ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසිනි.
මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මැයි 1 දින “Capitalist crisis, war and the international class struggle” යන හිසින් පළවූ එම වෙබ් අඩවියේ ජාත්යන්තර කර්තෲ මණ්ඩල සභාපති ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසින් මැයි දින ඔන්ලියින් ජාත්යන්තර රැලියේදී කරන ලද කතාවේ සිංහල පරිවර්තනය යි.
WSWS සහ හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුව විසින් සංවිධානය කරන ලද 2026 මැයි දින මාර්ගගත රැලිය ආරම්භ කරමින් WSWS ජාත්යන්තර කර්තෘ මණ්ඩල සභාපති ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසින් මෙම කතාව පවත්වන ලදී.
2026 ජාත්යන්තර මැයි දින අන්තර්ජාල රැලිය
හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුවේ සහෝදරවරුනි, කම්කරුවනි, තරුණයනි, මිතුරනි සහ ආධාරකරුවනි, අද දින සෑම මහාද්වීපයකින්ම මෙහි එක්රැස්ව සිටින ඔබ සැම වෙත:
අධිරාජ්යවාදී ප්රචණ්ඩත්වයට සහ ධනේශ්වර ප්රතිගාමීත්වයට එරෙහිව අද දින ප්රතිරෝධයේ පෙරමුණේ සිටින සියලු දෙනා සමග අපගේ සහයෝගීතාවය ප්රකාශ කරමින් අපි මෙම මැයි දින රැලිය ආරම්භ කරන්නෙමු.
අනෙකුත් සියලුම අධිරාජ්යවාදී බලවතුන්ගේ සහයෝගය ඇතිව, එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය විසින් ඉරානයට එරෙහිව ගෙන යනු ලබන ආක්රමණශීලී අධිරාජ්යවාදී යුද්ධය, ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තිය වෙනුවෙන් අපි තරයේ හෙළා දකිමු. මෙම යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් කම්කරු පන්තියේ ස්ථාවරය පිළිබඳව කිසිදු දෙගිඩියාවක් හෝ අපැහැදිලි බවක් තිබිය නොහැකිය: එනම්, 2026 පෙබරවාරි 28 වන දින දියත් කරන ලද ත්රස්තවාදී ප්රහාරයට එරෙහිව තම රට ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඉරාන ජනතාවට ඇති අයිතිය සම්බන්ධ කම්කරු පන්තියේ ස්ථාවරය පිළිබඳව කිසිදු දෙගිඩියාවක් හෝ අපැහැදිලි බවක් තිබිය නොහැකිය: එනම්, 2026 පෙබරවාරි 28 වන දින දියත් කරන ලද ත්රස්තවාදී ප්රහාරයට එරෙහිව තම රට ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඉරාන ජනතාවට ඇති අයිතිය කම්කරු පන්තිය කොන්දේසි විරහිතව ආරක්ෂා කරයි. මෙය ජාත්යන්තර නීතියේ සෑම මූලධර්මයක්ම උල්ලංඝනය කරන යුද්ධයකි. එය සාමයට එරෙහිව කරන ලද අපරාධයක් වන අතර, 1945-46 වසරවල පැවති නාසි නායකයන් පිළිබඳ නියුරම්බර්ග් නඩු විභාගයේදී එය අර්ථ දක්වන ලද්දේ ප්රමුඛතම ජාත්යන්තර අපරාධය ලෙසය.
1945 නොවැම්බර් මාසයේදී ජර්මනියේ නියුරම්බර්ග්හි පැවති යුද අපරාධකරුවන් පිළිබඳ ජාත්යන්තර යුද අධිකරණ නඩු විභාගයේ විත්ති කූඩුවේ සිටි විත්තිකරුවන්. [ඡායාරූපය: රේමන්ඩ් ඩී’ඇඩාරියෝ] අප්රේල් 7 වන දින ට්රම්ප් ලිඛිත ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් මෙසේ කියා සිටියේය: ‘මුළු ශිෂ්ටාචාරයක්ම අද රාත්රියේ මිය යනු ඇත, එය කිසිදා නැවත ගොඩනැගිය නොහැක.’ මෙම වචන සදාකාලිකවම කුප්රකට ලෙස පවතිනු ඇත. මෙම බිහිසුණු තර්ජනය, එක්සත් ජනපදය සහ එහි ඊශ්රායල-සයොන්වාදී ප්රහාරක සුනඛයන් විසින් මෙම යුද්ධය මෙහෙයවනු ලබන ම්ලේච්ඡත්වයේ වඩාත්ම දේශපාලනික වශයෙන් අසභ්ය ප්රකාශනය විය.
යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට ඉරානයේ ඉලක්ක 13,000කට වඩා වැඩි ප්රමාණයකට ප්රහාර එල්ල කර ඇත. ළමයින් 376 දෙනෙකු ද ඇතුළුව අවම වශයෙන් ඉරාන වැසියන් 3,375 දෙනෙකු මියගොස් තිබේ. තුවාල ලැබූවන්ගේ සංඛ්යාව 26,000 ඉක්මවයි.
ඉරාන නගරවලට බෝම්බ හෙලීම, එරට විද්යාඥයන්, දේශපාලන නායකයන් සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් ඝාතනය කිරීම, ළමයින් මරා දැමීම, ඉරානයේ යටිතල පහසුකම් විනාශ කිරීම සහ සමස්ත කලාපයක්ම යුද්ධයකට ඇද දැමීම යනු සමූහ ඝාතන හරහා තම ආධිපත්යය පැතිරවීමට උත්සාහ කරන අධිරාජ්යවාදී බලවතුන් විසින් සිතාමතාම සිදු කරන ලද ක්රියාවන්ය.
ගාසා තීරයේ පලස්තීන ජනතාවට සහ ලෙබනන් ජනතාවට එරෙහිව දැනට සිදුවෙමින් පවතින ජන සංහාරක ප්රහාරය ද අපි එම බලයෙන්ම යුතුව හෙළා දකිමු. එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපීය බලවතුන්ගේ පූර්ණ සහයෝගය සහ සක්රීය දායකත්වය ඇතිව ඊශ්රායල රාජ්යය විසින් සිදු කරනු ලබන අපරාධ, එනම් දස දහස් සංඛ්යාත පලස්තීන දරුවන් ඝාතනය කිරීම, රෝහල්, පාසල්, ජල පද්ධති සහ නිවාස හිතාමතාම විනාශ කිරීම සහ යුධ ආයුධයක් ලෙස සාගින්න භාවිතා කිරීම යනු වාර්ගික-ජාතිකවාදී සයොන්වාදී ව්යාපෘතියේ ඓතිහාසිකව පවතින ප්රතිගාමී ස්වභාවය අවිවාදිතව තහවුරු කරන සාහසික ක්රියාවන් වේ.
2025 ජනවාරි 24 වන සිකුරාදා දින ගාසා තීරයේ රෆා නගරයට ඊශ්රායල ගුවන් සහ ගොඩබිම් ප්රහාර මගින් සිදු කරන ලද විනාශය ඩ්රෝන යානයක් මගින් ලබාගත් ගුවන් ඡායාරූපයකින් දැක්වෙන ආකාරය . [AP ඡායාරූපය: ජෙහාඩ් අල්ෂ්රාෆි] මත්ද්රව්ය ජාවාරමට එරෙහි ‘පූර්ව භංග ප්රහාර’ ලෙස පෙන්ටගනය නරුම ලෙස හඳුන්වන ක්රියාවලියකදී, කැරිබියන් මුහුදේ සහ නැගෙනහිර පැසිෆික් සාගරයේදී එක්සත් ජනපද මිසයිල ප්රහාරවලින් ධීවරයන් සහ කම්කරුවන් 180කට අධික සංඛ්යාවක් තම කුඩා බෝට්ටු තුළදීම සුණු විසුණු කර දමන ලද, ලතින් ඇමරිකානු වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ මුහුදේදී ඝාතනයට ලක්වූ නමක් සඳහන් නොකළ එම වින්දිතයන්ගේ මතකය ද අපි අද දින ගෞරවයෙන් සිහිපත් කරමු. මෙම වින්දිතයන්ගේ නම් අධිරාජ්යවාදී මාධ්ය තුළ සඳහන් කර නැත. ඔවුන්ගේ පවුල් වෙත කිසිදු සමාවක් ඉල්ලීමක්, වන්දියක් හෝ ඔවුන් ජීවත්ව සිටි බවට පිළිගැනීමක් හෝ ලැබී නැත. නමුත් ඔවුන් තම පවුල් නඩත්තු කිරීමට උත්සාහ කළ කම්කරුවන් වූ අතර, ලතින් ඇමරිකානු ජනයාට එරෙහිව ක්රියාත්මක කරන ලද භීෂණ ව්යාපාරයකට ගොදුරු වීමෙන් ලොව බලවත්ම හමුදාව විසින් ඔවුන්ව ඝාතනය කර ඇත.
ඉන්ධන සැපයුම් අත්හිටුවීම සහ සම්බාධක පැනවීම මඟින් සමස්ත ජනතාවක් හිතාමතාම පීඩාවට පත් කරමින්, කියුබාවට එරෙහිව ක්රියාත්මක කර ඇති අවහිර කිරීම් අපි තරයේ හෙළා දකිමු. සියවසකින් තුනෙන් දෙකක කාලයක් ගතවී ඇතත්, කියුබානු විප්ලවය පිළිගැනීමට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පාලක පන්තිය මෙතෙක් කිසිසේත් එකඟ වී නැත. 1959 සහ 1960 අතර කාලය තුළ කැස්ත්රෝ පාලන සමය විසින් ඇමරිකානු සමාගම් සතු වත්කම්වලින් ඩොලර් බිලියන 1.8ක් පමණ රාජසන්තක කරන ලදී. එමෙන්ම, මෙම විප්ලවය මඟින් බැටිස්ටාගේ ඒකාධිපති පාලනය යටතේ වර්ධනය වී තිබූ මැර අධිරාජ්යයද මුළුමනින්ම අතුගා දමන ලදී.
කැසිනෝ ශාලා වසා දමන ලදී, හෝටල් ජනසතු කරන ලදී, මැර කල්ලි සාමාජිකයන් සිරගත කරනු ලැබීය හෝ රටින් පිටුවහල් කරනු ලැබීය, එමෙන්ම මාෆියා සංවිධාන සතු වූ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 100ක පමණ ආයෝජන එක රැයකින් අතුගා දමන ලදී. වඩාත්ම නරකම කරුණ වූයේ, ධනවත් ඇමරිකානු සංචාරකයන්, හමුදා නිලධාරීන්, සමාගම් විධායකයන් සහ එක්සත් ජනපද කොංග්රස් මණ්ඩල සභිකයන්ගේ අවශ්යතා සපුරාලූ ගණිකා නිවාස වසා දැමීමට තරම් මෙම විප්ලවවාදී පාලන තන්ත්රය නිර්භීත වීමයි. මෙම අකීකරුකම වෙනුවෙන් සහ අධිරාජ්යවාදී වරප්රසාදයන්ට සිදු කළ මෙම සමාව දිය නොහැකි උල්ලංඝනය කිරීම වෙනුවෙන් ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදය කියුබානු ජනතාවට කිසිදා සමාව දී නැත.
ජනවාරි 3 වනදා කැරකස් නුවරදී බෝම්බ ප්රහාර මාලාවක් මධ්යයේ වෙනිසියුලානු ජනාධිපති නිකොලස් මදුරෝ පැහැරගෙන ගොස්, ඔහුව සී.අයි.ඒ. (CIA) සංවිධානයට මෙන්ම ෂෙව්රෝන් (Chevron) සහ ෂෙල් (Shell) වැනි සමාගම් මංකොල්ලකරුවන්ට භාරදීම අපි තරයේ හෙළා දකිමු. මෙය නග්න අධිරාජ්යවාදී මුහුදු මංකොල්ලකෑමකි. මෙම අපරාධ මඟින් මනාව පිළිඹිබු වන්නේ වර්තමාන ලෝකය පුරා රජයන නීති විරෝධී භාවයයි. අධිරාජ්යවාදී බලවතුන් ඉතා භක්තිමත් ලෙස කතා කරන ‘නීති මත පදනම් වූ ජාත්යන්තර පටිපාටිය’ යනු දැවැන්ත වංචාවක් බව දැන් හෙළි වී ඇත. එහි ක්රියාත්මක වන එකම නීතිය වන්නේ බලයේ නීතිය පමණි. එය මෙහෙයවනු ලබන්නේ තම ලාභය සහ අවශ්යතා වෙනුවෙන් කිසිදු සීමාවක්, කිසිදු දේශ සීමාවක්, කිසිදු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක්, කිසිදු අධිකරණයක් හෝ මිනිස් ජීවිතයක් පවා බාධාවක් ලෙස නොසලකන ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයක් විසිනි.
සූරාකෑමට එරෙහිව නැඟී සිටීම, යුද්ධයට විරුද්ධ වීම හෝ කම්කරු පන්තියේ ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම යන වැරදි සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට පත්වූ, අසාදු ලේඛනගත කළ, රැකියාවලින් පහ කළ, රටින් පිටුවහල් කළ, ව්යාජ චෝදනාවලට පටලවා කොටු කළ සහ සිරගත කරන ලද සියලුම කම්කරුවන්ට, එනම් අද දවසේ පන්ති සටනේ මර්දනයට ගොදුරු වී සිටින සියලුම කම්කරුවන්ට මෙම මැයි දිනයේදී අපගේ සහයෝගීතාවය අපි පළ කර සිටිමු.
නැටෝ (NATO) සංවිධානය විසින් උසිගන්වන ලද යුද්ධයට එරෙහිව තම නිර්භීත විරෝධය දැක්වීම සහ රුසියානු හා යුක්රේනියානු කම්කරුවන්ගේ එක්සත්භාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම හේතුවෙන්, සෙලෙන්ස්කි පාලනය විසින් වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් සිරගත කරනු ලැබ සිටින බොල්ෂෙවික්-ලෙනින්වාදීන්ගේ තරුණ බලකායේ තරුණ යුක්රේනියානු ට්රොට්ස්කිවාදී නායකයෙකු වන අපගේ සහෝදර බොග්ඩාන් සිරොටියුක් (Bogdan Syrotiuk) වෙත අපි අපගේ සුබ පැතුම් එක් කර සිටිමු.බොග්ඩන් (Bogdan), රුසියානු ආක්රමණයට පක්ෂපාතීත්වය දක්වන්නෙකු බවට යුක්රේන රජයේ පැමිණිලිකරුවන් කරන චෝදනාව ඔහුගේ විත්ති පාර්ශවයේ නීතිඥයින් විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්ය බව ඔප්පු කර ඇත. ‘ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ’ (World Socialist Web Site) පළ කර ඇති බොග්ඩාන්ගේ ප්රකාශ මඟින් ඔහුට එරෙහි චෝදනා සාවද්ය බව ඔප්පු වෙයි. සෙලෙන්ස්කිගේ අධිරාජ්යවාදී ගැති රූකඩ ආණ්ඩුවට මෙන්ම, ධනේශ්වර පුටින් පාලනයටද ඔහු එලෙසම දැඩි ලෙස විරුද්ධ වන්නෙකි. බොග්ඩාන්ගේ නිදහස වෙනුවෙන් සටන් වදින ලෙස අපි කම්කරු පන්තියෙන් ඉල්ලා සිටිමු.
ජෝන් රීඩ්ගේ ‘ලෝකය හෙල්ලූ දස දවස’ (Ten Days that Shook the World) නමැති පැරණි සෝවියට් සංස්කරණයක ඇති ලියොන් ට්රොට්ස්කිගේ රූපයක් සමඟින් බොග්ඩාන් සිරොටියුක්, 2023 අප්රේල් තුර්කියේ සිරගත කර සිටින කම්කරු පන්ති නායකයන් වෙත අපගේ සහයෝගීතාවය අපි පළ කර සිටිමු. සමාගම්, රජය සහ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදය අතර පවතින රහසිගත එකඟතාවය පිළිබඳව කම්කරුවන්ට සත්යය පැවසීමේ “අපරාධය” වෙනුවෙන් පසුගිය මාර්තු මැද භාගයේදී අත්අඩංගුවට ගෙන, මේ වන විට සිරදඬුවමකට සහ දේශපාලන තහනමකට මුහුණ දී සිටින එක්සත් රෙදිපිළි, විවීම් සහ සම් කම්කරු සංගමයේ (BİRTEK-SEN) සභාපති මෙහ්මෙට් ටර්ක්මෙන් (Mehmet Türkmen) වහාම නිදහස් කරන ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු. එස්කිෂෙහීර් (Eskişehir) සිට අන්කාරා (Ankara) දක්වා ඩොරුක් (Doruk) පතල් කම්කරුවන් විසින් සිදු කරන ලද ඓතිහාසික පාගමන මෙහෙයවූ සහ මෑත කාලයේදී නැවත නැවතත් අත්අඩංගුවට පත්වූ, ස්වාධීන පතල් කම්කරු සංගමයේ (Bağımsız Maden-İş) නිර්භීත නායකයා මෙන්ම උමුත්-සෙන් (Umut-Sen) සංවිධානයේ සංවිධායක සම්බන්ධීකාරක වන බෂාරන් අක්සු (Başaran Aksu) වෙතද අපි අපගේ සුබ පැතුම් එක් කර සිටිමු. පතල් කම්කරුවන්ගේ ඉල්ලීම් ජයග්රහණය කර ඇති බවට ලැබුණු පුවත අපි මහත් උද්යෝගයෙන් යුතුව පිළිගනිමු.
නමුත් අරගල තවදුරටත් ඉදිරියටම ගමන් කරයි. පතල් සමාගම්වල මංකොල්ලකෑම්වලට එරෙහිව වනාන්තර සහ ගම්වැසියන්ගේ ජීවනෝපාය ආරක්ෂා කරන තරුණ නායිකාවක වන එස්රා ඉෂික් (Esra Işık) සහ අර්ඩොගන් පාලනය විසින් රඳවාගෙන සිටින සියලුම පන්ති සටන් දේශපාලන සිරකරුවන් නිදහස් කරන ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු. ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගැනීම යනු, නැවත හිස ඔසවමින් පවතින ස්වාධීන කම්කරු ව්යාපාරයකට එරෙහිව තුර්කි පාලක පන්තිය විසින් හිතාමතාම දියත් කර ඇති මර්දනකාරී ප්රහාරයක කොටසකි. ඉරානයට එරෙහි අධිරාජ්යවාදී යුද්ධය තුළට තුර්කිය වඩ වඩාත් ඇද ගන්නා තත්ත්වයක් තුළ මෙම ප්රහාරය තවදුරටත් තීව්ර වී ඇත.
එක්සත් ජනපදය තුළ සංක්රමණිකයන් දඩයම් කිරීමේ කිසිදු අඩුවක් නැත. අප මේ මොහොතේ කතා කරන අතරතුර පවා ට්රම්ප් පරිපාලනයේ සාමූහික දඬුවම් දීමේ ව්යාපාරයකට ගොදුරු වෙමින් සිටින හයාම් එල් ගමාල් සහ ඇගේ දරුවන් පස්දෙනා වෙනුවෙන් අපගේ සහයෝගීතාවය ප්රකාශ කර සිටිමු. අධිකරණ නියෝග ගණනාවක් පැහැදිලිවම උල්ලංඝනය කරමින්, ට්රම්ප් පරිපාලනය ඔවුන් රටින් පිටුවහල් කිරීමට දරන උත්සාහය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යයි. කිසිදු වරදක් කර නොමැති මෙම පවුල දඩයම් කිරීම සමස්ත කම්කරු පන්තියටම අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස අදහස් කරන්නකි. එනම්, එක්සත් ජනපදයේ වෙසෙන පුරවැසි මෙන්ම පුරවැසි නොවන සියලුම වැඩකරන ජනතාවට එරෙහිව මේ වන විට සූදානම් කෙරෙමින් පවතින පොලිස් රාජ්ය ක්රමවේදයන්ට බාධා කිරීමට කිසිදු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාපිත ආරක්ෂණයකට, අධිකරණ නියෝගයකට හෝ ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිවාසිකමකට ඉඩ නොදෙන බවයි.
එබැවින්, ICE (සංක්රමණ සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) විසින් දියත් කරන ලද දැලට හසුවී, දැනට එක්සත් ජනපදය පුරා ඉදිකර ඇති ගාල් කඳවුරු ජාලය තුළ රඳවා සිටින සෑම සංක්රමණික කම්කරුවෙකුම, සෑම සිසුවෙකුම මෙන්ම සෑම පුරුෂයෙකුම, ස්ත්රියකම සහ දරුවෙකුම කිසිදු කොන්දේසියකින් තොරව වහාම නිදහස් කරන ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු. අපි මෙසේ කියමු: නෝර්ත් ලේක් වසා දමනු. ඩිලී වසා දමනු. ෆෝල්ක්ස්ටන්, ඕටේ මේසා, ක්රෝම්, “ඇලිගේටර් ඇල්කැට්රෑස්” (Alligator Alcatraz) ඇතුළු මිනිසුන්ව කිසිදු චෝදනාවකින් තොරව, නඩු විභාගයකින් තොරව සහ කිසිදු බලාපොරොත්තුවක් නොමැතිව රඳවා තබාගෙන සිටින සෑම රැඳවුම් මධ්යස්ථානයක්ම වසා දමනු. රඳවා තබාගෙන සිටින පිරිස නිදහස් කරගැනීම වෙනුවෙන් කෙරෙන අරගලය යනු සමස්ත කම්කරු පන්තියේම ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා කෙරෙන අරගලයයි.
අවසාන වශයෙන්, මිනියාපොලිස් හිදී ICE (සංක්රමණ සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) සහ දේශසීමා ආරක්ෂක බලකායේ නිලධාරීන්ගේ වෙඩි ප්රහාරයන්ට ලක්ව මියගිය රෙනී නිකෝල් ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්රෙට්ටිගේ පවුල් වෙත අපගේ බලවත් කණගාටුව අපි අද දින නැවත වරක් ප්රකාශ කර සිටිමු. ඔවුන්ගේ මරණයන් කිසිදා අමතක නොකෙරෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ ජීවිත පරිත්යාගය අපතේ නොයනු ඇත.
රෙනී නිකෝල් ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්රෙට්ටි
අධිරාජ්යවාදී යුද්ධයට එරෙහි වීම, ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් නොබිඳෙන ලෙස පෙනී සිටීම සහ සියලු ආකාරයේ පන්ති මර්දනයට එරෙහිව සටන් කිරීම අපගේ මැයි දින සැමරුම පණ ගන්වයි. අද දින රැලිය අප ආරම්භ කරන්නේ එම උදාර හැඟීම පෙරදැරි කරගෙනයි.
කෙසේ වෙතත්, මැයි දින සැමරුම හුදු ජාත්යන්තර සහයෝගීතාවය ප්රකාශ කිරීමට පමණක් සීමා නොවිය යුතුය. එය වත්මන් ලෝක තත්ත්වය පිළිබඳව වාස්තවික විශ්ලේෂණයක යෙදෙන අවස්ථාවක් ද විය යුතුය. මන්දයත්, කම්කරු පන්තියේ මූලෝපාය සකස් කරනු ලබන්නේ එවැනි විශ්ලේෂණයක් පදනම් කරගෙන බැවිනි. මෙම වසරේ මැයි දින සැමරුම ලෝක ධනේශ්වර ක්රමයේ අර්බුදයේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් මධ්යයේ පවත්වනු ලබන බැවින්, මෙම කාර්යය ඉටු කිරීම අද දින අතිශය හදිසි අවශ්යතාවයක් බවට පත්ව ඇත.
ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය සහ වසර 35ක කාලපරිච්ඡේදයක උච්චතම අවස්ථාව
ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය සනිටුහන් කරන්නේ 1991 දී සෝවියට් දේශය බිඳවැටීමත් සමඟ ආරම්භ වූ, ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී වසර 35ක කාලපරිච්ඡේදයක උච්චතම අවස්ථාවයි.
ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය යනු හුදකලා සිදුවීමක් ලෙස හෝ, එක්තරා නිශ්චිත ජනාධිපතිවරයෙකුගේ ප්රතිපත්තියක් ලෙස හෝ, හුදෙක් ඊශ්රායල බලපෑම් කණ්ඩායම්වල (Israel lobby) නිර්මාණයක් ලෙස හෝ තේරුම් ගත නොහැක. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඊශ්රායල පාලන තන්ත්රය සහ එක්සත් ජනපදය තුළ සිටින ඔවුන්ගේ බලපෑම්කරුවන් දශක ගණනාවක සිට ඉරානයට එරෙහිව යුද්ධයක් ඉල්ලා උද්ඝෝෂණය කරමින් සිටිති. එහෙත්, යුදෙව් විරෝධී (antisemitic) මෙන්ම ජාතිකවාදී ‘ඇමරිකාවට මුල් තැන’ (America First) ඉදිරිපත් කරන දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් සහ මධ්යම පන්තික ව්යාජ-වාම (pseudo-left) කොටස් අතර දැනට ප්රචාරය වන මතය, එනම්, ඊශ්රායලයට එරෙහිව යාමට අකමැතිව සිටි ඇමරිකානු විදේශ ප්රතිපත්ති සම්පාදකයන් මත, AIPAC (ඇමරිකානු ඊශ්රායල මහජන කටයුතු කමිටුව), නෙතන්යාහු සහ ඊශ්රායල රාජ්යය විසින් මෙම යුද්ධය බලහත්කාරයෙන් පටවා ඇති බවට වන කතාව සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්ය වන අතර, එය ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදය සාධාරණීකරණය කිරීමට (apology for American imperialism) පමණක් හේතු වන්නකි. එමඟින් වක්රව අදහස් කෙරෙන්නේ, ඊශ්රායලය නොසිටියේ නම් එක්සත් ජනපදයේ විදේශ ප්රතිපත්තිය අතිශය සහකම්පනයෙන් සහ කරුණාවෙන් පිරී පවතිනු ඇති බවයි.
මෙම විහිළු සහගත ප්රවාදය විසින් යුද විරෝධී ව්යාපාරය, ලෝකයේ ප්රධානතම ප්රතිවිප්ලවවාදී බලවේගය වන ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදයට එරෙහි අරගලයෙන් ඉවතට හරවා, ඒ සමඟ සම්මුති ගැසීමක් කරා යොමු කරවයි. එමඟින් හැඟවෙන්නේ සයොන්වාදීන්ගේ බලපෑම ඉවත් කිරීම හැර වෙනත් කිසිවක් අවශ්ය නොවන බවයි.
ඓතිහාසික වාර්තා පිළිබඳව මඳක් හෝ විමසා බැලීමේදී මෙම දේශපාලන සුරංගනා කතාව බිඳ වැටේ. පළමුවෙන්ම, මාරාන්තික ප්රචණ්ඩත්වය යොදා ගන්නේ කෙසේද සහ කවදාද යන්න පිළිබඳව ඇමරිකානු පාලක පන්තියට කිසිවෙකුගෙන් උපදෙස් අවශ්ය නොවන අතර, ඒ සඳහා ඔවුන්ව පොළඹවාලීමක් (තල්ලු කිරීමක්) අවශ්ය වන්නේද නැත. ඔවුන් මහා පරිමාණ ප්රචණ්ඩත්වයන් සංවිධානය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලොව අසමසම විශේෂඥයන් වන අතර, ඔවුන් සතුව ඒ පිළිබඳ ලේවැකි ඉතිහාසයක් පවතී. එය 20 වන සියවසේ මුල් දශකයේ සිදුවූ පිලිපීන ජන සංහාරය, 1910 ගණන්වල මෙක්සිකානු විප්ලවය මර්දනය කිරීමට ගත් කුරිරු උත්සාහයන්, මධ්යම සහ දකුණු ඇමරිකාව නැවත නැවතත් ආක්රමණය කිරීම, ජපානයට පරමාණු බෝම්බ දෙකක් හෙළීම, 1950 සහ 1953 අතර කාලය තුළ කොරියානුවන් මිලියන 3ක් ද, 1961 සහ 1973 අතර කාලය තුළ වියට්නාම ජාතිකයන් එම ප්රමාණයම ඝාතනය කිරීම දක්වා ඈතට දිව යයි. ඉන්පසුව, පසුගිය වසර 30 පුරා මැදපෙරදිග කලාපය තුළ දියත් කරන ලද සියලුම යුද්ධ ද ඊට ඇතුළත් වේ.
දකුණු වියට්නාම ගුවන් හමුදා යානයක් මගින් දකුණු වියට්නාම සොල්දාදුවන් සහ සිවිල් වැසියන් පිරිසක් වෙත නැපාම් බෝම්බයක් (napalm bomb) හෙළීමෙන් පසු, වියට්නාමයේ ට්රැන්ග් බෑන්ග් (Trảng Bàng) අසල පාරක් දිගේ ෆැන් ති කිම් ෆුක් (Phan Thi Kim Phuc) නම් දැරිය දිව යන ආකාරය දැක්වෙන “යුද්ධයේ භීෂණය” (The Terror of War) ඡායාරූපය. [ඡායාරූපය: 1972 වසරේ විශිෂ්ටතම ලෝක පුවත්පත් ඡායාරූපය, නික් උට් (Nick Ut)] ඓතිහාසික සත්යය නිවැරදිව සඳහන් කරන්නේ නම්, ඊශ්රායලය යනු වසර 78ක් තිස්සේ එයට ආයුධ සහ අරමුදල් සපයන ලද එක්සත් ජනපදයේම නිර්මාණයකි. එය මැදපෙරදිග කලාපය තුළ ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදයේ මිලිටරිකරණය වූ මුරපොලක් (militarized outpost) ලෙස ක්රියා කර ඇත.
තවද, 1953 වසරේදී CIA සංවිධානය මෙහෙයවූ කුමන්ත්රණය මගින් බලයට පත් කරන ලද, ෂා රජුගේ (Shah) රූකඩ පාලන තන්ත්රය පෙරළා දැමූ 1979 ඉරාන විප්ලවය සමග එක්සත් ජනපද අධිරාජ්යවාදය කිසිවිටෙකත් සමගි වී නැත.
2006 වසරේ සිට එක්සත් ජනපදයේ සෑම ජාතික ආරක්ෂක උපායමාර්ගික ප්රකාශනයකම පාහේ ඉරානය ඉහළම ප්රතිවාදියෙකු ලෙස නම් කර ඇත. ක්ලින්ටන්, බුෂ්, ඔබාමා, ට්රම්ප්ගේ පළමු ධුර කාලය, බයිඩන් සහ දැන් ට්රම්ප්ගේ දෙවන පරිපාලනය යටතේ ද එය (ඉරානය) රහසිගත මෙහෙයුම්, සම්බාධක පැනවීම්, ඝාතනයන් සහ මිලිටරි තර්ජනවලට ලක්ව තිබේ. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය යනු දශක තුනකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ ක්රියාත්මක කරන ලද, ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදයේ ද්විපාර්ශ්වික (ප්රධාන පක්ෂ දෙකෙහිම) ප්රතිපත්තියේ උච්චතම අවස්ථාවයි.
නමුත් වඩාත්ම මූලික අර්ථයෙන් ගත් කල, අධිරාජ්යවාදී යුද්ධය යනු හුදෙක් පුද්ගලික තීරණ, අයහපත් බලපෑම් සහ වැරදි ප්රතිපත්තිවල ප්රතිඵලයක් නොවේ. ඒ වෙනුවට, එය ධනේශ්වර ක්රමයේම පවතින අත්යවශ්ය වෛෂයික ප්රතිවිරෝධතා දෙකක ප්රතිඵලයක් සහ ප්රකාශනයකි: පළමුවැන්න, නිෂ්පාදන බලවේගයන්ගේ පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වය සහ නිෂ්පාදනයේ සමාජීය ස්වභාවය අතර පවතින ප්රතිවිරෝධතාවයි; දෙවැන්න, ආර්ථික නිෂ්පාදනයේ ගෝලීය ස්වභාවය සහ දේශපාලන බලය මෙන්ම ප්රාග්ධන සමුච්චයකරණය අඛණ්ඩව සංවිධානය වන ජාතික-රාජ්ය පද්ධතිය අතර පවතින ප්රතිවිරෝධතාවයි. පසුගිය දශක පහක කාලය තුළ නිෂ්පාදනය භූගෝලීයකරණය වීම මගින්, පෙර නොවූ විරූ තරම් ඝනත්වයකින් යුත් සැපයුම් දාම, මූල්ය ප්රවාහ සහ තොරතුරු ජාලයන්ගෙන් එකිනෙක බැඳුණු තනි ගෝලීය ක්රියාවලියක් බවට පත්ව සෑම මහාද්වීපයකම කම්කරුවන්ගේ ශ්රමය ඒකාබද්ධ කර ඇත.
පසුගිය වසර 35 පුරා ආර්ථික හා දේශපාලන සංවර්ධනයේ සමස්ත ගමන් මග විසින්, ගෝලීය අර්බුදයේ ගතිකත්වය පිළිබඳ මෙම මාක්ස්වාදී විශ්ලේෂණය සනාථ කර ඇත.
1991 දී සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීම ඇමරිකානු පාලක පන්තිය විසින් ප්රකාශ කරනු ලැබුවේ ධනවාදයේ ඓතිහාසික ජයග්රහණයක් ලෙසය. ඔවුන් කියා සිටියේ ඊනියා “සමාජවාදයේ අසාර්ථකත්වය” මගින්, ඔක්තෝබර් සමාජවාදී විප්ලවයට පෙර පැවති ආකාරයටම ධනේශ්වර ලෝකය යළි ස්ථාපිත කිරීම සඳහා මාවත විවර වූ බවයි. විප්ලවයෙන් පසුව සිදු වූ සියල්ල, එනම් ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තියේ නැගිටීම, අධිරාජ්යවාදයට එරෙහිව පීඩිත ජනතාවගේ දැවැන්ත ගෝලීය ව්යාපාරය, සහ 1945 දී නාසි ජර්මනිය පරාජය කිරීමෙන් මෙන්ම 1949 චීන විප්ලවයේ ජයග්රහණයෙන් පසුව අත්පත් කරගත් සමාජයීය ප්රගතිය, ආපසු හැරවීමට නියමිතව තිබුණි.
1945 මැයි 2 වන දින, බර්ලිනයේ රයිච්ස්ටැග් (Reichstag – ජර්මන් පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිල්ල) මත රතු හමුදා සෙබළුන් සෝවියට් ධජය ඔසවයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම බියකරු දැක්ම පදනම් වී තිබුණේ සෝවියට් සංගමය (USSR) බිඳ වැටීමට හේතු සහ එහි ගෝලීය වැදගත්කම පිළිබඳව කරන ලද වැරදි තක්සේරුවක් මතය. සෝවියට් සංගමය තුළ අසාර්ථක වී තිබුණේ සමාජවාදය නොව, ඔක්තෝබර් විප්ලවයට ආස්වාදයක් ලබා දුන් මාක්ස්වාදී ජාත්යන්තරවාදය ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබූ, සමාජවාදී-විරෝධී ජාතිකවාදයේ (anti-socialist nationalism) ස්ටැලින්වාදී පාලන තන්ත්රයයි. සෝවියට් සංගමය තුළ සමාජවාදය ගොඩනැගීම, ගෝලීය ධනවාදයට එරෙහි කම්කරු පන්තියේ ජාත්යන්තර අරගලයෙන් වෙන් කර තැබූ ස්ටැලින්වාදී “එක් රටක සමාජවාදය” යන වැඩපිළිවෙල, ආර්ථික හා දේශපාලනික වශයෙන් බංකොලොත් වී ඇති බව ඔප්පු වී තිබුණි.
ඔක්තෝබර් විප්ලවය පාවාදීමට ස්ටැලින්වාදීන් කටයුතු කළ ආකාරය පිළිබඳව ට්රොට්ස්කි කළ විශ්ලේෂණය මත පදනම් වෙමින්, සෝවියට් නිලධාරි තන්ත්රයේ ජාතිකවාදී ප්රතිපත්තිවල ප්රතිවිපාක හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුව (International Committee of the Fourth International) ඉතා පැහැදිලිව කලින්ම දුටුවේය. සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීමට වසර හතරකට පෙර, එනම් 1987 දී එය මෙසේ ප්රකාශ කළේය:
“තාක්ෂණයේ පවතින හිඟය සහ කර්මාන්ත හා කෘෂිකර්මාන්තය අතර පවතින අඛණ්ඩ ප්රතිවිරෝධතා විසඳාගත හැක්කේ ලෝක වෙළඳපොළට ප්රවේශ වීමෙන් පමණි. සෝවියට් සංගමයට එම වෙළඳපොළට ඒකාබද්ධ වීමට පවතින්නේ මාවත් දෙකක් පමණි. එනම්, ධනවාදය යළි ස්ථාපිත කිරීම කරා මෙහෙයවන ගොර්බචෙව්ගේ මාවත සහ ලෝක සමාජවාදී විප්ලවයේ මාවතයි.”
ගොර්බචෙව් තෝරාගත්තේ පළමු මාවතයි. 1991 දෙසැම්බර් මාසයේදී සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීම එම පාවාදීමේ උච්චතම අවස්ථාව විය: ඔක්තෝබර් විප්ලවයේ සොහොන් වල හාරන්නන් ලෙස ආරම්භ වූ ස්ටැලින්වාදී නිලධාරි තන්ත්රය, අවසානයේදී අද පුටින් විසින් මෙහෙයවනු ලබන නව රුසියානු කතිපයාධිකාරයේ (Russian oligarchy) වඩාත්ම දූෂිත හා කෑදර කල්ලිය බවට පත් විය.
ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෙම මූලික ප්රතිවිරෝධතාවයම වෙනස් ආකාරයක ප්රතිචාරයක් ඇති කළේය. නමුත් එය ද ස්ටැලින්වාදී බිඳවැටීම මෙන්ම කිසිසේත්ම නිදහස් තේරීමක් මත සිදු වූවක් නොවේ. තම ආර්ථික ආධිපත්යයේ ආපසු හැරවිය නොහැකි පරිහානිය හමුවේ, එනම් ජපන් සහ ජර්මානු කාර්මික තරඟකරුවන්ගේ නැගී ඒම, ප්රබල ආර්ථික හා කාර්මික බලවේගයක් ලෙස චීනයේ මතු වීම, දේශීය නිෂ්පාදන ක්ෂේත්රය පිරිහී යාම (හිස් වීම), සහ වෙළඳ මෙන්ම අයවැය හිඟයන්ගේ බර වර්ධනය වීම හමුවේ ඇමරිකානු ධනවාදයට ආර්ථික ක්රම මගින් තම තත්ත්වය යළි යථා තත්ත්වයට පත් කරගත නොහැකි විය. ඔවුන් සතුව තවමත් අතිමහත් ප්රමුඛතාවයකින් යුතුව ඉතිරිව තිබූ එකම මෙවලම වූයේ මිලිටරි බලය (හමුදා ශක්තිය) පමණි.
ඉන්පසුව එළඹුණු දශක තුනක මිලිටරිවාදය විසින් ඉරාකය, යුගෝස්ලාවියාව, ඇෆ්ගනිස්ථානය, ලිබියාව, සිරියාව, යුක්රේනය ඇතුළු තවත් රටවල් විනාශ කර දමනු ලැබීය. මිලියන සංඛ්යාත ජීවිත බිලිගනිමින්, සමස්ත සමාජයන්ම විනාශ කරමින් සහ දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇති වූ විශාලතම සරණාගත අර්බුදය නිර්මාණය කරමින් දියත් වූ මෙම යුද්ධයන් අවසානයේදී කෙළවර වූයේ දැවැන්ත පසුබෑමකිනි; එමෙන්ම ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදයේ අවාසනාවන්ත ඉරණම ආපසු හැරවීමට ද ඒවා අසමත් විය.
2003 මාර්තු 21 වන දින ලබාගත් මෙම පැරණි ඡායාරූපයෙහි දැක්වෙන්නේ, ඇමරිකාව ප්රමුඛ හමුදා විසින් ඉරාකයේ බැග්ඩෑඩ් නුවරට එල්ල කරන ලද දැඩි බෝම්බ ප්රහාර හමුවේ රජයේ ගොඩනැගිල්ලක් ගිනිබත් වන ආකාරයයි. [AP ඡායාරූපය: ජෙරොම් ඩිලේ]
ඇමරිකානු බෝම්බ සහ මිසයිල ලොව පුරාම දැවැන්ත විනාශයක් සිදු කළේය. එහෙත් ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදයේ මිලිටරි මෙහෙයුම්වලට සමගාමීව ඇමරිකානු සහ ලෝක ධනවාදයේ අර්බුදය ද වර්ධනය විය. අධිරාජ්යවාදී ප්රචණ්ඩකාරී ක්රියාවන් සමඟින් වඩ වඩාත් බරපතල වූ මූල්ය අර්බුද මාලාවක් ද ඇති විය: එනම් 1994 මෙක්සිකානු පෙසෝ අර්බුදය, 1997 ආසියානු අර්බුදය, 1998 රුසියාව ණය ගෙවීම පැහැර හැරීම සහ ලෝන්ග්-ටර්ම් කැපිටල් මැනේජ්මන්ට් (LTCM) සමාගමේ බිඳවැටීම, 2000 ඩොට්-කොම් බිඳවැටීම, 2008 ගෝලීය මූල්ය අර්බුදය, 2010-12 යුරෝපීය රාජ්ය ණය අර්බුදය, 2020 වසංගතය නිසා ඇතිවූ කම්පනය සහ 2022 වසරේ සිට වර්ධනය වෙමින් පවතින ඩොලර් පද්ධතියේ අර්බුදයක ලක්ෂණ යනාදියයි.
එක්සත් ජනපදය කේන්ද්ර කරගත් ගෝලීය අර්බුදයේ වඩාත්ම දෘශ්යමාන සහ බියකරු ප්රකාශනය වන්නේ ජාතික ණය ප්රමාණය අතිවිශාල ලෙස වර්ධනය වීමයි. එය 2001 වසරේදී දළ වශයෙන් ඩොලර් ට්රිලියන 5.8ක් ලෙස පැවතිණි. එය දැන් ඩොලර් ට්රිලියන 40 සීමාවට ළඟා වෙමින් පවතී. ඇමරිකානු ධනවාදයේ පවතින අර්බුදය පිළිබඳ ඓතිහාසිකව හා ආර්ථිකමය වශයෙන් මීටත් වඩා වැදගත් වන තවත් ප්රකාශනයක් වන්නේ රන් මිලයි. ඩොලරය ලෝකයේ සංචිත මුදල් ඒකකය ලෙස පිළිගනිමින් 1944 වසරේදී පවත්වන ලද බ්රෙට්න් වුඩ්ස් (Bretton Woods) සමුළුවේදී, රන් අවුන්සයක වටිනාකම ඩොලර් 35ක් ලෙස නියම කර තිබුණි.
1971 වසරේදී නික්සන් පරිපාලනය විසින් බ්රෙට්න් වුඩ්ස් (Bretton Woods) ක්රමය ප්රතික්ෂේප කරනු ලබන තෙක් එම මිල එලෙසම පැවතුණි. මෙය රන් මිලෙහි නොනවතින ඉහළ යාමකට මග පෑදූ අතර, පසුගිය වසර තුළ එය පුපුරණ සුලු ස්වභාවයක් ගත්තේය. දැනට රන් අවුන්සයක මිල දළ වශයෙන් ඩොලර් 4,600ක් පමණ වේ. වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ වටිනාකම මැනීමේ මිනුමක් ලෙස ක්රියා කර ඇති රන් හා සසඳන විට ඩොලරයේ වටිනාකම, අඩ සියවසකට මඳක් වැඩි කාලයක් තුළ සියයට 99කට වඩා වැඩි ප්රමාණයකින් පහත වැටී ඇත.
1991 සිට 2026 දක්වා වූ වසර 35 ක කාලය තේරුම් ගත යුත්තේ මෙම රාමුව තුළය. ඒවා තනි ඓතිහාසික ක්රියාවලියක් නියෝජනය කරයි: එනම්, ආර්ථික ක්රම මගින් තමන්ට ජයගත නොහැකි වූ ප්රතිවිරෝධතාවක්, මිලිටරි ප්රචණ්ඩත්වය යොදා ගනිමින් ජය ගැනීමට ඇමරිකානු ධනවාදය විසින් දරන ලද උත්සාහයයි. මෙම යුද්ධයන් යනු 20 වන සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙකක් ඇති කිරීමට හේතු වූ, ලෝක ආර්ථිකය සහ ජාතික-රාජ්ය පද්ධතිය අතර තවමත් නොවිසඳී පවතින එම ප්රතිවිරෝධතාවය විසින්ම මෙහෙයවනු ලබන, අඛණ්ඩ ගමන් මගක අත්යවශ්ය කොටස් වේ.
විදේශයන්හි යුද්ධය සහ දේශීයව ඒකාධිපතිත්වය
නමුත් ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය යනු දීර්ඝ කාලීන මිලිටරි මෙහෙයුම් මාලාවක තවත් එක් සිදුවීමක් පමණක් නොවේ. මෙම යුද්ධයේ ප්රතිවිපාක මඟින් මෙම ගැටුමට පැහැදිලිවම ගෝලීය ස්වභාවයක් ලබා දෙයි; එනම් වඩාත් නිශ්චිතව පවසන්නේ නම්, මෙය අධිරාජ්යවාදී බලවතුන් විසින් ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තියට එරෙහිව දියත් කරනු ලබන ගෝලීය යුද්ධයකි. අප්රේල් 13 වනදා සිට, එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව පර්සියානු බොක්කෙහි පිහිටි ඉරාන වරායන් වටලා (අවහිර කර) ඇත. මෙම යුද්ධය ආරම්භ කිරීමට කිසිදු දායකත්වයක් නොදැක්වූ බිලියන සංඛ්යාත ජනතාවකට දැන් එහි ප්රතිවිපාක අත්විඳීමට සිදුව ඇත.
හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ සිතියම [ඡායාරූපය: Goran_tek-en / CC BY-SA 4.0] මෙම යුද්ධයේ වඩාත්ම බරපතල බලපෑම එල්ල වී ඇත්තේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ලෝකයේ ආහාර සුරක්ෂිතතාවය මතය. මෙම වටලෑම (අවහිර කිරීම) හේතුවෙන් දැනටමත් ගාසා තීරයේ සහ සුඩානයේ පවතින සාගතය තවදුරටත් උග්ර වනු ඇත. එමෙන්ම තවත් රටවල් ගණනාවක් සාමාන්ය අර්බුදකාරී මට්ටමේ සිට හදිසි හෝ ව්යසනකාරී ආහාර අනාරක්ෂිතතා මට්ටම් කරා ගමන් කරනු ඇත. ඉදිරි මාස 12 සිට 18 දක්වා කාලය තුළ බොහෝ රටවල කුඩා දරුවන් සහ වැඩිහිටියන් අතර අතිරික්ත මරණ අනුපාතයක් (සාමාන්යයට වඩා වැඩි මරණ සංඛ්යාවක්) වාර්තා වීමටද එය හේතු වනු ඇත.
මෙම ප්රතිවිපාක, වොෂින්ටනය සහ ජෙරුසලම විසින් ගන්නා ලද තීරණවල සෘජු ප්රතිඵල වේ. මෙම තීරණ වෙනුවෙන් කුසගින්නෙන් සහ තම ජීවිතවලින් වන්දි ගෙවීමට සිදුවන පිරිස් වන්නේ නැඟෙනහිර අප්රිකාවේ ගොවීන්, දකුණු ආසියාවේ පවුල් සහ මෙම මුල් ගැටුමට කිසිදු සම්බන්ධයක් නොතිබූ රටවල දරුවන්ය.
ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය මඟින් විදේශයන්හි ඇමරිකානු අධිරාජ්යවාදයේ කොල්ලකාරී අරමුණු පමණක් නොව, දේශීය වශයෙන් එය මෙහෙයවනු ලබන පාලන තන්ත්රයේ සමාජයීය සහ දේශපාලනික යථාර්ථය ද නිරාවරණය කර ඇත. ට්රම්ප් යනු ඇමරිකානු ධනවාදයේ බිඳවැටීම සහ එහි පාලක පන්තියේ ආර්ථික, සමාජයීය සහ දේශපාලනික පරිහානිය තුළ මුල් බැසගත් දීර්ඝ ක්රියාවලියක ප්රතිඵලය, ප්රතිමූර්තිය සහ කූටප්රාප්තියයි.
එක්සත් ජනපදයේ දේශපාලන ව්යුහය, එහි සමාජ පදනම සමඟ සමපාත වන පරිදි සකස් වෙමින් පවතී. එම සමාජ පදනම යනු, අතිමහත් ධනස්කන්ධයක් පාලනය කරන්නා වූද, තමන්ගේ උත්සුකයන්ට බාධාවක් වන සියලුම නීතිමය, ප්රජාතන්ත්රවාදී සහ සදාචාරාත්මක සීමාවන් නොඉවසිය හැකි බාධක ලෙස සලකන්නා වූද සුළුතර කතිපයාධිකාරයක් (ධනපති කල්ලියක්) විසින් මුළු මහත් සමාජයම තම ග්රහණයට නතු කරගෙන සිටීමයි. ට්රම්ප්ගේ නැඟී ඒම මඟින් ප්රකාශයට පත් වන්නේ මෙම යථාර්ථයයි.
ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය සඳහා ප්රතිපාදන සපයා ගනු ලබන්නේ කම්කරු පන්තියේ සමාජයීය අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල කරන සෘජු ප්රහාරයක් මඟිනි. ට්රම්ප්ගේ 2027 මුදල් වර්ෂය සඳහා වන අයවැය මඟින් ‘ආරක්ෂාව’ වෙනුවෙන් දළ වශයෙන් ඩොලර් ට්රිලියන 1.5 ක මුදලක් ඉල්ලා ඇත. මෙය නවීන ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ ඉහළම මිලිටරි වියදම් මට්ටම වන අතර, ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයට පමණක් නොව, චීනයට සහ රුසියාවට එරෙහි ගෝලීය යුද්ධයක් සඳහා වන සූදානම දැවැන්ත ලෙස තීව්ර කිරීමකි. මෙය, වඩාත්ම සෘජු අර්ථයෙන් ගත් කල, ලෝක යුද්ධයක් සඳහා වූ අයවැයකි.
තවද මේ සඳහා මුදල් ගෙවන්නේ කෙසේද? ට්රම්ප් විසින්ම ඊට අතිශය රළු අවංකභාවයකින් යුතුව පිළිතුරු දී ඇත. “අප යුද්ධ කරමින් සිටින” බැවින් සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් කැප කළ යුතු බව ප්රකාශ කළ ඔහු, මෙසේද අවධාරණය කළේය: “ළමා සුරැකුම් මධ්යස්ථාන, මෙඩිකේඩ් (Medicaid), සහ මෙඩිකෙයාර් (Medicare) පිළිබඳව සොයා බැලීම අපට කළ නොහැක්කකි. … අපට එක් දෙයක් ගැන පමණක් අවධානය යොමු කිරීමට සිදුව ඇත: එනම් මිලිටරි ආරක්ෂාවයි.” මිලිටරිවාදය (හමුදාකරණය), කතිපයාධිකාරයේ (ධන කුවේර පෙළැන්තියේ) ධනවත් වීම සහ රජයේ මර්දනකාරී යාන්ත්රණය සඳහා ප්රතිපාදන සැපයීම වෙනුවෙන්, පසුගිය සියවස පුරා කම්කරු පන්තිය විසින් දිනා ගන්නා ලද මෙඩිකෙයාර්, මෙඩිකේඩ්, සමාජ ආරක්ෂණය, අධ්යාපනය, නිවාස සහ සෑම අවම සමාජ ආරක්ෂණයක්ම කොල්ලකෑමට නියමිතය.
එක්සත් ජනපදය තුළ සිදුවෙමින් පවතින්නේ හුදෙක් ජාතික දේශපාලන අර්බුදයක් පමණක් නොවේ. එය ලෝක ඓතිහාසික වැදගත්කමක් ඇති දැඩි කැලඹීමකි. ලෝක ධනවාදයේ පෙර ස්ථාවරකරුවා වූ එක්සත් ජනපදය, අද වන විට ගෝලීය අස්ථාවරත්වයේ විශාලතම මූලාශ්රය බවට පත්ව ඇත. එක්සත් ජනපදය තුළ ප්රජාතන්ත්රවාදී ව්යුහයන් බිඳවැටීම, දේශපාලනයේදී විවෘත මැර කල්ලිවාදයකට යොමුවීම, සමස්ත සමාජ ජීවිතයම කතිපයාධිකාරයේ අවශ්යතාවලට යටත් කිරීම සහ මිලිටරි ප්රචණ්ඩත්වය හරහා ලෝකය නැවත බෙදා ගැනීමට දරන උත්සාහය සමඟින් ප්රකාශ වන්නේ මුළුමනින්ම වූ ධනේශ්වර ක්රමයේ අර්බුදය එහි වඩාත්ම සංකේන්ද්රිත සහ පුපුරන සුලු ස්වරූපයෙන් ය.
වොෂින්ටනයේදී, 2025 දෙසැම්බර් 2 වන අඟහරුවාදා දින ධවල මන්දිරයේ පැවති කැබිනට් රැස්වීමක් අතරතුර ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් අදහස් දක්වන අයුරු සහ ඒ දෙස රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ (වමේ) සහ ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් (දකුණේ) බලා සිටින අයුරු. [AP ඡායාරූපය/ජූලියා ඩිමරී නිකින්සන්]
සෑම ප්රධාන ධනේශ්වර රටකම මෙයට සමාන වූ මූලික ක්රියාවලීන් පැහැදිලිව දක්නට ලැබේ. ධනවාදයේ අර්බුදය ජාත්යන්තර එකකි; ඒ හා සමානවම ඒකාධිපතිවාදය සහ යුද්ධය දෙසට හැරීම ද ජාත්යන්තර තත්ත්වයකි. යුරෝපීය පාලක පන්තිය තමන්ගේ කුහක සාමවාදී වාචාල කතා ඉතා වේගයෙන් හා නිර්ලජ්ජිත ලෙස අතහැර දමමින් සිටින අතර, අධිරාජ්යවාදී මිලිටරිවාදය (හමුදාකරණය) පිළිබඳ ඔවුන්ගේ දිගුකාලීන සම්ප්රදායන් යළි පණගන්වමින් සිටියි. එමෙන්ම, පසුගිය සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙකේදී ඔවුන්ගේ සීයලා සහ මුතුන් මිත්තන් කළාක් මෙන්, සටන් කිරීමට හා මිය යාමට කම්කරු පන්තිය සහ තරුණ පරපුර සූදානම් විය යුතු බව ඔවුහු ප්රකාශ කරති. මෙය හුදු වාචාල කතාවක් පමණක් නොවේ. යුරෝපීය නේටෝ (NATO) බලවතුන් මේ වන විටත් රුසියාවට එරෙහිව ප්රායෝගිකව යුද්ධයක නිරතව සිටිති. යුක්රේනය, නේටෝ සංවිධානයේ නැගෙනහිර යුරෝපීය ඊශ්රායලය බවට පරිවර්තනය කර ඇත.
පසුගිය සියවසේ ඓතිහාසික අත්දැකීම් පිළිබඳ සිය විශ්ලේෂණයේදී ජාත්යන්තර කමිටුව අවධාරණය කර ඇත්තේ, 1914 දී පළමු ලෝක යුද්ධය ඇති කිරීමට තුඩු දුන් එම ප්රතිවිරෝධතාවලම ප්රතිඵලයක් ලෙස 1917 දී රුසියාවේ සමාජවාදී විප්ලවය ඇති වූ බවයි. අද දවසේ ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින්නේ ද එම ඓතිහාසික ගතිකත්වයමය. අධිරාජ්යවාදී ප්රචණ්ඩත්වයේ නැගී ඒමට පදනම වී ඇති ධනවාදයේ ගෝලීය අර්බුදය විසින්, ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී අරගලයේ පිපිරීම ද සූදානම් කරමින් පවතී.
සමාජවාදී විප්ලවයේ දශකයේ දෙවන භාගය
2020 දශකයේ ආරම්භයේදී, ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (World Socialist Web Site) ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී ව්යාපාරයක පුනර්ජීවනයක් මතුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළේය. අපි දැන් මෙම දශකයේ අර්ධය පසු කර සිටිමු. ගෝලීය අර්බුදයේ වෛෂයික වර්ධනය විසින් මෙම ඉදිරිදර්ශනය සනාථ කරමින් පවතින බව ජාත්යන්තර කමිටුවට දැඩිව විශ්වාසය ඇත.
මෙම දශකයේ පළමු වසර පහ පාලක ප්රභූන් දේශපාලන ප්රතිගාමීත්වය දෙසට යොමු වීමට ගත් දැඩි උත්සාහයක් ආධිපත්යය දැරීය. මෙය අහඹු සිදුවීම් මාලාවක් හෝ හුදකලා වූ ජනතාවාදී දේශපාලනඥයන්ගේ (demagogues) ක්රියාවක් නොව, ධනවාදයේ දිනෙන් දින ගැඹුරු වන අර්බුදය ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රම මඟින් විසඳීමට නොහැකි වූ ගෝලීය කතිපයාධිකාරයක පද්ධතිමය ප්රතිචාරයකි. ආණ්ඩු විසින් මිලියන සංඛ්යාත ජනතාවකගේ ජීවිත සංස්ථාපිත ලාභ ලැබීමේ අවශ්යතාවලට යටත් කළ කොවිඩ්-19 (COVID-19) වසංගතය මඟින්, කම්කරු පන්තියේ සමාජ අවශ්යතා සහ පාලක සුළුතරයේ මූල්යමය අවශ්යතා අතර පවතින සමහන් කළ නොහැකි ප්රතිවිරුද්ධතාවය පැහැදිලිවම නිරාවරණය කළේය.
කොවිඩ්-19 (COVID-19) වසංගතය පැවති සමයේ, 2020 අප්රේල් 9 වන දින නිව්යෝර්ක් හි බ්රොන්ක්ස් හි පිහිටි හාර්ට් දූපතේ (Hart Island) සමූහ මිනීවළක කම්කරුවන් විසින් මළසිරුරු භූමදාන කරන අයුරු. [AP ඡායාරූපය/ජෝන් මින්චිලෝ]
යුක්රේනයේ යුද්ධය ඇවිළී යාම, ගාසා තීරයේ සිදුවන ජනසංහාරය, ඉරානයට බෝම්බ හෙලීම, වෙනිසියුලාවේ ජනාධිපති මදුරෝ පැහැර ගැනීම සහ මෙක්සිකෝව, ග්රීන්ලන්තය, පැනමාව සහ කියුබාවට එරෙහිව එල්ල වන තර්ජන මඟින් හෙළිදරව් වී ඇත්තේ, එක්සත් ජනපදය ප්රමුඛ අධිරාජ්යවාදී බලවතුන් ලෝකය ප්රචණ්ඩ ලෙස නැවත බෙදා ගැනීමක් හරහා මෙම අර්බුදයට ප්රතිචාර දක්වමින් සිටින බවයි.
අධිරාජ්යවාදී මධ්යස්ථාන තුළ, විදේශයන් කරා එල්ල කෙරෙන මෙම ආක්රමණශීලී නැඹුරුව තමන්ගේම රටවල් තුළ ඒකාධිපති පාලනයක් කරා හැරීම සමඟ වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී පවතී: එනම් එක්සත් ජනපදය තුළ ට්රම්ප්ගේ නැවත පැමිණීම සහ ජනාධිපති ඒකාධිපතිත්වයක් විවෘතව ගොඩනැගීම; ආර්ජන්ටිනාවේ මිලෙයිගේ ද, ඉතාලියේ මෙලෝනිගේ ද සහ යුරෝපය පුරා අන්ත දක්ෂිණාංශික ආණ්ඩුවල ද නැගී ඒම; ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිවාසිකම් ක්රමානුකූලව අහෝසි කිරීම, පොලිසිය මිලිටරිකරණය කිරීම (හමුදාකරණය), සංක්රමණිකයන්ට පීඩා කිරීම සහ විරුද්ධ මත අපරාධ ලෙස සැලකීම ඒ අතර වේ. මේ අතරතුර, මහා පරිමාණ රැකියා කපා හැරීම්, කෘතිම බුද්ධිය (AI) මඟින් රැකියා විනාශ වීම, උද්ධමනය සහ සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් කප්පාදු කිරීම මඟින් බිලියන සංඛ්යාත කම්කරුවන්ගේ ජීවන තත්ත්වයන්ට එල්ල වන ප්රහාරයන් තීව්ර වෙද්දී වුවද, 2025 වන විට ගෝලීය බිලියනපතියන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්රිලියන 18.3 දක්වා ඉහළ ගියේය.
මෙම දශකයේ පළමු අර්ධය තුළ ධනේශ්වර ප්රතිගාමීත්වයේ සහ අධිරාජ්යවාදී මිලිටරිවාදයේ (හමුදාකරණයේ) නැගී ඒමක් දක්නට ලැබුණු බව ප්රතික්ෂේප කළ නොහැකිය. ලෝක යුද්ධය යනු අනාගත තර්ජනයක් නොව, මේ වන විටත් දිගහැරෙමින් පවතින යථාර්ථයකි. එහෙත් යුද්ධය සහ මර්දනය තුළින් ප්රකාශයට පත්වන ධනේශ්වර ක්රමයේ එම ප්රතිවිරෝධතාවලම ප්රතිඵලයක් ලෙස ගෝලීය පන්ති අරගලයේ නැගී ඒම ද උදාවී ඇත.
දශකයේ දෙවන භාගය ජාත්යන්තර මට්ටමින් සමාජ අරගලයේ ප්රතිවිරුද්ධ ප්රවණතාවය නැගී ඒම මඟින් වැඩි වැඩියෙන් ලක්ෂණගත වෙමින් පවතී. 1845 දී මාක්ස් මෙසේ ලීවේය: “ඓතිහාසික ක්රියාවලියේ පූර්ණත්වයත් සමඟම, එම ක්රියාවලියට දායක වන ජනකායේ ප්රමාණය ද ඒ අනුව වැඩි වනු ඇත.” මෙම තීක්ෂණ අවබෝධය මුලින්ම සනාථ කරමින්, වැඩකරන ජනකාය විශාල වශයෙන් සමාජ හා දේශපාලන අරගලයන් කරා ඇදී එමින් පවතී.
ජාතික හෝ කලාපීය මට්ටමින් පැවැත්වුණු මහා වැඩවර්ජන පහක් ද ඇතුළුව, 2026 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළ පමණක් යුරෝපීය රටවල් අටක් පුරා වැඩවර්ජන 458 ක් පවත්වා ඇත. මෙය 2025 වසරේ අදාළ කාලපරිච්ඡේදයන්ට සාපේක්ෂව සැලකිය යුතු වේගවත් වීමක් නිරූපණය කරයි. 2026 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළ දැනටමත් බෙල්ජියමේ (මාර්තු 12) සහ ඉතාලියේ (මාර්තු 9) ජාතික මහා වැඩවර්ජන ද, ස්පාඤ්ඤයේ අන්දලූසියා සහ බාස්ක් කලාපයන්හි (මාර්තු 8 සහ 17) කලාපීය මහා වැඩවර්ජන ද, උතුරු සයිප්රසයේ මහා වැඩවර්ජනයක් ද සහ පෙබරවාරි මාසයේදී ආර්ජන්ටිනාවේ ජාතික මහා වැඩවර්ජනයක් ද පවත්වා ඇත. මෙසේ, තනි කාර්තුවක් තුළ සිදුවූ මහා වැඩ වර්ජනවල බහුලතාවය (තීව්රතාව), 2025 වසරේ පැවති ඉහළ වේගයද ඉක්මවා යාමකි. තවද ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්ර ප්රාන්තයේ රජයේ සේවකයින් මිලියන 1.7 කට ආසන්න ප්රමාණයක් වැඩවර්ජනයක නිරත වූහ.
වෛෂයික දර්ශකයන්ට අනුව එනම් වැඩ වර්ජන සංඛ්යාව, ජනතාව ඒකරාශී වීමේ විශාලත්වය, භූගෝලීය ව්යාප්තිය, විවිධ ක්ෂේත්ර කරා පැතිරීම, කාලසීමාව, වැඩ වර්ජන සඳහා කම්කරු පන්තියෙන් ලැබී ඇති අනුමැතියේ ප්රතිශතයන් සහ රාජ්ය ආරක්ෂක අංශ සමඟ ඇති වූ ගැටුම්වල වාර ගණන අනුව 2026 වසරේ මුල් මාස කිහිපය, 2025 වසරේ මට්ටම් අභිබවා ගිය පන්ති ගැටුමක පැහැදිලි සහ මැනිය හැකි තීව්ර වීමක් පෙන්නුම් කරයි.
එක්සත් ජනපදය තුළ මිලියන සංඛ්යාත ජනතාවකගේ සහභාගීත්වයෙන් ICE (සංක්රමණ සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) ට එරෙහිව දැවැන්ත විරෝධතා පවත්වා ඇති අතර, ඊට මාර්තු 28 වන දින පැවැත්වූ ‘No Kings’ (රජවරු එපා) ජන බලමුලු ගැන්වීමට එක්වූ මිලියන 8 ක ජනතාවද ඇතුළත් වේ. එමෙන්ම කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්යාලයේ සේවකයන් 42,000 ක් සහ ‘කයිසර්’ (Kaiser) සෞඛ්ය සේවා සේවකයන් 31,000 ක් විසින් වැඩ වර්ජන දියත් කර ඇත.
2026 මාර්තු 28 වන දින නිව්යෝර්ක් නුවර පැවැත්වූ “No Kings” (රජවරු එපා) රැලිය.
මෙම අරගල වනාහි, කතිපයාධිකාරය (oligarchy) ෆැසිස්ට්වාදය සහ යුද්ධය කරා මෙහෙයවනු ලබන එම අර්බුදයේම කොන්දේසිවලට එරෙහිව ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තිය අරගලයට අවතීර්ණ වීමේ වෛෂයික ප්රකාශනයකි. මෙම අරගල සෑම මහාද්වීපයක් හරහාම සහ ආර්ථිකයේ සෑම ප්රධාන ක්ෂේත්රයක් පුරාම එකවර දිග හැරෙමින් පවතී. එමෙන්ම ඒවා වඩ වඩාත් සේවා යෝජකයන් සහ රජයන් සමඟ පමණක් නොව, වැඩ වර්ජන මර්දනය කරන ආයතනික පොලිස් බලකායක් ලෙස ක්රියා කරන වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදයට ද එරෙහිව සෘජු ගැටුමකට පරිවර්තනය වෙමින් පවතී.
වර්තමාන යුගයේ තීරණාත්මක ප්රශ්නය වන්නේ මෙම ප්රවණතා දෙකෙන් ජයග්රහණය කරන්නේ කුමන එකක්ද යන්නයි. පාලක පන්තිය තම පද්ධතියේ වඩ වඩාත් ගැඹුරු වන අර්බුදයට පිළිතුරු සපයා ඇත්තේ ෆැසිස්ට්වාදය සහ යුද්ධය, සමාජය මිලිටරීකරණයට ලක් කිරීම, ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිවාසිකම් අහෝසි කිරීම, සංක්රමණිකයන්ට සහ දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ට පහර දීම මෙන්ම න්යෂ්ටික ව්යසනයක තර්ජනය තමන් තුළම ගැබ් කරගත් ගැටුම් සඳහා සූදානම් වීම මඟිනි. ඊට, කම්කරු පන්තිය පිළිතුරු සපයමින් සිටින්නේ ව්යසනය කරා යන මෙම ගමන් මඟ නැවැත්වීමට සමත් එකම බලවේගය වන තමන්ගේම සාමූහික සමාජ බලය බලමුලු ගැන්වීම මඟිනි. මෙහි අවසාන ප්රතිඵලය කලින් තීරණය කර නැත. එය තීරණය වනු ඇත්තේ දැනට ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින අරගල මඟින් සහ මෙම අරගල මධ්යයේ කම්කරු පන්තිය විසින් වර්ධනය කරගනු ලබන දේශපාලන සවිඥානිකත්වය, සංවිධානය සහ නායකත්වය මඟිනි.
සාපේක්ෂ සමාජ සමතුලිතතාවයේ පැවති යුගය දැන් අවසන් වී ඇති බව නිසැකවම ප්රකාශ කළ හැකිය. මෙම දශකය ආරම්භයේදී හඳුනාගත් වෛෂයික කොන්දේසි එනම් පශ්චාත් යුධ ධනේශ්වර ක්රමයේ බිඳ වැටීම, පැරණි පාලන ක්රමයන් තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙනයාමට ඇති නොහැකියාව සහ විප්ලවීය පරිවර්තනයක් හෝ ම්ලේච්ඡත්වය කරා පරිහානියට පත්වීම යන දෙකෙන් එකක අවශ්යතාවය තහවුරු වී ඇතිවා පමණක් නොව තවදුරටත් තීව්ර වී ඇත. 2026 වසරේ මුල් මාස කිහිපය සනිටුහන් කරන්නේ, කම්කරු පන්තියේ ප්රතිරෝධය ගෝලීය බලවේගයක් ලෙස කරළියට පැමිණි අවස්ථාවයි. එය කතිපයාධිකාරයේ ආක්රමණශීලී ගමන් මඟට එරෙහිව සටන් වදින්නේ, යුද්ධය හෝ සාමය, ඒකාධිපතිත්වය හෝ ප්රජාතන්ත්රවාදය, සමාජවාදය හෝ ම්ලේච්ඡත්වය වැනි, මෙම යුගයේ මූලික ප්රශ්න සෘජුවම ඓතිහාසික න්යාය පත්රයට එක් කරමිනි.
හතරවන ජාත්යන්තරය ගොඩනඟනු!
මධ්යම පන්තියේ ව්යාජ-වාම [pseudo-left: ඩේවිඩ් නෝර්ත් පැහැදිළි කර ඇති අර්ථයෙන්] කණ්ඩායම්වලට අයත් අධෛර්යමත් වූ නරුමයන් සහ සංශයවාදීන් මෙම ඉදිරිදර්ශනය මනඃකල්පිතයක් ලෙස බැහැර කරනු ඇත. පාලක පන්තිය ඉදිරියේ දණින් වැටී සිටින ඔවුහු, ධනේශ්වර ක්රමයේ අනභිභවනීය බව සහ ස්ථීරභාවය කෙරෙහි දැඩි ලෙස විශ්වාස කරන්නෝ වෙති. කම්කරු පන්තිය කෙරෙහි ඔවුන් තුළ පවතින ආකල්පය බිය සහ පිළිකුල මුසු වූවකි.
නමුත්, හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුව විසින් මෙහෙයවනු ලබන ට්රොට්ස්කිවාදී ව්යාපාරයේ විප්ලවීය ඉදිරිදර්ශනය පදනම් වී ඇත්තේ, ගෝලීය පරිමාණයෙන් ක්රියාත්මක වන වෛෂයික ආර්ථික හා සමාජීය ක්රියාවලීන් පිළිබඳ වඩාත්ම යථාර්ථවාදී ඇගයීම මතය.
වෛෂයික, ව්යුහාත්මක සත්යයක් ලෙස, පවතින ක්රමයේ ප්රතිවිරෝධතා උග්ර කිරීමට හේතු වූ එම නිෂ්පාදනයේ ගෝලීයකරණය මානව ඉතිහාසයේ විශාලතම ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තිය බිහි කර ඇත. මෙම සංඛ්යාලේඛනය අප නිවැරදිව හා ප්රත්යක්ෂව වටහාගත යුතුය. 1980 වසරේ සිට ලෝකයේ නිෂ්පාදන බලවේගයන්ගේ වර්ධනය විසින් කම්කරු පන්තියේ ප්රමාණය බිලියන 2 කට වඩා වැඩි ප්රමාණයකින් ඉහළ නංවා ඇත. මානව ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, ලෝක ජනගහනයෙන් බහුතරයක් නගරවල ජීවත් වන අතර, එම සංඛ්යාව සෑම සතියකම මිලියන ගණනකින් ඉහළ යමින් පවතී.
දැන් නගර 500 කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක ජනගහනය මිලියනය ඉක්මවා යන අතර, එය සමස්ත මානව වර්ගයාගෙන් දළ වශයෙන් හතරෙන් එකකට සමාන වේ. ඉන් අවම වශයෙන් නගර 31 ක් ජනගහනය මිලියන 10 ඉක්මවූ මෙගා-නගර (megacities) වන අතර, ලෝක වෙළඳාමෙන් සියයට 90 ක් පමණ ගලා යන්නේ මෙවැනි නගර කේන්ද්රස්ථාන කිහිපයක් හරහාය. ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අප්රිකානු කම්කරුවන් බිලියන 1 ක් පමණ ගෝලීය ශ්රම බලකායට එක්වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) විසින් පෙන්වා දී ඇති පරිදි ඉන්දියාව, චීනය, ලතින් ඇමරිකාව සහ අප්රිකාව යන රටවල නොදියුණු ගම්බද ප්රදේශවල සිට ගෝලීයකරණය වූ නිෂ්පාදන ජාලයන් වෙත සංක්රමණය වී ඇති බිලියන සංඛ්යාත කම්කරුවන් “තනි ජීවිත කාලයක් තුළ සියවස් ගණනාවක් ඉදිරියට පැන” ඇත.
2020 වසරේදී මිලියන 17.5ක ජනගහනයක් වාර්තා වූ ෂෙන්සෙන් (Shenzhen) නගරය, නාගරික ජනගහනය අනුව ෂැංහයි සහ බීජිං නගරවලට පසුව චීනයේ තෙවැනි වැඩිම ජනගහනයක් සහිත නගරය වේ.
වෛෂයික සමාජ සහ ආර්ථික ක්රියාවලීන් විසින් විප්ලවීය අරගල නිර්මාණය කරමින් පවතී. දිනෙන් දින පිරිහෙන ජීවන තත්ත්වයන්, සමාජ අසමානතාවයේ අතිමහත් පරිමාණය මෙන්ම පාලක පන්තියේ බියකරු දූෂණය සහ අපරාධ, පොදු ජනතාවගේ දැඩි පිළිකුල සහ ක්රෝධය ඇවිස්සීමට හේතු වී තිබේ. එහෙත්, මෙම ක්රෝධය ධනවාදයට එරෙහිව දේශපාලනික වශයෙන් දැනුවත් වූ සහ ජාත්යන්තර වශයෙන් ඒකාබද්ධ වූ අරගලයක් දක්වා වර්ධනය කළ යුතුව ඇත.
මෙය මෙම ඓතිහාසික යුගයේ කේන්ද්රීය ගැටලුව කරළියට ගෙන එයි: එනම් කම්කරු පන්තිය තුළ පවතින විප්ලවීය නායකත්වයේ අර්බුදය විසඳීමයි. ධනේශ්වර පාලනයේ පැරණි මෙන්ම ප්රතිගාමී මෙවලම්වල, එනම් දැනට පවතින ධනේශ්වර පක්ෂ, වෘත්තීය සමිති නිලධාරි තන්ත්රයන්, ධනේශ්වර ජාතිකවාදී සංවිධාන සහ අසංඛ්යාත සුළු ධනේශ්වර කණ්ඩායම් වල ග්රහණය බිඳ දැමිය යුතුය. පාලක පන්තියේ සියලුම නියෝජිතායතනවලින් ස්වායත්ත වූ, කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය තහවුරු කළ යුතුව ඇත.
මේ සඳහා ජාත්යන්තර කමිටුව විසින් මෙහෙයවනු ලබන ලෝක ට්රොට්ස්කිවාදී ව්යාපාරය වන හතරවන ජාත්යන්තරය ගොඩනැගීම අත්යවශ්ය වේ. ශතවර්ෂයක අරගල ඉතිහාසයක් පුරා විහිදුණු අතිමහත් විප්ලවීය අත්දැකීම් සම්භාරයක් එහි වැඩපිළිවෙළ තුළ සංකේන්ද්රණය වී පවතී.
ජාත්යන්තර කමිටුවේ ශාඛාවන් තවමත් මහජන පක්ෂ බවට පත්ව නොමැති බව අප පිළිගනිමු. එහෙත්, මෙය වරදක් නොව, පැරණි සමාජ ප්රජාතන්ත්රවාදී, ස්ටාලින්වාදී මෙන්ම කම්කරු හා වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදී යාන්ත්රණයන් විසින් පන්ති අරගලය මර්දනය කරනු ලැබූ දීර්ඝ දේශපාලන ප්රතිගාමී කාලපරිච්ඡේදයක ප්රකාශනයකි.
එහෙත් ට්රොට්ස්කි ප්රකාශ කළ පරිදි, “නිලධාරිවාදී යාන්ත්රණයට වඩා ඉතිහාසයේ නියමයන් බලවත්ය.” ධනේශ්වර අර්බුදය තීව්ර වීම විසින් මහජනයා විප්ලවීයකරණය කරමින් පවතින අතර, මෙය ට්රොට්ස්කිවාදී ව්යාපාරයේ දැවැන්ත වර්ධනයක් සඳහා අවශ්ය කොන්දේසි නිර්මාණය කරනු ඇත.
ස්ටාලින්වාදී නියෝජිතයෙකු අතින් ඝාතනය වීමට මාස තුනකට පෙර, 1940 මැයි මාසයේදී ට්රොට්ස්කි විසින් ලියන ලද හතරවන ජාත්යන්තරයේ ප්රකාශනය තුළ, ලෝක සමාජවාදී විප්ලවයේ මෙම අසමසම මූලෝපායඥයා මෙසේ පැහැදිලි කළේය:
“ඉතිහාසය දෙස බලන කල, යුද්ධය විප්ලවයේ මව බවට පත්ව ඇත්තේ වරක් දෙවරක් නොවේ; එයට නිශ්චිත හේතුව වන්නේ යුද්ධය විසින් යල් පැන ගිය පාලන තන්ත්රයන් ඒවායේ අත්තිවාරමෙන්ම සොලවා දැමීමත්, පාලක පන්තිය දුර්වල කිරීමත් සහ පීඩිත ජනතාව තුළ විප්ලවීය කෝපය වර්ධනය වීම වේගවත් කිරීමත් ය.”
ලියොන් ට්රොට්ස්කි, 1940
එවැනි තත්වයක් මතු වෙමින් පවතී. ඇමරිකානු පාලක පන්තිය විසින් ධවල මන්දිරය තුළ මැරවරයෙකු හිඳුවා තිබීමත්, තම කටයුතු කළමනාකරණය කිරීම පාතාල ලෝකයට පවරා තිබීමත් යන කරුණ ම, එම පන්තියේ ඓතිහාසික බිදවැටීම පිළිබඳ නොබිඳිය හැකි සාක්ෂියකි.
මහත් වූ බාධක හමුවේ වුවද, හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුව වර්තමාන අර්බුදය සඳහා කම්කරු පන්තියේ දියුණු කොටස් සූදානම් කිරීමට වෙහෙස නොබලා කටයුතු කර ඇත. පසුගිය වසර 28 පුරා දේශපාලන විශ්ලේෂණයේ සහ මූලෝපායික මඟපෙන්වීමේ අසමසම මෙවලමක් ලෙස සේවය කළ ‘ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය’ (World Socialist Web Site) අප විසින් නිර්මාණය කර ඇත. මාක්ස්වාදයේ උරුමය සහ සමාජවාදය සඳහා වන අරගලයේ ඓතිහාසික අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් එය නොපසුබට අරගලයක නිරත වී තිබේ.
ජාත්යන්තර කමිටුවට අනුබද්ධ පක්ෂ, “ක්රියාකාරී කමිටුවල ජාත්යන්තර කම්කරු සන්ධානය” (IWA-RFC) ගොඩනැගීම හරහා අධිරාජ්යවාදී ගැති සහ සහයෝගිතාවාදී කම්කරු නිලධාරිවාදයට එරෙහි සටනට නායකත්වය දී ඇත. එහි අරමුණ පවතින වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදයන්ට බලපෑම් කිරීම නොව, ඒවාට එරෙහිව සාමාන්ය කම්කරුවන්ගේ නැගිටීමක් සංවිධානය කිරීමත්, බලය කර්මාන්තශාලා, වැඩබිම් සහ සේවා ස්ථාන කමිටු වෙත පැවරීමත් වේ.
හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුවේ (ICFI) මඟපෙන්වීම යටතේ ක්රියාත්මක වන “සමාජ සමානතාව සඳහා වූ ජාත්යන්තර තරුණයෝ සහ ශිෂ්යයෝ” (IYSSE) සංවිධානය, තරුණ පරපුර මාක්ස්වාදීන් ලෙස අධ්යාපන ගත කිරීම සිදු කරනු ලබයි; එය විරෝධතා දේශපාලනයේ පවතින අධෛර්යමත් කරවන ප්රතිපත්ති වෙනුවට විප්ලවවාදී විකල්පයක් සම්පාදනය කරයි; තවද ඔවුන්ගේ ශක්තිය කම්කරු පන්තියේ අරගලයන් වෙත යොමු කරයි.
හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුව (ICFI) විසින් Socialism AI (ආවර්ධිත බුද්ධියේ මෙවලම) නිර්මාණය කර ඇති අතර, එය 2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය හරහා ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. පාලක පන්තිය තමන් පොහොසත් වීම සඳහාත්, කම්කරුවන් දිළිඳු කිරීමට සහ සූරාකෑම දැඩි කිරීමටත් කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) භාවිතා කරන අතරතුර, ජාත්යන්තර කමිටුව සමාජවාදය සඳහා වන අරගලය ඉදිරියට ගෙන යාමට සහ වේගවත් කිරීමට මෙම තාක්ෂණයේ ඇති දැවැන්ත විභවය උපයෝගී කර ගනිමින් සිටී.
හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුවේ සියලු විවිධ කාර්යභාරයන් මෙහෙයවනු ලබන්නේ, ධනේශ්වර ම්ලේච්ඡත්වය පරාජය කර මානව වර්ගයාගේ අනාගතය සුරක්ෂිත කරනු ලබන සමාජවාදී විප්ලවයේ ලෝක පක්ෂය ලෙස හතරවන ජාත්යන්තරය ගොඩනැගීමේ අරමුණ කරාය. මෙම පක්ෂය ගොඩනගනු ලබන්නේ, වර්තමාන යුගයේ අත්දැකීම්වලින් අවශ්ය නිගමනවලට එළඹෙමින් ක්රියාකාරීව ඉදිරි බල ඇනිවල සිට ගන්නා එහි සාමාජිකත්වය, කම්කරුවන්, තරුණයන් සහ සමාජවාදී බුද්ධිමතුන් විසිනි. ICE (ආගමන හා රේගු බලාත්මක කිරීමේ ඒකකය) ආයතනයට එරෙහිව සටන් වදින කම්කරුවන්ට ද, පිකට් පෙළපාලිවල නිරත වැඩවර්ජකයන්ට ද, සරසවි මත පතිත කරන ජනසංහාරයන්ට එරෙහි වන ශිෂ්යයන්ට ද සහ සෑම මහද්වීපයකම වීදි බැස සිටින මිලියන සංඛ්යාත ජනයාට ද දැන් පැන නැගී ඇති ප්රශ්නය වන්නේ සටන් කළ යුතු ද යන්න නොව, සටන් කරන්නේ කෙසේද සහ කුමන බැනරයක් යටතේද යන්නයි.
එම ප්රශ්නවලට අපගේ පිළිතුර මෙයයි: ඉදිරි මාවත යනු බලය ලබාගැනීම සඳහා ජාත්යන්තර කම්කරු පන්තිය ගෙන යන සවිඥානික සහ සංවිධානාත්මක අරගලයයි. එහි බැනරය වන්නේ හතරවන ජාත්යන්තරයේ බැනරයයි. අපි මෙසේ පවසමු: සෑම රටකම හතරවන ජාත්යන්තරයේ ජාත්යන්තර කමිටුවේ ශාඛා ගොඩනගනු! සමාජවාදය සඳහා වූ අරගලය අතට ගනු! ලෝක සමාජවාදී විප්ලවය කරා පෙරට යනු!
(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි.)
