මෙම නව ඉල්ලීම් සම්බන්ධයෙන් බ්‍රසල්ස් හිදී කිසිදු තීරණයකට එළඹුණේ නැත; මූල්‍යකරණ විකල්පයන් සකස් කිරීමේ කාර්යය කොමිසමට පවරා ඇත.

​දැනටමත් යොදවා ඇති මුදල් ප්‍රමාණය අතිවිශාලය. ලෝක ආර්ථිකය පිළිබඳ කීල් ආයතනයේ (Kiel Institute for the World Economy) අධ්‍යයනයකට අනුව, ජර්මානු රජය, පොරොන්දු වූ මුදල් ද ඇතුළුව, මේ දක්වා යුක්‍රේනයට ලබා දී ඇති සහය යුරෝ බිලියන 100 කට ආසන්න ලෙස දක්වයි. ආසන්න වශයෙන් යුරෝ බිලියන 41.7 ක් යුක්‍රේනයට ලබා දුන් ඍජු ආධාර ලෙස සටහන් වී ඇති අතර, තවත් යුරෝ බිලියන 22 ක් අනාගත හමුදාමය පොරොන්දු සහ විය හැකි වියදම් ලෙස පවතී. එකතුව ගත් කල මෙය යුරෝ බිලියන 63.7 ක් වන අතර, එයින් යුරෝ බිලියන 56.3 ක්ම හමුදාමය ආධාර වේ. මීට අමතරව, ජර්මනියේ සිටින යුක්‍රේන යුද අනාථයන් සඳහා ප්‍රධානවම යුරෝ බිලියන 35.9 ක් වියදම් කර ඇත. ලේඛනගත කර ඇති සියලුම අයවැය ප්‍රතිපාදන තවම නිදහස් කර නොමැත.

​කීල් අධ්‍යයනයේ දේශපාලනික ගම්‍යතාවය කරුණු අනාවරණීය වේ. යුක්‍රේනයට සැබවින්ම ගියේ යුරෝ බිලියන 41.7 ක මුදලක් “පමණක්” බව අවධාරණය කරන සිරස්තලයක් යටතේ, යුද අනාථයන් සඳහා වන වියදම් මගින් “යුක්‍රේන රජයේ ආරක්ෂක ප්‍රයත්නයන්ට සහයක් නොලැබෙන” බව එය පෙන්වා දෙයි. මෙම සසඳා දැක්වීමෙන්ම දේශපාලන නැඹුරුව පැහැදිලි වේ: අනාථයන් සඳහා වන සහන සහ අනෙකුත් සමාජ වියදම් කපා හැරීම් සඳහා බලපෑම වැඩෙමින් පවතින අතර, යුද ප්‍රයත්නය සඳහා තව තවත් විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් යෙදවීමට කටයුතු සංවිධානය කෙරේ. මීට අමතරව ඉදිරි වසරවලදී හමුදා අයවැය වෙත ගලා යාමට නියමිත තවත් බිලියන සිය ගණනක් ද මෙයට එකතු වේ.

​නේටෝ-රුසියානු යුද්ධයක් සඳහා වන ප්‍රායෝගික සූදානම්වීම්

​සමුළුවට සමාන්තරව, හමුදාමය ගැටුම තීව්‍ර වෙමින් පවතී. යුරෝපයේ නේටෝ උත්තරීතර මිත්‍රපාක්ෂික අණදෙන නිලධාරී ඇලෙක්සස් ග්‍රින්කෙවිච් (Alexus Grynkewich) වෝර්සෝ හිදී ඔහුගේ “ජයග්‍රහණයේ න්‍යාය” (Theory of Victory) ඉදිරිපත් කළේය: “වැළැක්වීම, අඩපණ කිරීම, විනාශ කිරීම” (Block, Blunt, Break). එල්ල විය හැකි ප්‍රහාරයක් පළමුව වළක්වාලීම, පසුව ප්‍රතිපක්ෂ සන්නද්ධ බලකායන් විනාශ කිරීම, සහ අවසානයේදී ඔවුන්ට සහය දක්වන අණදෙන, සැපයුම් සහ නිෂ්පාදන ව්‍යුහයන් අක්‍රිය කිරීම මෙහි අරමුණයි. ග්‍රින්කෙවිච් මෙම උපායමාර්ගය ආරක්ෂාකාරී එකක් ලෙස විස්තර කළද, මහා යුද්ධයකදී සැලසුම් කළ මෙහෙයුම් රුසියානු භූමිය අභ්‍යන්තරයටම විහිදී යා හැකිය. ඔහු ජර්මනිය “නේටෝ සංවිධානයේ එන්ජිම” ලෙස පැසසුමට ලක් කළේය.

​ඒ සමගම, ජර්මානු ටොර්නාඩෝ (Tornado) ප්‍රහාරක ජෙට් යානා ද ඇතුළත්ව රටවල් 17 ක සහභාගීත්වයෙන් නේටෝ සංවිධානය මෙම සතියේ ඉතාලියේදී “ස්ටෙඩ්ෆාස්ට් නූන්” (Steadfast Noon) න්‍යෂ්ටික යුද අභ්‍යාසය පැවැත්වීය. නේටෝව මෙය සැබෑ න්‍යෂ්ටික ආයුධ නොමැති සාමාන්‍ය අභ්‍යාසයක් ලෙස විස්තර කරයි. එහෙත් යුද තත්ත්වය උත්සන්න වීමේ අවදානම ශීඝ්‍රයෙන් වැඩි වන මොහොතක න්‍යෂ්ටික මෙහෙයුම් සඳහා වන ක්‍රියාපටිපාටීන් මෙහිදී පුහුණු කෙරිණි.

​නේටෝ සංවිධානයේ අඛණ්ඩ කුපිත කිරීම්වලට රුසියාව පිළිතුරු දෙන්නේ න්‍යෂ්ටික තර්ජන එල්ල කරමිනි. ඔක්තෝබර් මුලදී පුටින් අනතුරු ඇඟවූයේ කලිනින්ග්‍රාඩ් (Kaliningrad) වටලෑමක් සිදු වුවහොත් රුසියාවට තම සම්පූර්ණ අවි ගබඩාවම භාවිත කළ හැකි බවයි. දැන්, රාජ්‍ය ඩූමා (Duma) නියෝජිත ඇලෙක්සි ෂුරාව්ලියොෆ් (Alexei Zhuravlyov) Lenta.ru වෙත පවසා ඇත්තේ, නේටෝ ප්‍රහාරයක් සිදු වුවහොත්, රුසියානු න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයන් නේටෝ මූලස්ථානය මෙන්ම ජර්මනිය, බෙල්ජියම, ඉතාලිය සහ තුර්කියේ පිහිටි ඇමරිකානු න්‍යෂ්ටික ආයුධ කඳවුරු ඉලක්ක කරගත හැකි බවයි. ෂුරාව්ලියොෆ්ගේ තර්ජනය නිල රජයේ ප්‍රකාශයක් නොවේ. එසේ වුවද, ඔහුගේ අදහස් මගින් රුසියානු පාලක තන්ත්‍රයේ කොටස් යුරෝපයේ න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් ගැන කෙතරම් ප්‍රායෝගිකව සාකච්ඡා කරන්නේද යන්න පෙන්නුම් කරයි.

​නේටෝ සංවිධානයේ මූලෝපාය “පූර්වභංග” (preemptive) ප්‍රහාර සඳහා ආවරණයක් ලෙස සේවය කළ හැකි බවට රුසියානු හමුදා විචාරකයෝ අනතුරු අඟවති. සෝවියට් සංගමයට එරෙහිව හිට්ලර් (Hitler) ගෙන ගිය පූර්ණ විනාශක යුද්ධයට ඔවුහු මෙය සමාන කරති. නාසි ප්‍රචාරණයන් විසින් ද එකල එම යුද්ධය සාධාරණීකරණය කළේ සැලසුම් කර තිබූ බව කියන සෝවියට් ප්‍රහාරයකට එරෙහි “ආරක්ෂාව” ලෙසය.

​යුද්ධය සඳහා නේටෝ සංවිධානයේ නිශ්චිත කාලසටහන කුමක් වුවත්, පවතින අන්‍යෝන්‍ය තර්ජන මගින්ම තත්ත්වය පාලනයෙන් තොරව ශීඝ්‍රයෙන් උත්සන්න විය හැකි බව පෙන්නුම් කරයි. කළු මුහුදේ වෙළඳ නැව් වෙත එල්ල වූ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරවලින් පසුව, රොමේනියාව සහ බල්ගේරියාව රුසියාවට එරෙහිව අතිරේක නේටෝ ක්‍රියාමාර්ග ඉල්ලා සිටිති.

​බ්‍රසල්ස් හි පැවැත්වුණු යුරෝපීය සංගමයේ සමුළුව: යුරෝපීය බලවතුන් රුසියාවට එරෙහි යුද ධාවනය තීව්‍ර කරයි Read More »

Russia

ලෝකය න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක අද්දර ද?

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ කර්තෘ මණ්ඩලය  විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 සැප්තැම්බර් 30 දින “Is the world on the brink of nuclear war?” යන හිසින් පළවූ ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Russia
2022 පෙබරවාරි 10 වන දින රුසියානු ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ මාධ්‍ය සේවය විසින් නිකුත් කරන ලද මෙම ඡායාරූපයේ දැක්වෙන්නේ, රුසියානු නාවික හමුදාවට අයත් ‘කාලිනින්ග්‍රාඩ්’ (Kaliningrad) උභය ප්‍රහාරක නෞකාව (amphibious assault ship) ක්‍රිමියාවේ සෙවාස්ටොපෝල් (Sevastopol) වරායට ඇතුළු වන අයුරුයි. [AP ඡායාරූපය/රුසියානු ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශ ප්‍රවෘත්ති සේවාව]

පෝලන්තය සහ ලිතුවේනියාව අතර බෝල්ටික් (Baltic) කලාපයේ පිහිටි රුසියානු භූමියක් වන කාලිනින්ග්‍රාඩ් (Kaliningrad) වටලෑමට නැටෝව (NATO) පියවර ගන්නේ නම්, න්‍යෂ්ටික ආයුධ භාවිතා කිරීමට තමන් සූදානම් බව රුසියාව මේ සතියේ ප්‍රකාශ කළේය. මෙම අනතුරු ඇඟවීම සෙප්තැම්බර් 28 සහ 29 යන දිනවල බෙල්ජියම, බ්‍රිතාන්‍යය සහ අයර්ලන්තය යන රටවල පිහිටි රුසියානු තානාපති කාර්යාල හරහා මෙන්ම නැටෝව වෙත යැවූ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සටහනක් (diplomatic note) මගින් ද නිකුත් කරන ලදී.

නැටෝ සංවිධානය කාලිනින්ග්‍රාඩ්හි “ගුවන් සහ නාවික වටලෑමක්” සඳහා සූදානම් වන බව පවසමින් අයර්ලන්තයේ රුසියානු තානාපති කාර්යාලය මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “කිසිදු වරදවා වටහාගැනීමක් තිබිය නොහැක — නැටෝ රටවල් කාලිනින්ග්‍රාඩ් කලාපය රටේ සෙසු කොටස්වලින් හුදෙකලා කිරීමට උත්සාහ කළහොත්, තමන්ගේ භූමිය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා න්‍යෂ්ටික ආයුධ ඇතුළු සියලු ආයුධ ගබඩාවන් භාවිතා කිරීමට රුසියාව සූදානම් වනු ඇත.”

නැටෝ මාධ්‍ය ප්‍රකාශිකා ඇලිසන් හාට් (Allison Hart) අඟහරුවාදා ඊට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ප්‍රකාශ කළේ, “නැටෝව යනු ආරක්ෂක සන්ධානයක් (defensive alliance) වන අතර අපගේ කිසිදු ක්‍රියාකාරකමක් හෝ අභ්‍යාසයක් රුසියාවේ කිසිදු කොටසකට තර්ජනයක් එල්ල නොකරයි” යනුවෙනි. තවද ඇය, “බලය භාවිතා කිරීමේ තර්ජනය සහ ඕනෑම වගකීම් විරහිත න්‍යෂ්ටික වාචාලකමක්” (nuclear rhetoric) හෙළා දුටුවාය.

IMG 3644

මෙම ප්‍රකාශය මුළුමනින්ම අසත්‍ය වේ, මන්ද නැටෝ සන්ධානය රුසියාව අභ්‍යන්තරයට එල්ල කරන යුක්‍රේන ප්‍රහාර සන්නද්ධ කරමින් සහ මෙහෙයවමින් සිටින බැවිනි. ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය විසින් “රුසියාව තුළ පිහිටි තෙල් සහ ගෑස් පහසුකම්වලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට” කියෙව් (Kiev) පාලනයට උපකාර වන බුද්ධි තොරතුරු සපයනු ඇති බව NBC News 2025 ඔක්තෝබර් මාසයේදී වාර්තා කළේය. ජූලි 30 වන දින යුරෝපීය කොමිසම විසින් “දිගු දුර ජෙට් බලගැන්වූ ඩ්‍රෝන යානා” (long-range jet-powered drones) සඳහා වන අරමුදල් ද ඇතුළුව යුරෝ බිලියන 3.47 ක් කියෙව් වෙත ගෙවන ලදී. සැප්තැම්බර් 19-20 රාත්‍රියේ, යුක්‍රේනය විසින් මොස්කව් නගරයට සහ ඊට අවට කලාපයට යුද්ධයේ සිදු කල විශාලතම ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරය එල්ල කරන ලදී. අගෝස්තු 28 වන දින, යුක්‍රේන බලකායන් විසින් එංගල්ස් (Engels) ගුවන් හමුදා කඳවුරේ තිබූ, රුසියාවේ න්‍යෂ්ටික බලකායන්ගේ කොටසක් වන ‘Tu-95’ මූලෝපායික බෝම්බ හෙලන යානයකට (strategic bomber) ප්‍රහාර එල්ල කළේය.

එපමණක් නොව, නැටෝවේ “ක්‍රියාකාරකම් සහ අභ්‍යාස” එල්ල වී ඇත්තේ කාලිනින්ග්‍රාඩ් දෙසටමය. රොයිටර් පුවත් සේවය උපුටා දැක්වූ බටහිර හමුදා මූලාශ්‍රයකට අනුව, අගෝස්තු මැද භාගයේදී නැටෝ ගුවන් යානා දුසිම් ගණනක් මෙම බාහිර භූමිය (enclave-රටට පිටින් පිහිටි) වටා පූර්ව දැනුම්දීමකින් තොර මෙහෙයුමක නිරත විය. එමගින් එහි රේඩියෝ සහ රේඩාර්  මෙන්ම ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති අක්‍රිය කළ හැකි බව එම මෙහෙයුමෙන් පෙන්නුම් කෙරිණි. ජනවාරි මාසයේ සිට, කොඩි වෙනස් කරන හෝ තමන්ගේ ට්‍රාන්ස්පොන්ඩර් (transponders) අක්‍රිය කරන රුසියානු සබඳතා සහිත තෙල් නැව්, බලහත්කාරයෙන් ගොඩවීමට විවෘත, “රාජ්‍යයක් නොමැති නාවික යාත්‍රා” (stateless vessels) ලෙස යුරෝපීය රාජ්‍යයන් 14 ක් විසින් සලකනු ලබන අතර, මාර්තු මාසයේදී ස්වීඩනය විසින් එවැනි එක් යාත්‍රාවක් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී.

සෙප්තැම්බර් 11 වන දින පෝලන්ත විදේශ අමාත්‍ය රඩොස්ලාව් සිකෝර්ස්කි (Radosław Sikorski), කාලිනින්ග්‍රාඩ් ගැන සඳහන් කරමින් කියා සිටියේ, “එහි හමුදා ඇත්තේම නැති තරම්” බවයි. නැටෝව “අපගේ පාර්ශවයෙන් කොතරම් ආක්‍රමණශීලී ලෙස අභ්‍යාසයන්හි නිරත විය යුතුද යත්, අප කරන්න  යන්නේ කුමක්ද පිළිබඳව [පුටින්ට] අවිනිශ්චිතතාවයක් ඇති කල යුතුය” යි ඔහු යෝජනා කළේය. “රුසියාව සමඟ අපගේ ගැටුම යුක්‍රේනයට පමණක් සීමා වූවක් ලෙස අප නොසිතිය යුතුය” යි ද ඔහු තවදුරටත් පැවසීය.

යුරෝපීය බලවතුන් ක්‍රියා කරන්නේ  මොස්කව්  කරන්නේ හිස් තර්ජනයක් යන උපකල්පනය මත ය. බ්‍රසල්ස් නුවර පැවැති යුරො නිව්ස් ආරක්ෂක සහ අභ්‍යවකාශ සමුළුවේදී (Euronews Defense and Space Summit) නැටෝ මහලේකම් මාර්ක් රූටේ (Mark Rutte) බදාදා මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “මම මෙය බරපතල ලෙස ගණන් ගන්නේ නැහැ. … [පුටින්ට] නැටෝවට එරෙහිව කිසි විටෙකත් ජයග්‍රහණය කළ නොහැකි බව කවුරුත් දන්නවා.”

මෙහි තර්කනය වන්නේ නොකඩවා සිදුවන යුද උත්සන්නියයි. යුරෝපීය බලවතුන් තමන්ගේ ප්‍රතිපත්තිය යුක්‍රේන ජයග්‍රහණයක් සමඟ ගැටගසා ඇත. “යුද්ධය රුසියාවටම පැමිණෙන බව පුටින්ට දැනෙන්නට සැලැස්විය යුතුය” යි යුරෝපීය සංගමයේ ආරක්ෂක කොමසාරිස් අන්ද්‍රියුස් කුබිලියුස් (Andrius Kubilius) බදාදා ප්‍රකාශ කළේය.

මේ අතර, යුක්‍රේනයේ හමුදාමය තත්ත්වය පිරිහෙමින් පවතී. ජූලි මාසයේදී එය වළක්වා ගත්තේ රුසියානු බැලස්ටික් මිසයිල (ballistic missiles) 195 න් 29 ක් පමණක් වූ අතර, තමන්ගේ බලශක්ති පද්ධතිය ආරක්ෂා කර ගැනීමට අවශ්‍ය ගුවන් ආරක්ෂණ නොමැතිව එය ශීත ඍතුවට ඇතුළු වෙයි. සිදුවන සෑම පසුබැසීමකටම මුහුණ දෙනු ඇත්තේ තවදුරටත් මිලිටරි උත්සන්න කිරීමෙනි: එනම් ගොඩබිම් හමුදා ඇතුළු කිරීම හෝ කාලිනින්ග්‍රාඩ් ඇතුළු නව පෙරමුණු විවෘත කිරීම මගිනි.

මොස්කව් පාලනයට මුහුණ දීමට සිදුව ඇති පරදු මීට වඩා වැඩි විය නොහැක. ක්‍රිමියාව යනු කළු මුහුදට යම් සේද, කාලිනින්ග්‍රාඩ් බෝල්ටික් කලාපයට එසේමය. එය බෝල්ටික් නාවික බලඇණියේ මූලස්ථානය වන අතර රුසියාවේ න්‍යෂ්ටික අවි දැරිය හැකි ‘ඉස්කන්දර්’ (Iskander) මිසයිල පිහිටුවා ඇති මධ්‍යස්ථානයයි. ෆින්ලන්තය සහ ස්වීඩනය නැටෝවට එකතු වූ තැන් පටන්, ගොඩබිමෙන් සහ මුහුදෙන් එම සන්ධානය විසින් වට කරනු ලැබ ඇත.

එක් අතකින් බලන කල, මෙම බාහිර භූමිය (exclave) ක්‍රිමියාවට වඩා සංවේදී වේ. 1945 පොට්ස්ඩෑම් සමුළුව  මගින් එය සෝවියට් සංගමයට පවරනු ලැබූ තැන් පටන් එහි තත්ත්වය ජාත්‍යන්තරව පිළිගෙන ඇත. කාලිනින්ග්‍රාඩ්ට එරෙහි ක්‍රියාමාර්ගයක් යනු, රුසියානු භූමියක් බවට කිසිදු ආණ්ඩුවක් අභියෝගයට ලක් නොකරන භූමි ප්‍රදේශයකට එල්ල කරන ප්‍රහාරයකි. රුසියාවේ න්‍යෂ්ටික මූලධර්මයට (nuclear doctrine) අනුව, තමන්ගේ භෞමික අඛණ්ඩතාවයට “තීරණාත්මක තර්ජනයක්” එල්ල කරන සම්ප්‍රදායික ආක්‍රමණයකට (conventional aggression) න්‍යෂ්ටික ප්‍රතිචාරයක් දැක්වීමට අවසර ඇත.

හිටපු රුසියානු රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙකු සහ වියන්නාහි වෙසෙන න්‍යෂ්ටික විශ්ලේෂකයෙකු වන නිකොලායි සොකොව් (Nikolai Sokov), බදාදා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී රොයිටර් පුවත් සේවයට මෙසේ පැවසීය: “ඔවුන් (රුසියාව) බෝල්ටික් මුහුද වටලෑම ඇතුළු තවත් [හතුරු] ක්‍රියාමාර්ගයන් අපේක්ෂා කරයි — යුරෝපීය ගණන් බැලීමට අනුව එය යුද්ධයක මට්ටමට වඩා යන්තම් මෙපිටින් විය හැකිය, නමුත් ඔවුන්ට [රුසියාවට] මෙය විවෘත යුද්ධයක් වනු ඇත. මම දෙපාර්ශවයේම පරස්පර වැරදි ගණන් බැලීමේ (mutual miscalculation) පිළිබඳ අවදානමක් දකිමි.”

රුසියාව වටලෑම “යුරෝපීය ගණන් හැදීමට අනුව යුද්ධයක මට්ටමට වඩා යන්තම් මෙපිටින්” විය හැකිය, නමුත් ජාත්‍යන්තර නීතියට අනුව එය යුද ක්‍රියාවකි. 1974 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් සම්මත කරන ලද ආක්‍රමණය (aggression) පිළිබඳ අර්ථ නිරූපණයට “වෙනත් රාජ්‍යයක සන්නද්ධ බලකායන් විසින් රාජ්‍යයක වරායන් හෝ වෙරළ තීරයන් වටලෑම” ඇතුළත් වේ.

පවතින අවදානම් හමුවේ, සාකච්ඡා සඳහා කිසිදු කැඳවුමක් නොමැති වීමත්, විසඳුමක් ගැන කිසිදු කතාබහක් නොමැති වීමත් තිගැස්ම ඇති කරවන්නකි. යුරෝපීය අගනගරවල පවතින එකම විවාදය වන්නේ කෙතරම් දුරකට සහ කෙතරම් වේගයෙන් මිලිටරි උත්සන්න කිරීම කරන්නේද යන්නයි.

මෙය වූකලී, ගැඹුරු වන සමාජීය, ආර්ථික සහ දේශපාලන අර්බුදයකින් වෙලී සිටින අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ අවධානම් පිළිබඳ නොසැලකිලිමත්කමයි; ඔවුන් එය කොතැනකට ගෙන යන්නේද යන්න ගැන කිසිදු තැකීමක් නොමැතිව යුද්ධය ඉදිරියට තල්ලු කරයි. ධනපති කතිපයාධිකාරය (capitalist oligarchy) වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සහ ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය වෙත කිසිදු සැබෑ ආයාචනයක් කිරීමට අසමත් වන පුටින් පාලනය, ඊට පිළිතුරු දෙන්නේ න්‍යෂ්ටික තර්ජනවලිනි.

මෙම වර්ධනයන්ට 1962 සිද්ධීන් සමඟ වන වෙනස කැපී පෙනෙයි. කියුබාවේ පිහිටුවූ සෝවියට් මිසයිල හේතුවෙන් එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය (යුද්ධයේ) මුවවිටම පැමිණි විට, එම අනතුර ප්‍රසිද්ධියේ පිළිගන්නා ලදී. ජනාධිපති ජෝන් එෆ්. කෙනඩි ඔක්තෝබර් 22 වන දින ජාතික රූපවාහිනිය ඔස්සේ මෙම අර්බුදය ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, ඊළඟ සතිය පුරා ලෝකය සෑම වර්ධනයක් දෙසම අවධානයෙන් සිටියේය. කෙනඩි සහ සෝවියට් නායක නිකිටා කෲෂ්චෙව් (Nikita Khrushchev) ලියුම් හුවමාරු කරගත් අතර, ආණ්ඩු දෙකම එහි ප්‍රතිවිපාකවලට බියෙන්, පසුබැසීමට මගක් සොයා ගන්නා තෙක් පසුපස දොරටු (back channels) හරහා සාකච්ඡා කළහ. [මීට හාත්පසින්ම වෙනස්ව] අද දින පිළිගැනීමක් හෝ සාකච්ඡාවක් ඇත්තේම නැත.

අනතුරේ ප්‍රමාණය සහ ඒ පිළිබඳ මහජනතාවගේ දැනුවත්භාවය අතර විශාල අගාධයක් ඇත. යම් බරපතල වරදක් පවතින බව මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවකට දැනුනද, තමන්ගේ ආණ්ඩු න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් සමඟ සූදුවේ නියැලෙනු ඇතැයි විශ්වාස කිරීමට ඔවුන්ට නොහැක. මාධ්‍ය තුළ මෙම අනතුර ඉදිරිපත් කෙරෙන තාක් දුරට, එය රුසියානුවන්ගේ  පැහැදිලි කළ නොහැකි තර්ජනයක්, පුටින්ගේ “න්‍යෂ්ටික වාචාලකම” සහ “දෙමුහුන් යුද්ධය” (hybrid warfare) ලෙස පෙන්නුම් කරයි. නැටෝ බලවතුන් කරමින් සිටින දෙයට [රුසියාව] දක්වන ප්‍රතිචාරයක් ලෙස එය කිසි විටෙකත් ඉදිරිපත් නොකෙරේ.

බදාදා සන්ධ්‍යාව වන විටත්, නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් (New York Times) සහ සීඑන්එන් (CNN) මොස්කව්හි අනතුරු ඇඟවීම වාර්තා කර තිබුණේ නැත. මාධ්‍ය තුළ අදහස් දක්වන අය තවදුරටත් මිලිටරි උත්සන්න කිරීම සඳහා තල්ලු කරමින් සිටිති. වොෂින්ටන් පෝස්ට් (Washington Post) පුවත්පත සඳහන් කළේ, “ට්‍රම්ප්ගෙන් නිකුත්වන වඩා හොඳ පණිවිඩය වනු ඇත්තේ, රුසියාව ලිහිල් නොවන්නේ නම්, යුක්‍රේනයට තවත් දේ කිරීමට එක්සත් ජනපදය ඉඩ දෙන බවයි.”

රුසියාවට එරෙහිව ප්‍රමාණවත් තරම් ආක්‍රමණශීලී නොවීම ගැන ඩිමොක්‍රැටිකයින් විසින් එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ට ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත. සැප්තැම්බර් 24 වන දින ඩිමොක්‍රැටික් සෙනෙට් සභිකයින් 21 දෙනෙකු ප්‍රකාශ කළේ, චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පිං  සමඟ පැවැති ට්‍රම්ප්ගේ සමුළුවේදී කළ “මිලිටරි උත්සන්න කිරීම ලිහිල් කිරීම සඳහා වන ආයාචනා”  මගින්, “වැලැඩීමිර් පුටින්ගේ  යුද යන්ත්‍රය පණගන්වා තබන චීන ද්විත්ව භාවිත භාණ්ඩ (dual-use goods) ගැලීම නැවැත්වීමට කිසිවක් සිදු නොවන” බවයි. ඊට අත්සන් තැබූ අයට ඩිමොක්‍රැටික් නායක චක් ෂුමර් (Chuck Schumer), එලිසබෙත් වොරන් (Elizabeth Warren) සහ ඇඩම් ෂිෆ් (Adam Schiff) ඇතුළත් විය.

රුසියාවේ දේශසීමා දක්වා පුරා දශක තුනක නැටෝ ව්‍යාප්තිය මගින් ඇවිලවූ යුක්‍රේන යුද්ධය, සෑම මහද්වීපයකම දියත් කෙරෙමින් පවතින ගෝලීය ආධිපත්‍යය සඳහා වන අරගලයක කොටසකි. යුද්ධයට වසර හතරකට වඩා වැඩි කාලයක් ගතවී ඇති තැන, ජනතාවගෙන් පිටුපසින් අලුත් සහ විනාශකාරී අදියරක් සූදානම් කෙරෙමින් පවතී. මෙහි වන්දිය ගෙවන කම්කරු පන්තිය, මේ පිළිබඳව දැනුවත් කළ යුතුය. නැවත සන්නද්ධ වීම සඳහා අරමුදල් සම්පාදනය කිරීමට රැකියා සහ සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් කප්පාදු කරන ආණ්ඩු, න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් බවට පත්විය හැකි යුද්ධයක් කරා රැගෙන යන එම ආණ්ඩුම වේ.

යුද්ධයට එරෙහි සටන, දැනටමත් වර්ධනය වෙමින් පවතින පන්ති අරගලයට සම්බන්ධ කළ යුතුය. පාලක පන්තිය යුද්ධය දෙසට තල්ලු කරමින් සිටින එම අර්බුදයම, රැකියා අහිමි කිරීම්වලට එරෙහිවද, සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් විනාශ කිරීමට එරෙහිවද, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතීන්ට එල්ල වන ප්‍රහාරවලට එරෙහිවද කම්කරුවන් අරගලයට තල්ලු කරමින් සිටියි.

එය නැවැත්වීමට සමත් එකම සමාජ බලවේගය කම්කරු පන්තියයි, නමුත් එය කළ හැක්කේ සූදානම් කෙරෙන්නේ කුමක්දැයි වටහාගෙන, යුද්ධයට සහ එය නිර්මාණය කරන ධනපති ක්‍රමයට එරෙහිව දැනුවත්ව අරගල කළහොත් පමණි. පළමු කාර්යය වන්නේ අනතුර පිළිබඳ නිශ්ශබ්දතාවය බිඳ දැමීමයි. මෙම ප්‍රකාශනය හැකි තරම් පුළුල් ලෙස සංසරණය කරන ලෙස අපි අපගේ පාඨකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමු.

මෙම ලිපිය ගැන ප්‍රශ්න තිබේද? Socialism AI ගෙන් අසන්න:

socialismai.com logo

What is the historical background to NATO’s eastward expansion since the early 1990s that the article says provoked the Ukraine war?

යුක්‍රේන යුද්ධය ඇවිලවූ බව ලිපියේ සඳහන් වන, 1990 ගණන්වල මුල් භාගයේ සිට නැටෝවේ නැගෙනහිර දෙසට ව්‍යාප්ත වීමේ ඓතිහාසික පසුබිම කුමක්ද?

Can you explain how the Cuban Missile Crisis of 1962 was resolved and why that process of negotiation seems absent today?

1962 කියුබානු මිසයිල අර්බුදය විසඳුනේ කෙසේද සහ එම සාකච්ඡා ක්‍රියාවලිය අද නොමැති බව පෙනෙන්නේ මන්දැයි පැහැදිලි කළ හැකිද?

How does the drive toward war with Russia connect internationally to the austerity and attacks on jobs and social programs that workers face in their own countries?

රුසියාව සමඟ යුද්ධය කරා යන ධාවනය, කම්කරුවන් තම තමන්ගේ රටවල මුහුණ දෙන වියදම් කප්පාදුවලට සහ රැකියා හා සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන්වලට එල්ල වන ප්‍රහාරවලට ජාත්‍යන්තරව සම්බන්ධ වන්නේ කෙසේද?

තවත් ප්‍රශ්න SocialismAI.com වෙතින් අසන්න

ලෝකය න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක අද්දර ද? Read More »

IMG 3639

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එ.ජ) සහ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි අරගලය

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එක්සත් ජනපදය) විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 අගොස්තු 13 දින “The SEP and the struggle against imperialist war” යන හිසින් පළවූ ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

IMG 3639

2026 අගෝස්තු 2 සිට 7 දක්වා පවත්වන ලද සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (එක්සත් ජනපදය) [Socialist Equality Party (US)] නවවැනි ජාතික සම්මේලනය විසින් ඒකමතිකව සම්මත කරන ලද යෝජනා හයෙන් පළමුවැන්න වන “සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය සහ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි අරගලය” (“The SEP and the Struggle Against Imperialist War”) අපි මෙහි පළ කරමු. සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (SEP) ජාතික සභාපති ඩේවිඩ් නෝර්ත් (David North) විසින් පවත්වන ලද ආරම්භක වාර්තාව මගින් මෙම යෝජනාව සම්මේලනය වෙත ඉදිරිපත් කෙරුණි. 

  1. සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ නවවැනි ජාතික සම්මේලනය රැස්වන්නේ උග්‍රවන අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය, ගැඹුරු වන ආර්ථික අර්බුදය, පාලක පන්ති ආඥාදායකත්වය දෙසට හැරීම සහ කම්කරු පන්තියේ රැකියා, වේතන සහ සාමාජීය අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල වන වර්ධනය වන ප්‍රහාරයන් මධ්‍යයේ ය. ලෝක යුද්ධයක අනතුර පිළිබඳව තවදුරටත් ප්‍රශ්නයක් නොමැත; එහි ආරම්භක අදියර දැනටමත් ආරම්භ වී ඇත. ලොව පුරා පාලක ප්‍රභූ පැලැන්තිය (elite) ෆැසිස්ට්වාදය සහ ආඥාදායකත්වය දෙසට යොමු වෙමින් සිටිති. අතීතයේ කිසිදා නොවූ විරූ අයුරින් ධනය එක් කොටසක් අත ඒකරාශී වීම, ගෝලීය උද්ධමන රැල්ලක් සහ වේගවත් වන රැකියා විනාශය සමඟ බද්ධ වී බිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වයන් විනාශ කරමින් පවතී. නමුත් මෙම තත්ත්වයන්ම දේශපාලන රැඩිකලීකරණයකට සහ ජාත්‍යන්තරව පන්ති අරගලයේ පුනර්ජීවනයකට මග පාදයි. සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය සිය කාර්යභාරයන් නිර්වචනය කළ යුත්තේ මෙම ප්‍රවණතා දෙකේ ගැටුම මධ්‍යයේ ය.
  1. පෙබරවාරි 28 වැනිදා අලුයම ආරම්භ කරන ලද ඉරානයට එරෙහි ඇමරිකානු-ඉශ්‍රායල ආක්‍රමණශීලී යුද්ධයට මාස පහක් පිරෙන තැන මෙම සම්මේලනය රැස්වේ. ඇමරිකානු සහ ඉරාන නියෝජිතයන් අතර සාකච්ඡා තවමත් පවතිද්දී මෙම ප්‍රහාරය ආරම්භ වූ අතර, එහි සමාරම්භක ප්‍රහාරයට ඉරානයේ රාජ්‍ය නායකයා ඝාතනය කිරීම ද ඇතුළත් විය. මාර්තු 2 වැනි දින සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය නිකුත් කළ “ඉරානයට එරෙහි සාපරාධී ඇමරිකානු-ඊශ්‍රායල යුද්ධය නතර කරනු!” (“Stop the criminal US-Israeli war against Iran!”) යන ප්‍රකාශනයේ සඳහන් කර ඇති පරිදි, මෙම ප්‍රහාරය “එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කරමින් දියත් කරන ලද සාපරාධී යුද ක්‍රියාවකි”—එනම් 1945–46 නාසි නායකයන්ගේ නියුරම්බර්ග් නඩු විභාගයේදී (Nuremberg trials) “සාමයට එරෙහි අපරාධයක්” (“crime against peace”) ලෙස විස්තර කරන ලද, “සමස්තයේ එකතු වූ නපුර තමන් තුළම දරා සිටීමෙන් පමණක් අනෙකුත් යුද අපරාධවලට වඩා වෙනස් වන පරම ජාත්‍යන්තර අපරාධය” කි.
  1. අප්‍රේල් 7 වැනිදා ට්‍රම්ප් විසින් කරන ලද “සම්පූර්ණ ශිෂ්ටාචාරයක් අද රාත්‍රියේ මිය යනු ඇත, නැවත කිසි දිනෙක එය ගෙන එනු නොලැබේ” (“A whole civilization will die tonight, never to be brought back again”) යන ජන සංහාරක ප්‍රකාශය අපකීර්තිමත් ලෙස සදාකාලිකව පවතිනු ඇත. ජූලි 11 වන දින ඔහු “ඉරානයේ සියලුම ප්‍රදේශ සම්පූර්ණයෙන්ම  අලු දූලි කර විනාශ කර දමන බවට” තර්ජනය කළේය. මෙම ප්‍රකාශයන් ජාත්‍යන්තර නීතිය යටතේ ස්වයංක්‍රීයවම යුද අපරාධ වේ. ධවල මන්දිරයෙන් නිකුත් කළ මෙසේ විනාශ කිරීමේ ක්‍රමවේදයන්ගෙන් ප්‍රකාශ වන්නේ ධනපති ක්‍රමය විසින් මානව වර්ගයා ඇද දමමින් සිටින ම්ලේච්ඡත්වයයි.
  1. අනුගාමී “සටන් විරාමයන්” සහ අවබෝධතා ගිවිසුම් බිඳ වැටී ඇති අතර, සෑම බිඳ වැටීමකින් පසුවම අලුත් වටයකින් යුද්ධය උග්‍ර විය. කෙතරම් තාවකාලික ස්වභාවයේ ගිවිසුම්වලට එළඹුනද, යුද්ධය මෙහෙයවෙනු ලබන්නේ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ මූලික භූ-මූලෝපායික අභිලාෂයන් විසිනි: එනම් මැද පෙරදිග, එහි ස්වාභාවික සම්පත් සහ ලෝක ආර්ථිකය රැඳී පවතින මූලෝපායික වෙළඳ මාර්ගයන්හි ආධිපත්‍යයයි. මෙම සම්පත් පාලනය කිරීම—සහ ප්‍රතිවාදීන්ට ඒවා අහිමි කිරීමේ බලය—දශක හතකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ කලාපය තුළ ඇමරිකානු ප්‍රතිපත්තියේ ප්‍රධාන අවධානය යොමු වූ කරුණ විය. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය යනු, 1979 විප්ලවය මගින් වොෂින්ටනයට එහි පඹ රෙජීමය අහිමි වූ දා සිට සෑම පාලනයක් යටතේම දියත් කරන ලද ද්වි-පාක්ෂික ව්‍යාපාරය යයි.
  1. 2026 ජාත්‍යන්තර මැයි දින රැලියේ ආරම්භක වාර්තාවේ ඉදිරිපත් කරන ලද විග්‍රහය මෙම සම්මේලනය අනුමත කරයි: ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය “දිගු හමුදා මෙහෙයුම් මාලාවක තවත් එක් කතාංගයක් පමණක් නොවේ. මෙම යුද්ධයේ ප්‍රතිවිපාක මෙම ගැටුමට පැහැදිලි ගෝලීය ස්වරූපයක් ලබා දෙයි, එනම් අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින් ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට එරෙහිව දියත් කරන ලද ගෝලීය යුද්ධයකි.” එහි ප්‍රතිවිපාක ලොව පුරා කම්කරුවන්ට විනාශකාරී වී ඇත. ඉරාන වරායන් නාවික අවහිරතාවයට ලක්කිරීම ලෝක වෙළඳාම සහ බලශක්ති සැපයුම කැළඹීමට ලක්කර ඇති අතර, සෑම මහද්වීපයකම අලුත් උද්ධමන රැල්ලක් ඇති කරමින් ලොව පුරා දස ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයට හෝ සාගින්නට ඇද දමා ඇත.
  1. ඉරානයට එල්ල වූ ප්‍රහාරය ලෝකය නැවත බෙදා වෙන් කිරීම අරමුණු කරගත් අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රචණ්ඩත්වයේ පොදු පුපුරා යාමක එක් පෙරමුණක් පමණි. ජනවාරි 3 වන දින වෙනිසියුලාව ආක්‍රමණය කර එහි ජනාධිපතිවරයා පැහැර ගන්නා ලදී. පෙන්ටගනයේ නීති විරෝධී ප්‍රහාර හේතුවෙන් කැරිබියන් සහ නැගෙනහිර පැසිෆික් කලාපයේ ධීවරයින් සහ කම්කරුවන් අවම වශයෙන් 221 දෙනෙකු ප්‍රහාරවලින් මියගොස් ඇත. කියුබාවේ ගෙල හිරකරමින් ආක්‍රමණවල තර්ජනයට ලක්කර ඇත. ඊශ්‍රායලය ලෙබනනයට එරෙහිව අලුත් යුද්ධයක් ආරම්භ කර ඇත. තවද ගාසා තීරයේ ජන සංහාරය තෙවැනි වසරටත් ඉදිරියට යයි: දස දහස් සංඛ්‍යාත පලස්තීන දරුවන් ඝාතනය කිරීම, රෝහල්, පාසල්, ජල පද්ධති සහ නිවාස හිතාමතා විනාශ කිරීම සහ සාගින්න යුද ආයුධයක් ලෙස භාවිත කිරීම මගින් මුළු මහත් සමාජයක්ම ලෝකයේ ඇස් පනාපිට සුන්බුන් බවට පත්කර ඇත.
  1. උග්‍ර වන ගෝලීය අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය එල්ල වී ඇත්තේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම රුසියාවට සහ චීනයට එරෙහිව ය. ප්‍රමුඛතාවය දිය යුත්තේ කිනම් ගැටුමකටද යන්න පිළිබඳව ඇමරිකානු පාලක පන්තිය තුළ මතභේද පවතී, නමුත් මේවා අත්‍යවශ්‍ය අරමුණ මත එක්සත් වූ පාලක පන්තියක් තුළ පවතින උපායමාර්ගික වෙනස්කම් පමණි. රුසියාවේ විශාල සම්පත්—එහි බලශක්තිය, ඛනිජ  සහ පැය කලාප එකොළහක් පුරා පැතිරුණු භූමිය—යටපත් කර අධිරාජ්‍යවාදී සූරාකෑමට විවෘත කළ යුතුය. තවද මෙම යුගයේ කේන්ද්‍රීය ගැටුම ලෙස පවතින්නේ, එහි ආර්ථික නැගී සිටීම ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය විසින් සිය පැවැත්මට තර්ජනයක් ලෙස සලකන, චීනයට එරෙහිව දිගු කලක් තිස්සේ සැලසුම් කරන ලද යුද්ධයයි. එහි කල්ලි අතර කෙතරම් වෙනස්කම් තිබුණද, ඇමරිකානු පාලක පන්තිය සිය ගෝලීය ආධිපත්‍යයට එල්ල වන කිසිදු අභියෝගයක් පිළිගන්නේ නැත. ට්‍රම්ප්ගේ ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.5 ක හමුදා අයවැය, වඩාත්ම ඍජු අර්ථයෙන් ගත් කල, ලෝක යුද්ධයක් සඳහා වූ අයවැයකි.
  1. ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය යනු පෘථිවියේ ඇති වඩාත්ම විනාශකාරී බලවේගයයි. සිය පිරිහීම ආපසු හැරවීමේ උත්සාහයේදී, එය විසින්ම වරක් ගොඩනඟන ලද පශ්චාත් යුධ පද්ධතියේ සියලු සබඳතා සහ ආයතන බිඳ දමමින් සිටී. එක්සත් ජනපදය සිය නාමික මිත්‍රයින්ට තර්ජනය කර කප්පම් ගන්නා අතර, ඔවුන්ගේ ආර්ථිකයන්ට එරෙහිව තීරුබදු යුද්ධයක් දියත් කරයි, ග්‍රීන්ලන්තය (නේටෝ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකු වන ඩෙන්මාර්කයේ භූමිය) ඈඳා ගැනීමට බලකර සිටින අතර කැනඩාව “පනස් එක්වන ප්‍රාන්තය” දක්වා ලඝු කිරීමට තර්ජනය කරයි. 1928 දී ට්‍රොට්ස්කි (Trotsky) කළ අනතුරු ඇඟවීම අතිශය අදාළත්වයක් සහ තියුණු බවක් ගනී: “අර්බුදකාරී කාල පරිච්ඡේදයේදී එක්සත් ජනපදයේ ආධිපත්‍යය, සමෘද්ධිමත් කාල පරිච්ඡේදයට වඩා සම්පූර්ණයෙන්, වඩා විවෘතව සහ වඩා රුදුරු ලෙස ක්‍රියාත්මක වනු ඇත. එක්සත් ජනපදය සිය දුෂ්කරතාවලින් සහ රෝගවලින් මිදීමට සහ ඒවා ජය ගැනීමට මූලික වශයෙන් උත්සාහ කරන්නේ යුරෝපයේ කරපිටින් ය; මෙය ආසියාවේ, කැනඩාවේ, දකුණු ඇමරිකාවේ, ඕස්ට්‍රේලියාවේ හෝ යුරෝපයේම සිදු වූවද, නැතහොත් මෙය සාමකාමීව හෝ යුද්ධය හරහා සිදු වූවද යන්න අදාළ නොවේ.” වසර හයකට පසු, ඉතිහාසය විසින් මානව වර්ගයා “ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ගිනිකඳුමය පිපිරීමට මුහුණට මුහුණ” දෙන බව ට්‍රොට්ස්කි පෙර දුටුවේය.
  1. යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් නිකම්ම බලා සිටින්නන් නොව සම්පූර්ණ හවුල්කරුවෝ වෙති. නේටෝ  බලවතුන් යුක්‍රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව ප්‍රායෝගිකවම යුද්ධයක (de facto war) නිරත වෙමින් සිටින අතර, එය න්‍යෂ්ටික බලවතුන් වන රාජ්‍යයන් අතර සෘජු ගැටුමක් දෙසට උග්‍ර වෙමින් පවතී. තවද ඔවුහු 1950 ගණන්වල මුල් භාගයෙන් පසු වේගවත්ම ශීඝ්‍රතාවයෙන් ප්‍රතිසන්නද්ධ වීමට පටන් ගෙන ඇති අතර, පසුගිය සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙකේදී මෙන් සටන් කිරීමට සහ මිය යාමට අලුත් පරම්පරාවක් සූදානම් විය යුතු බව ඉල්ලා සිටිති. ජර්මන් අධිරාජ්‍යවාදය නැවත වරක් මෙම ව්‍යාපාරයේ පෙරමුණේ සිටින අතර, හමුදා බඳවා ගැනීම් සහ සිවිල් ජීවිතය යුද නිෂ්පාදනයට යටත් කිරීම සඳහා වූ රාමුව සකස් කරන යුද නීති සම්මත කර ගනී. මේ අතර ෆින්ලන්තය න්‍යෂ්ටික ආයුධ තහනම අහෝසි කර ඇති අතර, රුසියාව සමඟ ඇති සිය කිලෝමීටර් 1,300 ක දේශසීමාව නේටෝ න්‍යෂ්ටික යෙදවීම් සඳහා විවෘත කර ඇත.
  1. වර්තමාන යුද්ධයේ පුපුරා යාම හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව විසින් පෙර දුටු අතර, පසුගිය වසර 35 පුරා එහි ප්‍රකාශයන් අනාගතවක්තෲ ස්වරූපයක් ගනී. පළමු ගල්ෆ් යුද්ධයෙන් පසුව සහ ස්ටාලින්වාදී නිලධාරී තන්ත්‍රය සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීම සම්පූර්ණ කරද්දී, 1991 මැයි දින නිකුත් කරන ලද “අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට සහ යටත්විජිතවාදයට එරෙහි වනු!” (“Oppose Imperialist War and Colonialism!”) යන එහි ප්‍රකාශනය මගින්, පූර්ව යටත් විජිත රටවල් කොල්ලකෑම නැවත ආරම්භ කර ඇති බවට ජාත්‍යන්තර කමිටුව (ICFI) අනතුරු ඇඟවීය. 1990 අගෝස්තු තරම් ඈත දී, ඉරාකයට එරෙහි පළමු යුද්ධය ආසන්නයේදී ජාත්‍යන්තර කමිටුව (ICFI) මෙසේ පැහැදිලි කළේය: “එය ලෝකය නැවත බෙදා වෙන් කිරීමේ අලුත් අධිරාජ්‍යවාදී ආරම්භය සලකුණු කරයි. පශ්චාත් යුද සමයේ අවසානය යනු පශ්චාත් යටත් විජිත සමයේ අවසානයයි… ඉරාකයට එරෙහි සිය දරුණු ප්‍රහාරයේදී, දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර පැවති පසුගාමී රටවල් මත වූ අසීමිත ආධිපත්‍යය නැවත පිහිටුවීමට අදහස් කරන බවට අධිරාජ්‍යවාදය දැනුම් දෙයි.”
  1. ඉන් පසුව සිදු වූ සියල්ල—ඉරාකය, යුගෝස්ලාවියාව, ඇෆ්ගනිස්ථානය, ලිබියාව, සිරියාව, යේමනය සහ යුක්‍රේනය තුළ පැවැති නොනිමෙන යුද්ධ—මෙම විග්‍රහය තහවුරු කර ඇත. A Quarter Century of War (2016) (ශතවර්ෂ කාලක් පුරා යුද්ධය) හි පූර්විකාවේ David North ලියූ පරිදි: “එක්සත් ජනපදය විසින් මෙහෙයවන ලද පසුගිය සියවසෙන් හතරෙන් පංගුවක යුද්ධ අධ්‍යයනය කළ යුත්තේ එකිනෙකට සම්බන්ධ වූ සිදුවීම් මාලාවක් ලෙසය. ගෝලීය ආධිපත්‍යය සඳහා වන එක්සත් ජනපදයේ මූලෝපායික තර්කනය මැද පෙරදිග සහ අප්‍රිකාවේ නව යටත් විජිත මෙහෙයුම්වලින් ඔබ්බට යයි. දැනට පවතින කලාපීය යුද්ධ යනු රුසියාව සහ චීනය සමඟ එක්සත් ජනපදයේ වේගයෙන් උග්‍ර වන ගැටුමේ සංඝටක මූලාංග වේ.
  1. මෙම සෑම යුද්ධයක්ම ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අර්බුදය විසඳනවා වෙනුවට එය තවත් උග්‍ර කළේය. 2003 මාර්තු මාසයේදී ඉරාක ආක්‍රමණය ආරම්භයේදී නෝර්ත් ලියූ පරිදි: “ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට විනාශය සමඟ සම්මුඛ වීමක් යෙදී ඇත. එයට ලෝකය ජය ගත නොහැක. මැද පෙරදිග මහජනතාව කෙරෙහි නැවත යටත් විජිත විලංගු දැමීමට එයට නොහැක. යුද්ධය නමැති මාධ්‍යය හරහා එහි අභ්‍යන්තර රෝගවලට සාර්ථක විසඳුමක් සොයා ගැනීමට එයට නොහැකි වනු ඇත. ඒ වෙනුවට, යුද්ධය මගින් ඇති කරන ලද නොසිතූ දුෂ්කරතා සහ වර්ධනය වන ප්‍රතිරෝධය ඇමරිකානු සමාජයේ සියලුම අභ්‍යන්තර පරස්පරතාවයන් උග්‍ර කරනු ඇත.” ඉරානය  ඊට වෙනස් නොවන බව ඔප්පු කරනු ඇත.
  1. වසර තිස්පහක නොනිමෙන යුද්ධයට ඇමරිකානු ධනපති ක්‍රමයේ ආර්ථික පිරිහීම ආපසු හැරවීමට නොහැකි වී ඇත. එක්සත් ජනපද වෙළඳ හිඟය වාර්තාගත මට්ටමක පවතී—එය එක් වසරක් තුළ භාණ්ඩවලින් ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.2 කි—සහ මුළු එක්සත් ජනපද රජයේ ණය ඩොලර් ට්‍රිලියන 40 කට ආසන්න වෙමින් පවතින අතර, එය දරා ගෙන යනු ලබන්නේ ඩොලරය [සංචිත මුදල් ඒකක ලෙස] තබා ගැනීමට ලෝකය දක්වන කැමැත්ත මඟින් පමණි. කඩදාසි ලබා දී පෘථිවියේ සම්පත් මත ආධිපත්‍යය දැරීමට එක්සත් ජනපදයට ඉඩ සලසන ලෝක සංචිත විනිමය ලෙස ඩොලරය ලෝකයේ දරණ ස්ථානය, විවෘත අර්බුදයකට ලක්ව ඇත. නමුත් ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය ලෝක මට්ටමේ තම ස්ථානය පල්ලම් බැසීම පිළිගන්නේ නැත. සෑම යුද්ධයකම පරාජයට මුහුණ දෙන විට, එය පසුබැසීමෙන් නොව, පෘථිවිය මත මානව ජීවිතය විනාශ කිරීමේ තර්ජනය එල්ල කරන න්‍යෂ්ටික යුද්ධය දක්වා වන වඩාත් විශාල [මිලිටරි] උග්‍ර කිරීම් වලින් ප්‍රතිචාර දක්වයි.
  1. අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි අරගලය කම්කරු පන්තිය තුළ මුල් බැස ගත යුතු අතර එය සමාජවාදී සහ ජාත්‍යන්තරවාදී වැඩපිළිවෙලක් මත පදනම් විය යුතුය. 2016 පෙබරවාරි මාසයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ සමාජවාදය සහ යුද්ධයට එරෙහි අරගලය (Socialism and the Fight Against War) ප්‍රකාශනය මගින් පිහිටුවන ලද මූලධර්ම මෙම සම්මේලනය නැවත තහවුරු කරයි: යුද්ධයට එරෙහි අරගලය “සමාජයේ මහා විප්ලවවාදී බලවේගය වන කම්කරු පන්තිය මත පදනම් විය යුතු අතර, ජනගහනයේ සියලු ප්‍රගතිශීලී කොටස් ඒ වටා එක්සත් කළ යුතුය”; අලුත් යුද විරෝධී ව්‍යාපාරය “ධනපති විරෝධී සහ සමාජවාදී විය යුතුය”, “ධනපති පන්තියේ සියලුම දේශපාලන පක්ෂ සහ සංවිධානවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම සහ අනිවාර්යයෙන්ම ස්වාධීන විය යුතු අතර ඒවාට සතුරු විය යුතුය”, එමෙන්ම, “සියල්ලටම වඩා, අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි එක්සත් ගෝලීය අරගලයකදී කම්කරු පන්තියේ දැවැන්ත බලය බලමුලු ගන්වන ආකාරයෙන් ජාත්‍යන්තර විය යුතුය.” 
  1. එහි මූලයන් දෙස බලන කල, අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය යනු ධනපති ක්‍රමයේම පවතින අත්‍යවශ්‍ය විෂයබද්ධ පරස්පරතා දෙකෙහි ප්‍රතිඵලය සහ ප්‍රකාශනයයි: පළමුවැන්න, නිෂ්පාදන මාධ්‍යවල පෞද්ගලික අයිතිය සහ නිෂ්පාදනයේ සාමාජීය ස්වභාවය අතර පවතින පරස්පරතාවයයි; දෙවැන්න, ආර්ථික නිෂ්පාදනයේ ගෝලීය ස්වභාවය සහ දේශපාලන බලය හා ප්‍රාග්ධනය ඒකරාශී වීම තචමත් සංවිධානය වන ජාතික-රාජ්‍ය පද්ධතිය අතර පවතින පරස්පරතාවයයි. අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයේ පුපුරා යාම සහ ජාත්‍යන්තර පන්ති අරගලයේ පුපුරා යාම එකම අර්බුදයක නිෂ්පාදනයන් වන අතර, දැනට පවතින යුද්ධය විප්ලවවාදී පිපිරීම් සූදානම් කරමින් සිටී.
  1. සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (SEP) අධිරාජ්‍යවාදී ආක්‍රමණයේ සෑම ක්‍රියාවකටම විරුද්ධ වන අතර, එය පවතින රාජ්‍යයන්ගෙන් ස්වාධීනව සහ ඒවාට එරෙහිව සිදු කරයි. අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රහාරයට එරෙහිව තමන්ව ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඉරාන ජනතාවට සහ ආක්‍රමණයේ අනෙකුත් ඉලක්කයන්ට ඇති අයිතිය එය ආරක්ෂා කරයි. රුසියාව සහ චීනය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් ලෙස හැඳින්වීම එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි—එය එක්සත් ජනපද යුද සැලසුම්වල ප්‍රධාන ඉලක්කයන් හරහා විදේශ ප්‍රතිපත්ති අරමුණු සුජාත කිරීම සඳහා ව්‍යාජ-වාම දේශපාලන ප්‍රවණතා විසින් භාවිතා කරන නාමකරණයකි. නමුත් සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ ප්‍රතිපත්තිගරුක ස්ථාවරයන්, ඒවාට ප්‍රගතිශීලී ස්වරූපයක් ආරෝපණය කිරීමක් තියා මොස්කව් සහ බීජිං රෙජීමයන්ට සහාය දැක්වීමක් වත් සමඟ කිසිදු පොදු බවක් නැත.
  1. පුටින් රෙජීමය යනු ස්ටාලින්වාදී නිලධාරී තන්ත්‍රය විසින් සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීම සහ රාජ්‍ය දේපළ කොල්ලකෑම තුළින් නැගී ආ ධනපති කතිපයාධිකාරයේ දේශපාලන මෙවලමයි—එම නිලධාරී තන්ත්‍රය යනු  2026 මැයි දින ආරම්භක වාර්තාවේ සඳහන් කර ඇති පරිදි, “ඔක්තෝබර් විප්ලවයේ මිනීවළ හාරන්නන්  ලෙස ආරම්භ වී, අද වන විට පුටින් විසින් මෙහෙයවනු ලබන නව රුසියානු කතිපයාධිකාරයේ වඩාත්ම දූෂිත සහ කෑදර කල්ලිය ලෙස කෙළවර වූ” නිලධාරී තන්ත්‍රයයි. එය මිලිටරිමය උග්‍ර කිරීම්, අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් සමඟ එකඟතාවලට පැමිණීමේ ආයාචනා සමඟ ඒකාබද්ධ කරන අතර, එහි මහා රුසියානු ජාතිකවාදය (Great Russian nationalism) විසින් රුසියානු කම්කරු පන්තිය යුක්‍රේන කම්කරු පන්තියෙන් වෙන් කරනු ලබයි. බීජිං රෙජීමය ඔවුන්ගේ පැත්තෙන්, “සමාජවාදය” නාමයෙන් ධනවාදය නැවත පිහිටුවීම සහ ලෝකයේ විශාලතම කම්කරු පන්තිය සූරාකෑම සම්බන්ධයෙන් මුලසුන හොබවන අතර, එය අධිරාජ්‍යවාදයට බිය වනවාට වඩා බෙහෙවින් වැඩි ලෙස සිය කම්කරු පන්තියට බිය වේ.
  1. සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය, ශාස්ත්‍රාලික සහ ව්‍යාජ-වම්මුන්ගේ න්‍යායධරයන් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන “බහු-ධ්‍රැවීයතා” (“multipolarity”) න්‍යාය ද එක ලෙසම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. එම න්‍යායට අනුව, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ “ඒක-ධ්‍රැවීය” (“unipolar”) අධිපත්‍යය, ගෝලීය සම්පත් වඩාත් සාමකාමී ලෙස බෙදා ගැනීම සදහා සුසංයෝගීව  මුලසුන හොබවන ධනපති රාජ්‍යයන්ගේ සාමූහිකයක් මගින් ආදේශ කළ හැකිය. ගෝලීය ආර්ථිකය සහ ධනපති ජාතික-රාජ්‍ය පද්ධතිය අතර පවතින පරස්පර විරෝධය ඒල්ල වන්නේ සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් ඇති කරගන්නා සමතුලිතතාවයකට නොව, යුද්ධයටයි. “බහු-ධ්‍රැවීයතා” න්‍යායේ පදනම වන්නේ, ධනපති රාජ්‍යයන්ට එරෙහිව කම්කරු පන්තිය බලමුලු ගැන්වීම වෙනුවට, එකිනෙකා හා ගැටෙන ධනපති රාජ්‍යයන් අතර තුලනය කිරීමට දරන උත්සාහය සහ ධනවාදයට එරෙහි අරගලයට දක්වන විරෝධයයි.
  1. එබැවින් අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි සටන ජාත්‍යන්තර සහ පන්ති මූලෝපායක් සමග බද්ධ විය යුතුය. ට්‍රොට්ස්කි යුද්ධය සහ හතරවන ජාත්‍යන්තරය (War and the Fourth International) කෘතියේ ලියූ පරිදි, අප “ගමන් කරන්නේ යුද සිතියම ඔස්සේ නොව පන්ති අරගලයේ සිතියම ඔස්සේය.” මෙම පදනමේ සිට බලන කල, යුද්ධයේ වැදගත්ම ප්‍රතිඵලය වන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ සෑම අධිරාජ්‍යවාදී රටක් තුළම සමාජ ආතතීන් දැඩි වීමයි. පක්ෂය 2003 දී පූර්ව අපේක්ෂා කළ පරිදි, යුද්ධය විසින් ඇමරිකානු සමාජයේ සියලු අභ්‍යන්තර පරස්පර විරෝධයන් තීව්‍ර කරමින් පවතින අතර—යුද්ධය නැවැත්වීමට සමත් බලවේගය මතුවෙමින් පවතින්නේ ද මෙම පරස්පර විරෝධයන් තුළිනි.
  1. අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය යනු එකම විට කම්කරු පන්තියට එරෙහි යුද්ධයකි. ලෝක යුද්ධයකට අවශ්‍ය කරන සම්පත්, ජනගහනය සැබවින්ම වහල්භාවයට පත් කිරීමකින් තොරව සමාජයෙන් සූරා ගත නොහැක: එනම් සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් විනාශ කිරීම, වේතන පහත හෙලීම, ශ්‍රමය හමුදාකරණය කිරීම සහ මෙම පියවරයන් මගින් උසිගන්වනු ලබන විරෝධතාවන් මර්දනය කිරීම සඳහා ආඥාදායකත්වයක් පිහිටුවීමයි. යුද්ධය යනු කතිපයාධිකාරයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය වන අතර, කතිපයාධිකාරය ඊට වන්දි ගෙවීමට සලස්වන්නේ කම්කරු පන්තිය ලවාය—එනම් පහත වැටෙන ජීවන තත්වයන්ගෙන්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතීන් විනාශ කිරීමෙන් සහ රුධිරයෙනි. ආඥාදායකත්වයට එරෙහි සටන සහ යුද්ධයට එරෙහි සටන යනු එකම සතුරෙකුට එරෙහිව කෙරෙන එකම සටනකි.
  1. සමාජවාදී සමතා පක්ෂය, ධනපති ක්‍රමයට එරෙහි අරගලයෙන් වෙන් වූවක් සහ වෙනස් වූවක් ලෙස “යුද විරෝධී ප්‍රතිපත්තියක්” ඉදිරිපත් කරන්නේ නැත. එහි මූලෝපාය, අධිරාජ්‍යවාදී ආණ්ඩුවල හෘද සාක්ෂියට ආයාචනා කරන විරෝධතා ව්‍යාපාර සමග හෝ කම්කරු පන්තිය ධනපති පංතියේ එක් හෝ තවත් කල්ලියකට යටත් කරන මහජන පෙරමුණු (popular fronts) සමග හෝ කිසිදු පොදු බවක් නැත. යුද්ධයට එරෙහි සටන යනු කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය සඳහා කෙරෙන සටනකි. එය, කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීම සඳහා පක්ෂය ගෙන යන අරගලයේ වඩාත්ම සාන්ද්‍රගත ප්‍රකාශනයයි.
  1. අධිරාජ්‍යවාදී පද්ධතිය තුළ සාකච්ඡා කර ලබාගත හැකි සාමයක් නොමැත, එමෙන්ම යුද්ධයට එරෙහිව ආයාචනයක් යොමු කළ හැකි පාලක පන්තියේ කිසිදු කල්ලියක්—ඩිමොක්‍රටික් හෝ රිපබ්ලිකන්, යුරෝපීය හෝ ඇමරිකානු—නැත. යුද්ධය අවසන් කරනු ලබන්නේ අධිරාජ්‍යවාදයේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින් විසින් නොව, එය නැවැත්වීමේ බලය සහ වෛෂය්යික උනන්දුව සහිත එකම සමාජ බලවේගය වන ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය විසිනි.
  1. ඉරානයට එරෙහි සියලුම ඇමරිකානු සහ ඊශ්‍රායල හමුදා මෙහෙයුම් වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව අත්හිටුවන ලෙසත්, නාවික අවහිරය ඉවත් කරන ලෙසත්; ගාසා හි ජන සංහාරය නැවැත්වීමටත්; මැද පෙරදිගින් සහ ලතින් ඇමරිකාවෙන් සියලුම ඇමරිකානු හමුදා ඉවත් කර ගන්නා ලෙස හා නිකොලස් මදුරෝ (Nicolás Maduro) නිදහස් කරන ලෙසත්; කියුබාවට එරෙහි සම්බාධක අවසන් කරන ලෙසත්; රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය අවසන් කරන ලෙසත් සහ චීනයට එරෙහිව ගොඩනගමින් පවතින ලෝක යුද යන්ත්‍රණය විසුරුවා හරින ලෙසත් SEP බලකර සිටියි. අනිවාර්ය හමුදා සේවය නැවත හඳුන්වා දීමට, තෝරාගත් සේවාව (Selective Service) සඳහා ස්වයංක්‍රීය ලියාපදිංචිය ස්ථාපිත කිරීමට, සහ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ යුද්ධයන්හිදී මරා දැමීමට සහ මිය යාමට ඇමරිකානු තරුණයින් බලහත්කාරයෙන් යෙදවීමට දරන සියලු උත්සාහයන්ට එය විරුද්ධ වෙයි.
  1. සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය, යුක්‍රේනයේ බොග්ඩන් සිරොටියුක් (Bogdan Syrotiuk) වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කරන ලෙස කෙරෙන ඉල්ලීම ද නැවත අලුත් කරයි. 2024 අප්‍රේල් මාසයේදී යුක්‍රේන රහස් ඔත්තු සේවය විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද ඔහු, ඔහුගේ සමාජවාදී සහ යුද විරෝධී ක්‍රියාකාරකම් වෙනුවෙන් වසර පහළොවේ සිට ජීවිතාන්තය දක්වා සිරදඬුවම් ලැබිය හැකි “දේශද්‍රෝහී” චෝදනාවලට මුහුණ දෙයි. ප්‍රමුඛ යුක්‍රේන අපරාධ විද්‍යාඥයෙකුගේ අධිකරණ වෛද්‍ය වාර්තාවක් මගින් මෙම නඩුව දේශපාලන කුමන්ත්‍රණයක් ලෙස හෙළිදරව් කිරීමෙන් පසුව පවා සෙලෙන්ස්කි පාලන තන්ත්‍රය ඔහුව නිදහස් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. ඔහුව මර්දනය කිරීම මගින් පාලන තන්ත්‍රයේ සැබෑ ස්වභාවය හෙළිදරව් කරයි: එනම් අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් ප්‍රකාශ කරන පරිදි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ආරක්ෂකයෙකු නොව, යුද්ධයට එරෙහි සියලුම සමාජවාදී සහ ජාත්‍යන්තරවාදී විරුද්ධවාදිකම් තහනම් කරන පොලිස් රාජ්‍යයක් බවයි.
  1. දැනට පවතින ආණ්ඩුවලට කරනු ලබන ආයාචනාවලින් මෙම ඉල්ලීම් කිසිවක් ඉටු කරගත නොහැක. ඒවා අරගලයේ වැඩපිළිවෙළ තුළ අන්තර්ගත වන ඒවා වන අතර, ඒ වෙනුවෙන් කෙරෙන සටන කම්කරු පන්තිය ධනපති රාජ්‍යය සමග සෘජු ගැටුමකට මෙහෙයවා, බලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මතු කරයි.
  1. අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහිව සියලු රටවල කම්කරුවන්ගේ එක්සත්කම වෙනුවෙන් සටන් කිරීමටත්; යුද්ධයට එරෙහි සටන ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ වර්ධනය වන වර්ජන ව්‍යාපාරය සහ එහි දේශපාලන ස්වාධීනත්වය සඳහා වන සටන සමග සම්බන්ධ කිරීමටත්; ලෝක සමාජවාදී විප්ලවයේ වැඩපිළිවෙළ මත කම්කරු පන්තියේ ජාත්‍යන්තර යුද විරෝධී ව්‍යාපාරය ගොඩනැගීමටත් මෙම සම්මේලනය තීන්දු කරයි. සියවසකටත් වඩා වැඩි කාලයකට පෙර, පළමු ලෝක යුද්ධයේ මිනිස් ඝාතන මධ්‍යයේ, රෝසා ලක්සම්බර්ග් (Rosa Luxemburg) අනතුරු ඇඟවූයේ මානව වර්ගයා විකල්පයකට මුහුණ දී සිටින බවයි: එනම් සමාජවාදයද නැතහොත් ම්ලේච්ඡත්වයද යන්නයි. ම්ලේච්ඡත්වය තවදුරටත් අනතුරු ඇඟවීමක් නොව වර්තමාන යථාර්ථයකි. එය මානව සංස්කෘතිය ගිල ගන්නේද, නැතහොත් ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය විසින් පෙරළා දමනු ලබන්නේද යන්න තීරණය වන්නේ විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදය විසඳීම මගිනි. එබැවින් මෙම සම්මේලනය, අන් සියල්ලටමත් වඩා, කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී නායකත්වය ලෙස සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය සහ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව ගොඩනැගීමට තීන්දු කරයි—එනම් අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි සටන ලෝක සමාජවාදී විප්ලවය බවට පත්කරවන පක්ෂයයි.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි]

socialismai.com logo

මෙම ලිපිය පිළිබඳ ප්‍රශ්න තිබේද? Socialism AI වෙතින් අසන්න:

What is the history of US wars in the Middle East since the first Gulf War in 1990-91 and how do they connect to the current war against Iran?

1990-91 පළමු ගල්ෆ් යුද්ධයේ සිට මැද පෙරදිග ඇමරිකා එක්සත් ජනපද යුද්ධවල ඉතිහාසය කුමක්ද සහ ඒවා ඉරානයට එරෙහි වර්තමාන යුද්ධයට සම්බන්ධ වන්නේ කෙසේද?

How did the theory of ‘multipolarity’ develop among pseudo-left tendencies, and which organizations promote it today?

ව්‍යාජ-වම්මුන්ගේ (pseudo-left) ප්‍රවණතා අතර ‘බහු-ධ්‍රැවීයතා’ (‘multipolarity’) සද්ධාන්තය වර්ධනය වූයේ කෙසේද, සහ අද එය ප්‍රවර්ධනය කරන්නේ කුමන සංවිධානද?

Can you explain how the US trade deficit and $40 trillion national debt relate to the dollar’s role as world reserve currency, and why that system is now in crisis?

ඇමරිකා එක්සත් ජනපද වෙළඳ හිඟය සහ ඩොලර් ට්‍රිලියන 40 ක ජාතික ණය, ලෝක සංචිත විදේශ විනිමය (world reserve currency) ලෙස ඩොලරයේ කාර්යභාරයට සම්බන්ධ වන්නේ කෙසේද යන්න සහ එම පද්ධතිය දැන් අර්බුදයක පවතින්නේ මන්දැයි පැහැදිලි කළ හැකිද?

තවත් ප්‍රශ්න SocialismAI.com හිදී අසන්න.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එ.ජ) සහ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි අරගලය Read More »

IMG 3631

ඉරානය “සුන්නද්දූලි කර දැමීමේ” ට්‍රම්ප්ගේ තර්ජනය: අධිරාජ්‍යවාදී විදේශ ප්‍රතිපත්තිය අපරාධකරණය කිරීම 

ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 සැප්තැම්බර් 22 දින “Trump’s threat to “annihilate” Iran: The criminalization of imperialist foreign policy” යන හිසින් පළවූ ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

IMG 3631
එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසිය ඇමතීමට අඟහරුවාදා, 2026 සැප්තැම්බර් 22 දින, එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලස්ථානයට පැමිණි ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් අදහස් දක්වමින්. [AP Photo/Julia Demaree Nikhinson]

එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසිය ඇමතූ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්, ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය (Islamic Republic) “සුන්නද්දූලි කර දමන්නේද (annihilate)” සහ “නැවත කිසි දිනෙක බේරී මතු වීමට ඉඩ නොතබා ඔවුන් අපායටම පන්නා දමන්නේද” යන්න පිළිබඳව තමා තීරණය කරමින් සිටින බව අඟහරුවාදා පැවසීය.

ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා මෙසේ ප්‍රශ්න කළේය: “මා ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය විනාශ කර දමනවාද, එය ඉක්මනින්ම කරනවාද, නැවත කිසි දිනෙක මිනිසුන් සහ රටවල් විනාශ කිරීමට ඔවුන්ට ඉඩක් නොතබාම?”

ට්‍රම්ප්ගේ මෙම මිනීමරු භාෂාව, ගෝලීය යුද්ධයේ පුපුරා යාම මධ්‍යයේ අධිරාජ්‍යවාදී විදේශ ප්‍රතිපත්තිය අපරාධකරණයට ලක්වීමේ නව අදියරක් සලකුණු කරයි. සෝවියට් සංගමයට එරෙහිව සුන්නද්දූලි කිරිමේ යුද්ධයක් (Vernichtungskrieg – war of annihilation) ගෙන ගිය ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ පාලන තන්ත්‍රයේ දේශපාලන කථිකාවට පරිබාහිරව, නූතන දේශපාලනය තුළ මීට පූර්වාදර්ශයක් නොමැත.

කෙසේ වෙතත්, ට්‍රම්ප් මෙන් නොව, හිට්ලර් සිය ජනගහන සංහාරක (extermination) යුද්ධය ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළේ නැත. ඔහු එම නියෝගය රහසිගතව ලබා දුන්නේ තම ජෙනරාල්වරුන්ට ය. හමුදා මාණ්ඩලික ප්‍රධානී ෆ්‍රාන්ස් හල්ඩර්ගේ (Franz Halder) දිනපොතට අනුව, 1941 මාර්තු 30 වන දින, ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් 200 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් සමඟ පැවැති සංවෘත සාකච්ඡාවකදී, ඉදිරියේදී සිදුවන ආක්‍රමණය “සුන්නද්දූලි කිරිමේ යුද්ධයක්” (Vernichtungskampf – war of extermination) වන බව හිට්ලර් ඔවුන්ට පැවසීය.

යුද්ධය හරහා රට යටත් කර ගැනීමට ට්‍රම්ප් දරන උත්සාහයට එරෙහිව නැගී සිටි මිලියන 93 ක ජනගහනයක් වෙසෙන ඉරානයේ ජනතාව සංහාරයකට ලක් කිරීම, සැබවින්ම ධවල මන්දිරය තුළ සක්‍රීයව සාකච්ඡා වෙමින් පවතී. මාධ්‍යවේදී සී මෝර් හර්ෂ් (Seymour Hersh) ජූනි 10 වන දින වාර්තා කළේ, ට්‍රම්ප් සිය ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් සමඟ පැවැත්වූ රහසිගත හමුවකදී ඉරානයට එරෙහිව න්‍යෂ්ටික ආයුධ (nuclear weapons) භාවිත කිරීම පිළිබඳ අදහස මතු කළ බවයි.

ඉරානයේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයට අනුව, ජූනි 10 වන විට ඉරානයට එරෙහි ට්‍රම්ප්ගේ අක්‍රමණකාරී අපරාධකාරී යුද්ධයෙන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 3,468 දෙනෙකු මියගොස් 26,500 කට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලබා තිබුණි. පසුගිය සතියේ, එක්සත් ජාතීන්ගේ කරුණු සෙවීමේ දූත මෙහෙවර (fact-finding mission), පෙබරවාරි 28 වන දින මිනාබ් (Minab) හි ප්‍රාථමික පාසලකට එල්ල කළ ඇමරිකානු මිසයිල ප්‍රහාරයෙන් ළමුන් 120 දෙනෙකු ඇතුළුව 150 කට වැඩි පිරිසක් මියයාම උපුටා දක්වමින්, “එක්සත් ජනපදය යුද අපරාධ සිදු කර ඇති බව විශ්වාස කිරීමට සාධාරණ හේතු ඇතැයි” සොයා ගන්නා ලදී.

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය යනු මුළු මැද පෙරදිග පුරාම ක්‍රියාත්මක වන ඇමරිකානු-ඉශ්‍රායල් ප්‍රහාරයේ එක් අංගයක් පමණි. එහි ඉහළම ප්‍රකාශනය වන්නේ ගාසා හි සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයට අනුව පලස්තීනුවන් 73,919 දෙනෙකු මරා දමා ඇති ගාසා හි සමූල ජන සංහාරයයිi.

ඉරානයට එරෙහි මෙම තර්ජනය, එවැනි තර්ජන මාලාවක එකක් පමණි. ඇමරිකානු හමුදාව “වෙනිසියුලා අගනුවර අභ්‍යන්තරයටම” විනිවිද ගොස් මදුරෝව (Maduro) “අත්අඩංගුවට ගත්” බවත්, එහි ප්‍රතිඵලය ලෙස බැරල් බිලියන 65 ක් වන “ඉතිහාසයේ විශාලතම තෙල් ගනුදෙනුව” හිමි වූ බවත් ට්‍රම්ප් පුරසාරම් බෑවෙය. “ජයග්‍රාහකයාට කොල්ලකෑම් අයිති වේ,” ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කළේය. කියුබාව “සම්පූර්ණයෙන්ම අසාර්ථක වූ රාජ්‍යයක්… එය කඩා වැටෙනු ඇත”. විශාල හමුදා කඳවුරු දෙකක් ද සමඟින් ග්‍රීන්ලන්තය එක්සත් ජනපදයේ “ස්ථිර පාලනය” යටතට පත්වීමට නියමිතය.

ට්‍රම්ප්ගේ කතාව අතරතුර, ඔහු පෙරළා දැමීමට තර්ජනය කළ ඉරානය සහ කියුබාව යන රටවල නියෝජිතයින් පමණක් විරෝධය පා සභාවෙන් පිටව ගියහ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ මානව හිමිකම් ගැන නිරන්තරයෙන් කතා කරන යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ නියෝජිතයෝ කිසිවක් නොකර බලා සිටියහ. මහා මණ්ඩලයේ මුලසුන දැරූ බංග්ලාදේශ විදේශ අමාත්‍ය ඛලීලුර් රහ්මාන් (Khalilur Rahman) ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයාට ස්තූති කළේය.

එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය (UN Charter) නාසි ජර්මනියේ යටත් වීමෙන් සති හතකට පසු, 1945 ජූනි 26 වන දින සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ හිදී අත්සන් කරන ලද්දේ, “අපගේ ජීවිත කාලය තුළ දෙවතාවක්ම මිනිස් සංහතියට කියා නිම කළ නොහැකි තරම් දුකක් ගෙන දුන් යුද්ධයේ ශාපයෙන් ඉදිරි පරම්පරාවන් මුදා ගැනීම සඳහාය”.

එහි 2 වන වගන්තිය සෑම සාමාජිකයෙකුම “ඕනෑම රාජ්‍යයක භෞමික අඛණ්ඩතාවයට හෝ දේශපාලන ස්වාධීනත්වයට එරෙහිව බලය පෑමට තර්ජනය කිරීමෙන් හෝ බලය භාවිත කිරීමෙන් වැළකී සිටීමට” බැඳී සිටී. නීති විරෝධී ආක්‍රමණකාරී යුද්ධයක මාස හතකට ආසන්න කාලයක් ගත කර සිටින රාජ්‍යයක නායකයෙකු විසින්, එම තර්ජනයන් තහනම් කිරීම සඳහාම ඉදිකරන ලද ගොඩනැගිල්ල තුළ සිටම සිදු කරන ලද ට්‍රම්ප්ගේ කතාව එවැනි තර්ජනයකි. ට්‍රම්ප්ගේ කතාවම ජාත්‍යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස චෝදනා ගොනු කළ හැකිය. 

ට්‍රම්ප්ට යුරෝපීය ප්‍රතිස්වරය (counterpoint) අඟහරුවාදා ලබා දුන්නේ ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් විසිනි. ඔහු කතා කළේ “අධිරාජ්‍යවාදයේ නැවත පැමිණීම, උද්ධච්චකම, කිසිදු නීතියක් නොදන්නා පාලනයකින් තොර බලයේ නැවත ආගමනය… සමහරුන් තම දේශසීමා ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර පටිපාටියට වල කැපිය හැකි යැයි විශ්වාස කරන ලෝකයක්” ගැනය.

ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “යුද අපරාධ කර්මාන්තයක් බවට පත් කර ඇත. සිවිල් යටිතල පහසුකම් විනාශ කිරීම, මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් අප දැක ඇත්තෙමු”.

නමුත් සමහර විචාරකයින් ඔහුගේ අදහස් ට්‍රම්ප්ට එල්ල කළ වක්‍ර විවේචනයක් ලෙස ගත්තද, ඔහු කිසි විටෙකත් ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ නම සඳහන් කළේ නැත. ඒ වෙනුවට, ඔහුගේ කතාව රුසියාව ප්‍රසිද්ධියේ හෙළා දකින එකක් වූ අතර, ට්‍රම්ප් සමඟ එක්ව යුක්‍රේනයට අරමුදල් සහ ආයුධ සැපයීම තවදුරටත් කරගෙන යාමේ ප්‍රකාශයක් විය.

රුසියාව “සිවිල් වැසියන්ට එරෙහිව කෲර යුද්ධයක් ගෙන යමින් සිටින බවත්, එය ස්වෛරී රාජ්‍යයක භූමිය අත්පත් කරගෙන සිටින බවත්” මැක්‍රොන් ප්‍රකාශ කළේය. රුසියාවට එරෙහි යුද්ධයේදී “ප්‍රංශය යුක්‍රේනයට නිර්ලෝභීව සහාය දීම තවදුරටත් සිදු කරන බව” ඔහු පැවසීය.

මැක්‍රොන්ගේ මතයට අනුව, රුසියාවේ “අධිරාජ්‍යවාදයට” සහ “යුද අපරාධවලට” සුදුසු පිළිතුර වන්නේ යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය දැඩි කිරීමයි. රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වන යුද්ධයක් බවට වන සිය ප්‍රකාශයන්, එම යුද්ධයේ ඔහුගේ සගයා වන ට්‍රම්ප් මුළු රටකම ජනගහනය සංහාරය කිරීමට තර්ජනය කර තිබීම සමග ගැලපීමට මැක්‍රොන් කිසිදු උත්සාහයක් ගත්තේ නැත.

1920 දී ලෙනින් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ පූර්වගාමියා වූ ජාතීන්ගේ සංගමය (League of Nations) හැඳින්වූයේ “එකිනෙකාගේ මස් කටු උදුරා ගන්නා පිස්සු බලු රංචුවක්” ලෙසය. සමහර විට එම යෙදුමේ  පැරැණි බවක් පෙනේ. 2026 එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය යනු යුද්ධය සඳහා වන සක්‍රීය සැලසුම් මධ්‍යස්ථානයකි.

එදිනම යුක්‍රේන ජනාධිපති වොලොඩිමීර් සෙලෙන්ස්කි හමුවීමෙන් පසුව, කියෙව් ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් (Kyiv Independent) අඟහරුවාදා වාර්තා කළ පරිදි, යුක්‍රේනයට රේඩාර් සහ ගුවන්-ආරක්ෂක මිසයිල සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තුවක් මැක්‍රොන් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ට්‍රම්ප් ද අඟහරුවාදා සෙලෙන්ස්කි හමුවූ අතර, යුක්‍රේනය තුළ පේට්‍රියට් (Patriot) ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල නිෂ්පාදනය කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා වෙමින් පවතින බව තහවුරු කළේය.

ට්‍රම්ප්-සෙලෙන්ස්කි හමුව ආරම්භ වන විට, බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍යවේදියෙකු ට්‍රම්ප්ට, “එක්සත් රාජධානියේ සහ අනෙකුත් යුරෝපීය නායකයින් වෙතින් නිකුත් වන අප සහ රුසියාව අතර සෘජු ගැටුමක් ඇතිවීමේ අනිවාර්යතාව පිලිබද මනෝභාවී සංගීතය ගැන එක්සත් රාජධානියේ බොහොමයක් ජනතාව බෙහෙවින් කනස්සල්ලට පත්ව සිටින බවත්” පවසා, ඉන්පසු  ඔහුගෙන් ඇසුවේ, “එය වැළැක්වීමට ඔබට හැකිද?” යන්නය. ට්‍රම්ප් ඊට බැරෑරුම් පිළිතුරක් දීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

සැබවින්ම, ඉරානයට එරෙහි ට්‍රම්ප්ගේ ලේ පිපාසිත තර්ජන සහ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ නායකයින් අතර ඊට එරෙහිව කිසිදු බරපතල විරෝධයක් මතුව නොතිබීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ, ලෝක ධනවාදය විසින් ගෝලීය යුද්ධය සහ එහි ඓන්ද්‍රීය ඵලයක් ලෙස මුළු මහත් ජනගහනයන්ම සංහාරය කිරීම කෙතරම් සාමාන්‍යකරණය කර ඇත්ද යන්නයි.

ඩිමොක්‍රැටිකයින් මෙම යුධවාදයට විකල්පයක් නොවේ. දින කිහිපයකට පෙර, රුසියාවට පමණක් නොව ඉරානයට එරෙහිවද යුද්ධ උත්සන්න කිරීමට ඔවුහු ට්‍රම්ප්ට හිස් චෙක්පතක් ලබා දුන්හ. සැප්තැම්බර් 16 වන දින, නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ ඩිමොක්‍රැටිකයින් 58 දෙනෙකු “ලින්ඩ්සේ ඕ. ග්‍රහැම් රුසියාව සහ ඉරාන සම්බාධක පනතට” (Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act) පක්ෂව ඡන්දය දුන් අතර, එමගින් චීනය, ඉන්දියාව සහ රුසියානු තෙල් මිලදී ගන්නා අනෙකුත් විශාලතම රටවලින් කෙරෙන ආනයන සඳහා සියයට 100 දක්වා බදු පැනවීමට ජනාධිපතිවරයාට බලය පවරන අතර ඉරානයේ බලශක්ති සහ ආයුධ අංශයන්හි සම්බාධක වසර පහකට දීර්ඝ කරයි. සෙනෙට් සභාවේ ඩිමොක්‍රැටිකයින් 45 දෙනාගෙන් 36 දෙනෙකුම අගෝස්තු 7 වන දින ඊට පක්ෂව ඡන්දය දී තිබුණි.

නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සුළුතර නායක හකීම් ජෙෆ්රීස් (Hakeem Jeffries) ඊට “එරෙහිව” ඡන්දය දුන්නේ, පනත රුසියාවට එරෙහිව ප්‍රමාණවත් තරම් දුර නොගිය බව පවසමිනි: “ඔබ මැරයා සතුටු කිරීමට නොව මැරයාට එරෙහිව නැගී සිටිය යුතුවේ”. නොවැම්බර් 3 න් පසු කොන්ග්‍රසයේ ඩිමොක්‍රැටික් බහුතරයක් ඇති වුවහොත් යුද්ධය තවත් වේගයෙන් සහ දුරදිග ගෙන යනු ඇත.

තම කතාවට පෙර දින, ට්‍රම්ප් ග්‍රේසි මන්දිරයේදී (Gracie Mansion) ඇමරිකාවේ ඩිමොක්‍රැටික් සමාජවාදීන්ගේ (DSA – Democratic Socialists of America) සාමාජිකයෙකු වන නිව්යෝර්ක් නගරාධිපති ශොහ්රාන් මම්දානි (Zohran Mamdani) හමුවිය. මම්දානි යුද්ධය ගැන කිසිවක් නොකී අතර මාධ්‍යවේදීන්ට පැවසුවේ: “නගරය කෙරෙහි ජනාධිපතිවරයා දක්වන කැපවීම අපි අගය කරමු” යනුවෙනි.

“ඇමරිකාවේ ස්වර්ණමය යුගය” ගැන පුරසාරමින් ට්‍රම්ප් සිය කතාව ආරම්භ කළේ, “අලුතින් පණගන්වන ලද සහ ඉතා බලවත් එක්සත් ජනපදයේ ධනය, ශක්තිය, ජීවගුණය සහ ගම්‍යතාවය මුළු ලෝකයම ඉහළට ඔසවා තබමින් සිටින බව” ප්‍රකාශ කරමිනි.

සැබවින්ම, ට්‍රම්ප් මුලසුන දරන්නේ යටි පතුලේ සිට කුණු වෙමින් පවතින සමාජ පර්යායක් සහ දේශපාලන ක්‍රමයක් මත ය – දෙවන ලෝක යුද්ධය ආසන්නයේ ට්‍රොට්ස්කි විසින් එය විස්තර කළේ “ධනවාදයේ මරලතෝනිය” (death agony of capitalism) ලෙස ය. එම අර්බුදයම එහි විරුද්ධ පැත්ත ද නිර්මාණය කරමින් සිටී: එනම් සමාජ විරෝධයේ වර්ධනය, මහා ජනතා විරෝධතා සහ ගෝලීය පන්ති අරගලයයි.

ට්‍රම්ප්ගේ අපරාධකාරී යුද ප්‍රචාරණයට එරෙහි විරෝධය යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගෙන් හෝ ඩිමොක්‍රැටිකයින්ගෙන් සහ DSA හි සිටින ඔවුන්ගේ සහචරයින්ගෙන් පැමිණෙන්නේ නැත. එය පැමිණෙන්නේ ජාත්‍යන්තර සමාජවාදයේ වැඩපිළිවෙලින් සන්නද්ධ වූ ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියෙනි.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි]

ඉරානය “සුන්නද්දූලි කර දැමීමේ” ට්‍රම්ප්ගේ තර්ජනය: අධිරාජ්‍යවාදී විදේශ ප්‍රතිපත්තිය අපරාධකරණය කිරීම  Read More »

Anojan

සෞදි අරාබියේදී මරණ දඬුවම නියම වූ ශ්‍රී ලාංකික කම්කරු සිවරාසා අනෝජන්ගේ මරණ දණ්ඩනය ක්‍රියාත්මක කිරීම වහා නවත්වනු: විදේශ විනිමය ප්‍රේශණය සඳහා තමන්ගේම කම්කරුවන් අපනයනය කරන රාජ්‍යය පසුව ඔවුන්ව ගහලයාට අතහැර දමයි

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia)  ප්‍රකාශය

මෙම ප්‍රකාශය ඉංග්‍රීසි බසින් 2026 සැප්තැම්බර් 21 දින theSocialist.LK වෙබ් අඩවියේ පළ කෙරුණි. 

කල්මුණේ, නට්පිට්ටිමුනෙයි හි දෙමළ විදේශගත කම්කරුවෙකු සහ ඌව වෙල්ලස්ස විශ්වවිද්‍යාලයේ  උපාධිධාරියෙකු වන සිවරාසා අනෝජන් (Sivarasa Anojan) මේ වන විට සෞදි අරාබියේදී මරණ දඬුවම ලබා සිටී. අල්-අහ්සා (Al-Ahsa) හි අභියාචනාධිකරණයක් මගින් ඔහුට මෙසේ මරණ දඬුවම නියම කර ඇත්තේ කිසිදු ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවක් නිසා නොව, මුදාහැර විනාඩි කිහිපයක් ඇතුළත ඉවත් කර ප්‍රසිද්ධියේ සමාව අයැදීමක්ද ද ඉදිරිපත් කරන ලදැයි පැවසෙන ෆේස්බුක් සටහනක් වෙනුවෙනි. ඔහුගේ නඩුව වසර පහක සිරදඬුවමක සිට මරණීය දණ්ඩනය දක්වා වර්ධනය වීමට, ඔහුව ආරක්ෂා කිරීමට වගකීම ඇති බව කියන එම ආයතනයම, එනම් ශ්‍රී ලංකා විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයම, සෑම පියවරකදීම පහසුකම් සපයා ඇත. ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යය සහ විදේශ විනිමය මූලාශ්‍රයක් ලෙස විදේශයන් වෙත අපනයනය කරනු ලබන වැඩකරන ජනතාව අතර පවතින සබඳතාව මෙම සිද්ධිය මගින් අතිශය දරුණු පැහැදිලිභාවයකින් හෙළිදරව් කරයි.

Anojan
සිවරාසා අනෝජන්. ඡායාරූපය: ‘ජැෆ්නා මොනිටර්’ (Jaffna Monitor) අනුග්‍රහයෙන්

අනෝජන් ජූලි 28 වන දින චෝදනා දෙකකට වරදකරු කරනු ලැබීය: ඒ සෞදි අරාබියේ සයිබර් විරෝධී අපරාධ පනතේ (Anti-Cyber Crime Law) 6 වැනි වගන්තිය යටතේ වූ සයිබර් අපරාධ චෝදනාවක් සහ මුහම්මද් නබිනායකතුමාට අපහාස කිරීමේ ෂරියා (Sharia) වරදක් යන කරුණු දෙකයි. මහාධිකරණය (lower court) විසින් ඔහුට වසර පහක සිරදඬුවමක් සහ සෞදි රියාල් මිලියන තුනක — එනම් විදේශගත ශ්‍රමිකයෙකුට ඇදහිය නොහැකි මුදලක් වන ආසන්න වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 800,000 ක — දඩයක් නියම කරන ලදී. රජයේ පැමිණිලිකරු (public prosecutor) විසින් දේවඅපහාස චෝදනාව (blasphemy) සඳහා වඩාත් දැඩි, අධිකරණයේ විවේචනාත්මක විචක්ෂණභාවය මත පදනම් වූ ‘තඃසීර්’ (ta’zir) දඬුවමක් ඉල්ලා සිටි නමුත්, නඩු විභාග කළ විනිසුරුවරුන් එය පැනවීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ.

ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යය මැදිහත් වූයේ මෙන්න මේ මොහොතේදීය — ඒ විනාශකාරී ප්‍රතිඵල ගෙනදෙමිනි. ‘ජැෆ්නා මොනිටර්’ (Jaffna Monitor) සඟරාව මගින් නිරීක්ෂණය කරන ලද ලේඛනවලට අනුව, රියාද්  හි පිහිටි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය විසින්ම සාර්ථක වීමේ හැකියාව “අතිශයින්ම අඩු” බවට නීති උපදෙස් ලබාගෙන තිබියදී පවා, විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කිරීමට පහසුකම් සැලසීය. සෞදි නීති පටිපාටිය යටතේ, අභියාචනයක් මගින් දඬුවම වැඩි කිරීමට හැකි බවට — එනම් සිරදඬුවමක් මරණ දඬුවම දක්වා ඉහළ නැංවීම ඇතුළුව — අනෝජන්ගේ පවුලට කිසිදු අනතුරු ඇඟවීමක් වාර්තා කර නොතිබුණි. මෙම අභියාචනය සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩනඟා තිබුණේ සයිබර් අපරාධ චෝදනාවේ ව්‍යවස්ථාපිත උපරිම සීමාව පදනම් කරගෙන වන අතර, හන්බාලි නීති ක්ෂේත්‍රය (Hanbali school of jurisprudence) යටතේ ඉහළ සීමාවක් නොමැති දේවඅපහාස චෝදනාවට එම සීමාව අදාළ නොවීය. දඬුවම අධිකද යන්න පිළිබඳ ප්‍රශ්නය නැවත විවෘත කිරීම මගින්, පැමිණිලිකරු ඉල්ලා සිටි සහ නඩු විභාග කළ අධිකරණය ප්‍රතික්ෂේප කළ දැඩි දඬුවම ද ඇතුළුව, මුළු දඬුවමම නැවතත් සලකා බැලීමට අවස්ථාවක් උදාවීම මෙම අභියාචනය හේතු විය.

බ්‍රහස්පතින්දා, අභියාචනාධිකරණය විසින් සිරදඬුවම අහෝසි කර මරණ දඬුවම පනවන ලදී.

දඬුවම් ලැබූවන්ගෙන් අය කරන අමාත්‍යාංශයක්

ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යය විසින් මෙම පවුලට සැලකූ ආකාරය කම්කරු පන්තිය කෙරෙහි පවතින නිලධාරීවාදී අවඥාවට නිදසුනකි. අනෝජන්ගේ පියා රුපියල් 1,890,766 ක මුදලක් — එනම් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 6,300 ක් පමණ — විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාගේ නමින් ලංකා බැංකුවේ පවත්වාගෙන යන නිල ගිණුමකට කෙලින්ම තැන්පත් කර තිබූ අතර, තැන්පතු පත්‍රිකාවේ සටහන් කර තිබුණේ “අනෝජන් නඩුව”  ලෙස පමණි. අමාත්‍යාංශය විසින් අභියාචනයේ පිටපතක් පියා වෙත යවා ඇත්තේ එය ගොනු කර සති තුනකටත් වඩා වැඩි කාලයකට පසුව සහ නඩුවේ තීන්දුව දීමට මෙපිට එක් දිනකට පෙරය — ඒ වන විට එහි කිසිවක් වෙනස් කිරීමට හැකියාවක් නොතිබුණි. නඩු විභාගයට සැබවින්ම පෙනී සිටි නීතිඥවරයාගේ නම පවුලේ අයට කිසි විටෙකත් පවසා නොතිබුණි. තවද ඔවුන් මරණ දඬුවම ගැන දැනගත්තේ තමන්ගේ රජයෙන් නොව, නඩු විභාගයෙන් පසුව ගෙදරට දුරකථන ඇමතුමක් ගැනීමට අවසර ලැබුණු අනෝජන්ගෙන්ම ය.

ඕමානයේ රැකියා අහිමි වන විදේශගත කම්කරුවන් ආරක්ෂා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේද මෙම රාජ්‍යයමය. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (World Socialist Web Site – WSWS) වාර්තා කළ පරිදි, 2024 ජනවාරි මාසයේදී, රැකියාවලින් දොට්ට දමන ලද ශ්‍රී ලාංකික කම්කරුවන් පිරිසක් මස්කට් (Muscat) හි පිහිටි තානාපති කාර්යාලය ඉදිරිපිට රැස්වී තමන්ව ආපසු රටට ගෙනියන ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටි විට, තානාපති කාර්යාලය ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ ඔවුන් සංචාරක වීසා මත පැමිණ ඇති බැවින් ඔවුන් ගැන කිසිදු “වගකීමක්” දැරිය නොහැකි බව ප්‍රකාශ කරමින්, දඩ මුදල් ගෙවා රටින් පිටවන ලෙස උපදෙස් දෙමිනි. කාන්තාවන් 30 දෙනෙකු ඇතුළුව කම්කරුවන් 80 දෙනෙකු පමණ ඕමාන් පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද අතර, කාන්තාවන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා යැයි කියමින් පිහිටුවා තිබූ තානාපති කාර්යාලයේ “ආරක්ෂිත නිවස” (safe house) ද අසරණ වූවන්ට වසා දමන ලදී. අතරමං වූ කම්කරුවන්ට වැසිකිළි හෝ සෞඛ්‍ය පහසුකම් නොමැතිව, දහවල අධික රස්නයටත් රාත්‍රියට අධික ශීතලටත් මුහුණ දෙමින්, මහා මාර්ගයක් අසල පදික වේදිකාවේ කාඩ්බෝඩ් මත නිදා ගැනීමට සිදු වූ අතර, ඔවුන් ජීවත් වූයේ සෙසු කම්කරුවන්ගේ පරිත්‍යාගයන්ගෙනි. ඔවුන් විරෝධතාවල නිරත වූ විට, යකඩ පොලු අතැති කල්ලි ඔවුන්ට ප්‍රහාර එල්ල කර කාන්තාවන් බලහත්කාරයෙන් ඇදගෙන යාමට උත්සාහ කළ අතර, එම ප්‍රහාරවලට තානාපති කාර්යාලයේ සහාය ලැබුණු බව කම්කරුවෝ පැවසූහ.

එම අත්හැර දැමීම සිදුවූයේ රනිල් වික්‍රමසිංහගේ ආණ්ඩුව යටතේය; අනෝජන්ගේ ජීවිතය දැන් අනුර කුමාර දිසානායකගේ ජේවීපී/එන්පීපී (JVP/NPP) ආණ්ඩුව යටතේ දැඩි අවදානමකට ලක්ව තිබේ. මෙම ආණ්ඩුවද උරුම කරගෙන ඇත්තේ එම රාජ්‍ය යන්ත්‍රණයම, විදේශ ප්‍රේෂණ ආදායම මත පවතින එම පරායත්තතාවයම සහ තමන් විදේශයන්ට යවන කම්කරුවන් කෙරෙහි දක්වන එම අවඥාවමය. ආණ්ඩුවේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය යනු අත්හැර දැමීමට ප්‍රතිපක්ෂ දෙයක් නොව, එය සිදුකරන යාන්ත්‍රණයයි. පාලන තන්ත්‍රයේ දේශපාලන පාට වෙනස් වුවද, විදේශගත කම්කරුවාට දක්වන සැලකිල්ල වෙනස් නොවේ — මන්දයත්, මෙය වෙන් වෙන් ඇමතිවරුන් පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නොව, විදේශයන්හි සිටින සිය පුරවැසියන්ගේ ශ්‍රමය මත යැපෙමින්, ඔවුන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කරගැනීම උදෙසා එම ප්‍රේෂණ ආදායමෙන් රුපියලක්වත් වියදම් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරන රාජ්‍යයක් පිළිබඳ කාරණාවක් වන බැවිනි.

සෞදි පාලන තන්ත්‍රයේ ප්‍රතිගාමී ස්වභාවය

මෙම මරණ දඬුවම හුදෙක් අසාමාන්‍ය සිදුවීමක් නොව, සෞදි රාජ්‍යයේ ස්වභාවයේම ප්‍රකාශනයකි — ඒ වූකලී, එහි නීති පද්ධතිය මධ්‍යකාලීන ෂරියා නීති අධිකාරය(Sharia jurisprudence) ඛනිජ තෙල් කතිපයාධිකාරයක මර්දනය සමඟ ඒකාබද්ධ කරන වැඩවසම්-ධනපති රාජාණ්ඩුවකි. සෞදි අරාබිය, ඕමානය, ජෝර්දානය (Jordan) සහ අනෙකුත් ගල්ෆ් (Gulf) රාජ්‍යයන්හි, ශ්‍රී ලාංකික කම්කරුවෝ — විශේෂයෙන්ම ගෘහ සේවිකාවන් ලෙස සේවය කරන කාන්තාවෝ — නූතන වහල් ශ්‍රමයට සමාන තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙති. ‘කෆාලා’ පද්ධතිය (kafala system) මගින් විදේශගත කම්කරුවන්ව, ඔවුන්ගේ පදිංචිය පාලනය කරන සහ කිසිදු දඬුවමකින් තොරව වේතන සහ විදේශ ගමන් බලපත්‍ර රඳවා තබාගැනීමට බලය ඇති අයිතිකරුවන්ට බැඳ තබයි. විදේශීය කම්කරුවන් කෙරෙහි එම පාලන තන්ත්‍රයේ ම්ලේච්ඡත්වය මැනවින් ලේඛනගත කර ඇත: එය 2007 දී ශ්‍රී ලාංකික කම්කරුවන් හතර දෙනෙකුගේ හිස ගසා දැමූ අතර, 2013 දී ජාත්‍යන්තර වශයෙන් අනුකම්පාව ඉල්ලා සිටියදී පවා රිසානා නෆීක් (Rizana Nafeek) නැමැති තරුණ ගෘහ සේවිකාව මරා දමන ලදී. 2014 සිට 2025 දක්වා දස වසරක කාලය තුළ, මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ අපරාධ සඳහා මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කරන ලද සමස්ත පුද්ගලයන්ගෙන් හතරෙන් තුනක්ම විදේශිකයන් බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්  සංවිධානය (ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා ආයතනය) ලේඛනගත කර ඇත.

අනෝජන්ගේ නඩුව තුළ තවත් නිශ්චිත භීෂණයක් ගැබ්ව පවතී. නබිනායකතුමාට අපහාස කිරීම “පොදු අයිතිවාසිකමක්” (al-haqq al-amm) ලෙස නඩු පවරනු ලබන බැවින්, සමාව දීමට හෝ ලේ වන්දි (blood money) භාර ගැනීමට පුද්ගලික වින්දිතයෙකු හෝ පවුලක් නොමැත — ගල්ෆ් කලාපයේ මරණ දඬුවමට මුහුණ දෙන පුරවැසියන් රජයන් විසින් මීට පෙර බේරාගත් මාර්ගය එයයි. නියෝගය අත්හිටුවිය හැක්කේ රාජකීය නියෝගයකින් සෞදි රජුට පමණි. දේශපාලන සංස්ථාපිතයේ ප්‍රතිචාරය — එනම් ජනාධිපති දිසානායක වෙත පෙත්සම් ඉදිරිපත් කිරීම සහ සෞදි රාජාණ්ඩුවෙන් “අනුකම්පාව” ඉල්ලා සිටීම — නිරර්ථක සහ ස්වයං-රැවටීම් සහිත ක්‍රියාවකි. එයින් සිදුවන්නේ මෙම දඬුවම නිර්මාණය කළ පද්ධතියෙන්ම අනුකම්පාව අයැදීමයි.

අනෝජන්ගේ නඩුව ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යය හෙළිදරව් කරයි

මෙම නඩුව මගින් ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යයේ සමස්ත සංක්‍රමණික ප්‍රතිපත්තියේ හදවතෙහි ඇති බොරුව හෙළිදරව් කරයි. සිංහල ආධිපත්‍යය සහිත රාජ්‍යය විසින් දෙමළ ජනතාවට එරෙහිව ගෙන ගිය වසර තිහකට ආසන්න සිවිල් යුද්ධයෙන් පීඩාවට පත්, මෙරට වඩාත්ම දිළිඳු සහ කොන් වූවන් අතර වන යුද්ධයෙන් බැටකෑ උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වල කම්කරුවෝ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදු වැඩපිළිවෙළ (austerity) හරහා රට තුළ පනවා ඇති ආර්ථික විනාශය නිසා විදේශගත වීමට තල්ලු කරනු ලැබෙති. ඒ, ඔවුන්ගේ ශ්‍රමය දැඩි ලෙස සූරාකනු ලබන සහ ඔවුන්ගේ ජීවිත නීතිමය වශයෙන් කිසිදු වටිනාකමක් නැති ගල්ෆ් රාජාණ්ඩුවක බලප්‍රදේශයට විකුණනු ලැබීමට පමණි. ඔවුන්ගේ ප්‍රේරණයන්ගෙන් ලාභ ලබන එම රජයම, අකාර්යක්ෂම නීතිමය නියෝජනයක් වෙනුවෙන් ඔවුන්ගේ පවුල්වලින් මුදල් අය කර, අවදානම් සඟවා, ඔවුන්ව පෝරකයට අතහැර දමයි.

ශ්‍රී ලංකා රජයට, සෞදි රාජාණ්ඩුවට හෝ “ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවට” කෙරෙන කිසිදු ඉල්ලීමකට අනෝජන් හෝ ඔහු සිටින තත්ත්වයේ සිටින සිය දහස් සංඛ්‍යාත කම්කරුවන් බේරාගත නොහැක. මේවා ඔහුගේ මෙම අකරතැබ්බයට වගකිව යුතු බලවේගයන්ගෙන්ම කෙරෙන ඉල්ලීම්ය. ශ්‍රී ලංකා රජය මෙන්ම ගල්ෆ් රාජාණ්ඩු ද සංක්‍රමණික ශ්‍රමය සූරාකෑමේ මෙම පද්ධතියෙන් ලාභ ලබති. මෙය ගෝලීය ධනපති පර්යායේ  නිෂ්පාදනයක් වන අතර, එහිදී දකුණු ආසියාවේ සහ අප්‍රිකාවේ දිළිඳු කම්කරුවන් ලාභ ශ්‍රමය ලෙස අපනයනය කරනු ලබන්නේ, ඔවුන්ගේ සමෘද්ධිය එම කම්කරුවන්ගේ ශ්‍රමය මත පදනම් වූ ගල්ෆ් කතිපයාධිකාරීන්ගේ යහපත උදෙසාය.

අනෝජන්ගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමට එකතු වනු!

ගෙවී යන සෑම දිනයක්ම සිවරාසා අනෝජන්ව වධකයාගේ කඩුව වෙත තවත් සමීප කරයි. පස්පුද්ගල ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඬුල්ලක් හමුවේ අභියෝග කිරීම සඳහා ඇති කාලය සති කිහිපයකට සීමා වී ඇති අතර, එය නිහඬ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය සඳහා නොව කම්කරු පන්තියේ උපරිම බලමුලු ගැන්වීමක් සඳහා භාවිත කළ යුතුය. පූර්ව නිදර්ශනය පවතී: සෙලෙන්ස්කි (Zelensky) පාලන තන්ත්‍රය විසින් සිරගත කරන ලද යුක්‍රේන සමාජවාදී බොග්දාන් සිරෝටියුක් (Bogdan Syrotiuk) නිදහස් කර ගැනීමේ ව්‍යාපාරය පෙන්නුම් කළේ, ලොව පුරා සිටින කම්කරුවන්, තරුණයින්, වරාය කම්කරුවන්, සිසුන් සහ විද්වතුන් එක් හඬක් නගන විට — එනම් තානාපති කාර්යාල සහ කෞන්සිල කාර්යාල (consulates) ඉදිරිපිට ජාත්‍යන්තර පිකටින් මගින්, කර්මාන්තශාලා සහ කම්කරු ක්‍රියාකාරී කමිටු  මගින් නිකුත් කරන ප්‍රකාශ මගින්, ප්‍රසිද්ධ රැස්වීම් සහ මෙම අයුක්තිය නොකඩවා ප්‍රසිද්ධියේ හෙළිදරව් කිරීම මගින් — තමන්ගේ ගොදුරු බවට පත්වූවන් අදෘශ්‍යමාන යැයි සිතන පාලක පන්තීන්ට තමන් සූරාකන පන්තියේ සංවිධානාත්මක බලය ගැන සලකා බැලීමට සිදුවන බවයි. අනෝජන් බේරා ගැනීම සඳහා දැන් අනුගමනය කළ යුත්තේ ද එම ක්‍රමයමය.

සෞදි අධිකරණය විසින් එම මරණ දඬුවම අහෝසි කර  කොන්දේසි විරහිතව අනෝජන් නිදහස් කර ආපසු නිවසට එවීම සඳහා බල කරන  ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia – SLAA)  සහ theSocialist.LK වෙබ් අඩවිය සෑම කම්කරුවෙකුගෙන්ම සහ තරුණයෙකුගෙන්ම ඉල්ලා සිටියි. ඔහුව මරණයට කැපකළ අභියාචනය සඳහා ඔහුගේ පවුලෙන් රුපියල් මිලියන 1.89 ක් අය කළ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයට හෝ ඔහුව මරණයට තීන්දු කළ  රාජාණ්ඩුවෙන්ම අනුකම්පාව අයැදිමින් ඔහුගේ ඉරණම ගැන දැන් රඟපාන දේශපාලනඥයන්ට මෙය භාරදිය හැකි යැයි කිසිවෙකු නොරැවටිය යුතුය. 

අවශ්‍ය වන්නේ සෞදි බලධාරීන් සහ ශ්‍රී ලංකා රජය බිය වන එකම බලවේගය වන කම්කරු පන්තිය හරහා  පීඩනය එල්ල කිරීමය: එනම් ශ්‍රී ලංකාවේ, ගල්ෆ් කලාපයේ සහ මුළු ලෝකය පුරාම කම්කරු පන්තියේ මහජන බලමුලු ගැන්වීම හරහාය. විදේශගත කම්කරුවන් ආරක්ෂා කිරීමේ එකම බලවේගය වන්නේ කම්කරු පන්තියේම සංවිධානාත්මක බලයයි. තමන්ගේ මව් රටවල රජයන්ට සහ ගල්ෆ් පාලන තන්ත්‍රයන්ට එරෙහි අරගලයේදී ශ්‍රී ලාංකික, ඉන්දියානු, බංග්ලාදේශ, පිලිපීන, නයිජීරියානු සහ ගල්ෆ් කලාපයේ සිටින සියලුම සංක්‍රමණික කම්කරුවන්ගේ එක්සත්කම, මෙම මරණ දඬුවම් නැවැත්වීමට සහ අවසානයේ කම්කරුවන්ට විදේශයන්හි වහල්භාවයට තමන්ගේ ජීවිත විකුණා දැමීමට බලකරන සූරාකෑමේ පද්ධතිය අහෝසි කිරීමට අවශ්‍ය පූර්ව කොන්දේසියයි. අනෝජන්ගේ ජීවිතය බේරා ගැනීම සඳහා අප ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාරයක් — එනම් ධනපති ප්‍රභූන්ගේ නොව, පන්ති අරගලයේ  ව්‍යාපාරයක් — ගොඩනැගිය යුතුය. ඔහුගේ ජීවිතය රඳා පවතින්නේ ඒ මත ය. එසේම, ඔවුන්ගේ ශ්‍රමය රාජ්‍යය විසින්  විදේශ විනිමය වෙනුවෙන් ගල්ෆ් රාජාණ්ඩුවල තිරිසන්කමට අතහැර  විකුණා දමා ඇති සෑම සංක්‍රමණික කම්කරුවෙකුගේම ආරක්ෂාව ද එසේ ඒ මතම රැඳී ඇත.

සෞදි අරාබියේදී මරණ දඬුවම නියම වූ ශ්‍රී ලාංකික කම්කරු සිවරාසා අනෝජන්ගේ මරණ දණ්ඩනය ක්‍රියාත්මක කිරීම වහා නවත්වනු: විදේශ විනිමය ප්‍රේශණය සඳහා තමන්ගේම කම්කරුවන් අපනයනය කරන රාජ්‍යය පසුව ඔවුන්ව ගහලයාට අතහැර දමයි Read More »

Spetembereleven

සැප්තැම්බර් 11 ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් වසර 25 ක්

පැට්‍රික් මාටින් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 සැප්තැම්බර් 11 දින “25 years since the September 11 terrorist attacks” යන හිසින් පළවූ පැට්‍රික් මාටින් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Spetembereleven
9/11

එක්සත් ජනපදය තුළ පුද්ගලයින් 3,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ජීවිතක්ෂයට පත් කරමින්, 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින එල්ල වූ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයට අදට වසර 25 ක් සපිරේ. පුද්ගලයින් 19 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් — ඔවුන්ගෙන් 15 දෙනෙකුම සෞදි අරාබියේ වැසියන් විය — ගුවන් යානා හතරක් පැහැරගෙන, ඉන් දෙකක් නිව් යෝර්ක් නගරයේ ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ (World Trade Center) නිවුන් කුළුණු වෙත ද, එකක් පෙන්ටගනය වෙත ද, අනෙක මගීන් ඔවුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමෙන් පසු පෙන්සිල්වේනියා හි එළිමහන් භූමියකට ද කඩා වදින ලෙස පියාසර කළහ. මෙය සිවිල් යුද්ධයෙන් පසුව ඇමරිකාවේ එකම දිනකදී සිදුවූ විශාලතම ප්‍රචණ්ඩකාරී මරණ සංඛ්‍යාව විය.

2001 සැප්තැම්බර් 12 වන දින, ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය:

“ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය, ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයට සහ පෙන්ටගනයට එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාර කිසි සැකයකින් තොරව හෙළා දකියි. මගී ගුවන් යානා හතරක් පැහැරගෙන ඒවා පියාසර කරන බෝම්බ බවට පත්කිරීමට වගකිවයුත්තන්, සමූහ ඝාතනයකට වරදකරුවෝ වෙති. මිනිස් ජීවිත මෙලෙස ම්ලේච්ඡ ලෙස සහ ඉවක් බවක් නැතිව විනාශ කිරීම මත පදනම්ව කිසිදු සාමාජික ප්‍රගතිශීලී අරමුණක් ඉටුකර ගත නොහැක.

“මෙම මිනීමරු ත්‍රස්ත ක්‍රියාවන්ගෙන් පිළිඹිබු වන්නේ, අධෛර්යමත් වූ අශුභවාදය, ආගමික සහ අන්ත-ජාතිකවාදී අන්ධකාරවාදය (obscurantism) මෙන්ම, අතිශයින්ම නින්දිත දේශපාලන අවස්ථාවාදයේ විෂ සහිත සංයෝගයකි. ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන — ඔවුන්ගේ ඇමරිකානු විරෝධී ප්‍රකාශ (anti-American rhetoric) මොනවා වුවත් — තම උපායමාර්ග පදනම් කරගන්නේ, භයානක හදිසි ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා මගින් ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ ප්‍රතිපත්ති වෙනස් කිරීමට බලකළ හැකිය යන මිත්‍යාව මතය. ඒ අනුව, අවසාන විග්‍රහයේදී ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නේ වොෂින්ටනය සමඟ ගනුදෙනුවකට එළඹීමටය.

“තමන්ව සාධාරණීකරණය කිරීමට කෙතරම් උත්සාහ කළද, ත්‍රස්තවාදී ක්‍රමවේදය මූලික වශයෙන්ම ප්‍රතිගාමී වේ. අධිරාජ්‍යවාදී මිලිටරිවාදයට ප්‍රබල පහරක් එල්ල කිරීම කෙසේ වෙතත්, ත්‍රස්තවාදය විසින් සිදුකරන්නේ, පාලක ප්‍රභූ පැළැන්තියේ භූ-දේශපාලනික සහ ආර්ථික වුවමනාවන් වෙනුවෙන් යුද්ධය සාධාරණීකරණය කිරීමට සහ සුජාත කිරීමට මෙවැනි සිදුවීම් භාවිත කරන ඇමරිකානු ආයතන පද්ධතිය (US establishment) තුළ සිටින පාර්ශවයන්ගේ හස්තයන් ශක්තිමත් කිරීමයි. අහිංසක සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම මගින් මහජනතාව කෝපයට, අස්ථානගත කිරීමට හා ව්‍යාකූලත්වයට ලක්වේ. එය කම්කරු පන්තියේ ජාත්‍යන්තර එක්සත්කම උදෙසා කෙරෙන අරගලයට හානි පමුණුවන අතර, මැද පෙරදිග වර්තමාන සිදුවීම්වලට පදනම් වූ ඉතිහාසය සහ දේශපාලනය පිළිබඳව ඇමරිකානු ජනතාව දැනුවත් කිරීමට දරන සියලු උත්සාහයන් අඩපණ කරයි.”

ඉන්පසු සිදු වූ සියලුම සිදුවීම් මගින් මෙම විග්‍රහය තහවුරු විය. වෙනත් බොහෝ ලේඛන සමඟ මෙම ප්‍රකාශය ද, 9/11 ප්‍රහාරය, එහි මූලාරම්භය සහ ප්‍රතිඵල පිළිබඳ WSWS වාර්තාවල විශේෂ ප්‍රදර්ශනයට ඇතුළත් කර ඇත.

මෙම ප්‍රහාරය රටේ ඉතිහාසයේ එක්සත් ජනපද බුද්ධි අංශවල විශාලතම “අසාර්ථකත්වය” ලෙස වහාම විස්තර කරන ලදී. එහෙත් මාධ්‍ය හරහා අතිවිශාල ප්‍රචාරයක් ලබා දීම, 9/11 කොමිෂන් සභාව මගින් සිදුකළ පරීක්ෂණ සහ ගණනය කළ නොහැකි තරම් වූ කොංග්‍රස් මණ්ඩල සභා විමර්ශන පැවැත්වීම නොතකා, මෙම අපරාධය සංවිධානය කිරීම පිළිබඳව එදා දැන සිටි ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි යමක් අද වන විටත් ඇමරිකානු ජනතාව දන්නේ නැත.

ඊට අමතරව, මෙම ව්‍යසනය සම්බන්ධයෙන් එක් පුද්ගලයෙකුවත් රැකියාවෙන් පහ කිරීම, නිලයෙන් පහත හෙලීම හෝ කිසිදු අයුරකින් වගකිවයුතු හෝ වගවිය යුතු අයෙකු බවට පත් කිරීම සිදු කර නොමැත. 1941 දෙසැම්බර් 7 වන දින පර්ල් හාබර් (Pearl Harbor) වෙත ජපන් ප්‍රහාරය එල්ල වීමෙන් පසුව, නාවික හමුදා අද්මිරාල්වරුන් සහ පහළ ශ්‍රේණිවල නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුටම තමුන්ගේ රැකියා අහිමි විය. සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරයෙන් පසුව එවැනි කිසිවක් සිදු වූයේ නැත.

ඒ වෙනුවට, බුද්ධි අංශවලට “තොරතුරු එකිනෙක සම්බන්ධ කර ගැනීමට (connect the dots)” නොහැකි වූ බවට ප්‍රකාශ කරමින්, අඛණ්ඩ සහ ක්‍රමානුකූල වසන් කිරීමක් සිදුවිය. මෙම යෙදුම පැහැදිලි කළ නොහැකි කරුණු පැහැදිලි කිරීම සඳහා වූ සර්වකාර්ය සාධක නිදහසට කරුණක් බවට පත් විය. එක්සත් ජනපද ආරක්ෂක ආයතන විසින් ප්‍රසිද්ධ අල්-කයිඩා ක්‍රියාකාරීන්ට රට තුළට ඇතුළු වීමටත්, මගී ජෙට් යානා පියාසර කිරීමට ඔවුන් පුහුණුව ලැබූ ගුවන් පියාසර පාසල්වලට ඇතුළත් වීමටත්, එකම උදෑසනක බොස්ටන් සහ වොෂින්ටන් ඩී.සී. වෙතින් පිටත්ව ගිය ගුවන් යානා හතරකට ගොඩ වූ සිව්දෙනෙකුගෙන් හෝ පස්දෙනෙකුගෙන් යුත් සන්නද්ධ කණ්ඩායම් සංවිධානය කිරීමටත් ඉඩ හරින ලදී.

ප්‍රදර්ශනයට එකතු කර ඇති ලිපි දුසිම් ගණනකින් WSWS පැහැදිලි කළ පරිදි, සිද්ධිය පිළිබඳ නිල ප්‍රකාශය චේතනාන්විත ආරක්ෂාව ලිහිල් කිරීමකට සුදුහුණු ගෑම සඳහා කළ එකකි. සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රසිද්ධ මූලාශ්‍ර පදනම් කරගනිමින් ලිපි හතරකින් යුත් විශ්ලේෂණයක් ඉදිරිපත් කරමින් 2002 ජනවාරි මාසයේදී WSWS මෙසේ ලියා සිටියේය: “එදින සිදුවීම් පිළිබඳ අවම පිළිගත හැකි සහ අවම විශ්වාසනීය පැහැදිලි කිරීම වන්නේ, ගුවන් යානා ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ සහ පෙන්ටගනයේ වදින තෙක්ම එක්සත් ජනපදයේ දැවැන්ත ජාතික ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණය ගුවන් යානා පැහැරගත් අයගේ ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳව සම්පූර්ණයෙන්ම නොදැන සිටියේය යන්නයි.”

එල්ල වීමට නියමිත ත්‍රස්ත ප්‍රහාර පිළිබඳව අනතුරු ඇඟවීම් ගණනාවක් තිබූ අතර, ගුවන් යානා පැහැරගැනීමේ අනතුර පිළිබඳව 2001 අගෝස්තු මාසයේදී ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්. බුෂ් වෙත ලබා දුන් සුප්‍රකට තොරතුරු දැනුම්දීම ද ඊට ඇතුළත් විය.

එක්සත් ජනපද ආරක්ෂක සේවාවන්ට යානා පැහැරගත් අය කිහිප දෙනෙකු වෙත සෘජුවම ප්‍රවේශ වීමේ හැකියාව තිබුණි. ඔවුන්ගෙන් දෙදෙනෙකු වූ නවාෆ් අල්-හස්මි (Nawaf al-Hazmi) සහ ඛාලිඩ් අල්-මිහ්දාර් (Khalid al-Mihdhar), සැන් ඩියේගෝ (San Diego) හි එෆ්බීඅයි තොරතුරුකරුවෙකුගේ නිවසේ ලැගුම්ගෙන සිටියහ. ප්‍රධාන සංවිධායකයා වූ මොහොමඩ් අටා (Mohamed Atta), 2001 ජනවාරි මාසයේදී සංචාරක වීසා බලපත්‍රයකින් මියාමි (Miami) වෙතින් නැවත එක්සත් ජනපදයට ඇතුළු වූ අතර, තමා ෆ්ලෝරිඩා ගුවන් පියාසර පාසලක පුහුණුව ලබන බව ආගමන විගමන පරීක්ෂකවරුන්ට පැවසීය — එය ඔහුගේ ඇතුළුවීමේ කොන්දේසිවලට සෘජුවම පටහැනි විය. ඔහුව ද්විතීයික පරීක්ෂාවකට යොමු කළ අතර, කෙසේ වෙතත් ඇතුළුවීමට ඉඩ දෙන ලදී. ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ උතුරු කුළුණ වෙත ඇමරිකන් එයාර්ලයින්ස් 767 යානයක් පදවාගෙන යාමට හැකි වන පරිදි ඔහු නැවතත් තම පුහුණුවට එක්විය.

අල්-කයිඩා සංවිධානය එක්සත් ජනපද බුද්ධි අංශ හොඳින් දැන සිටි එකකි. එහි නිර්මාතෘ, සෞදි අරාබි ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රයේ කෝටිපතියෙකු වූ ඔසාමා බින් ලාඩන්, 1979 සොවියට් ආක්‍රමණය ප්‍රකෝප කිරීම සඳහා ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සෝවියට් විරෝධී නො-නිල මිලිටරි බලකායක් ගොඩනැගීමේ උත්සාහයේ කොටසක් ලෙස ඇමරිකානු සීඅයිඒ සංවිධානය විසින් මූල්‍යනය කරනු ලැබීය. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ  ජනාධිපති ජිමි කාටර්ගේ ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක ස්බිග්නිව් බ්‍රෙසින්ස්කිගේ (Zbigniew Brzezinski) වචනවලින් කිවහොත්, එහි අරමුණ වූයේ “සෝවියට් සංගමයට  එහි ‘වියට්නාමය’ ලබා දීමයි.” බින් ලාඩන් සිය ඇමරිකානු අනුග්‍රාහකයන්ට එරෙහිව හැරුණේ, 1990-91 පර්සියානු ගල්ෆ් යුද්ධයේදී එක්සත් ජනපදය විසින් 700,000 ක සෙබළුන් පිරිසක් – ඉන් වැඩි පිරිසක් සෞදි අරාබියේ රඳවා සිටි – බලමුලු ගැන්වීමෙන් පසුව පමණී.

තවමත් පැහැදිලි නොකළ කුමන්ත්‍රණයේ නිශ්චිත අංග මොනවා වුවද, ප්‍රහාරවල සැබෑ දේශපාලන වැදගත්කම වන්නේ ඇමරිකානු රජයේ විදේශීය මෙන්ම දේශීය ප්‍රතිපත්තියේ ද එය තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂයක් බවට පත්වූ ආකාරයයි. “ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය (war on terror)” යන්න පෙර නොවූ විරූ අයුරේ ජාත්‍යන්තර ආක්‍රමණශීලීත්වයේ සහ දේශීය මර්දනයේ ව්‍යාපාරයක් සඳහා වූ සර්වකාර්ය සාධක (කෝකටත් තෛලය) නිදහසට කරුණ බවට පත් විය. මෙම ක්‍රියාමාර්ග දිගු කලක් තිස්සේ සූදානම් කර තිබූ – 9/11 මගින් සපයන ලද – සුදුසු නිදහසට කරුණක් ලැබෙන තෙක් පමණක් බලා සිටි ඒවා විය.

සති කිහිපයක් ඇතුළත, ඩිමොක්‍රටික් සහ රිපබ්ලිකන් පක්ෂවල ඒකමතික ස්වභාවයේ සහයෝගය ඇතිව, 9/11 ප්‍රහාරයට වගකිවයුත්තන්ට එරෙහිව මිලිටරි බලය භාවිත කිරීමේ බලය පැවරීමේ පනත (Authorization for the Use of Military Force – AUMF) කොංග්‍රස් මණ්ඩලය විසින් සම්මත කරන ලදී. ඔසාමා බින් ලාඩන්ගේ ප්‍රධාන කඳවුර පිහිටා තිබූ ඇෆ්ගනිස්ථානය ආක්‍රමණය කිරීමේ පදනම ලෙස බුෂ් පරිපාලනය විසින් එය ප්‍රථමයෙන් යොදා ගන්නා ලදී. කෙසේ වෙතත්, ඩිමොක්‍රටික් සහ රිපබ්ලිකන් පරිපාලනයන් විසින්, පාකිස්ථානයේ සිට සිරියාව , ලිබියාව සහ උතුරු අප්‍රිකාව පුරා ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර සහ විශේෂ බලකා ප්‍රහාර ඇතුළුව අවම වශයෙන් රටවල් 22 ක තවදුරටත් හමුදා මෙහෙයුම් සඳහා වූ පදනම ලෙස AUMF නැවත නැවතත් යොදා ගන්නා ලදී. බින් ලාඩන් ඝාතනය කර වසර 15 කට පසුවත් එය අදටත් බලාත්මකව පවතී. මේ අතර, වොෂින්ටනයේ ප්‍රතිපත්තියට ගැලපෙන විට, අල්-කයිඩා සංවිධානයට පැහැදිලිවම සම්බන්ධ සිරියානු පාලන තන්ත්‍රයක්, එක්සත් ජනපද විදේශ ප්‍රතිපත්ති ඉලක්කවලට සේවය කිරීමට එකඟ වන විට මිත්‍රයෙකු ලෙස සාදරයෙන් පිළිගනු ලැබේ.

ඉරාක යුද්ධය සඳහා නීතිමය පදනම වෙනම AUMF එකක් වූ අතර, දෙවන යුද යෝජනාව ලබා ගැනීමේ එක් පදනමක් ලෙස බුෂ් පරිපාලනය සදාම් හුසේන් සහ අල්-කයිඩා අතර  නොපවතින සම්බන්ධතාවයක් (සැබවින්ම ඔවුන් තදබල සතුරන් විය) උපුටා දැක්වීය. අනෙක් බොරුව වූයේ ඉරාකය සතුව “මහා විනාශකාරී ආයුධ (weapons of mass destruction)” ඇති බවත්, එක්සත් ජනපදයට එරෙහිව භාවිත කිරීම සඳහා අල්-කයිඩාවට පරමාණුක බෝම්බයක් සැපයිය හැකි බවත්ය. ඉරාකය එක්සත් ජනපදයට තර්ජනයක් බවට සාක්ෂි අවශ්‍ය බව ප්‍රතික්ෂේප කරමින් බුෂ්ගේ ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක කොන්ඩොලීසා රයිස් (Condoleezza Rice) 2002 දී ප්‍රකාශ කළ පරිදි: “දුම් පිටවන තුවක්කුව (smoking gun) හතු පිපෙන ආකාරයේ පරමාණුක වලාකුළක් (mushroom cloud) වෙනවාට අප කැමති නැත.”

දේශීය වශයෙන්, 9/11 හි බලපෑම සමහර විට ඊටත් වඩා විශාල විය. දැවැන්ත මට්ටමේ අභ්‍යන්තර හමුදා-පොලිස් ක්‍රියාමාර්ග සමඟ රට යුද තත්ත්වයකට පත් කරන ලදී. කොංග්‍රස් මණ්ඩලය විසින් පේට්‍රියට් පනත (Patriot Act) නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේදී 357 ට 66 ක් ලෙසද, සෙනෙට් මණ්ඩලයේදී 98 ට එකක් ලෙසද සම්මත කරන ලදී.

නියෝජිතායතන 22 ක් ඒකාබද්ධ කරමින් සහ ට්‍රම්ප්ගේ පොලිස්-රාජ්‍ය මෙහෙයුම්වල පෙරමුණ බවට පත්ව ඇති අලුතින් පිහිටුවන ලද ආගමන සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ඒකකය (Immigration and Customs Enforcement – ICE) ඇතුළත් කරමින්, මාතෘභූමි ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව (Department of Homeland Security) නමැති අලුත් ෆෙඩරල් දෙපාර්තමේන්තුවක් සාදන ලදී. ලොව පුරා පිහිටි රහසිගත සීඅයිඒ (CIA) බන්ධනාගාරවල මෙන්ම කියුබාවේ ගුවන්තනාමෝ බේ (Guantanamo Bay) හි පිහිටි එක්සත් ජනපද නාවික හමුදා කඳවුරේ ප්‍රධාන රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයේ ද වධහිංසා පැමිණවීම සම්මත පුරුද්දක් බවට පත් විය. “තවත් 9/11 ක්” වැළැක්වීමේ නාමයෙන් සිරකරුවන්ට වතුරෙන් වධදීමේ (waterboarding-හිස පහතට සිටිනසේ ලෑල්ලක සිරුර ගැට ගසා නාසය සහ කටට වතුර වත් කරමින් ගිලෙන සෙයක් දැනීමට සැලැස්වීම) ක්‍රමය සාධාරණීකරණය කරමින් අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (Justice Department) සටහන් නිකුත් විය.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය “ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධයේ” පූර්ණ පාර්ශ්වකරුවෙකු වූ අතර, බුෂ්ගේ යුද්ධ සඳහා අරමුදල් සැපයීමට නැවත නැවතත් ඡන්දය දුන් අතර, පසුව එක්සත් ජනපද-නැටෝ ලිබියානු බෝම්බ හෙලීම සහ සිරියාවේ සහ යේමනයේ එක්සත් ජනපද අනුග්‍රහය ලත් යුද්ධ ආරම්භ කළ ඔබාමා යටතේ ඒවා පවත්වාගෙන යමින් තවදුරටත් පුළුල් කළේය. නීතිමය ක්‍රියාපටිපාටියකින් තොරව එක්සත් ජනපද පුරවැසියන් ඇතුළු පුද්ගලයන් ඩ්‍රෝන මිසයිල මගින් ඝාතනය කිරීම සඳහා නීතිමය පදනම සකස් කළේ ද, එක්සත් ජනපද යුද අපරාධ සහ නීති විරෝධී මහජන පිළිබද ඔත්තු බැලීම හෙළිදරව් කළ චෙල්සී මැනින්ග් (Chelsea Manning) සහ එඩ්වඩ් ස්නෝඩන් (Edward Snowden) වැනි ධෛර්ය සම්පන්න තොරතුරු හෙළිදරව් කරන්නන්ට (whistleblowers) හිංසා පීඩා කිරීමට පෙරමුණ ගත්තේ ද ඔබාමාගේ නීතිපති එරික් හෝල්ඩර් (Eric Holder) විසිනි.

සංගත (සමාගම්) මාධ්‍ය ජාත්‍යන්තර නීතියට සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට එල්ල වූ ප්‍රහාරවල උද්‍යෝගිමත් අනුගාමිකයන් විය. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ ලිබරල්වාදයේ ප්‍රධාන ප්‍රකාශකයා වූ නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් පෙරමුණ ගනිමින්, මාධ්‍ය ස්වාධීනත්වයේ සෑම අංශුවක්ම අතහැර දමන ලදී.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ භූමිකාව කෝපරේට් මාධ්‍යවල යටත්වීමට වඩාත්ම තියුණු ලෙස වෙනස් විය. ප්‍රහාර එල්ල වූ දින සිටම, WSWS ඒවා පතිගාමී මහා ඝාතන ක්‍රියා ලෙස හෙළා දුටු අතර, දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සැලසුම් කරන ලද මිලිටරි ප්‍රහාර සහ දේශීය වශයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතීන් විනාශ කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදය විසින් ඒවා යොදා ගනු ඇතැයි අනතුරු ඇඟවීය.

මාධ්‍ය සහ රජය එකතු වී සිදු කළ වසන් කිරීම් හමුවේ වුවද මතුවූ සියලු සාක්ෂි අපි ප්‍රවේශමෙන් විශ්ලේෂණය කළ අතර, ඩිමොක්‍රටිකයන් සහ රෙපබ්ලිකානුවන් යන දෙපිරිසම වැළඳගත් යුද්ධයේ සහ මර්දනයේ වැඩපිළිවෙලට එරෙහිව කම්කරු පන්තිය බලමුලු ගැන්වීමට සටන් කළෙමු. අල්-කයිඩා මහා ඝාතනය අගය කළ සුළු-ධනපති වමේ (petty-bourgeois left) කොටස්වල ජනප්‍රියවාදී ප්‍රකාශ (demagogy) අපි ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, ප්‍රහාරයෙන් දින දහයකට පසු, “ව්‍යාජ සමාජවාදයේ එක් ආකාරයක්, එනම් නරුමයන්ගේ සහ මෝඩයන්ගේ ව්‍යාජ ‘අධිරාජ්‍යවාදී විරෝධය’” ගැන ලියා තැබුවෙමු.

මිලිටරි ආක්‍රමණ, මහා පරිමාණ රඳවා තබා ගැනීම් සහ වධහිංසා පැමිණවීම් සාධාරණීකරණය කිරීමට සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරය යොදාගත් ලිබරල් විද්වතුන්ගේ සහ බුද්ධිමතුන්ගේ යටත්වීම අපි හෙළිදරව් කළෙමු. “අප සටන් කරන්නේ කුමක් සඳහාද (What We’re Fighting For)” ප්‍රකාශනයට අත්සන් තැබූ මහාචාර්යවරුන් හැට දෙනා ගැන WSWS මෙසේ ලීවේය: “මෙහි අඩංගු වන්නේ නොදැනුවත්කම හෝ අහිංසක කම නෙවෙයි, වංකභාවය සහ නරුමත්වයයි.”

9/11 සිට ගෙවී ගිය වසර 25 බොරු ප්‍රචාරණය අපකීර්තියට පත් කර ඇති අතර ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ගැඹුරු වන අර්බුදය පෙන්නුම් කර ඇත. ඇෆ්ගනිස්ථාන යුද්ධය විනාශයකින් කෙළවර වූ අතර, තලිබාන් (Taliban) සංවිධානය නැවත බලයට පැමිණීමෙන් අවසන් වූ වසර 20 ක ගැටුමකදී ඇෆ්ගන් ජාතිකයන් 100,000 කට වැඩි පිරිසක් මෙන්ම ඇමරිකානුවන් 6,000 ක් ද මිය ගියහ. ඉරාක යුද්ධය ඊටත් වඩා විශාල ලේ වැගිරීමක් වූ අතර, ඇමරිකානුවන් 7,000 කට අමතරව ඉරාක ජාතිකයින් මිලියන 1 ක් පමණ මිය ගියහ. එක්සත් ජනපදය දැන් ඉරානය සමඟ යුද්ධයක නියැලී සිටින අතර, ප්‍රහාරකයන්ගෙන් බහුතරයක් සැපයූ සහ ඔවුන්ගෙන් සමහරෙකුට මූල්‍යමය වශයෙන් පවා ආධාර කළ සෞදි අරාබිය, වොෂින්ටනය සමඟ ඊටත් වඩා සමීප සබඳතා පවත්වාගෙන යයි.

9/11 සඳහා එහි ප්‍රතිචාරය මගින් ඇමරිකානු පාලක පන්තිය තුළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වූ කිසිදු සහයෝගයක් නොමැති බව හෙළි විය. එතැන් සිට, අභ්‍යන්තර පොලිස් බලතල දැඩි කිරීම — නිරීක්ෂණය‍‍/ඔත්තු බැලීම, පොලිස් ඝාතන, මහා පරිමාණ රඳවා තබා ගැනීම් — පිම්මේ වර්ධනය වී ඇත. එවැනි තවත් ප්‍රහාරයක් සිදුවුවහොත් — නැතහොත් හිට්ලර්ගේ රයිච්ස්ටැග් ගින්න (Reichstag fire) ආකෘතියෙන් වේදිකාගත කළහොත් — ධනපති රාජ්‍යයේ ප්‍රතිචාරය ඊටත් වඩා පාලනයකින් තොර වනු ඇත. වීදිවල හමුදාව යෙදවීම, මහා පරිමාණ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ පූර්ණ පරිමාණයේ පොලිස්-රාජ්‍ය ක්‍රමවේද ක්‍රියාත්මක වනු ඇත.

නමුත් කම්කරු පන්තිය ද තිත්ත පාඩම් ඉගෙන ගෙන ඇත. බුෂ්, ඔබාමා, ට්‍රම්ප්, බයිඩන්  සහ දැන් නැවතත් ට්‍රම්ප් විසින් ගෙනයනු ලබන “නිමක් නැති යුද්ධ (forever wars)” සඳහා කිසිදු සහයෝගයක් නැත. මිලිටරි-බුද්ධි යාන්ත්‍රණයේ සහ එහි මාධ්‍ය ප්‍රකාශකයන්ගේ යුද හිතකාමී ප්‍රචාරයන් සැලකිය යුතු ලෙස ගන්නේ ස්වල්ප දෙනෙකි. පොලිසිය විසින් ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ් (George Floyd) ඝාතනය කිරීම 2020 දී දැවැන්ත මහජන විරෝධතාවලට හේතු විය. නැවත පිහිටුවන ලද ට්‍රම්ප් පරිපාලනය, “රජවරු එපා (No Kings)” විරෝධතාවලදී, එක්සත් ජනපද ඉතිහාසයේ විශාලතම විපක්ෂ විරෝධතාවලට මුහුණ දී ඇත. කම්කරුවන් වැඩි වැඩියෙන් පන්ති සටන් ක්‍රම වෙත යොමු වෙමින් සිටින අතර, එහිදී ඔවුන්ට වහාම වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණයේ විරෝධයට මුහුණ දීමට සිදු වේ.

දැන් පවතින කාර්යය වන්නේ ගෙවී ගිය සියවසෙන් කාලයක — සහ ඊට වැඩි කාලයක — දේශපාලන පාඩම් උකහා ගැනීම සහ ඩිමොක්‍රටික් සහ රිපබ්ලිකන් යන දෙපිරිසම ඇතුළත් මහා සමාගම් පක්ෂවලින් දේශපාලනිකව වෙන්වීම මත පදනම්ව, විප්ලවවාදී සමාජවාදී වැඩපිළිවෙලක් ඉදිරියට ගනිමින් ධනපති ක්‍රමයට එරෙහිව කම්කරු පන්තියේ බලවත් මහා ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීමයි.

සැප්තැම්බර් 11, එහි මූලාරම්භය සහ එහි ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ වාර්තා එකතු කර ඇති, මෙම ප්‍රකාශනය සමඟ ඇති ප්‍රදර්ශනය අධ්‍යයනය කරන ලෙස අපි සියලුම පාඨකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමු. එමෙන්ම මෙරිං බුක්ස් (Mehring Books) වෙතින් ලබාගත හැකි, 1990 පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයෙන් ආරම්භ වූ යුද ව්‍යාපාරය තුළ මෙම ප්‍රහාර පිහිටුවා විග්‍රහ කරන ඩේවිඩ් නොර්ත්ගේ ශතවර්ෂ කාලක් පුරා යුද්ධ: ගෝලීය අධිපත්‍යය සඳහා එක්සත් ජනපදයේ තල්ලුව 1990-2016 (David North’s A Quarter Century of War: The US Drive for Global Hegemony 1990-2016) ග්‍රන්ථය මිලදී ගන්නා ලෙස ද අපි පාඨකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමු.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි]

සැප්තැම්බර් 11 ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් වසර 25 ක් Read More »

Bogdan

බොග්ඩාන් සයිරොටියුක් වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කරන ලෙස බලකර සිටිමු: ෆැසිස්ට් තීන්දුව අහෝසි කරනු!

මෙම ප්‍රකාශය theSocialist.lk වෙබ් අඩවියේ 2026 අගෝස්තු 24 දින ඉංග්‍රීසි බසින් පළ කෙරුණි. 

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia – SLLA) ප්‍රකාශනය 

පර්වොමයිස්ක් නගර දිස්ත්‍රික් උසාවිය (inbox@pm.mk.court.gov.ua) සහ මයිකොලයිව් අභියාචනා උසාවිය (inbox@mka.court.gov.ua) වෙත යවන ලද අතර, එහි පිටපතක් ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (World Socialist Web Site – freebogdan@wsws.org) වෙත යවන ලදී.

Bogdan
බොග්ඩාන් සයිරොටියුක්, 2023 අප්‍රේල්

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ (International Committee of the Fourth International – ICFI) ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී ඉදිරිදර්ශනය සමග සහයෝගීතාවයෙන්, දකුණු ආසියාවේ විප්ලවවාදී නායකත්වය ගොඩනැගීම සඳහා කම්කරු පන්තිය සහ තරුණයින් අතර සටන් වදින ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia – SLLA), රුසියාවට එරෙහි එජා-නැටෝ (US-NATO) යුද්ධයට එරෙහිවූවෙකු, බොල්ෂෙවික්-ලෙනින්වාදීන්ගේ තරුන රැකවල හි (Young Guard of Bolshevik-Leninists) නායකත්ව සාමාජිකයෙකු සහ 27 හැවිරිදි යුක්‍රේනියානු සමාජවාදියෙකු වන බොග්ඩාන් සයිරොටියුක්ට (Bogdan Syrotiuk) “යුද නීතිය යටතේ රාජ්‍ය ද්‍රෝහී වීම” යන චෝදනාව මත වසර 15 ක සිරදඬුවමක් නියම කරමින් 2026 අගෝස්තු 10 වන දින නිකොලෙව් කලාපයේ දිස්ත්‍රික් උසාවියක් විසින් දෙන ලද ෆැසිස්ට් තීන්දුව දැඩි ලෙස හෙළා දකී. මෙම තීන්දුව වහාම අහෝසි කරන ලෙසත් බොග්ඩාන් කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කරන ලෙසත් අපි බලකර සිටිමු.

රුසියානු රාජ්‍යයේ නියෝජිතයෙකු බවට වූ පදනම් විරහිත චෝදනාව මත 2024 අප්‍රේල් 25 වන දින යුක්‍රේන ආරක්ෂක සේවය (Security Service of Ukraine) විසින් බොග්ඩාන් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් ගතවී ඇතත්, එම චෝදනාව සඳහා කිසිදු සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් කර නොමැත. ඇත්ත වශයෙන්ම උසාවිය හමුවේ තබන ලද්දේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (World Socialist Web Site) පළවූ ලිපි හයක් සහ 2023 මැයි දින කථාවක් වන “රුසියාවේ සහ යුක්‍රේනයේ කම්කරු පන්තියේ එක්සත්කම සඳහා!” යන්නයි. මෙම ලේඛන මගින් පුටින් පාලනය විසින් ආරම්භ කරන ලද සහ එජා-නැටෝ (US-NATO) ප්‍රොක්සි ගැටුමක් ලෙස ගෙනයනු ලබන යුද්ධයට එරෙහිව යුක්‍රේනියානු සහ රුසියානු කම්කරුවන්ගේ ජාත්‍යන්තර එක්සත්කම කැඳවුම් කරන ලදී; නාසි සහකාරක ස්ටෙපාන් බන්ඩෙරා (Stepan Bandera), යුක්‍රේන ජාතිකවාදීන්ගේ සංවිධානය (Organization of Ukrainian Nationalists – OUN) සහ වෆෙන්-එස්එස් ගැලීසියා බළකාය (Waffen-SS Galicia Division) සෙලෙන්ස්කි ආණ්ඩුව විසින් පුනරුත්ථාපනය කිරීම ඒවායින් හෙළිදරව් කරන ලදී; තවද යුක්‍රේනය තුළ මැතිවරණ සහ විපක්ෂ දේශපාලනය අහෝසි කිරීම ලේඛනගත කරන ලදී. මෙයින් කිසිවක් අබමල් රේණුවක හෝ අර්ථයක් දරා සිටින කිසිදු නෛතික ප්‍රමිතියක් යටතේ රාජ්‍ය ද්‍රෝහීකමක් නොවේ. එය යුක්‍රේනය ද අත්සන් කර ඇති මානව හිමිකම් පිළිබඳ යුරෝපීය සම්මුතියේ (European Convention on Human Rights) 10 වැනි වගන්තිය මගින් ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස ආරක්ෂා කර ඇති දේශපාලන ප්‍රකාශනයකි.

රාජ්‍යයේම අධිකරණ වෛද්‍ය ආයතනවලට පවා මෙම නඩුව පවත්වාගෙන යාමට නොහැකි විය. ප්‍රබල යුක්‍රේනියානු අපරාධ විද්‍යාඥයෙකු වන යූරි ඉර්කින්ගේ (Yuri Irkhin) පිටු 65 ක වාර්තාවකින් බොග්ඩාන්ගේ ලේඛනවල රුසියානු ආක්‍රමණය සඳහා වූ ප්‍රචාරණයකට සමාන වන කිසිවක් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. වෙනස් ප්‍රතිඵලයක් බලාපොරොත්තුවෙන් උසාවිය විසින් රාජ්‍යය මෙහෙයවන ලද දෙවන පරීක්ෂණයක් නියෝග කළ විට, එම ආයතනයට පවා, ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීමේ කැඳවුමක්, බලය අල්ලා ගැනීමේ උපදේශනයක් හෝ යුක්‍රේනයේ දේශසීමා වෙනස් කිරීමට සහය දැක්වීමක් හඳුනා ගැනීමට නොහැකි විය. උසාවිය තමන්ගේම විශේෂඥයන් නොසලකා හැරියේය. එය විත්තිය නොසලකා හැරියේය. එය නීතිය නොසලකා හැරියේය. අගෝස්තු 10 වන දින නිකුත් කරන ලද්දේ අධිකරණ තීන්දුවක් නොව සෙලෙන්ස්කි පාලනයේ දේශපාලන නියෝගයකි – බොග්ඩාන්ගේ ස්ථාවරයන්ගේ “සාමාජික වශයෙන් අන්තරායකාරී ප්‍රතිවිපාක” උපුටා දක්වන නඩු තීන්දුවෙන්ම අර්ධ වශයෙන් පිළිගන්නා පරිදි – එය කිසිදු ඔත්තු බැලීමේ ක්‍රියාවක් ඉලක්ක කරගත් එකක් නොව, යුක්‍රේනියානු කම්කරුවන් සහ සෙබළුන් අතර යුද විරෝධී හැඟීම් වර්ධනය වීම ඉලක්ක කරගත් එකකි. 2025 දී සිදු කරන ලද මත විමසුමකට අනුව යුක්‍රේනියානුවන්ගෙන් සියයට 69 ක් යුද්ධය සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් අවසන් කිරීමට පක්ෂපාතී වූ අතර – එය 2022 ට සාපේක්ෂව සම්පූර්ණ ආපසු හැරීමකි – ආක්‍රමණය ආරම්භ වූ තැන් සිට හමුදාව හැරයාම සම්බන්ධයෙන් යුක්‍රේනියානු සෙබළුන්ට එරෙහිව අපරාධ නඩු 300,000 කට වඩා විවෘත කර ඇත. සෙලෙන්ස්කි ඒකාධිපතිත්වය බොග්ඩාන් සයිරොටියුක් සිරගත කිරීම තුළින් මර්දනය කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ පහළින් මතුවන මෙම වැඩෙන කැරලි ගැසීම මිස මොස්කව් වෙතින් එල්ල වන කිසිදු තර්ජනයක් නොවේ.

මෙම තීන්දුව ලබා දී ඇති පාලන තන්ත්‍රයේ ස්වභාවය පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කළ යුතුය. වොලොඩිමියර් සෙලෙන්ස්කිගේ ජනාධිපති ධුර කාලය 2024 මැයි මාසයෙන් අවසන් විය. වසර දෙකකට පසුවත්, ඔහු අද පාලනය කරන්නේ අධිකාරී නියෝග මගින්, යුධ නීතිය යටතේ, මැතිවරණ දින නියමයක් නොමැතිව අත්හිටුවමිනි. 2015 සිට කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සහ සංකේත තහනම් කර ඇත. 2022 දී ආණ්ඩුව විසින් විපක්ෂ දේශපාලන පක්ෂ එකකොළහක වැඩකටයුතු අත්හිටුවන ලද අතර, පසුව පාර්ලිමේන්තුවේ විශාලතම විපක්ෂ කන්ඩායම මුළුමනින්ම තහනම් කරන ලදී. 2024 ජූනි මාසයේ සිට ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (World Socialist Web Site) යුක්‍රේනය තුළ අවුරා ඇත. යුක්‍රේනයේ රාජ්‍ය ද්‍රෝහී සහ සහයෝගිතා (collaboration) පනත් යටතේ අපරාධ නඩු 20,000 ක් පමණ විවෘත කර ඇති අතර, එම නීති අන්තරායකාරී ලෙස පුළුල් හා අපැහැදිලි බව හියුමන් රයිට්ස් වොච් (Human Rights Watch) සංවිධානය විස්තර කර ඇත. අත්පත් කරගත් ප්‍රදේශවල හදිසි සේවා, ඉදිකිරීම් සහ කසල ඉවත් කිරීමේ කටයුතු කළ පුද්ගලයන් පවා රාජ්‍ය ද්‍රෝහීන් ලෙස නඩු පවරා ඇත. යුක්‍රේන අත්අඩංගුවේ පසුවන්නන්ට වධහිංසා පැමිණවීම සහ පීඩා කිරීම සම්බන්ධයෙන් දිගටම ලේඛනගත කරන බව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලය 2025 සැප්තැම්බර් වාර්තා කළේය. යුරෝපීය මණ්ඩලයේ වධහිංසා විරෝධී කමිටුව විසින් යුක්‍රේන පූර්ව නඩු-විභාග පහසුකම්වල (remand prisons) තත්ත්වය අමානුෂික හා පහත් තත්ත්වයක පැවතිය හැකි බව විස්තර කර ඇත. අත්අඩංගුවට ගන්නා අවස්ථාව වන විටත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වය දුර්වලව පැවති, වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ හදිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර අහිමි කර ඇති විත්තිකරුවෙකුට මෙම පද්ධතිය තුළ වසර පහලොසක සිරදඬුවමක් නියම කිරීම යනු ක්‍රමයෙන් මරණයට පත්කිරීමේ දඬුවමකට නොඅඩු දෙයකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ වෙසෙන අපට මෙම පාලන ක්‍රමය හඳුනා ගැනීමට කිසිදු අපහසුවක් නැත, මන්ද අපද මෙහි විවිධ රූපයන් හරහා ජීවත් වී ඇති බැවිනි. ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යය “ජාතික ආරක්ෂාව” නාමයෙන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ වාර්ගික සිවිල් යුද්ධයක් ගෙන ගිය අතර, විපක්ෂ වීම අපරාධයක් කිරීමට, නඩු විභාගයකින් තොරව සැකකරුවන් රඳවා තබා ගැනීමට සහ යුද්ධයේ අවසාන අදියරේදී දෙමළ ජනතාවට එරෙහිව මහා පරිමාණ අපරාධ සිදු කිරීමට ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (Prevention of Terrorism Act) වැනි නීති භාවිතා කළ අතර රාජ්‍යය සහ එහි ක්ෂමාලාපකයන් අදටත් එම අපරාධ සිදුකළ බව ප්‍රතික්ෂේප කරති. මෙම ඉතිහාසයෙන් බිඳී යාමක් පොරොන්දු වෙමින් බලයට පත් වූ දිසානායක නායකත්වය දෙන ජේවීපී-එන්පීපී (JVP-NPP) ආණ්ඩුව, ඒ වෙනුවට තමන්ගේ පූර්වගාමීන්ගෙන් උරුම වූ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) නියෝග කළ කප්පාදු වැඩසටහන තවදුරටත් ගැඹුරු කර ඇති අතර, රාජ්‍යයේ මර්දනකාරී යන්ත්‍රණය බොහෝ දුරට එලෙසම පවත්වා ගෙන යමින් කම්කරුවන්ගේ, වතු කම්කරුවන්ගේ, ශිෂ්‍යයන්ගේ සහ දෙමළ හා මුස්ලිම් සුළුතරයන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී හා සාමාජික අයිතිවාසිකම් තවදුරටත් මර්දනය කරමින් සිටී. ඉන්දියාවේ හින්දුත්ව (Hindutva) වාර්ගික-ජාතිකවාදී ව්‍යාපෘතියේ සිට කලාපයේ වෙනත් ස්ථානවල මිලිටරි හා සිවිල් ඒකාධිපතිවාදය දක්වා මුළු දකුණු ආසියාව පුරාම, පාලක පන්ති ගැඹුරු වන ආර්ථික අර්බුදයට සහ මහජන සමාජ විරෝධයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ සහන ලබා දීමෙන් නොව, වාමාංශික සහ යුද විරෝධී දේශපාලනය අපරාධයක් බවට පත් කිරීමෙනි. බොග්ඩාන් සයිරොටියුක්ට හිංසා පීඩා කිරීම යනු එහි අවසාන, අධිරාජ්‍යවාදී අදියරේ පවතින ධනපති ක්‍රමයේ ලෝක ප්‍රවණතාවයක තියුණු ප්‍රකාශනයකි: යුද්ධය සහ අගහිඟකම්, පහළින් මැඩපැවැත්විය නොහැකි විරෝධයක් ජනනය කරන විට, සෑම තැනකම පාලක පන්ති ඒකාධිපතිත්වයට අත පොවයි.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ වචන වලින් පැවසුවහොත්, වඩාත්ම මූලික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් කෙරෙහි තමන්ගේ ෆැසිස්ට් අවඥාව මේ වන විටත් පෙන්නුම් කර ඇති අධිකරණ පද්ධතියක අභිමතයට අත්හැර දැමීමට හෝ බොග්ඩාන් සයිරොටියුක්ගේ නඩුව යුක්‍රේනයේ අභ්‍යන්තර කරුණක් ලෙස සැලකිය නොහැක්කේ එබැවිනි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ කම්කරු පන්තිය සහ තරුණයින් ඇතුළු සමස්ත ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියටම පරීක්ෂණයකි. මෙම යුද්ධය පුරාම සෙලෙන්ස්කි පාලනය සන්නද්ධ කළ සහ මූල්‍යමය වශයෙන් පෝෂණය කළ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් – නේටෝ (NATO) බලවතුන් සහ ඔවුන්ගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් සමඟ ප්‍රධාන වශයෙන් එක්සත් ජනපදය – රුසියාව සමඟ සෘජු ගැටුමක් දෙසට සහ අවසානයේ ඉරානය, වෙනෙසුවේලාව, ලෙබනනය සහ ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ උණුසුම් ස්ථාන කරා දැනටමත් ස්පර්ශ වන පුළුල් ලැව්ගින්නක් දෙසට තීව්‍ර වන යුද්ධයක් සඳහා සෘජු දේශපාලන වගකීම දරයි. කියෙව්හි (Kyiv) මර්දනයට අරමුදල් සපයන අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ම අපගේම ආණ්ඩුවල කප්පාදු සහ මිලිටරිකරණ කොන්දේසි නියම කරන බැවින් සහ බොග්ඩාන් සයිරොටියුක් ආරක්ෂා කිරීම යනු කොළඹ, යාපනය, මුම්බායි, ඩකා, කරච්චි සහ මෙම කලාපයේ සෑම නගරයකම සිටින සමාජවාදීන්ට යුද්ධයට, වර්ගවාදයට සහ ධනපති සූරාකෑමට එරෙහිව කම්කරු පන්තිය සංවිධානය කිරීමේදී  සිරගත කිරීමේ  බියෙන් තොරවීමට ඇති අයිතිය ආරක්ෂා කිරීමෙන් වෙන් කළ නොහැකි බැවින්, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ මුළු දකුණු ආසියාවේම කම්කරුවන්ට මෙම සටන තුළ සෘජු පාර්ශවකාරීත්වයක් ඇත.

බොග්ඩාන් සයිරොටියුක් කළ එකම වරද සත්‍යය පැවසීමයි: එනම් මෙය අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයක් බව, යුක්‍රේනියානු සහ රුසියානු කම්කරුවන් තමන්ගේ පාලක පන්ති තුළ පොදු පන්ති සතුරෙකුට මුහුන දෙන බව සහ නාසි සහායකයින් ජාතික වීරයන් ලෙස සැමරීම ඓතිහාසික මතකයට එරෙහි අපරාධයක් බව පැවසීමයි. මේ සඳහා ඔහු වසර පහලොවක සිරදඬුවමකට මුහුණ දී සිටී. තදබදය, වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර නොලැබීම සහ අත්අඩංගුවේ පසුවන අතරතුර සිදුවන මරණ යුරෝපානු මණ්ඩලය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ලේඛනගත කර ඇති යුක්‍රේනයේ සිරගෙවල් පද්ධතිය තුළ වසර 15 ක දඬුවමක් යනු මරණ දඬුවමකි. අත්අඩංගුවට ගන්නා විටත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වය දුර්වලව පැවති බොග්ඩාන් හට වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ හදිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර අහිමි කර ඇත. ඔහු දියවැඩියාවෙන් සහ හෘද රෝගවලින් පෙළෙන අතර, සිරගෙදර පරිපාලනය විසින් දන්ත ප්‍රතිකාර ලබා දීම සිතාමතාම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම – ඔහුට එය දැඩි, නතර නොවන වේදනාවක් ඇති කර ඇත – ප්‍රතිකාර නොකළහොත් රුධිරය විෂ වීමට (sepsis) සහ මරණයට හේතු විය හැකි නිදන්ගත ආසාදන ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතී. ඔහු බන්ධනාගාරගතව සිටින සෑම දිනක්ම ඔහුගේ ජීවිතයට තර්ජනයකි.

පර්වොමයිස්ක් නගර දිස්ත්‍රික් උසාවියෙන් සහ මයිකොලයිව් අභියාචනා උසාවියෙන් අප ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම තීන්දුව ප්‍රමාදයකින් තොරව අහෝසි කරන ලෙසත් බොග්ඩාන් සයිරොටියුක් වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කිරීමට නියෝග කරන ලෙසත්ය. ශ්‍රී ලංකාවේ සහ සමස්ත දකුණු ආසියාවේම කම්කරුවන්, ශිෂ්‍යයන්, වෘත්තීය සමිති නායකයින්, නීතිඥයින්, බුද්ධිමතුන්, කලාකරුවන් සහ සියලුම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂකයින්ගෙන් අප ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම නඩුව තමන්ගේම කරගන්නා ලෙසයි: අප ඉල්ලා සිටින්නේ තමන්ගේ වෘත්තීය සමිති, සේවා ස්ථාන, විශ්ව විද්‍යාල සහ සංවිධානවල බොග්ඩාන්ගේ නිදහස ඉල්ලා යෝජනා සම්මත කරන ලෙසත්, හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (International Committee of the Fourth International) විසින් ගොඩනඟනු ලබන ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාරයට එකතු වන ලෙසත්ය.

තීන්දුව අහෝසි කරනු. බොග්ඩාන් සයිරොටියුක් වහා නිදහස් කරනු!

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී ඉදිරිදර්ශනය සමග සහයෝගීතාවයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (SLLA)

බොග්ඩාන් සයිරොටියුක් වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කරන ලෙස බලකර සිටිමු: ෆැසිස්ට් තීන්දුව අහෝසි කරනු! Read More »

Flood

නේපාල-චීන ගංවතුර, දේශගුණික විපර්යාසය සහ සමාජවාදය සඳහා වන අරගලය

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 අගෝස්තු 27 දින “The Nepal-China flood, climate change and the fight for socialism” යන හිසින් පළවූ බ්‍රයන් ඩයින් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

බදාද උදෑසන පැය කිහිපයක් ඇතුළත, ත්‍රිශූලී (Trishuli) සහ භෝටේ කෝෂි (Bhote Koshi) ගංගා ඔස්සේ කිලෝමීටර් 72ක (හැතැප්ම 45ක) භූමි භාගයක් පුරා ගලාගිය ජල සහ පාෂාණ කඳක්, නේපාලයේ රසුවා (Rasuwa) සහ නුවාකොට් (Nuwakot) දිස්ත්‍රික්කවල පිහිටි නගර දුසිම් ගණනක් විනාශ කරමින් සහ දැඩි ලෙස හානියට පත් කරමින් හදිසි ගංවතුර තත්ත්වයක් (flash flood) නිර්මාණය කළේය. එක් කලෙක මෙම කලාපයේ ප්‍රධාන වෙළඳ සහ සංචාරක මුරපොල වූ නේපාලය සහ ටිබෙටය අතර ගයිරොං වරාය (Gyirong Port) පිවිසුම සම්පූර්ණයෙන්ම අතුගා දැමීය.

නේපාලයේ අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 389 දෙනෙකු සහ චීනයේ 3 දෙනෙකු මියගොස් ඇති අතර, පිළිවෙලින් තවත් 910 දෙනෙකු සහ 558 දෙනෙකු අතුරුදහන් වී ඇති බව බලධාරීන් තහවුරු කර ඇත. ජලවිද්‍යාඥයින් (hydrologists) විසින් “දියර කොන්ක්‍රීට්” ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මෙම ජල පහරින් බේරී පලා යාමට උත්සාහ කරන මිනිසුන්ගේ අතිශය ඛේදජනක වීඩියෝ දර්ශන රැසක් සමාජ මාධ්‍ය වෙත එක්වී ඇති අතර, බොහෝ දෙනෙක් ඛේදනීය ලෙස මියගොස් ඇත.

“අද උදෑසන වන තෙක්ම මෙහි වටපිටාව ඉතා අලංකාරව තිබුණා… එතන ජල විදුලි බලාගාරයක් සහ කර්මාන්තශාලාවක් තිබුණා. ඒ සියල්ල ගසාගෙන ගිහින්,” යනුවෙන් නුවාකොට්හි බෙත්‍රාවතී (Betrawati) නගරයේ සෞඛ්‍ය සේවකයෙකු වන රාජේන්ද්‍ර පවුඩෙල් (Rajendra Poudel) බ්‍රහස්පතින්දා අල් ජසීරා (Al Jazeera) පුවත් සේවයට පැවසීය. “මේක ඉතා ඛේදජනක සිදුවීමක්; මට කියන්න වචන නැහැ.”

2026 අගෝස්තු 26 වන බදාදා, නේපාලයේ නුවාකොට් දිස්ත්‍රික්කයේ ත්‍රිශුලි ගඟ දිගේ හදිසි ගංවතුරකට ගොදුරු වූ අයෙකු ආරක්ෂිත ස්ථානයකට රැගෙන යාමට ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් පස් කපන යන්ත්‍රයක් භාවිතා කරයි. [AP ඡායාරූපය/නිරංජන් ශ්‍රෙස්තා]

Flood
2026 අගෝස්තු 26 වන බදාදා, නේපාලයේ නුවාකොට් දිස්ත්‍රික්කයේ ත්‍රිශුලි ගඟ දිගේ හදිසි ගංවතුරකට ගොදුරු වූ අයෙකු ආරක්ෂිත ස්ථානයකට රැගෙන යාමට ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් පස් කපන යන්ත්‍රයක් භාවිතා කරයි. [AP ඡායාරූපය/නිරංජන් ශ්‍රෙස්තා]

මෙම ගංවතුරින් රසුවාහි ටිමූරේ (Timure) සහ ස්‍යාපෲ බේසි (Syapru Besi) මෙන්ම නුවාකොට්හි බෙත්‍රාවතී (Betrawati) යන ගම්මාන රැසක් පස්වලින් යටවූ අතර, අවම වශයෙන් පාලම් 19ක් සහ කිලෝමීටර් 40ක පමණ (හැතැප්ම 25ක) මාර්ග විනාශ විය. මෙගාවොට් 430ක විදුලි උත්පාදන ධාරිතාවක් අක්‍රිය වී ඇති බව නේපාල විදුලිබල මණ්ඩලය තක්සේරු කළේය. නායයෑමේ කඩා වැටුණු පස් කන්දට පිටුපසින් එක්රැස් වන නව විලක් එම බැම්ම පුපුරා ගොස්, එම නිම්නය ඔස්සේම දෙවන ගංවතුර රළක් පැමිණීමේ අවදානමක් පවතින බවට චීන බලධාරීන් බ්‍රහස්පතින්දා අනතුරු ඇඟවීය.

භූමිකම්පා විද්‍යාත්මක දත්තවලට අනුව, මෙම ව්‍යසනයට ආසන්නතම හේතුව වී ඇත්තේ ටිබෙටයේ හිම කඳු සහිත බෑවුමකින් අයිස් සහ පාෂාණ තට්ටුවක් කඩාගෙන වැටීමයි. එය ජර්මනියේ සහ එක්සත් ජනපද භූ විද්‍යාත්මක සමීක්ෂණ ආයතනයේ (United States Geological Survey) රිච්ටර් මාපකයේ 5.2ක ප්‍රමාණයේ භූමිකම්පා සිදුවීමක් ලෙස සටහන් වන තරම් හිමධාවයක් (විශාල හිම කඩා වැටීමක් – avalanche) විය. කෙසේ වෙතත්, මෙයින් නිර්මාණය වී ඇති සමාජ ව්‍යසනය, දේශගුණික විපර්යාසය නැවැත්වීමට හෝ නියත ලෙස නියමිත මාරාන්තික ප්‍රතිවිපාක සඳහා සිය ජනතාව සූදානම් කිරීමට ලෝකයේ ධනපති ආණ්ඩු දක්වන ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ නවතම ප්‍රතිඵලයයි.

ගංවතුරට ලක්වූ නේපාලය සහ ටිබෙට් සීමාව ඇතුළුව හිමාලය වැනි උස් භූමි ප්‍රදේශ පිළිබඳ කෙරුණු අධ්‍යයනයන්ගෙන් වසර ගණනාවක සිට පෙනී ගොස් ඇත්තේ, එවැනි ප්‍රදේශ ගෝලීය උණුසුම් වීමට (global warming) විශේෂයෙන් ගොදුරු විය හැකි බවයි. සුළු උණුසුම් වීමකදී පවා හිම දියවන අතර, නිරාවරණය වන පාෂාණ මගින් වැඩි සූර්යාලෝකයක් අවශෝෂණය කරගනිමින් තවදුරටත් උණුසුම් වීම වැඩි කරයි. එය නැවතත් හිම දියවීම වේගවත් කරමින් ධනාත්මක ප්‍රතිපෝෂණ චක්‍රයක් (positive feedback loop) නිර්මාණය කරයි.

අන්තර්-රාජ්‍ය විද්‍යාත්මක ආයතනයක් වන ඒකාබද්ධ කඳුකර සංවර්ධනය සඳහා වන ජාත්‍යන්තර මධ්‍යස්ථානය (International Centre for Integrated Mountain Development – ICIMOD) 2023 දී වාර්තා කළේ, ඊට පෙර දශකයට වඩා 2011-2020 කාලය තුළ හිමාලයානු ග්ලැසියර සියයට 65ක වේගයෙන් අතුරුදහන් වූ බවයි. මෙයට පෙර වසරේ මාර්තු මාසයේදී ICIMOD වෙතින් නිකුත් වූ සමාන අධ්‍යයනයකින් නිගමනය වූයේ, හිමාලයානු ග්ලැසියරවල අයිස් ක්ෂය වීමේ සීඝ්‍රතාව 2000 වසරේ පැවැති අගය මෙන් දෙගුණයකින් වැඩි වී ඇති බවයි. “මෙය ඈත අනාගතයේ ඇතිවන ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි; සෑම ග්‍රීෂ්ම ඍතුවකම සහ මෝසම් කාලයකදීම අලුත් ව්‍යසනයන් නිර්මාණය කරමින් සැබෑ ලෙසම අප ඉදිරියේ තථ්‍ය කාලිනව   දිගහැරෙන අර්බුදයක්” යනුවෙන් එම වාර්තාව අනතුරු ඇඟවූයේ මීට මාස පහකට පෙරය.

දේශගුණික අර්බුදයේ මෙම නිශ්චිත පැත්ත සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ ආණ්ඩුවල ප්‍රතිචාරය ඉතා නොගැණිය හැකි නැතහොත් ඉතා සුළු එකක් වී ඇත. ග්ලැසියර ගංවතුරෙන් නේපාල ජාතිකයන් මිලියන 2.4ක් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, අධි අවදානම් සහිත වැව් හතරක් සිඳවීම සහ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධති සෑදීම ඇතුළත් වැඩසටහනක් 2025 ජූලි මාසයේදී හරිත දේශගුණික අරමුදල (Green Climate Fund – GCF) විසින් අනුමත කරන ලදී. වසර හතක් සඳහා මෙම ව්‍යාපෘතියේ අයවැය ඩොලර් මිලියන 49.9කි. එය එක්සත් ජනපද නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ජනවාරි මාසයේදී සම්මත කළ ඩොලර් බිලියන 839ක විසර්ජන පනතේ අනුපාතික වේගයට අනුව, එ.ජ. මිලිටරි වියදම් වලින් විනාඩි 30ක පමණ ප්‍රමාණයකි.

දේශගුණික විපර්යාසයට එරෙහිව සටන් කිරීමේ අනෙකුත් සෑම පියවරක්ම ද ඒ හා සමානව නිශ්ඵල වී ඇත්තේ, ඒවා සංගත (corporate) ලාභ ලැබීමේ ධාවනයට සහ වේගවත් වන යුද්ධය කරා හරවා යැවෙන සම්පත් භාවිතයට යටත් කර ඇති බැවිනි. ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය ජනවාරි 27 වන දින පැරිස් සම්මුතියෙන් (Paris Accord) ඉවත් වූ අතර, පෙබරවාරි 12 වන දින හරිතාගාර වායු (greenhouse gases) පිළිබඳ පරිසර සංරක්ෂණ නියෝජිතායතනයේ (Environmental Protection Agency – EPA) තීරණය අවලංගු කරමින්, එය “එ.ජ. ඉතිහාසයේ විශාලතම නිර්නියාමන ක්‍රියාව” (deregulatory ) ලෙස උදම් ඇනීය.

පසුගිය නොවැම්බරයේ බ්‍රසීලයේ බෙලෙම් (Belém) නුවර පැවැති එක්සත් ජාතීන්ගේ දේශගුණික සමුළුවට (COP30) එක්සත් ජනපදය සහභාගී වූයේ පවා නැත. එමෙන්ම පොසිල ඉන්ධන භාවිතය අදියරෙන් අදියර ඉවත් කිරීමේ සහ කාබන් විමෝචනයසීමා කිරීමේ මාර්ග සිතියම සඳහා වූ යෝජනාව චීනය, ඉන්දියාව, සවුදි අරාබිය සහ රුසියාව විසින් වළක්වන ලදී. යුරෝපය තුළ, අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් (imperialist powers) රුසියාව සමඟ සෘජු ගැටුමකට සූදානම් වීම සඳහා නැවත ආයුධ සන්නද්ධ වෙමින් සිටින බැවින්, දේශගුණික පොරොන්දු සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හැර දමමින් පවතී.

හිමාලයේ උණුසුම් වීම සිදුවන්නේ සමස්තයක් ලෙස ඉහළ යන ගෝලීය උෂ්ණත්ව ප්‍රවණතාවලට සමාන්තරවය. ගංවතුරට දින හතරකට පෙර, අගෝස්තු 22 වන දින, යුරෝපීය සංගමයේ කොපර්නිකස් දේශගුණික විපර්යාස සේවය (Copernicus Climate Change Service) විසින් මෙතෙක් මැන බලන ලද ඉහළම දෛනික ගෝලීය සාගර මතුපිට උෂ්ණත්වය (global ocean surface temperature) ලෙස සෙල්සියස් අංශක 21.1ක් (ෆැරන්හයිට් අංශක 70ක්) වාර්තා කරන ලද අතර, එය 2024 මාර්තු මාසයේදී තබා තිබූ වාර්තාව අභිබවා ගියේය. සාමාන්‍යයෙන් සාගර සිසිල් වන අගෝස්තු අග භාගයේදී මෙම අගය වාර්තා වීම විශේෂත්වයකි.

මෙම වසරේ මුල් භාගයේ ජූලි මාසයේදී, බටහිර යුරෝපයේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ඓතිහාසික සාමාන්‍යයට වඩා සෙල්සියස් අංශක 2.79කින් (ෆැරන්හයිට් අංශක 5කින්) ඉහළ ගිය අතර, එමගින් ඇතිවූ ලැව්ගිනි හේතුවෙන් ප්‍රංශයේ සහ ස්පාඤ්ඤයේ ලක්ෂ 3.75කට වැඩි පිරිසක් නිවෙස්වලින් ඉවත් කිරීමට සිදුවිය. එම මාසයේදීම, කැනඩාවේ සහ එ.ජ. මධ්‍යම-බටහිර ප්‍රදේශයේ ඇතිවූ ලැව්ගිනි හේතුවෙන් උතුරු ඇමරිකාවේ නැගෙනහිර අර්ධයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් විෂ සහිත දුමෙන් වැසී ගිය අතර, ඩුලූත් (Duluth) සහ මින්නසෝටා (Minnesota) යන ප්‍රදේශවල වායුගෝලීය ගුණාත්මක දර්ශකය (air quality index) 900ට ඉහළින්ද, ඩිට්‍රොයිට් (Detroit) වැනි ප්‍රධාන නාගරික ප්‍රදේශවල 500ට ඉහළින්ද සටහන් විය.

තවද අගෝස්තු 13 වන දින, එක්සත් ජනපද ජාතික සාගරික සහ වායුගෝලීය පරිපාලනය (National Oceanic and Atmospheric Administration – NOAA) වාර්තා කළේ, මේ සරත් සහ ශීත ඍතුවේදී ඉතා ප්‍රබල එල් නිනෝ (El Niño) තත්ත්වයක් වර්ධනය වීමේ සියයට 90කට වැඩි සම්භාවිතාවක් සහ එය මෙතෙක් වාර්තා වූ ප්‍රබලතම එල් නිනෝ තත්ත්වය වීමේ සියයට 69ක සම්භාවිතාවක් පවතින බවයි. එමගින් ගෝලීය උණුසුම් වීමේ වඩාත් තියුණු කූඨයක වර්ධනයක් සිදුවනු ඇත.

මෙසේ බොහෝ ව්‍යසනයන් සිදුවී තිබීම සහ ඉදිරියටත් සිදුවීමට නියමිතව තිබීම ධනපති ක්‍රමයට (capitalist system) එල්ල වන චෝදනා පත්‍රයකි. ගෝලීය උණුසුම් වීමේ අනතුර ගැන මුලින්ම කෙරුණු ප්‍රකට අනතුරු ඇඟවීමක් කරනු ලැබුවේ අභාවප්‍රාප්ත තාරකා විද්‍යාඥ කාල් සේගන් (Carl Sagan) විසිනි. ඔහු 1985 දී අනතුරු අඟවමින් කියා සිටියේ “විපතක පෙරනිමිති” (“handwriting on the wall”) දැනටමත් මතුව ඇති බවත්, නරකම බලපෑම් ඇතිවීම වැළැක්වීම සඳහා විශාල ජාත්‍යන්තර මැදිහත්වීමක් සිදුකළ යුතු බවත්ය.

එම අනතුරු ඇඟවීම් සහ ලෝකයේ බහුතරයක් විද්‍යාඥයින්ගේ අනතුරු ඇඟවීම් සක්‍රීය ලෙස නොසලකා හැර ඇති ලෝකයක මිනිස් සංහතිය අද ජීවත් වේ. කම්කරුවෝ සහ ශ්‍රමය වගුරන්නෝ දිනපතාම වඩාත් විනාශකාරී කුණාටුවලට, දිගු උෂ්ණත්ව තරංගවලට, වියළි නියඟයන්ට සහ නොනැවතී  ඇතිවන සේ පෙනී යන ලැව්ගිනිවලට මුහුණ දෙති. කොරල් පර විනාශ වෙමින් පවතින අතර, එය පෘථිවියේ ආහාර දාමයේ සැලකිය යුතු කොටසකට තර්ජනයක් වී ඇත. ග්ලැසියර දියවීම සහ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම මගින් පෘථිවියේ සෑම වෙරළබඩ නගරයක්ම සෙමින් ජලයෙන් යටවෙමින් පවතින අතර, ලෝක ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් අවතැන් වීමේ අවදානමක් පවතී.

පසුගිය වසර 41 තිස්සේ පෙන්නුම් කර ඇත්තේ, මෙම ස්වාභාවික ක්‍රියාවලීන් තේරුම් ගැනීමට සහ පාලනය කිරීමට මිනිස් සංහතියට මීට පෙර කවරදාවත් නොතිබූ තරම් විශාල හැකියාවක් ඇති බවයි. කෘතිම චන්ද්‍රිකා මගින් හිමාලයේ සහ ලොව පුරා ඇති සියලුම ග්ලැසියර සිතියම්ගත කරයි; කෘතිම බුද්ධිය සහ සුපිරි පරිගණක මගින් ඉදිරි දශක ගණනාව සඳහා දේශගුණය ආකෘතිගත කරයි; සූර්ය, සුලං, රළ, භූ-තාප සහ වෙනත් විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභවයන්ගේ විශාල දියුණුව හේතුවෙන් අඟුරු, තෙල් සහ ස්වාභාවික වායු භාවිතයේ අවශ්‍යතාව න්‍යායාත්මකව අහෝසි වී ඇත; මූලික වශයෙන්ම, නව අති-සන්නායක ද්‍රව්‍යවල (superconductive materials) වර්ධනය මගින් අතිමහත් විදුලිය නිෂ්පාදනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය විශාල ලෙස අඩු කිරීමට මග පාදමින් ඇත.

නමුත් මෙම හැකියාවන් භාවිත කිරීම සහ එවැනි පදනමක් මත ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සමාජීය හා ආර්ථික ජීවිතය නැවත සංවිධානය කිරීම, පෞද්ගලික ලාභය සහ ලෝකය ප්‍රතිපක්ෂ ජාතික රාජ්‍යයන් ලෙස බෙදා තිබීම හමුවේ සෑම අඩියකදීම වළක්වනු ලැබේ. එම නිසා, දේශගුණික විපර්යාසයට විසඳුම විද්‍යාත්මක හෝ තාක්ෂණික ප්‍රශ්නයක් නොව, දේශපාලනික සහ තියුණු විප්ලවවාදී  ප්‍රශ්නයකි.

ෆ්‍රෙඩ්රික් එංගල්ස් (Frederick Engels) වානරයා මිනිසා බවට පත්වීමේ සංක්‍රාන්තියේදී ශ්‍රමය ඉටුකළ කාර්යභාරය (The Part Played by Labour in the Transition from Ape to Man) නැමැති කෘතියේ ලිව්වේ, මිනිසා සොබාදහම පරාජය කර ලබන “සෑම ජයග්‍රහණයක් සඳහාම, සොබාදහම අපෙන් පළිගන්නා” බවයි. “නිෂ්පාදනයේ ප්‍රතිවිපාක පාලනය කිරීම සඳහා “හුදෙක් දැනුමට වඩා වැඩි යමක් අවශ්‍ය වන අතර, ඒ සඳහා අපගේ මෙතෙක් පැවැති නිෂ්පාදන මාදිලියේ (mode of production) සම්පූර්ණ විප්ලවයක් සහ ඒ සමඟම අපගේ සමස්ත සමකාලීන සමාජ පර්යායේම විප්ලවයක් අවශ්‍ය වන” බවත් ඔහු ලිවීය. 

දැන් ඒ බව වඩාත් බලවත් ලෙස පැවසිය හැකිය. කිසිදු ධනපති ආණ්ඩුවක් දේශගුණික විපර්යාස සඳහා කිසිදු බරපතල විසඳුමක් යෝජනා නොකරන්නේ, ආර්ථික ජීවිතය මූල්‍ය කතිපයාධිකාරියේ ද්‍රව්‍යමය වුවමනාවන්ට යටත් කර ඇති තාක් කල් එය කළ නොහැකි බැවිනි. එමෙන්ම, වර්තමාන සමාජ පර්යාය හුදෙක් ප්‍රතිසංස්කරණය කළ යුත්තක් ලෙස පමණක් පිළිගන්නා හරිත පක්ෂවල සහ ව්‍යාජ-වමේ සංවිධානවල වැඩසටහන් කෙරෙහිද කිසිදු විශ්වාසයක් තැබිය නොහැක.

එනිසා, දේශගුණික විපර්යාසයට ඇති එකම විසඳුම ධනපති ක්‍රමයම විප්ලවවාදී ලෙස පෙරළා දැමීමයි. මෙය සිදුකළ යුත්තේ කම්කරු පන්තිය විසිනි. දේශගුණික විපර්යාස අවම කිරීම, ආපසු හැරවීම සහ පාලනය කිරීම සඳහා බලශක්ති, කෘෂිකර්ම සහ සැපයුම් ජාල (logistics) කර්මාන්තයන්හි අවශ්‍ය පරිවර්තනය සිදුකිරීමට සමත්, ස්වභාවයෙන්ම ජාත්‍යන්තර වන එකම සමාජ බලවේගය වන්නේ කම්කරු පන්තියයි.

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව, සමාජවාදී සමානතා පක්ෂ සහ ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය (International Workers Alliance of Rank-and-File Committees – IWA-RFC) මෙම පදනම මත කම්කරුවන් බලමුලු ගැන්වීමටත්, මූල්‍ය කතිපයාධිකාරියේ දේපළ සමාජ සන්තක කිරීමටත්, සමාජවාදී පදනම් මත ලෝක ආර්ථිකය නැවත සංවිධානය කිරීමටත් සටන් කරයි.

නේපාල-චීන ගංවතුර, දේශගුණික විපර්යාසය සහ සමාජවාදය සඳහා වන අරගලය Read More »

Scroll to Top