Inequality

IMG 0767

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය පන්ති අරගලය තීව්‍ර කරනු ඇත

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මාර්තු 15 වන දින ‘The war against Iran will intensify the class struggle යන හිසින් පළවූ ජෝෂෆ් කිශෝර් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

ජෝෂෆ් කිශෝර් විසිනි.

Image Not Found
2026 මාර්තු 4 වන දින ඉරානයේ ටෙහෙරානයට එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල හමුදා කාපට් බෝම්බ ප්‍රහාරයක් එල්ල කරයි

එක්සත් ජනපදයේ විශාලතම හරක් මස් සැකසුම් මධ්‍යස්‌ථානයන්ගෙන් එකක් වන කොලරාඩෝ හි ග්‍රීලි හි ජේබීඑස් කම්හලේ මස් ඇසුරුම් කම්කරුවන් 3,800 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් අද වැඩ වැරීමකට නියමිතව ඇත.  දරිද්‍රතා වැටුප් සහ අනාරක්ෂිත තත්වයන්ට විරෝධය පළ කරමින් කම්කරුවන් පසුගිය මාසයේ වැඩවර්ජන ක්‍රියාමාර්ගයට පක්ෂව සියයට 99 ක් ඡන්දය දුන්හ. මිනසෝටා හි ඔස්ටින්හි 1985-86 හෝමෙල් (Hormel) වැඩ වර්ජනයෙන් පසු එක්සත් ජනපදයේ මස් ඇසුරුම් කම්කරුවන්ගේ විශාලතම වැඩ වර්ජනය මෙය වේ. 

ග්‍රීලි කම්කරුවන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් හයිටි සහ සෝමාලියාවෙන් මෑතකදී පැමිණි සංක්‍රමණිකයන් වන අතර, ඔවුන් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය යටතේ පිටුවහල් කිරීමේ යාන්ත්‍රයෙන් සෘජු තර්ජනයට ලක්ව සිටී.  කෙසේ හෝ, ඔවුහු වැඩ වර්ජනය කිරීමට ඡන්දය ලබා දුන්හ. ග්‍රීලි කම්කරුවන්ගේ ධෛර්යය සහ අධිෂ්ඨානය ඇමරිකාවේ පන්ති සබඳතාවල පුපුරන සුලු තත්ත්වය පිළිබිඹු කරයි.

මස් ඇසුරුම් කම්කරුවන්ගේ වැඩ වර්ජනය ආරම්භ වන්නේ යුද්ධයේ පසුබිම තුළය. සති දෙකකට පෙර, එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය ඉරානයට එරෙහිව සිය සාපරාධී ආක්‍රමණික යුද්ධය දියත් කළ අතර එය කලාපීය හා ගෝලීය ගැටුමක් දක්වා වේගයෙන් සර්පිලාකාර වෙමි පවතී.

මෙම යුද්ධයේ හේතු බහුවිධ හා සංකීර්ණ වේ. ඉරානය දිගු කලක් තිස්සේ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ඉලක්කයක් වී ඇති අතර, එය මැද පෙරදිග තෙල් සම්පත්වල ආධිපත්‍යය දැරීමට දශක ගණනාවක් තිස්සේ ව්‍යාපාරයක් දියත් කර ඇත. ඝාතනය සහ සමූහ සංහාරය හරහා ඉරාන රජය පෙරලා දැමීමේ උත්සාහය, චීනයට එරෙහි ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ ප්‍රහාරය සහ ගෝලීය ආධිපත්‍යය සඳහා වන ධාවනය සමඟ බැඳී ඇත.

කෙසේ වෙතත්, ප්‍රධාන සාධකයක් වන්නේ එක්සත් ජනපදය තුළ පවතින සමාජ අර්බුදයයි. ඉතිහාසය පුරාම, ගැඹුරු අභ්‍යන්තර අර්බුදවලට මුහුණ දෙන පාලන තන්ත්‍රයන් යුද්ධය හරහා ඒවා විසඳීමට උත්සාහ කර ඇත. මැකින්ලි පරිපාලනය 1898 ස්පාඤ්ඤ-ඇමරිකානු යුද්ධය දියත් කළේ උත්සන්න වූ පන්ති ගැටුමක් සහ ආර්ථික අවපාතයේ ප්‍රතිවිපාක මධ්‍යයේ ය; සාර්වාදී රුසියාවේ අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය වියචෙස්ලාව් ප්ලෙහ්ව් 1904 දී ජපානය සමඟ යුද්ධයට පක්ෂව කතා කළේ, “විප්ලවයේ රැල්ල මැඩපැවැත්වීම සඳහා කෙටි, ජයග්‍රාහී යුද්ධයක් මේ රටට අවශ්‍ය වන්නේය” යන පදනම මත ය. 1905 විප්ලවයේදී එම ගණනය කිරීමට සුදුසු ප්‍රතිචාරය ලැබුණි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රවණතාවයේ වඩාත්ම විනාශකාරී ප්‍රකාශනයන් වන්නේ විසිවන සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙක වේ. 1914 දී යුරෝපයේ පාලක පන්තීන් යුද්ධය සැලකුවේ, නැගී එන කම්කරු පන්ති අරගලයේ රැල්ල ජාතිකවාදී දේශප්‍රේමයේ (nationalist patriotism) ගිල්වීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස ය. යුද්ධයම 1917 රුසියානු විප්ලවයට සහ යුරෝපය පුරා විප්ලවවාදී නැගිටීම්වලට හේතු විය. දෙවන ලෝක යුද්ධය සම්බන්ධයෙන්, හිට්ලර්ගේ නොනවතින මිලිටරිකරණය සහ ආක්‍රමණශීලී ව්‍යාපාරය ජර්මානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අත්‍යවශ්‍යතාවයන් සහ, ඉතිහාසඥ ටිම් මේසන් සඳහන් කර ඇති පරිදි, රට තුළ “බිඳවැටීම සහ අවුල් සහගත තත්ත්වය” වළක්වා ගැනීමේ උත්සාහය යන දෙකම විසින් මෙහෙයවනු ලැබීය.

ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ ක්‍රියාමාර්ග මගින් ඊට සමාන පීඩන පිළිබිඹු වේ. 2026 මුල් මාස දෙක තුළ ආධිපත්‍යය දැරූ ගැටළු සලකා බලන්න. ජනවාරි සහ පෙබරවාරි මාසවලදී, පසුගිය වසරේ දැවැන්ත “නෝ කිංග්ස්” (රජුන් එපා!) පෙළපාලිවලින් පසුව ඇති වූ සමාජ විරෝධතා රැල්ලකින් එක්සත් ජනපදය සෙලවී ගියේය. ප්‍රේරකය වූයේ මිනියාපොලිස්-ශාන්ත පෝල් වෙත ෆෙඩරල් ආගමන (ICE) නියෝජිතයන් 3,000 ක් පමණ යෙදවීම සහ ජනවාරි 7 වන දින ICE නියෝජිතයෙකු විසින් රෙනී නිකොල් ගුඩ්ව වෙඩි තබා ඝාතනය කිරීමයි. ජනවාරි 23 වන දින, මිනියාපොලිස් හි දස දහස් ගණනක් ජනයා, -30°F ක සීතලට මුහුණ දෙමින් විරෝධතා පෙළපාළි ගියහ. එහිදී, වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණයෙන් හෝ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයෙන් නොව, පහළින් [සාමාන්‍ය කම්කරුවන්ගෙන්] මහා වැඩ වර්ජනයක් සඳහා වැඩෙන ඉල්ලීම් මතු විය.

ඊට, ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ සහ එහි ICE සහ රේගු සහ දේශසීමා ආරක්ෂණ (CBP) හි ගෙස්ටාපෝ නියෝජිතයින්ගේ ප්‍රතිචාරය වූයේ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටි ඝාතනය කිරීමයි. රට පුරා විරෝධතා පැතිර ගිය අතර, උසස් පාසල් සිසුන්ගේ රට පුරා විරෝධතා රැල්ලක් ඇති විය. එක් ගණන් ගැනීමකට අනුව, 2026 දී පමණක්, ප්‍රාන්ත 48 ක් සහ කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල් දිස්ත්‍රික්ක 236 ක විරෝධතා 334 ක් පැවැත්විණි.

ඒ සමඟම, කම්කරු පන්තිය තුළ සැලකිය යුතු වැඩ වර්ජන ව්‍යාපාරයක් වර්ධනය වෙමින් පැවති අතර, එය පාලනය කිරීමට වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය උමතු ලෙස කටයුතු කළේය. නිව් යෝර්ක් නගරයේ, හෙදියන් 15,000 ක් මාසයකට වැඩි කාලයක් වැඩ වර්ජනයක නිරත විය. 2026 ජනවාරි මස 26 වන දින, කයිසර් පර්මෙන්ටේ හි හෙදියන් සහ සෞඛ්‍ය සේවකයින් 31,000 ක් ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ විශාලතම සෞඛ්‍ය සේවා වැඩවර්ජනවලින් එකක් වන කැලිෆෝනියාවේ සහ හවායි හි විවෘත වැඩ වර්ජනයකට සහභාගි විය. පෙබරවාරි 9 වන දින, සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ගුරුවරුන් 6,400 ක් වැඩි වැටුප් සහ ප්‍රමාණවත් පාසල් අරමුදල් ඉල්ලා වැඩ වර්ජනය කළහ.

සමාජ විරෝධතා සහ වැඩ වර්ජන ආදී ක්‍රියාමාර්ග පුපුරා යාම, දශක ගණනාවක් තිස්සේ දැවැන්ත සමාජ අසමානතාවයේ සහ කතිපයාධිකාරයක් අත පෙර නොවූ විරූ ධන සංකේන්ද්‍රණයක ප්‍රතිවිපාක ප්‍රකාශ කරයි. පාලක පන්තිය ලේ වැකි රැකියා කප්පාදුවක් සිදු කරමින් සිටින අතර, පහත වැටෙන ජීවන තත්වයන් සහ ගැඹුරු වන අනාරක්ෂිත භාවය කම්කරුවන් විසින් පිළිගත යුතු යැයි ඉල්ලා සිටී. එක්සත් ජනපදය රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික ණය දැවැන්ත හා තිරසාර නොවන ලෙස ප්‍රසාරණය වීමකට සහ ඩොලරයේ ගෝලීය සංචිත තත්වයට එල්ල වන තර්ජනවලට සහ වැටුප් ගිල දමමින් පවතින උද්ධමනකාරී පීඩනයන්ට මුහුණ දී සිටී.

වරදකරු කරනු ලැබූ අපරාධකරුවෙකු  විසින් මෙහෙයවන ලද ට්‍රම්ප් පරිපාලනය, ජනගහනයේ වර්ධනය වන කොටස් විසින් වෛර කරනු ලැබේ. ජනවාරි අග දී සිදු කරන ලද පිව් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ (Pew Research Cente) සමීක්ෂණයකින් ට්‍රම්ප්ගේ මහජන ප්‍රසාදයේ ශ්‍රේණිගත කිරීම සියයට 37 ක් පමණක් වූ අතර ඇමරිකානුවන්ගෙන් සියයට 50 ක් කියා සිටියේ ඔහුගේ පරිපාලනයේ ක්‍රියාමාර්ග ඔවුන් අපේක්ෂා කළ ප්‍රමාණයට වඩා නරක බවයි. ට්‍රම්ප් දැන් මුළු වසරක්ම මහජන ප්‍රසාදයේ ශුද්ධ සෘණ ශ්‍රේණිගත කිරීමක් සමඟ ගත කර ඇත.

ජෙෆ්රි එප්ස්ටයින් ලිපිගොනු වලින් මිලියන ගණනක් ලේඛන නිකුත් කිරීම ට්‍රම්ප්ගේ දූෂිතභාවය පිළිබඳ තවත් සාක්ෂි සපයා ඇතිවා පමණක් නොව, ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ සහ පක්ෂ දෙකෙහිම එහි දේශපාලන නියෝජිතයින්ගේ සදාචාරාත්මක කුණුවීම ද හෙළිදරව් කර තිබේ. යුද්ධය හරහා “මාතෘකාව වෙනස් කිරීමට” උත්සාහ කිරීමේදී, ට්‍රම්ප් ක්‍රියා කරන්නේ ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයේ නියෝජිතයා ලෙස ය.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ ප්‍රතිපත්ති සහ අපරාධවලට ගැඹුරින් සම්බන්ධ වී සිටී. ඔවුන් ව්‍යාජ විපක්ෂයකි. ඔවුන් ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයට සහ එහි රජය පෙරලා දැමීමට සහාය දක්වයි. යුද ධාවනය වේගවත් වන විට, දැවැන්ත මිලිටරි වියදම් පියවරයන් සම්මත කර ගැනීම සහතික කිරීමට ඩිමොක්‍රටික් නායකයෝ කටයුතු කළහ. ICE මර්දනය සහ දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වයට එරෙහිව විරෝධතා පැනනැඟුණු විට, ඩිමොක්‍රටික් නිලධාරීහු ට්‍රම්ප් සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණියහ.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ සහයෝගීතා උන්මාදයට නිව්යෝර්ක් නගරාධිපති සහ ඇමරිකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදීන්ගේ සාමාජික සොහ්රාන් මම්දානි ද ඇතුළත් වේ. යුද්ධයට පෙර මාස කිහිපය තුළ ට්‍රම්ප් හමුවූ ඔහු , බෝම්බ ප්‍රහාරය ආරම්භ වීමට දින දෙකකට පෙර එක් වරක් ඇතුළුව දෙවරක් හමුවිය. 

ට්‍රම්ප්ට මාතෘකාව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍යව ඇත. මාධ්‍යයට මාතෘකාව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍යව ඇත.  ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයට ද මාතෘකාව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍යව ඇත. නමුත් යුද්ධය අභ්‍යන්තර අර්බුද අඩු කිරීමට වඩා ඒවා තීව්‍ර කරමින් පවතී. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය ආරම්භයේ සිටම විශාල ලෙස ජනප්‍රියත්වයෙන් තොරය. යුද්ධයේ ආර්ථික ප්‍රතිවිපාක ක්ෂණික හා දරුණු වී ඇති අතර, ඉහළ යන තෙල් මිල ද ඊට ඇතුළත් ය. ගැටුමේ මුල් දින හය තුළ පමණක් වැය කරන ලද ඩොලර් බිලියන 11.3, සමාජ වැඩසටහන් වලට ගෙවනු ලබන සමාජ සම්පත් දැවැන්ත ලෙස යුද්ධයට හරවා යැවීමක් නියෝජනය කරයි. යුද්ධය පුළුල් වන විට සහ මරණ සංඛ්‍යාව වැඩි වන විට විරුද්ධත්වය වර්ධනය වනු ඇත.

2003 දී ඉරාක යුද්ධය ආරම්භයේදී ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය මෙසේ ලිවීය:

“ආරම්භ වී ඇති ගැටුමේ ආරම්භක අවධීන්හි ප්‍රතිඵලය කුමක් වුවත්, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට ව්‍යසනය මුනගැසෙනු ඇත. එයට ලෝකය ජය ගත නොහැක. එයට මැද පෙරදිග ජනතාව මත යටත් විජිත විලංගු නැවත පැටවිය නොහැක. යුද්ධයේ මාධ්‍යය හරහා එහි අභ්‍යන්තර රෝග සඳහා ශක්‍ය විසඳුමක් සොයා ගැනීමට එයට නොහැකි වනු ඇත. ඒ වෙනුවට, යුද්ධයෙන් ජනනය වන අනපේක්ෂිත දුෂ්කරතා සහ නැගී එන ප්‍රතිරෝධය ඇමරිකානු සමාජයේ සියලු අභ්‍යන්තර ප්‍රතිවිරෝධතා තීව්‍ර කරනු ඇත.”

එම සටහන ලියා දශක දෙකකට වැඩි කාලයක් තුළ, ඇමරිකානු සමාජයේ “අභ්‍යන්තර රෝග” ඉස්මත්තට පැමිණ ඇත. ධවල මන්දිරයේ මැර කල්ලි නායකයා වන ට්‍රම්ප්ම මෙම යථාර්ථයේ නිෂ්පාදනයක් සහ පුද්ගලාරෝපණයකි. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය, එහි සියලු කුරිරු අපරාධකාරීත්වය මෙන්ම එය ක්‍රියාත්මක කරන ආණ්ඩුවද හරහා, විනාශය කරා වේගයෙන් ගමන් කරන ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරීත්වයක් සහ සියලු දේශපාලන සුජාතභාවය අවසන් කරන සමාජ පිළිවෙලක් හෙළිදරව් කරයි.

අර්බුදයේ පරිමාණය රජයේ වඩ වඩාත් නොසැලකිලිමත් ක්‍රියාමාර්ගවලට හේතු වේ. මිනියාපොලිස් හි ඇමරිකානු පුරවැසියන් ඝාතනය කිරීමේදී ප්‍රකාශ වූ ඒකාධිපතිත්වය සඳහා වූ කුමන්ත්‍රණය දිගටම පවතී. ඉරානය සම්බන්ධයෙන් පරිපාලනය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ “කිසිවක් මේසයෙන් පිටත නැත” යනුවෙනි–ලෝකයේ විශාලතම න්‍යෂ්ටික අවි ගබඩාවක් ඇති රජයකින් පිටවන වාක්‍ය ඛණ්ඩයක් එහි වචනාර්ථයෙන්ම  ගත යුතුය.

නමුත් යුද්ධය සහ ඒකාධිපතිත්වය විසින් ඇති කරන එම ප්‍රතිවිරෝධතාම පන්ති ගැටුම් ද තීව්‍ර කරයි. යුද්ධය 2026 මුල් මාසවල පුපුරා ගිය අරගලවල අන්තර්ගතය වෙනස් නොකරයි. එය ඒවාට වැඩි හදිසි බවක් ලබා දෙයි. කොලරාඩෝ හි ග්‍රීලි හි JBS කම්හලෙන් දැන් ආරම්භ වන වැඩ වර්ජනය කම්කරු පන්තිය තුළ විරුද්ධත්වය ගැඹුරු වෙමින් හා පුළුල් වෙමින් පවතින බවට බලගතු ඇඟවීමකි.

අවශ්‍ය වන්නේ වැටුප්, සූරාකෑම, අසමානතාවය  සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳ මෙම අරගල, ඒකාධිපතිත්වයට එරෙහි සටන සහ උත්සන්න වන හා විනාශකාරී යුද්ධයට එරෙහි විරෝධය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමයි.

මෙය, ක්‍රමානුකූලව වැඩ වර්ජන හුදකලා කිරීමට, විරුද්ධත්වය මර්දනය කිරීමට සහ රාජ්‍යයේ සහ සංගතවල අවශ්‍යතාවලට කම්කරුවන් යටත් කිරීමට කටයුතු කරන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය, ආයතනික මාධ්‍ය හෝ වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය හරහා කළ නොහැකිය. ඒ සඳහා නිලධාරිවාදයේ ග්‍රහණයෙන් මිදීම සහ කලාප සහ දේශසීමා හරහා සම්බන්ධ වී ඇති සෑම වැඩබිමකම සහ කර්මාන්තයකම ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනැගීම අවශ්‍ය වේ.

කම්කරු පන්තියේ මෙම ස්වාධීන බලය සංවිධානය කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස, කම්කරු ක්‍රියාකාරී කමිටු වළ ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය (IWA-RFC) පුළුල් කිරීම සඳහා සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය කැඳවුම් කර සිටී. යුද්ධයට එරෙහි සටන එය නිපදවන ධනේශ්වර ක්‍රමයට එරෙහි සටනෙන් වෙන් කළ නොහැකිය. විකල්පය වන්නේ ම්ලේච්ඡත්වය ( යුද්ධය, මර්දනය සහ සමාජ විනාශය) හෝ සමාජවාදයයි: එනම්, බලය ලබා ගැනීමට, යුද යන්ත්‍රය විසුරුවා හැරීමට, කතිපයාධිකාරී පාලනය අවසන් කිරීමට සහ පුද්ගලික ලාභය නොව මානව අවශ්‍යතාවයේ පදනම මත ආර්ථික ජීවිතය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමට කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීම සිදු කළ යුතුව පවතී.

ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය පන්ති අරගලය තීව්‍ර කරනු ඇත Read More »

IMG 0724

ට්‍රම්ප්  කොංග්‍රසයේ දී කළ ෆැසිස්ට්වාදී කතාවට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එ.ජ) පිළිතුරු දෙයි

ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 පෙබරවාරි 25 වන දින The Socialist Equality Party replies to Trump’s fascist address to Congress’ යන හිසින් පළවූ ඩෙවිඩ් නෝර්ත් විසින් ඉදිරිපත් කළ කතාවේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Image Not Found
2026 පෙබරවාරි 24 වන අඟහරුවාදා වොෂින්ටනයේ එක්සත් ජනපද කැපිටල් හි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩල සභා ගර්භයේදී කොංග්‍රසයේ ඒකාබද්ධ සැසිවාරයට ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් රාජ්‍ය තත්ව (State of the Union) දේශනය පවත්වයි. [ඡායාරූපය: ධවල මන්දිර වෙබ් අඩවිය]

ධනවාදී ද්වි-පක්ෂ ක්‍රමය වසර 150ක් තිස්සේ ක්‍රියාත්මක වන එක්සත් ජනපදයේ, පාලක පන්තියේ ප්‍රතිපත්ති සහ අවශ්‍යතාවලට සැබවින්ම විරුද්ධ වන සියලු දෙනාටම ජනතාව ඇමතීමේ අයිතිය අහිමි කරනු ලැබ තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ට්‍රම්ප්ගේ රාජ්‍ය තත්ව දේශනයට පමණක් නොව, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ ඊට පිළිතුරට ද රූපවාහිනී මගින් කරන ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් කිරීමට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයට අවස්ථාව ලබා දී තිබුනේ නම්, අපි කියන්නෙ  මෙයයි.

***

සුභ සන්ධ්‍යාවක්. රාජ්‍ය තත්වය පිළිබඳ අපගේ තක්සේරුව ඉදිරිපත් කිරීමට ලැබෙන මෙම දුර්ලභ අවස්ථාව සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය සාදරයෙන් පිළිගනී.

සසප නියෝජිතයෙකු ලෙස කතා කරමින්, මම මෙම ප්‍රකාශයන් මගින් අමතනු ලබන්නේ, එක්සත් ජනපදයේ කම්කරුවන්ට සහ තරුණයින්ට පමණක් නොව, ලොව පුරා සිටින අපගේ පන්ති සහෝදර සහෝදරියන්ට ය. ඔබ අපගේ සතුරන් නොවේ. ධනේශ්වර ක්‍රමයේ අර්බුදය විසඳීම සඳහා මංමුලා සහගත උත්සාහයක් ලෙස බල-උමතු කතිපයාධිකාරය විසින් දියත් කරන ඕනෑම යුද්ධයකට ඇමරිකානු වැඩ කරන ජනතාව විරුද්ධ වන අතර කිසිදු අයුරකින් එයට සහභාගී වීමට ඔවුන් කැමති නැත.

ඔබ නැරඹූ දේ–ඔබට දරාගත හැකි  වී නම්–විකෘතරූපී හා ආත්මගෞරවය කෙලෙසන දසුනකි.  පැය දෙකකට ආසන්න කාලයක් ට්‍රම්ප් වෛරය, තර්ජන සහ අමනාපය වගුරුවමින් සිටියා. ස්පීල්බර්ග්ගේ ලින්කන් පිළිබඳ සිනමා චරිතාපදානයේ, ශ්‍රේෂ්ඨ රැඩිකල් නායක තැඩියස් ස්ටීවන්සන් (Thaddeus Stevens)  පිළිකුල් සහගත ප්‍රතිගාමී කොන්ග්‍රස් සභිකයෙකුට බැණ වදින දර්ශනයක් තිබේ. ස්ටීවන්ස් ප්‍රකාශ කරන පරිදි,  ඔහු  “සදාචාරයේ මළකඳකි …  මිනිසෙකුට වඩා උරගයෙකි.” ට්‍රම්ප් හිස ඉහළට සහ පහළට වනමින්, කටුස්සෙකුගෙ වැනි තොල් ලෙවකමින් සහ ඔහුගේ ගොබ්බ කතා කටින් පිට කරන ආකාරය  දුටු විට,  ස්ටීවන්ස්ගේ වචන මගේ මතකයට නැගුනි.

ඒ සමගම එහි කොංග්‍රස් කොංග්‍රස් සභික සභිකාවියන් ද සිටියහ. කිහිප දෙනෙකු හැර, ඔවුන් තවත් ශ්‍රේෂ්ඨ ඇමරිකානුවෙකු වන මාර්ක් ට්වේන් (Mark Twain) ගේ වචන සනාථ කරයි: “කොංග්‍රසය හැර වෙනත් පැහැදිලිව ස්වදේශිකවූ ඇමරිකානු අපරාධ පන්තියක් නොමැති බව කරුණු සහ සංඛ්‍යාලේඛන මගින් බොහෝ විට පෙන්විය හැකිය.”

එක් පැත්තක රිපබ්ලිකන් ෆැසිස්ට්වාදීන් රංචුවක් වාඩි වී සිටි අතර, ඔවුන්ගේ Führer [හිට්ලර්] හුස්ම ගැනීම සඳහා විරාමයක් තබන සෑම අවස්ථාවකම ඔවුන්, එකවර පැන, නැගී සිටිමින් “Sieg Heil” (”ජය වේවා”) හි ඇමරිකානු  අනුවර්තනය “USA, USA!” ලෙස කෑගසමින් ගොරවන්නට විය. 

අනෙක් පැත්තෙන් ව්‍යාජ විපක්ෂය වන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ බියගුලු නියෝජිතයෝ, තම ඔඩොක්කුවේ දෑත් බැඳගෙන, “අපේ රට විනාශ කරන,” “පිස්සු”, “රෝගී මිනිසුන්”,  “වංචා කරන්නන්” ලෙස ඔවුන්ව හැඳින්වූ මිනිසෙකුගෙන් පැය දෙකකට ආසන්න කාලයක් විවෘත අපහාස, බැණ වැදීම් සහ උසිගැන්වීම් විඳදරා ගනිමින් වාඩි වී සිටියහ. එය අවසන් වූ පසු, ඔවුන් සභා ගර්භයෙන් පිටතට ගොස් මයික්‍රෆෝනය හිටපු සීඅයිඒ නිලධාරියෙකු වන ආණ්ඩුකාර අබිගේල් ස්පාන්බර්ගර් (Abigail Spanberger) වෙත භාර දුන් අතර, ඇය “වියදම් දැරිය හැකි බව” සහ “දක්ෂ කළමනාකරණය” පිළිබඳ නිදිමත ඇති කරන ආකරයේ නිෂ්ප්‍රභා කිරීමක්  ඉදිරිපත් කළේය.

2026 දී ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ තත්වය මෙයයි. ෆැසිස්ට් ජනාධිපතිවරයෙක් සහ කීකරු විපක්ෂයක්. එය, කොල්ලය කළමනාකරණය කරන්නේ කුමන කන්ඩායමද යන්න මත පමණක් බෙදී ඇති, ලාභය ආරක්ෂා කිරීම, යුද්ධ කිරීම, කම්කරු පන්තිය මර්දනය කිරීම යන අත්‍යවශ්‍ය දේවලින් එක්සත් වූ පාලක පන්තියකි.

පෙර දින රාත්‍රියේ ඒ කාමරේ සිටි කිසිවෙක් ඔබ  වෙනුවෙන් කතා කළේ නැත.

ෆැසිස්ට්වාදයට එරෙහි, අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි, බිලියනපති කතිපයාධිකාරයේ ආඥාදායකත්වයට එරෙහි සටන, කැපිටල් හි කිරිගරුඬ කොරිඩෝවෙන් නොපැමිණෙනු ඇත. එය පැමිණෙනු ඇත්තේ පහලිනි–එනම්,කර්මාන්තශාලා, ගබඩා, රෝහල්, පාසල්, වැඩ කරන ජනතාව සැබවින්ම ජීවත් වන සහ වැඩ කරන නිවහන් ප්‍රදේශ වලිනි. එය සමාජවාදී වැඩපිළිවෙලක පදනම මත කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීමකින් පැමිණෙනු ඇත. නැතහොත් එය කිසිසේත්ම පැමිනෙනු නැත.

ට්‍රම්ප්ගේ කතාව අමූලික බොරු පොදියක් විය. ආර්ථිකය “පෙර  නොවූ විරූ ආකාරයකින් වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් ප්‍රසාරනය වන ” බවත් “මිල ගණන් කඩා වැටෙමින් පවතින” බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කළේය. පුනරුච්චාරණය මගින් ප්‍රචාරණය යථාර්ථයක් බවට පත් කළ හැකි යයි හඟින්නා සේ, ඔහු පෙට්‍රල් මිල ගණන් සහ හදිසියේ පහළ වූ ආයෝජන පොරොන්දු ගැන පුරසාරම් දෙඩුවේ, රැකියා, වැටුප් සහ තීරුබදු පිළිබඳ තෝරාගත් සහ විකෘති කරන ලද සංඛ්‍යා මාලාවක් ඉදිරිපත් කරමිනි. මෙය, සෑම කම්කරුවෙකු ම දන්නා කරුණු–එනම්, මූලික අවශ්‍යතා සඳහා මිල ගණන් දැරිය නොහැකි බවත්, සමාජය කොල්ලකෑමට ලක්වන අතර බිලියනපතියන් මහජන මුදල් ගිජු ලෙස ගිල දමන බවත්–වසන් කිරීම අරමුණු කරගත් මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද විකුණුම්කරුවෙකුගේ අලෙවිකරණය පිළිබඳ උස් ස්වරයකි. 

තම ICE නියෝජිතයන් විසින් මිනියාපොලිස් හි රෙනී නිකොල් ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටි ඝාතනය සිදු කරනු ලැබ තිබියදීත්, ඔහුගේ පරිපාලනය මගින් එම ඝාතන සාධාරණීකරණය කරනු ලැබ තිබියදීත් සහ ඔහුගේ උප ජනාධිපති විසින් ගුඩ්ගේ මරණය “ඇය විසින්ම නිර්මාණය කරන ලද ඛේදවාචකයක්” බව  ප්‍රකාශ කරනු ලැබ තිබියදීත්, කොංග්‍රසය ඉදිරියේ පෙනී සිටි ජනාධිපතිවරයා ඔවුන් ගැන එක වචනයක්වත් කතා කළේ නැත. ඒ වෙනුවට, “ඇමරිකානු රජයේ පළමු රාජකාරිය වන්නේ නීතිවිරෝධී විදේශිකයන් නොව ඇමරිකානු පුරවැසියන් ආරක්ෂා කිරීම” බව තහවුරු කරන ලෙස ඔහු ඉල්ලා සිටි විට, ඒ වෙනුවෙන් නැගී සිටීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ගැන ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය උපහාසයට ලක්කරමින් අවුස්සනු ලැබීය.

ඔහු මිනසෝටා හි සෝමාලි ප්‍රජාව ඇමරිකානු ජනතාවගෙන් බිලියන ගණනක් “කොල්ල කෑ” “මුහුදු කොල්ලකරුවන්” ලෙස හංවඩු ගසමින් වර්ගවාදී බොරු රාශියක් මුදා හැරියේය. හොලොකෝස්ටය [නාසි ජන සංහාරය] සඳහා අඩිතාලම දමන අතර නාසීන් යුදෙව්වන්ට එරෙහිව භාවිතා කළ භාෂාව මෙයයි. ට්‍රම්ප් “දූෂණය” ගැන කතා කරන්නේ, වෝල් වීදිය, පෙන්ටගන් කොන්ත්‍රාත්කරුවන් සහ නීතිය ලියන බිලියනපතියන් විසින් දිනපතා සිදු කරන ලද කොල්ලකෑම් සම්බන්ධයෙන් නොව, වැටලීම්, සමූහ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ නගර ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව විසින් අත්පත් කර ගැනීම සඳහා කඩතුරාවක් නිර්මාණය කිරීමට ය. මිනියාපොලිස් හි සිදු කළ දේ වෙනත් තැන් වලද සිදු කරනු ඇති බවට ඔහු තර්ජනය කළේය.

“ඇමරිකාව බේරා ගැනීමේ පනත” යටතේ, ට්‍රම්ප් “නීති විරෝධී විදේශිකයන් සහ අනෙකුත් අය” ඡන්දය දීම තහනම් කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර, කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැතිව, “වංචා කිරීම බහුලව සිදුවන” බව ප්‍රකාශ කළේය. මෙය රිපබ්ලිකන් ජයග්‍රහණයක් ලබා නොදෙන ඕනෑම මැතිවරණ ප්‍රතිඵලයක් සුජාත නොවන බවට වන පූර්වගාමී ප්‍රකාශයකි. නාසි ජර්මනියේ ගෙස්ටාපෝ නියෝජිතයන් මෙන්,  අනන්‍යතාව විමසන ICE විසින් අධීක්ෂණය කරන ලදුව, තුවක්කු බැරල යටතේ ඉදිරි මැතිවරණ පැවැත්වීමට ට්‍රම්ප් සූදානම් වන අතර, ඡන්දදායකයින් මර්දනය කිරීමට, බිය ගැන්වීමට සහ විරුද්ධ පක්ෂය අපරාධකරණය කිරීම සඳහා වන සැලැස්මකි.

ට්‍රම්ප්ගේ කතාව අධිරාජ්‍යවාදී මැරකම් හා ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට තම අභිමතය පරිදි ආක්‍රමණය කිරීමට, බෝම්බ දැමීමට, ඝාතනය කිරීමට සහ පැහැර ගැනීමට ඇති “අයිතිය” සැමරීමක් ද වෙයි. ඔහුගේ ප්‍රකාශ අතරතුර ඔහු වෙනිසියුලාවේ මිලිටරි ආක්‍රමණය–සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම සහ එහි තේරී පත් වූ ජනාධිපතිවරයා පැහැර ගැනීම–අගය කළ යුතු ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැලකීය. වැටලීමේදී තුවාල ලැබූ හෙලිකොප්ටර් නියමුවෙකුට ගෞරව පදක්කමක් ප්‍රදානය කළ ඔහු දඩයම් ගමනක්  තලු මරා විස්තර කරන මිනිසෙකු මෙන් එම මෙහෙයුම විස්තර කළේය.

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නියුරම්බර්ග් නඩු විභාගවලදී ස්ථාපිත කරන ලද ප්‍රමිතීන්ට අනුව, මෙය නීති විරෝධී “සාමයට එරෙහි අපරාධයක්” වන අතර එය නාසි විත්තිකරුවන් එල්ලුම් ගහට යැවූ ක්‍රියාවන්ට සමාන කළ හැකිය. නමුත් ට්‍රම්ප් පාලන තන්ත්‍රය සඳහා, ජාත්‍යන්තර නීතිය, ජාතීන්ගේ ස්වෛරීභාවය සහ යටත් කර ගැනීමෙ යුද්ධ තහනම, රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ පැවසූ පරිදි, පසෙකට අතුගා දැමිය යුතු  “වියුක්තයන්ය”. එක්සත් ජනපදය “ඔවුන්ගේ ධීවර කර්මාන්තයටද ඉතා බරපතල ලෙස හානි කර ඇත. කිසිවෙකු මසුන් ඇල්ලීමට යාමට කැමති නැත” යනුවෙන් ට්‍රම්ප් පුරසාරම් දොඩමින්, කැරිබියන් සහ පැසිෆික් කලාපයේ සිදු කරන ලද ධීවරයින්ගේ ඝාතන පිළිබඳ  පරපීඩාකාමී  කෲර-සතුටින් සඳහන් කළේය.

ගාසා තීරය පැවැත්මෙන් මකා දමා ඇත.”පලස්තීන” යන වචනය කතාවේ දක්නට නොලැබුණි. ඇමරිකානු අවි සහ දේශපාලනික සහ සැපයුම් සහාය ඇතිව, පිරිමින්, කාන්තාවන් සහ ළමුන් දස දහස් ගණනක් මරා දමා ඇත; රෝහල් විනාශ කර ඇත; විශ්ව විද්‍යාල සමතලා කරන ලදී; සිවිල් ජනතාවක් කුසගින්නේ හා බෝම්බ හෙලීමට ලක්ව ඇත. ට්‍රම්ප් මැදිහත්ව සමථ කළ බව කියන සටන් විරාමයට පටහැනිව ඊශ්‍රායලය ගුවන් ප්‍රහාර දිගටම සිදු කරයි. ඊනියා සටන් විරාමයෙන් පසු සිය ගණනක් මිය ගොස් ඇත. ජන සංහාරය ඉදිරියට යන අතර, එය සක්‍රීය කළ ජනාධිපතිවරයා එය විසඳා ඇති බව ප්‍රකාශ කර ඇත.

ඉරානය ගැන සඳහන් කිරීමට පෙර ට්‍රම්ප් මිනිත්තු 90 කට වඩා කතා කළේ, එක්සත් ජනපදය යුද්ධයක් දියත් කිරීමට සැලසුම් කරන්නේ ඇයි සහ කවදාද යන්න දැන ගැනීමට රටේ කිසිවෙකුට අයිතියක් නැති සෙයිනි. අවසානයේ, 2003 න් පසු මැද පෙරදිග විශාලතම එක්සත් ජනපද හමුදා යෙදවීම දැන් සිදුවෙමින් පවතිද්දී ඔහු ඉරානය ගැන සඳහන් කළේ වාක්‍ය කිහිපයක්  පමණි; එම ප්‍රකාශ මගින් කිසිවක් පැහැදිලි නොකෙරුණි.

එක්සත් ජනපද සහ ජාත්‍යන්තර පාලක පන්තියේ ප්‍රමුඛ පුද්ගලයන්  ගේ නාම ලේඛනයක් බදු වූ එප්ස්ටයින් ලිපිගොනු ගැන සඳහනක් නොවීය. බිලියනපතියන්, දේශපාලනඥයින්, බුද්ධිමතුන්, තාක්ෂණික විධායකයින් සහ රාජකීයයන් ආදී, වරදකරු කරන ලද ළමා ලිංගික ජාවාරම්කරුවෙකුගේ කක්ෂය හරහා භ්‍රමණය වූ ඇමරිකානු සහ ජාත්‍යන්තර ධනවාදී කතිපයාධිකාරයේ පරිහානියට පත් සමාජ විශ්වය හෙළිදරව් කරන පිටු මිලියන 3 කට අධික ලේඛන නිකුත් කෙරුණද, ඡායාරූප, ගුවන් ගමන් ලොග් සටහන් සහ සාක්ෂිකරුවන්ගේ සාක්ෂි මගින් ලේඛනගත කර ඇති, එප්ස්ටයින් සමඟ දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති සමීප සම්බන්ධතාවයක් තිබූ ජනාධිපතිවරයා, කිසිවක් ප්‍රකාශ කළේ නැත. ට්‍රම්ප්ගේ කතාව පැවැත් වූ දිනයේදී, NPR පරීක්ෂණයක් වාර්තා කළේ, ට්‍රම්ප්ට චෝදනා එල්ල කරන එප්ස්ටයින් සම්බන්ධ වාර්තා අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ඉවත් කර හෝ රඳවාගෙන ඇති බවයි. ඉන්, රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය විසින් සිදු කරනු ලබන වසන් කිරීම අවධාරනය කරයි. 

එප්ස්ටයින් ලිපිගොනු මගින් පරිහානිගතයන් ගෙන් සැදුම්ලත් පාලක පන්තියක් හෙළිදරව් කෙරේ. ක්ලින්ටන් සහ ට්‍රම්ප්, සමර්ස් සහ බැනන්, ලිබරල් ශාස්ත්‍රාලිකයන් සහ ෆැසිස්ට් ක්‍රියාකාරීන් ආදී වශයෙන් පක්ෂ දෙකම ඊට සම්බන්ධ වී ඇති බැවින් දෙපක්ෂයම ඒවා සාකච්ඡා කිරීමට කැමති නැත.

දැන් අපි ඩිමොක්‍රටිකයන් වෙත හැරෙමු. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය විරුද්ධ පක්ෂයක් නොවේ. එය ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ පක්ෂයකි. එහි කාර්යය වන්නේ සමාජ විරෝධය අවශෝෂණය කර උදාසීන කිරීම, කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන දේශපාලන ව්‍යාපාරය ඇවිරීම සහ ධනවාදයට කිසිදු අභියෝගයක් පහළින් මතු නොවන බව සහතික කිරීමයි.

පක්ෂයේ නිල පිළිතුර ලබා දුන්නේ සෙනෙට් සභිකයෙකු හෝ කොංග්‍රස් සභිකයෙකු විසින් නොව වර්ජිනියා ආණ්ඩුකාර අබිගේල් ස්පාන්බර්ගර් (Abigail Spanberger) විසිනි. සෑම විටම ඔවුන්ගේ විකල්ප විවෘතව තබා ගනිමින්, බර්නි සැන්ඩර්ස් හෝ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා ඔකාසියෝ-කෝර්ටෙස්, ට්‍රම්ප්ට ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ ප්‍රතිචාරය දැක්වීම සඳහා බල කර ඉල්ලා සිටියේ නැත.

පුරෝකථනය කළ හැකි පරිදි, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය, හිටපු සීඅයිඒ ක්‍රියාකාරිනියක් [පිළිතුරු කතාව සඳහා] ඉදිරිපත් කළ අතර, ඇය ඇගේ බුද්ධි අංශ අක්තපත්‍ර කැඳවා ගනිමින් ට්‍රම්ප් “චීනයට වාසි ලෙස ආර්ථික බලය සහ තාක්‍ෂණික ශක්තිය පවරා දෙන” බවත් “රුසියානු ඒකාධිපතියෙකුට හිස නමන” බවත් සඳහන් කරමින් අනතුරු ඇඟවූ අයෙකි. එම පණිවිඩය වැඩ කරන ජනතාව ඉලක්ක කර ගෙන නොව පාලක පන්තිය වෙත යොමු කරන ලද්දකි: අපි විශ්වාසදායකයි, අපි බැරෑරුම්, අපට වැඩි නිපුණතාවයකින් සහ වඩා අඩු මහජන විපිළිසර වීම් ඇතිව අධිරාජ්‍යය පවත්වාගෙන යාමේ හැකියාව තිබේ. 

ස්පාන්බර්ගර් නොකියූ දෙය වනාහි ස්වයං-චෝදනා පත්‍රයකි. ඇය ICE අහෝසි කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේ නැත. ඇය රෙනී ගුඩ් හෝ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිගේ නම් සඳහන් කළේ නැත. ඇය වෙනිසියුලාව ආක්‍රමණය කිරීම හෝ ගාසා තීරයේ ජන සංහාරය හෙළා දුටුවේ නැත. ඇය ඩොලර් ට්‍රිලියන ප්‍රමාණයේ මිලිටරි අයවැයට හෝ සමාජ වැඩසටහන් කපා දැමීම අභියෝග කළේ නැත.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය මර්දනයේ සහ යුද්ධයේ යන්ත්‍රයට විරුද්ධ නැත. ඔවුන් විරුද්ධ වන්නේ ට්‍රම්ප් එය ක්‍රියාත්මක කරන රළු ආකාරයට පමණි.

ඒකාධිපතිත්වයක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ට්‍රම්ප්ට ඩිමොක්‍රටික් දේශපාලනඥයින් කායිකව තලා දැමීමට අවශ්‍ය නොවේ. සැලකිය යුතු දෙයක් නම්, ඩිමොක්‍රටික් කොංග්‍රස් සභිකයෙකු වන අල් ග්‍රීන් (Al Green), ට්‍රම්ප්ගේ වර්ගවාදය හෙළා දකින පුවරුවක් ඔසවාගෙන සිටියදී ආරක්ෂකයින් විසින් ඔහුව සභා ගර්භයෙන් ඇදගෙන යද්දී ඔහුගේ පක්ෂ සගයන්ගේ කිසිදු විරෝධයක් පල නොවීමයි.

කොංග්‍රස් සභාවේ යල් පැන ගිය ක්‍රියා පටිපාටිවලට හානි කරන කුමන හෝ දෙයක් කළහොත්, එය ඔවුන්ට පාලනය කළ නොහැකි මහජන විරෝධය සහ මහා කම්කරු පන්ති ක්‍රියාමාර්ග දිරිමත් කරනු ඇතැයි ද, එය ධනේශ්වර ක්‍රමයට තර්ජනයක් වනු ඇතැයි ද ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය බිය වෙයි.

කම්කරු පන්තිය තමන් වෙනුවෙන් කතා කළ යුතුය

ආණ්ඩුකාර ස්පාන්බර්ගර් ඇගේ ප්‍රකාශය ආරම්භ කළේ, එක්සත් ජනපදය පදනම් වී ඇත්තේ ” රජයෙන් වඩා හොඳ දේ ඉල්ලා සිටීම සදහා ජනතාවට එකට එකතු විය හැකිය” යන අදහස මත බව පවසමිනි.

එය බොරුවකි. බියගුල්ලෙකු නොවන තෝමස් ජෙෆර්සන් ඇත්ත වශයෙන්ම ලිව්වේ පීඩාකාරී රජයකට මුහුණ දෙන විට, “එය වෙනස් කිරීමට හෝ අහෝසි කිරීමට සහ නව රජයක් පිහිටුවීමට ජනතාවට අයිතිය ඇති ” බවයි. එක්සත් ජනපදයේ පුරෝගාමී ආරම්භකයින් (The Founders) III වන ජෝර්ජ් රජුගෙන් “වඩා හොඳ දෙයක් ඉල්ලා සිටියේ” නැත. ඔවුන් නිදහස ප්‍රකාශ කර වසර අටක විප්ලවවාදී යුද්ධයක් දියත් කළහ. අද දින කම්කරු පන්තියට පන්නරය ලබා දිය යුතු සම්ප්‍රදාය එයයි.

වසර දෙසිය පනහකට පසු, කම්කරු පන්තියේ ඉල්ලීම ට්‍රම්ප් හෝ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය “වඩා හොඳින් කටයුතු කළ යුතුය” යන්න නොවිය යුතුය. ස්වයං-මුළාවේ දේශපාලනයෙන් බිඳී යාමට කාලය පැමිණ තිබේ.

ඊයේ රාත්‍රියේ සිදු වූ දර්ශනයෙන් ඉගෙන ගත හැකි කේන්ද්‍රීය පාඩම නම්, ඇමරිකානු ධනවාදයේ දේශපාලන ක්‍රමය තුළ කම්කරු පන්තියට හඬක් නොමැති බවයි. පක්ෂ දෙකෙන් එකකින් වත් ඔබේ අවශ්‍යතා නියෝජනය නොවේ. පක්ෂ දෙකෙන් එකකින් වත් ඔබේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා නොවේ. නිල දේශපාලනයේ සමස්ත රාමුවම පවතිනුයේ, කම්කරු පන්තිය තමන් පන්තියක් ලෙස හඳුනා ගැනීමෙන්, ස්වාධීනව සංවිධානය වීමෙන් සහ එය සූරාකන පන්තියට එරෙහිව තමන්ගේම අවශ්‍යතා සඳහා සටන් කිරීමෙන් වැළැක්වීම සඳහා ය.

මෙය වෙනස් විය යුතුයි. කම්කරු පන්තිය තමන් වෙනුවෙන් කතා කළ යුතුයි.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය කැඳවුම් කරන්නේ:

ICE සහ සංක්‍රමණික භීෂණයේ සමස්ත යාන්ත්‍රණයම අහෝසි කිරීම. සංක්‍රමණික සේවකයින් ඇමරිකානු කම්කරු පන්තියේ සතුරන් නොවේ. ඔවුන් ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ කොටසකි. සංක්‍රමණිකයින් බිල්ලට ගැනීම පාලක පන්තියේ අවි ගබඩාවේ ඇති පැරණිතම අවියයි; සූරාකන්නන්ට එරෙහිව සූරාකෑමට ලක්වන අයගේ එකමුතුකම වැළැක්වීම සඳහා වාර්ගික හා ජාතික බෙදීම් හිතාමතාම වගා කිරීම සිදු කරනු ලබයි. සියලුම සංක්‍රමණිකයින් හට පූර්ණ පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සඳහා අපි බලකර සිටිමු.

රෙනී ගුඩ් සහ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිගේ ඝාතන කම්කරු පන්තියේ කමිටු විසින් ස්වාධීනව විමර්ශනය කළ යුතුය. උණ්ඩ පත්තු කළ නියෝජිතයන්ගේ සිට නියෝග ලබා දුන් නිලධාරීන් දක්වා වගකිව යුතු අය යුක්තිය හමුවට පමුණුවා ගත යුතුය.

අධිරාජ්‍යවාදී මිලිටරි මෙහෙයුම් සියල්ල වහාම අවසන් කිරීම. මැද පෙරදිගින් සෑම සොල්දාදුවෙක්ම ඉවත් කරනු. කියුබාව අවහිර කිරීම අවසන් කරනු. වෙනිසියුලාවේ වාඩි ලෑම අවසන් කරනු. ඉරානයට එරෙහි යුද්ධයට සූදානම් වීම නවත්වනු. ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ කොල්ලකාරී අවශ්‍යතා සඳහා එක් ඩොලරයක්වත්, එක් ජීවිතයක්වත් ලබා නොදෙනු. ඩොලර් ට්‍රිලියන ගණනක මිලිටරි අයවැය කම්කරු පන්තියේ සමාජ අවශ්‍යතා–සෞඛ්‍ය සේවා, නිවාස, අධ්‍යාපනය, යටිතල පහසුකම්–සපුරාලීම සඳහා හරවා යවනු.

කතිපයාධිකාරය අත්පත් කර ගැනීම. බිලියනපතියන් 905 දෙනෙකු අත ඩොලර් ට්‍රිලියන 7.8 ක් සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති අතර, මිලියන සංඛ්‍යාත පිරිසකට සෞඛ්‍ය සේවා, නිවාස සහ ආහාර නොමැති වීම ධනේශ්වර ක්‍රමයේ තර්කනය ප්‍රකාශ කරයි. බැංකු, යෝධ සංගත, හෙජ් අරමුදල්, තාක්ෂණික ඒකාධිකාරයන් කම්කරු පන්තියේ පොදු අයිතිය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය යටතේ තැබිය යුතුය. සූරාකෑම, සමපේක්ෂනය, වංචාව සහ බහුතරයේ දරිද්‍රතාවය හරහා රැස් කරගත් කතිපයාධිකාරීත්වයේ අශෝභන ධනය අත්පත් කර ගෙන සමාජ වැඩසටහන් දැවැන්ත ලෙස ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා අරමුදල් සැපයීමට භාවිතා කළ යුතුය. 

සමාජ වැඩසටහන් සඳහා වන සියලු කප්පාදු ආපසු හැරවීම සහ සමාජ අයිතිවාසිකම් ස්ථාපිත කිරීම. සෞඛ්‍ය සේවා (Medicaid) වලින් සොරකම් කරන ලද සෑම ඩොලරයක්ම නැවත ලබා දීම. ආහාර මුද්දර සුදුසුකම් නැවත ලබා දීම, නොමිලේ මහජන සෞඛ්‍ය සේවා, විශ්ව විද්‍යාල මට්ටම දක්වා නොමිලේ රාජ්‍ය අධ්‍යාපනය, දැරිය හැකි නිවාස සහ සෑම සේවකයෙකුටම සුරක්ෂිත විශ්‍රාම වැටුපක් සහතික කිරීම කළ යුතුය. මේවා මනෝරාජික ඉල්ලීම් නොවේ. කම්කරු පන්තියේ ශ්‍රමය විසින් නිර්මාණය කරන ලද නමුත් දැන් පාලක පන්තිය විසින් පොදි ගසාගෙන ඇති ධනය පවතී. කාර්යය වන්නේ එය ආපසු ලබා ගැනීමයි.

සෑම කර්මාන්ත ශාලාවකම, වැඩබිමකම සහ නිවහන් ප්‍රදේශයකම ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනැගීම. බොහෝ කලකට පෙර ආයතනික කළමනාකරණයේ අනුබද්ධ ආයතන බවට පරිවර්තනය වී ඇති වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය මෙම සටනට නායකත්වය නොදෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ ආයතනික අවශ්‍යතා කම්කරු පන්තිය විනාශ කරන පද්ධතියම ආරක්ෂා කිරීම සමඟ බැඳී ඇත. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ ක්‍රියාකාරී කමිටු හරහා කම්කරුවන් ස්වාධීනව සංවිධානය විය යුතු අතර, එය අන් කිසිවෙකුට නොව කම්කරුවන්ටම පමනක් වග වීමට බැඳී සිටිය යුතුය. මෙම කමිටු කර්මාන්ත හරහා, ප්‍රාන්ත රේඛා හරහා, ජාතික දේශසීමා හරහා, ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ අරගල ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා වන සංවිධානාත්මක රාමුව වන කම්කරුවන්ගේ ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර සන්ධානය (IWA-RFC කක්‍රිකජාස) හරහා සම්බන්ධ විය යුතුය.

මහා වැඩ වර්ජනයක් සඳහා කොන්දේසි සකස් කිරීම. ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්බුදය, එකම කතිපයාධිකාරීන් විසින් අරමුදල් සපයා ධනේශ්වර පක්ෂ දෙකක් විසින් පාලනය කරනු ලබන දූෂිත දේශපාලන පද්ධතියක පවතින ඡන්ද පෙට්ටිය හරහා විසඳිය නොහැක. කම්කරු පන්තියේ බලය පවතින්නේ එහි ශ්‍රමය තුළ ය—එනම්, නිෂ්පාදනය නැවැත්වීමට, ලාභ ප්‍රවාහය නැවැත්වීමට, සූරාකෑමේ යන්ත්‍රෝපකරණ ඇණහිටවීමට එහි ඇති සාමූහික ධාරිතාවය තුළ ය. දේශපාලන මහා වැඩ වර්ජනය කම්කරු පන්තියේ බලගතු ආයුධයක් වන අතර, එය යෙදවීම සඳහා කොන්දේසි වේගයෙන් පරිණත වෙමින් පවතී. කර්තව්‍යය වන්නේ දැන් සංවිධානාත්මක හා දේශපාලන පදනම් ගොඩනැගීමයි.

ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්ති එකමුතුව. කම්කරු පන්තිය ජාත්‍යන්තර පන්තියකි. ප්‍රාග්ධනය ගෝලීය වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වේ; කම්කරු පන්තිය ගෝලීය වශයෙන් සංවිධානය විය යුතුය. ඩෙට්‍රොයිට් හි කම්කරුවන් සූරාකන එම සංස්ථාම, ෂෙන්සෙන් හි, මොන්ටෙරේ හි, ඩකා හි සහ බර්ලිනයේ කම්කරුවන් සූරාකයි. මැද පෙරදිග යුද්ධ කරන එම අධිරාජ්‍යවාදී ක්‍රමයම සෑම මහාද්වීපයකම කම්කරුවන් දුගීභාවයට පත් කරයි. ට්‍රම්ප්ට සහ ඇමරිකානු කතිපයාධිකාරයට එරෙහි අරගලය ලෝක ධනේශ්වර ක්‍රමයට එරෙහිව සෑම රටකම කම්කරුවන්ගේ අරගලයෙන් වෙන් කළ නොහැකිය. ජාතික බෙදීම්, වාර්ගික බෙදීම්, ජනවාර්ගික බෙදීම්, ආගමික බෙදීම් සියල්ල පාලක පන්තියේ ආයුධ වන අතර, එය අන් සියල්ලටම වඩා බිය වන එකම දෙය, එනම් සූරාකෑමට ලක්වූවන්ගේ එකමුතුව, වැළැක්වීම සඳහා යොදවා ඇත.

අවසාන විග්‍රහයේදී කම්කරු පන්තියේ අර්බුදය යනු විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදයකි. කම්කරු පන්තියේ බහුජන ව්‍යාපාරයක් සඳහා වෛෂයික කොන්දේසි පවතිනවා පමණක් නොව, ඒවා දිගු කලක් අපේක්ෂා කළ අය පවා මවිතයට පත් කරන වේගයකින් තීව්‍ර වෙමින් පවතී. අඩුව පවතින්නේ වැඩිවන කෝපය, පැතිරෙන ප්‍රතිරෝධය, පද්ධතියම කැඩී ඇති බවට වන වැඩෙන පිළිගැනීම සමාජයේ සමාජවාදී පරිවර්තනය සඳහා ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකි සවිඥානික දේශපාලන නායකත්වයයි.

1775 දී, ටොම් පේන් (Tom Paine) ඇමරිකානු විප්ලවයට අනුප්‍රාණයක් ලබා දුන් අමරණීය පත්‍රිකාවක් වන  ‘සාමාන්‍ය බුද්ධිය’ (Common Sense) හි මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “ලෝකය නැවත ආරම්භ කිරීම සදහා වන බලය අපට තිබේ.”

නව ලෝකය සමාජවාදී වනු ඇත. එය ගොඩනඟනු ඇති බලය  වන්නේ කම්කරු පන්තියයි.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයට බැඳෙන්න.

ඔබේ සේවා ස්ථානයේ සහ ඔබේ නිවහන් ප්‍රදේශයේ ක්‍රියාකරී කමිටු ගොඩනඟන්න.

ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය ගොඩනඟන්න.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS. Org) දින පතා කියවන්න 

අනාගතය අයිති වන්නේ කතිපයාධිකාරීන්ට සහ ඔවුන්ගේ දේශපාලන සේවකයින්ට නොව ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට ය.

ට්‍රම්ප්  කොංග්‍රසයේ දී කළ ෆැසිස්ට්වාදී කතාවට සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (එ.ජ) පිළිතුරු දෙයි Read More »

IMG 0701

ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාවේ සැබෑ තත්වය: සමාජ කාලකන්නිභාවය, ආඥාදායකත්වය, යුද්ධය—සහ පන්ති අරගලයේ නැගීමක්

WSWS කර්තෘ මණ්ඩලය  

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 පෙබරවාරි 23 වන දින The real state of Trump’s America: Social misery, dictatorship, war—and an upsurge of class struggle යන හිසින් පළවූ WSWS කර්තෘ මණ්ඩලය  විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Image Not Found
ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්, 2026 පෙබරවාරි 23 වන සඳුදා වොෂින්ටනයේ ධවල මන්දිරයේ නැගෙනහිර කාමරයේ “දේවදූත පවුල් දිනය (Angel Family Day)” ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේ උත්සවයක් අතරතුර. [AP ඡායාරූපය/ඉවාන් වුචි]

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් කොංග්‍රසයේ ඒකාබද්ධ සැසිවාරයදී අඟහරුවාදා රාත්‍රියේ වාර්ෂික රාජ්‍ය තත්ව දේශනය පවත්වනු ඇත. අවංකව එම කතාව නම් කරනු ලැබුනේ නම්, එය “ධනවතුන්ගේ රාජ්‍යය” ලෙස හඳුන්වනු ඇත–එය ඇමරිකානු ජීවිතයේ විනාශකාරී යථාර්ථය බොරු කන්දක් යට වළලමින් ස්වයං-සුබ පැතුම් ප්‍රකාශ කිරීමේ වාචාල කතාවල අභ්‍යාසයකි.

මෙම දේශනය පවත්වනු ලබන්නේ එක්සත් ජනපද නිදහස් ප්‍රකාශනයේ 250 වන සංවත්සරය සැමරීමට නියමිත වර්ෂයේදීය. 2026 ජූලි 4 වන දින, “සියලු මිනිසුන් සමාන ලෙස නිර්මාණය කර ඇත” යනුවෙන් ප්‍රකාශ කරන ලද සහ “ජීවිතය, නිදහස සහ සතුට ලුහුබැඳීමේ” අහිමි කළ නොහැකි අයිතිවාසිකම් තහවුරු කරන ලද ලේඛනය නිකුත් කිරීම ජාතිය විසින් සමරනු ඇත. රාජ්‍යය බිහිකිරීමේ පුරෝගාමීහු III වන ජෝර්ජ් රජුට එරෙහිව විප්ලවයක් සිදු කළහ.

වසර දෙසිය පනහකට පසු, ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාව ප්‍රකාශනයේ පරමාදර්ශයන්ට තමන්ගේම පිළිතුරක් ලබා දෙයි: එය, බිලියනපතියන් විසින් සහ බිලියනපතියන් සඳහා වූ බිලියනපතියන්ගේ රජයක්, සංක්‍රමණික ප්‍රජාවන්ට එරෙහිව සන්නද්ධ වැටලීම් මෙහෙයවීම, රට පුරා පැතිරී ඇති ගාල් කිරීමේ කඳවුරු ජාලයක්, දෙමාපියන්ගෙන් උදුරා ගන්නා ලද දරුවන් සහ මිනියාපොලිස් වීදිවල ෆෙඩරල් නියෝජිතයන් විසින් නිරායුධ සිවිල් වැසියන්ට වෙඩි තැබීම, ආදී දේ වලින් යුක්තව ඇත.

රැස්වීමේ කටයුතු පුරා පැතිර ඇත්තේ ජෙෆ්රි එප්ස්ටයින්ගේ දුර්ගන්ධයයි. ළමා ලිංගික ශ්‍රම ජාවාරම්කරුවෙකු සමඟ බිලියනපතියන්, ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීන් සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ දේශපාලන පුද්ගලයින්ට පැවති සම්බන්ධතා හෙළිදරව් කරමින් අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පිටු මිලියන 3 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නිකුත් කිරීම මගින් සංස්ථාපිත ඇමරිකාවේ ඉහළ ස්ථර සොලවා ඇත. ලෝසවෙඅ සභාපති ඩේවිඩ් නෝර්ත් මෑතකදී සදහන් කල පරිදි, එම ලිපිගොනු , “දිරාපත්වීමේ ඉහළම තත්වයක සිටින පරිහානියට පත් පාලක පන්තියක සහ කතිපයාධිකාරී සමාජයක සමාජ දේහය හෙළි කරයි. ඔවුන්ගේ අපරාධ ඉහළම ගනණයේ ඒවාය; ඒවායින් මහත් කුණුගඳ වහනය වේ.”

මේවාට ට්‍රම්ප්ම ගැඹුරින් සම්බන්ධ වී සිටී. නීතිපති පැම් බොන්ඩි, ඩව් දර්ශකය 50,000 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවට පුරසාරම් දොඩමින්, අඛණ්ඩ කෙරෙන කරණු වසන් කිරීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීය. 2019 දී බිලියනපති ලෙස්ලි වෙක්ස්නර් එප්ස්ටයින්ගේ සම-කුමන්ත්‍රණකරුවෙකු ලෙස හඳුනාගෙන ඇති බව FBI ලේඛනවලින් හෙළි වන නමුත්, කිසිදු චෝදනාවක් ඔහුට එරෙහිව ඉදිරිපත් කර නොමැත. එප්ස්ටයින් තමා ජාවාරම් කළ ගැහැණු ළමයින් “හිස ඉවත් කර ශරීරය තබා ගන්නා ඉස්සන්” සමඟ සංසන්දනය කර ඇති බව විද්‍යුත් තැපෑල් ලිපි පෙන්වයි. මේ ඇමරිකාව පාලනය කරන පාලක පන්තියයි.

ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රලාප යටින් වැළලෙන කරුණු සලකා බලන්න. ජාතික ණය ඩොලර් ට්‍රිලියන 38.4 ක් වන විට රටේ සෑම පුද්ගලයෙකුම ඩොලර් 113,000 ක ණය බරක් දරයි. එය දිනකට ඩොලර් බිලියන 8 කින් වැඩි වෙමින් පවතී. කොංග්‍රස් අයවැය කාර්යාලය (CBO) මෙම වසරේ අය වැය හිඟය ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.9 ක් ලෙස ප්‍රක්ෂේපණය කරන අතර එය 2036 වන විට ඩොලර් ට්‍රිලියන 3.1 දක්වා වර්ධනය වේ. ණය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 120 දක්වා ළඟා වන අතර එය ජාතියේ ඉතිහාසයේ ඕනෑම අවස්ථාවකට වඩා ඉහළ අගයක් ගනී.

2025 දී ඩොලරය සියයට 9 කට වඩා පහත වැටුණි. එය 2017 න් පසු එහි නරකම වාර්ෂික ක්‍රියාකාරිත්වය වන අතර  පසුබෑමක කලාපයේ පවතී. BRICS රටවල් දේශීය මුදල් ඒකක වලින් වෙළඳ පියවීම් සියයට 35 සිට 50 දක්වා වැඩි කර ඇත. 2020 සිට සමුච්චිත මිල ඉහළ යාම විනාශකාරී වී ඇත: ආහාර මිළ සියයට 25 ට වඩා ඉහළ යාම, නිවාස පිරිවැය තවමත් වාර්ෂිකව සියයට 3 කින් ඉහළ යාම සහ ස්වාභාවික ගෑස් සියයට 10 කින් පමණ ඉහළ යාම ආදී වශයෙනි.

සමාජ අසමානතාවයේ මට්ටම ඓතිහාසික වශයෙන් පෙර නොවූ විරූ මට්ටමක පවතී. ඉහළම කුටුම්භ 1% දැන් සියලු ධනයෙන් සියයට 31.7 ක් පාලනය කරයි. එය 1989 දී ෆෙඩරල් මහ බැංකුව එවැනි දත්ත නිරීක්ෂණය කිරීමට පටන් ගත් දා සිට ඉහළම කොටසයි. ඔවුන් සතුව ඩොලර් ට්‍රිලියන 55 ක් ඇති අතර එය ජන ගහනයෙන් පහළම සියයට 90 ට ඇති ධනයේ එකතුවට සමානය. ඇමරිකානු බිලියනපතියන් 935 දෙනෙකුගේ ඒකාබද්ධ ධනය 2025 අවසානයේ ඩොලර් ට්‍රිලියන 8.1 දක්වා ඉහළ ගියේය.

DOGE ( රජයේ කාර්යක්ෂමතා දෙපාර්තමේන්තුව) හරහා ෆෙඩරල් රජය විසුරුවා හැරීමේ ට්‍රම්ප්ගේ හවුල්කරු වන එලොන් මස්ක්, ඔහුගේ ධනය ඩොලර් බිලියන 726 දක්වා ඉහළ දමාගෙන තිබේ. S&P 500 සමාගම්වල ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීන්ගේ වන්දි ගෙවීම් වල සාමාන්‍යයය ඩොලර් මිලියන 18.9 ක් විය–එය සාමාන්‍ය සේවකයෙකුගේ වැටුප මෙන් 285 ගුණයකි; එය 1965 දී පැවති 21 ට 1  වන අනුපාතයේ සිට  ඉහළ ගොස් ඇත. 1978 සිට ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී වැටුප සියයට 1,094 කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර සේවක වැටුප සියයට 26 කින් පමණක් වැඩි වී තිබේ. ටෙස්ලා සමාගම මස්ක් සඳහා ඩොලර් ට්‍රිලියන 1 ක වැටුප් පැකේජයක් යෝජනා කර ඇති අතර එය සමස්ත ෆෙඩරල් ශ්‍රම බලකායේ මුළු වාර්ෂික වන්දි මුදල ඉක්මවා යයි. කොටස් වෙළඳපොළ ජාතික සමෘද්ධිය පිළිබඳ මිනුමක් නොවේ. එය පාලක පන්තියේ පොහොසත්කම පිළිබඳ පරාමිතියකි.

නමුත් එක්සත් ජනපදයේ සැබෑ තත්වයේ වඩාත්ම භයානක මානය වන්නේ ජනගහනයට එරෙහිව සන්නද්ධ ෆෙඩරල් නියෝජිතයන් යෙදවීමයි. 2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී පරිපාලනය විසින් ඔපරේෂන් මෙට්‍රෝ සර්ජ් (Operation Metro Surge) දියත් කරන ලද අතර, වෙස්මුහුණු පැළඳගත් ICE (එක්සත් ජනපද ආගමන සහ රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) සහ දේශසීමා මුර සංචාර නියෝජිතයන් 3,000 ක් මිනසෝටා හි නිවුන් නගරවලට යොදවන ලදී. DHS  (එක්සත් ජනපද ස්වදේශ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව) විසින්ම එය ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ විශාලතම සංක්‍රමණ විරෝධී මෙහෙයුම ලෙස හැඳින්විණි. ජනවාරි 7 වන දින, ICE විසින් 37 හැවිරිදි ඇමරිකානු පුරවැසියෙකු සහ දරුවන් තිදෙනෙකුගේ මවක් වන රෙනී ගුඩ් වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. ජනවාරි 24 වන දින, දේශසීමා මුර සංචාර නියෝජිතයන් 37 හැවිරිදි ICU හෙද නිලධාරියෙකුවන ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටිට වෙඩි තබා ඝාතනය කළ අතර, ඔහු බිම වැතිර සිටියදී ඔහුට වට 10 ක් පමණ වෙඩි තැබීය.

පරිපාලනය රට පුරා රැඳවුම් කඳවුරු ජාලයක් ගොඩනඟා ඇති අතර, එහි පුද්ගලයින් 66,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් රඳවා ඇත–එය සියයට 75 ක වැඩිවීමක් වන අතර එය ඉතිහාසයේ ඉහළම මට්ටමයි. කොංග්‍රසය තවත් එවැනි මධ්‍යස්ථාන සඳහා ඩොලර් බිලියන 45 ක් වෙන් කර ඇති අතර, එහි ධාරිතාව 135,000 ක් ලෙස ප්‍රක්ෂේපණය කර ඇත. වාර්තාගත අනුපාතයකින් දරුවන් තම දෙමාපියන්ගෙන් වෙන් කරනු ලැබේ. ටෙක්සාස් හි ෆෝර්ට් බ්ලිස් (Fort Bliss) හි කූඩාරම් කඳවුරක, දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී ජපන් ඇමරිකානුවන් සඳහා සිර කඳවුරක් ලෙස පාවිච්චියට ගත්  භූමියේම පුද්ගලයින් 5,000 ක් රඳවා සිටී. 2025, ICE රඳවා තබා ගැනීම සඳහා වාර්තාගත මාරාන්තිකම වසර විය.

මෙහිදී ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය කිසිදු සැබෑ විරුද්ධත්වයක් ඉදිරිපත් නොකරනු ඇත. අඟහරුවාදා රාත්‍රියේ ඔවුන් කරන ඕනෑම අභිනයක් අර්ථ විරහිත ප්‍රයෝග වනු ඇත. සැබෑ භාවිතයේදී, පාලක පන්තියට වඩාත්ම වැදගත් කරුණු සම්බන්ධයෙන් ඔවුහු ට්‍රම්ප් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරති. ට්‍රම්ප් සමඟ ඔවුන්ගේ මතභේද පවතින තැන්වල, ඔවුන් කේන්ද්‍රගත වී ඇත්තේ අධිරාජ්‍යවාදී උපායමාර්ගයේ උපායශීලී ප්‍රශ්න මත ය–සියල්ලටත් වඩා, යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහි එක්සත් ජනපද-නේටෝ ප්‍රොක්සි යුද්ධයට ඔහු ප්‍රමාණවත් සහයෝගයක් නොදැක්වීම පිළිබඳ අතෘප්තියි. නමුත් ඉරානය සමඟ යුද්ධය කරා යන ගමනේදී, පක්ෂ දෙක අත්‍යවශ්‍ය එකඟතාවයක සිටිති.

ට්‍රම්ප්ගේ රාජ්‍ය තත්ව දේශනයට ප්‍රතිචාරය ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය සීඅයිඒ හිටපු ප්‍රවීණයන්–පසුගිය වසරේ සෙනෙට් සභික එලිසා ස්ලොට්කින් සහ මෙම වසරේ වර්ජිනියා ආණ්ඩුකාර අබිගේල් ස්පාන්බර්ගර් – තෝරා ගැනීමම, බර්නි සැන්ඩර්ස් සහ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා ඔකාසියෝ-කෝර්ටෙස්ගේ “වාම” හඬක් සහිත වාචාලකම භාවිතා කරමින් පහළින් මහජන ව්‍යාපාරයක් මතුවීම අවහිර කිරීම සඳහා ඔවුන් මිලිටරි-බුද්ධි යාන්ත්‍රණය ආරක්ෂා කරන බවට පාලක පන්තියට දෙනු ලැබූ සහතිකයකි.

නිදහස් ප්‍රකාශනයේ සිට 250 වන වසර වන විට ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාවේ සැබෑ තත්වය මෙයයි: එය, ස්වර්ණමය යුගයේ (Gilded Age) සිට නොදුටු පරිමාණයකින් පන්ති ප්‍රතිවිරෝධතාවලින් ඉරිතලා ගිය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයේ මවාපෑම පවා අත්හැර දැමූ, විදේශයන්හි යුද්ධයට සහ රට තුළ ආඥාදායකත්වයට නැඹුරු වූ අපරාධකාරී කතිපයාධිකාරීත්වයක් විසින් පාලනය කරන ලද සමාජයකි.

නමුත් සමීකරණයට තවත් පැත්තක් ඇති අතර එය තීරණාත්මක එකකි. පාලක පන්තිය ෆැසිස්ට්වාදය හා යුද්ධය කරා තල්ලු කරන එම අර්බුදයම කම්කරු පන්තිය අරගලයට තල්ලු කරයි. වර්ධනය වන වැඩ වර්ජන රැල්ලක්, ICE විරෝධී මහජන විරෝධතා, පසුගිය වසරේ “නෝ-කිංග්ස් ( රජුන් එපා!)” පාගමන්, උසස් පාසල් සිසුන්ගේ අඛණ්ඩ පාගමන්–මේවා මහා ව්‍යාපාරික පක්ෂ දෙකට පාලනය කළ නොහැකි සමාජ බලවේගයක ආරම්භක ප්‍රකාශනයන් වේ.

තීරනාත්මක ප්‍රශ්නය වන්නේ දේශපාලන වැඩපිළිවෙල, ඉදිරිදර්ශනය සහ සංවිධානය පිළිබඳ එකකි. ට්‍රම්ප් පරිපාලනයට එරෙහි විරෝධය ඔහු කරන සෑම දෙයකටම හවුල් වන ඩිමොක්‍රටිකයන්ට භාර දිය නොහැක. එය කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන බලමුලු ගැන්වීම මත පදනම් විය යුතුය.

කම්කරුවන් සෑම වැඩබිමකම, පාසලකම සහ අසල්වැසි ප්‍රදේශයකම ක්‍රියාකාරී කමිටු පිහිටුවා ගත යුත්තේ ප්‍රතිරෝධය සම්බන්ධීකරණය කිරීමට, ICE ත්‍රස්තවාදය අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමට, සංක්‍රමණිකයන් ආරක්ෂා කිරීමට සහ රජයේ යුද, කප්පාදු සහ ආඥාදායකත්ව වැඩසටහනට එරෙහිව මහා වැඩ වර්ජනයකට සූදානම් වීමට ය. සමාජවාදී සහ ජාත්‍යන්තරවාදී වැඩසටහනක පදනම මත සංවිධානය කරන ලද එවැනි කමිටු ගොඩනැගීම ඇමරිකානු කතිපයාධිකාරීත්වයේ ෆැසිස්ට් කුමන්ත්‍රණය පරාජය කිරීම සඳහා ඇති එකම යථාර්ථවාදී උපාය මාර්ගයයි.

ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාවේ සැබෑ තත්වය: සමාජ කාලකන්නිභාවය, ආඥාදායකත්වය, යුද්ධය—සහ පන්ති අරගලයේ නැගීමක් Read More »

White house

Political Report for the Week ending 07 February 2026

This political report for the week ending 07 February 2026 is compiled based on coverage from the World Socialist Web Site (WSWS.org).

White house
President Donald Trump smiles after signing a spending bill that ends a partial shutdown of the federal government in the Oval Office of the White House, Tuesday, Feb. 3, 2026, in Washington. [AP Photo/Alex Brandon]

The week ending February 7, 2026 witnessed an intensification of inter-imperialist rivalry, the acceleration of domestic repression in the United States, and a global surge in working-class militancy met with systematic betrayal by trade union bureaucracies. From preparations for regime change in Iran to mass strikes in healthcare and education, the international crisis of capitalism manifested in parallel assaults on democratic rights, living standards, and public services. This report synthesizes key developments across four domains: imperialist war preparations and geopolitical realignment; the consolidation of authoritarian rule and state repression; capitalist austerity and economic warfare; and the eruption of class struggle against union bureaucratic containment.

I. Imperialism and War: Escalation Toward Iran and Regional Realignment

European Powers Line Up Behind Regime Change in Iran

European governments openly aligned with Washington’s escalation toward regime change in Tehran. The EU placed Iran’s Revolutionary Guards on its “terror” list while European leaders—including Germany’s Friedrich Merz and UK Prime Minister Keir Starmer—publicly backed US threats and prepared rhetoric for a “transition” in Iran. This coordination followed prior US and Israeli strikes and represents strategic repositioning by European imperialism to secure access to energy resources and geopolitical influence.

Core analysis: The WSWS situates European actions as integral to imperialist rivalry and the scramble for markets and spheres of influence. Liberal imperialism cloaks predatory aims in “humanitarian” language, but the underlying logic is capitalist competition driving preparations for inter-imperialist war. Only an international working-class anti-war movement grounded in revolutionary socialist politics can halt the slide toward regional and global conflagration.

Turkey Attempts Mediation as NATO Ally

As US preparations for possible military action against Iran escalated, Turkey sought to mediate between Washington and Tehran. Ankara’s diplomacy aimed to limit regional destabilization while protecting Turkish geopolitical and economic interests, revealing the contradictions of a junior NATO power attempting to maneuver within imperialist rivalry.

Core analysis: Turkish mediation is not peaceful diplomacy but a junior imperialist power managing fallout from US militarism. Imperialist competition, not negotiation, drives the crisis; only international working-class anti-war mobilization can block regional war.

Merz’s Gulf Tour: Alliance with Dictators for German Great Power Politics

German Chancellor Friedrich Merz toured Gulf monarchies—Saudi Arabia, Qatar, UAE—meeting personally with Mohammed bin Salman and pledging strategic partnerships, arms deals, and energy cooperation despite documented human rights crimes. The visit frankly asserted German great-power ambitions subordinating all ethical concerns to capitalist and geostrategic interests.

Core analysis: Imperialist states ally with dictators to secure energy and markets. Workers must oppose rearmament and foreign-policy adventurism through an international socialist program that rejects nationalist accommodation to imperialism.

II. Authoritarian Consolidation and State Repression

Trump Administration’s Assault on Democratic Norms

Federal Election Seizure Plans: President Trump publicly urged federal takeover of state election administration and directed FBI operations in Fulton County, Georgia, threatening to “nationalize” elections in targeted cities. These moves signal preparation to rig or cancel the 2026 elections.

Core analysis: This represents an overt break with democratic norms by sections of the capitalist state preparing for dictatorship. The principal obstacle to a coup is the working class; the necessary response is independent political mobilization through rank-and-file organizations and preparation for general strike, not reliance on the Democratic Party.

Federal Purges: The administration announced sweeping purges of federal civil service employees, replacing career officials with political loyalists to centralize control—measures framed as rooting out “disloyalty.”

Core analysis: Politicized purges characterize authoritarian consolidation, removing institutional checks on presidential power. Defense of democratic rights requires independent working-class organizing and mass political resistance.

Racist Provocations: Trump posted a racist video depicting Barack and Michelle Obama as apes, one in a series of overt racist provocations from the White House designed to mobilize racist sentiment, terrorize minorities, and divide the working class.

Mass Surveillance Infrastructure

The Trump administration expanded mass-surveillance networks—databases, facial recognition, cross-agency sharing—to track immigrants and political protesters, integrating private tech contractors into state repression apparatus.

Core analysis: Surveillance is a political tool to suppress dissent and enforce social control for the oligarchy. Defense of democratic rights requires independent working-class mobilization and dismantling surveillance apparatuses through mass action.

Immigrant Repression and Detention Center Horrors

Measles Outbreak at Dilley: A measles outbreak tore through the South Texas Family Residential Center in Dilley, confining hundreds of asylum-seeking families and children. Overcrowding, poor sanitation, and rationed medical care created conditions for rapid spread amid a nationwide measles resurgence (2,267 confirmed cases in 2025) following mass purges at HHS and CDC.

Core analysis: The outbreak demonstrates Trump’s program of criminalizing and caging migrants while dismantling scientific public health, subordinating life to profit and political repression. Both Republican and Democratic parties share complicity in detention regimes and public-health defunding.

Vindictive Deportation: After protests forced the release of five-year-old Liam Conejo Ramos from Dilley, DHS filed a motion to expedite deportation proceedings against his family—vindictive state repression designed to terrorize immigrants and suppress dissent.

ICE Workplace Raids: ICE conducted workplace raids including at an Amazon facility in Hazel Park, Michigan, weaponizing enforcement to intimidate immigrant and non-immigrant workers alike, deepen labor discipline, and facilitate corporate flexibility.

University Republican Club Calls for Assassinations

The Illini Republicans at the University of Illinois Urbana-Champaign posted on Instagram celebrating political killings and calling for assassination of opponents; the administration refused discipline, citing “protected speech.”

Core analysis: This evidences deepening fascist and white-supremacist currents fostered by capitalism resorting to political violence. The university’s selective “free speech” shields reactionary violence while repressing left protests. Defense of democratic rights requires independent working-class mobilization against both fascism and the bipartisan state protecting it.

Repression of Nurses and Protesters

New York Nurses Arrested: At least 13 striking nurses were arrested outside Greater New York Hospital Association headquarters on Day 25 of their strike, with NYPD riot units deployed amid pressure from Mayor Zohran Mamdani and Governor Kathy Hochul to end the action through emergency orders facilitating out-of-state replacements.

Core analysis: The arrests demonstrate state readiness to use force defending corporate healthcare interests. Union bureaucracy’s containment strategy isolates nurses; expansion of the strike, full strike pay, and national coordination through rank-and-file committees are essential.

Mamdani’s Betrayal: DSA Mayor Embraces Police State

New York Mayor Zohran Mamdani praised an NYPD shooting of a 22-year-old Bangladeshi man experiencing a mental-health crisis and endorsed Governor Hochul’s strike-breaking measures, revealing continuity with pro-police policies despite earlier populist branding.

Core analysis: DSA-style figures integrate into the capitalist state, converting electoral radicalism into administrative collaboration with police and oligarchy. The working class must not be misled; independent organization and rank-and-file control are essential.

III. Austerity, Economic Warfare, and Capitalist Crisis

US Economic Warfare Against Cuba and Venezuela

Cuba Blockade: The US energy blockade threatened Cuba with humanitarian “collapse” as the UN Secretary-General warned of imminent crisis. Washington’s executive order threatened tariffs on countries supplying Cuba with oil; Mexico and other suppliers faced pressure to cease shipments, precipitating blackouts and shortages.

Core analysis: The blockade constitutes genocidal imperialist coercion aimed at regime overthrow, with complicity from regional bourgeois governments and nationalist-left leaders who capitulate. Only international working-class solidarity can oppose imperialist economic warfare.

Venezuela Privatization: Following the US abduction of Nicolás Maduro, Venezuela’s interim authorities rapidly overhauled hydrocarbons law, opening oil to foreign control and subordinating resources to US and corporate interests.

Core analysis: This exposes the failure of chavismo and bourgeois-nationalist projects that cannot defend resources or working-class gains under imperialism. Only working-class revolution and international socialist policy can break imperialist domination.

Corporate Layoffs Accelerate to Great Recession Levels

January job-cut announcements by US corporations tripled, with large tech, media, and retail firms leading the wave. The increase signals renewed corporate restructuring and mass unemployment approaching Great Recession scale.

Core analysis: Layoffs flow from falling profitability and overaccumulation; corporate efforts to restore margins enforce political choices subordinating labor to capital. The response must be mass industrial organization, strikes, and rank-and-file committees defending jobs and fighting for nationalization under workers’ control.

Washington Post Slashes Newsroom: The Washington Post eliminated roughly one-third of its newsroom (over 300 jobs), closing entire desks while billionaire owner Jeff Bezos’s wealth surged. This media purge is part of capitalist restructuring and concentration of cultural power under the oligarchy, using “efficiency” rationales to mask political decisions shrinking independent journalism.

1,200 GM Layoffs in Canada: General Motors ended the third shift at its Oshawa plant, laying off approximately 1,200 autoworkers as part of production rationalization.

Austerity Across Multiple Fronts

Australia: The Labor government drove up housing prices through developer-friendly policies, cut arts funding (forcing Writers Victoria to close), raised interest rates deepening household debt crises, and approved National Cabinet measures removing tens of thousands of children from disability support. Labor also pressed ahead with demolition of Melbourne public housing towers, displacing residents under privatized redevelopment schemes.

UK: A major charity reported deepening poverty under the Starmer Labour government, documenting rising food insecurity, housing stress, and benefit shortfalls. Starmer’s administration implements austerity while claiming respectability.

SNAP Cuts: Trump administration changes to SNAP eligibility set 2.4 million people at risk of losing food assistance by 2034, shifting the burden onto working people to finance corporate and military priorities.

Homeless Death in Kalamazoo: A homeless man froze to death in Kalamazoo, Michigan while the city allocated $515 million to build a new arena—a stark juxtaposition of social neglect and pro-business public spending.

Kaiser Permanente Medicare Fraud

Kaiser agreed to a $556 million settlement over allegations of inflating Medicare Advantage risk scores, generating roughly $1 billion in alleged overpayments—while claiming inability to meet demands from striking healthcare workers.

Core analysis: “Non-profit” healthcare corporations are profit-driven entities using public funds for private gain. Fraud settlements are routine costs of business while frontline workers and patients suffer austerity.

IV. Class Struggle and Union Bureaucratic Betrayal

Healthcare Workers’ Strikes

Kaiser Strike Enters Third Week: The strike by 31,000 Kaiser healthcare workers continued into its third week, with 4,000 pharmacy and lab workers (UFCW) preparing to join. Management pursued legal and PR strategies while union bureaucracy sought localized talks fragmenting the struggle.

New York Nurses: 15,000 nurses remained on strike facing threats of permanent replacement, with escalated repression (arrests, state emergency orders) and union bureaucracy retreat toward concessions.

Boston Nurses: Despite an overwhelming strike vote, the union bureaucracy left 650 nurses at Boston Medical Center Brighton working, fragmenting leverage and isolating the struggle.

Core analysis: Healthcare strikes contain the embryo of a national movement defending public health, but unions seek containment. Only rank-and-file organization could transform disputes into unifying working-class struggles. The fight centers on whether workers accept permanent understaffing or build nationwide, worker-led movements.

Education Workers’ Mobilization

San Francisco Teachers’ Strike: 6,400 educators in San Francisco Unified School District voted overwhelmingly to strike over chronic understaffing, poverty wages, unaffordable healthcare costs, and class-size caps—the first district-wide walkout since 1979.

Core analysis: The strike occurs amid obscene regional inequality driven by tech billionaires and Democratic-party austerity. Union bureaucratic entanglement with Democrats must be broken; independent rank-and-file committees should link educators across districts for statewide and national action.

Ann Arbor: Educators worked under expired contracts amid massive cuts and restructuring.

Australia: The WSWS called for building rank-and-file committees among educators and students to oppose mass job cuts, course closures, and integration of universities into the military-industrial complex under the Universities Accord.

Industrial Workers’ Struggles

Birmingham Refuse Workers: Over a year into indefinite strike action, Birmingham loaders and drivers opposed pay cuts up to £8,000 and abolition of safety roles, facing intimidation, court injunctions, agency labor, and £33 million council deployment to break the strike—backed by the Starmer government declaring a “major incident.”

Core analysis: This is a test case for Starmer’s austerity drive and labor bureaucracy’s capacity to contain conflict. The dispute can only be won through independent rank-and-file organization, democratic worker control of strategy, and national solidarity exposing government use of state power to enforce austerity.

USW Refinery Sellout: The United Steelworkers announced a tentative national agreement for 30,000 refinery workers offering 15% over four years with no binding protections against AI or job cuts; rank-and-file anger erupted over the perceived betrayal.

Core analysis: The WSWS denounced the USW bureaucracy’s sellout and called for immediate formation of elected rank-and-file refinery committees to reject the deal, coordinate national strike, and use union assets to sustain prolonged action.

Royal Mail: The Communication Worker Union’s Martin Walsh attacked rank-and-file initiatives calling for nationwide fightback against the Optimised Delivery Model and asset-stripping, collaborating with EP Group management.

German Public Transport: Verdi leadership limited warning strikes over pay and conditions, negotiating incremental deals rather than escalating militant potential.

Pattern of Bureaucratic Containment

Teachers’ Unions Suppress Resistance: Teachers’ union bureaucracies issued directives forbidding participation in anti-fascist walkouts and protests, framing suppression under “student safety” and contractual pretexts. 

Core analysis: Union bureaucracies act to preserve capitalist order by containing rank-and-file militancy and preventing cross-sector solidarity. Democratic rank-and-file committees are essential to defend educational professionals’ rights and broader anti-dictatorship mobilizations.

International Labour Developments

Mediterranean Dockworkers: Dockworkers across Mediterranean ports planned coordinated protests opposing use of port infrastructure for military logistics and arms shipments.

German Hospital Workers: Strikes and protests spread across regions over understaffing, wage stagnation, and cost-cutting as patient safety deteriorates.

University of Sheffield Lock-out: Management locked out staff adhering to action short of striking, withholding pay—an unprecedented enforcement of unpaid labor to punish industrial action.

V. Elite Criminality and Systemic Corruption

Epstein Files Expose Ruling Class Impunity

The DOJ released millions of Epstein-related documents revealing extensive elite contacts; the Trump White House sought to minimize revelations while DOJ downplayed prosecution prospects and redactions selectively protected prominent individuals. Materials implicated UK figures including Peter Mandelson and Prince Andrew, threatening Starmer’s “clean-government” stance.

Core analysis: The files expose systemic criminality and class impunity at capitalism’s summit. The ruling class protects its own through legal cover-ups and media manipulation. Justice cannot be delivered by capitalist courts or parties; accountability requires mass political mobilization of the working class and dismantling oligarchic power.

Financial Oligarchy and Fed Appointment

Wall Street figures rallied to secure Kevin Warsh’s nomination to lead the Federal Reserve, demonstrating fusion between state power and financial oligarchy. Central-bank appointments serve capitalist interests by stabilizing conditions for private profit rather than defending working-class living standards.

VI. Political Bankruptcy of Reformism

Colombian President Petro’s Capitulation

Colombian President Gustavo Petro visited the White House for talks with Trump days after military threats related to Venezuela, signaling sharp realignment with pledges of collaboration, intelligence sharing, and economic cooperation.

Core analysis: Petro’s capitulation confirms the bankruptcy of bourgeois nationalist “lefts” attempting reforms within imperialist frameworks. His turn toward Washington facilitates US neocolonial objectives and suppresses independent working-class alternatives.

Costa Rica Election

A Trump-aligned, right-of-centre candidate won Costa Rica’s presidency, displacing traditional pink-tide forces and marking electoral weakness of reformist nationalist-left projects.

Core analysis: This exposes the failure of nationalist or reformist regimes to defend working-class interests; only independent socialist politics rooted in the working class can offer an anti-imperialist alternative.

Conclusion

The week’s developments confirm the WSWS analysis: capitalism’s crisis is driving simultaneous escalation toward imperialist war, consolidation of authoritarian rule, intensification of austerity, and explosion of working-class resistance. The central political question is leadership: will struggles be contained and betrayed by union bureaucracies and bourgeois parties (including their pseudo-left appendages), or will workers build independent, democratically controlled rank-and-file committees capable of coordinating international resistance?

The necessity of the hour is the construction of an international socialist movement of the working class, organized independently of all capitalist parties and union apparatuses, and guided by the program and perspective of the International Committee of the Fourth International. Only such a movement—linking healthcare workers, educators, refinery workers, dockworkers, students, and immigrant communities across national boundaries—can halt the drive to dictatorship and war, defend democratic rights and living standards, and open the road to socialist transformation of society.​​​​​​​​​​​​​​​​

Political Report for the Week ending 07 February 2026 Read More »

IMG 0544

ඔක්ස්ෆෑම්: 2020 සිට ඇමරිකානු බිලියනපතියන් 10 දෙනෙකුගේ ධනය 6 ගුණයකින් වැඩි වී තිබේ

ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි.

මෙහි පලවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (ලෝසවෙඅ) 2025 නොවැම්බර් 04 දින ‘Oxfam: 10 US billionaires have had their wealth increase 6-fold since 2020යන හිසින් පලවූ ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

සඳුදා, ඔක්ස්ෆෑම් පර්‍යේශන ආයතනය, එක්සත් ජනපදයේ සමාජ අසමානතාවයේ වර්ධනය පිළිබඳ “අසමාන්‍ය: නව ඇමරිකානු කතිපයාධිකාරයක නැගීම” යන මාතෘකාව යටතේ වාර්තාවක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

“පසුගිය වසර සංකේන්ද්‍රිත ධනය හා බලය මගින් නොමැකෙන ලෙස හැඩගස්වා ඇති” බව වාර්තාව සඳහන් කරයි. පසුගිය මාස 12 තුළ පමණක්, එක්සත් ජනපදයේ ධනවත්ම බිලියනපතියන් 10 දෙනා ආසන්න වශයෙන් තවත් ඩොලර් බිලියන 700  කින් ධනවත් වූ බව පෙන්වන දත්ත එය උපුටා දක්වයි. මෙම කාලය තුළ ඔවුන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.79 සිට ඩොලර් ට්‍රිලියන 2.5 දක්වා සියයට 40 කින් විශ්මයජනක ලෙස වර්ධනය විය.

Billionaire
පසුගිය වසරේදී බිලියනපතියන් දස දෙනෙකු ඩොලර් බිලියන 728 කින් ධනය වැඩි කරගෙන ඇත.

ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සිදු වූයේ ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ඇමරිකානු පවුල් දස මිලියන ගණනකට ආහාර මුද්දර ප්‍රතිලාභ කප්පාදු කිරීමෙන් දිනකට පසුවය. මෙය සිදු වූයේ එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ධවල මන්දිරයේ දැවැන්ත උත්සව ශාලාවක් ගොඩනඟා ගැනීමට ඉදිරියට යද්දී සහ ඔහුගේ බිලියනපති මිතුරන් ඔවුන් සඳහාම සති අන්තයේ ඔහුගේ මාර්-ඒ-ලාගෝ නිවාඩු නිකේතනයේදී “ග්‍රේට් ගැට්ස්බි” තේමාවෙන් යුත් සාදයක් පැවැත්වූ අවස්ථාවේදීය.

ධවල මන්දිරය බල ආසනය ලෙස තබාගෙන සිටින පරපෝෂී කතිපයාධිකාරිත්වයක්  විසින් එක්සත් ජනපදය මත ආධිපත්‍යය දැරීම සැමට දැකගත හැකි පරිදි ප්‍රදර්ශනය කෙරේ.

නමුත් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව පැහැදිලි කරන්නේ ට්‍රම්ප් යටතේ සිදු කෙරෙන ධනය ඉහළට යලි බෙදා හැරීම කෙතරම් ප්‍රචණ්ඩකාරී වුවත්, එය දශක ගණනාවක් තිස්සේ පක්ෂ දෙකම [රිපබ්ලිකන් හා ඩිමොක්‍රටික්] විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද කප්පාදු සහ සංගත-ගැති ප්‍රතිපත්තිවල ප්‍රතිඵලයක් බවයි. වාර්තාව ප්‍රකාශ කරන පරිදි, “කතාව 2025 දී ආරම්භ නොවේ.”

ඇමරිකාවේ ධනවත්ම මිනිසුන් 10 දෙනා වෙත හැරෙමින් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව සඳහන් කරන්නේ, “2020 සිට ඔවුන්ගේ උද්ධමනයට ගැලපූ ධනය 526% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.” වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, 2020 මාර්තු සිට වර්තමානය දක්වා, මෙම පුද්ගලයින් 10 දෙනාගේ ධනය සාමූහිකව හය ගුණයකින් වැඩි විය.

2020 මාර්තු මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 33 ක් වූ එලොන් මස්ක්ගේ ධනය එතැන් සිට එය 14 ගුණයක වැඩිවීමකින් ඩොලර් බිලියන 469 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබීම මේ සඳහා උදාහරණයක්.

ලැයිස්තුවේ දෙවන ස්ථානයේ සිටින ලැරී එලිසන්ගේ ධනය 2020 මාර්තු මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 54 සිට ඩොලර් බිලියන 323 දක්වා හය ගුණයකින් වැඩි විය. ලැයිස්තුවේ තුන්වන ස්ථානයේ සිටින ජෙෆ් බෙසොස්ගේ ධනය 2020 මාර්තු මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 126 සිට අද වන විට ඩොලර් බිලියන 265 දක්වා වැඩි විය.

Wealth
එක්සත් ජනපදයේ ජාතික ධනය බෙදී යෑම

වෝල් වීදියේ කොටස් වටිනාකම්වල අඛණ්ඩ සමපේක්ෂන වර්ධනයක් මගින් ධනයේ වැඩිවීම සිදු වේ. ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව සඳහන් කළේ, “2025 දී, ෆෙඩරල් මහ බැංකව 1989 දී දත්ත ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ආරම්භ කළ දා සිට, ඉහළම සියයට 0.1 සතු වත්කම්වල කොටස වාර්තාගත ඉහළම අගයට (12.6%)  ළඟා වූ අතර, කොටස් වෙළඳපොලේ ඔවුන්ගේ කොටස ද (24%) ද එසේම විය.”

1989 දී, ඉහළම කුටුම්භ සියයට 0.1 ක් ධනයෙන් සියයට 8.6 ක් පාලනය කළ අතර, අද එය සියයට 13.9 කි. ඊට වෙනස්ව, ඇමරිකානු සමාජයේ පහළම සියයට 50 විසින් පාලනය කරන ලද ධනයේ කොටස 1989 දී සියයට 3.5 සිට අද සියයට 2.5 දක්වා පහත වැටී ඇත.

වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, ඇමරිකානු කුටුම්භවලින් ඉහළම සියයට 0.1, එනම් පුද්ගලයින් 100,000 කට වඩා යන්තම් වැඩි ප්‍රමාණයක්, සමාජයේ පහළම ස්ථානයේ සිටින කුටුම්භ මිලියන 64 ට  [ආසන්න වශයෙන් මුලු ජනගහනයෙන් අඩකට] වඩා හය ගුණයක ධනයක් පාලනය කරති.

ඇත්ත වශයෙන්ම, තෝමස් පිකෙටි සහ එමානුවෙල් සායෙස්ගේ සංඛ්‍යාලේඛන උපුටා දක්වමින් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව සඳහන් කරන්නේ, “ධනවත්ම 0.0001% පිරිස එක්සත් ජනපද ඉතිහාසයේ ආන්තික අසමානතාවයෙන් අර්ථ දක්වා ඇති යුගයක් වන ස්වර්ණමය යුගයට (Gilded Age) වඩා ධනයෙන් වැඩි කොටසක් පාලනය කරන” බවයි.

“ධනවත්ම 1% පිරිස කොටස් වෙළඳපොළෙන් අඩක් (49.9%) හිමිකර ගන්නා අතර, එක්සත් ජනපදයේ පහළ භාගය කොටස් වෙළඳපොළෙන් 1.1% ක් පමණක් හිමිකර ගනී,” යනුවෙන් වාර්තාව තවදුරටත් දක්වයි.

ට්‍රම්ප් පරිපාලනය සමාජ අසමානතාවය දැවැන්ත ලෙස ප්‍රසාරණය කරන ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටින බවට වාර්තාව නිවැරදිව අනතුරු අඟවයි. “ට්‍රම්ප් පරිපාලනය–බොහෝ දුරට කොංග්‍රසයේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ සහාය ඇතිව–කම්කරු පන්තික පවුල්වලට අනවරත ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට සහ ධනවතුන් සහ තමන්ට හොඳින් සම්බන්ධ වූවන් පොහොසත් කිරීමට තනතුරේ බලය භාවිතා කිරීමට විශ්මයජනක වේගයකින් සහ පරිමාණයකින් පියවර ගෙන ඇති” බවට එය අනතුරු අඟවයි.

“මෑතකදී සම්මත කරන ලද One Big Beautiful Bill Act (OBBBA) මගින් 2027 දී ඉහළම ආදායම් ලබන 0.1% ක බදු බිල ඇස්තමේන්තුගත ඩොලර් 311,000 කින් අඩු කරනු ඇති අතර, වාර්ෂිකව ඩොලර් 15,000 ට අඩු ආදායමක් උපයන අඩුම ආදායම් ලබන කුටුම්භ බදු වැඩිවීම්වලට මුහුණ දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ,” යනුවෙන් ඔක්ස්ෆෑම් සඳහන් කරයි.

නමුත් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව පැහැදිලි කරන පරිදි, දශක ගණනාවක් තිස්සේ සිදුවෙමින් පැවති ක්‍රියාවලීන්හි පෙර නොවූ විරූ වේගයකින් වේගවත් වීමක් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය  සනිටුහන් කරයි. “ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් අසමානතාවය තෝරාගෙන ඇති අතර, එම තේරීම්වලට ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගය ලැබී තිබේ,” යැයි අධ්‍යයනයේ කතුවරිය වන රෙබෙකා රිඩෙල්, ගාඩියන්  ට පැවසුවාය. “බදු සහ සමාජ ආරක්ෂණ ජාලය කප්පාදු කිරීමේ සිට කම්කරු ගැටළු සහ ඉන් ඔබ්බට පසුගිය වසර 40 තුළ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා සැබවින්ම දෙපාර්ශවයේම සහාය ලැබුණි.”

මෙම තක්සේරුව සත්‍යයකි. නමුත් වාර්තාව ගැටගැසී පැටලී ඇත්තේ මෙහිදීය. දේශපාලන පක්ෂ දෙකම යටතේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ සමාජ අසමානතාවයේ වැඩිවීම සිදුවී ඇති බව අධ්‍යයනයේ කතුවරයා නිවැරදිව පෙන්වා දෙයි. නමුත් වාර්තාව පහත සඳහන් ප්‍රකාශය කිරීම සඳහා ඉදිරියට යයි:

දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීම, අඩු වැටුප් ලබන සේවකයින් සඳහා වැඩිදියුණු කළ වැටුප් සහ පවුල්වල සාක්කුවලට මුදල් නැවත ලබා දෙන ශක්තිමත් වෙළෙඳ-ඒකාධිකාර විරෝධී ක්‍රියාමාර්ග (antitrust action) වැනි බයිඩන් පරිපාලනය තුළ ලබා ගත් ජයග්‍රහණ, ජනතාවගේ ජීවිත වැඩිදියුණු කරන ප්‍රතිපත්ති වෙනසක් ලබා ගැනීම සඳහා සංවිධානය වීමේ සැබෑ විභවය පෙන්නුම් කළේය.

10richest
බයිඩන් යටතේ ධනවත්ම එජ බිලියනපතියන් දස දෙනා තම ධනය දෙගුණයක් කරගති

වාර්තාවේම සොයාගැනීම් වලට මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම පටහැනි වේ. බයිඩන් පරිපාලනය යටතේ මූල්‍ය කතිපයාධිකාරීන් විසින් පාලනය කරන ලද ධනයේ කොටස ඉහළ ගිය ප්‍රමාණය දෙවැනි වන්නේ ට්‍රම්ප් පරිපාලනය යටතේ ඉහළ ගිය පමණට පමණි. ඇමරිකාවේ ධනවත්ම පුද්ගලයින් 10 දෙනාගේ ඒකාබද්ධ ධනය, 2021 ජනවාරි මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 976 සිට 2025 ජනවාරි මාසයේදී ඩොලර් බිලියන 1,991 දක්වා දෙගුණ විය. මෙම කාලය තුළ, ජාතික ආදායමෙන් ශ්‍රමයේ කොටස සර්වකාලීන අවම මට්ටමකට පහත වැටුණි.

Labor share
ජාතික ආදායමෙන් ශ්‍රමයේ කොටස


බයිඩන් යටතේ ඇමරිකානු දරුවන්ගේ ආහාර අනාරක්ෂිතතා අනුපාතය සියයට 13 සිට සියයට 19 දක්වා වැඩි විය. ඔහුගේ පරිපාලනයේ අවසාන වසර වන විට, එක්සත් ජනපද නිවාස හා නාගරික සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව සිය වාර්ෂික වාර්තාව “එක් රාත්‍රියක නිවාස නොමැතිකම අත්විඳින පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව 2024 දී මෙතෙක් වාර්තා වූ ඉහළම අගය ගත්තේය” යි අවධරණය කළේය. 

වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, බයිඩන් පරිපාලනය කම්කරු පන්තියට ව්‍යසනයක් වූ අතර මූල්‍ය කතිපයාධිකාරයට සරු ලාභ ගෙන දෙන්නක් විය.

Food insecurity
ආහාර අනාරක්ෂිත පවුල්වල ජීවත්වන එජ දරුවන් ප්‍රතිශතය

වාර්තාවේ පෙරවදන ලියා ඇත්තේ ඩිමොක්‍රටික් සෙනෙට් සභික එලිසබෙත් වොරන් විසිනි. ඇය ප්‍රකාශ කරන්නේ “ඉහළම සිටින අයට හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන සහ අනෙක් සියල්ලන් ඔවුන්ගේ නියපොතු වලින් එල්ලී සිටින ආර්ථිකයක් … හිතාමතා ගත් ප්‍රතිපත්ති තේරීම් හරහා සිදු වූ” බවයි.

එහෙත් ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාවේ ලේඛනගත කර ඇති සමාජ අසමානතාවයේ වැඩිවීමේ විශාල කොටසක්, ඇය අනුමත කළ සහ,  ඇය නැවත නැවතත් සහ ව්‍යතිරේකයකින් තොරව ආරක්ෂා කළ පරිපාලනයක් යටතේ සිදු වූයේ කෙසේදැයි ඇය පැහැදිලි නොකරයි.

ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාවේ ප්‍රධාන වචනවල සඳහන් නොවී ඇත්තේ එක් වචනයකි: ධනවාදය. එහි මූලික රාමුව වන්නේ සමාජ අසමානතාවයේ වර්ධනය ප්‍රතිපත්තිමය තේරීමක් පමණක් බවත්, වර්තමාන සමාජ රාමුව තුළ තවත් තේරීමක් ඒ තරම්ම පහසුවෙන් අනුගමනය කළ හැකි බවත් තර්ක කිරීමයි.

කෙසේ වෙතත්, යථාර්ථයේ දී, ඩිමොක්‍රටික් සහ රිපබ්ලිකන් යන දෙපාර්ශවය යටතේම සමාජ අසමානතාවයේ අඛණ්ඩ වර්ධනය, ධනේශ්වර ක්‍රමයේ මූලික ලක්ෂණයකි. වසර 150 කට පෙර කාල් මාක්ස් පැහැදිලි කළ පරිදි, “එක් ධ්‍රැවයක ධනය සමුච්චය වීම යනු … ඒ සමඟම ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැවයේ, එනම්, ප්‍රාග්ධනයේ ස්වරූපයෙන් තමන්ගේම නිෂ්පාදනය නිපදවන පන්තියේ පැත්තේ, දුක්ඛිතභාවය, වෙහෙසී වැඩ කිරීමේ වද වේදනාව, වහල්භාවය, නොදැනුවත්කම, ම්ලේච්ඡත්වය, මානසික පරිහානිය සමුච්චය වීමයි.”

එහි ඉහළම හා වඩාත්ම විකෘතරූපී  ප්‍රකාශනය තුළ, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය, වසර 150 කට පෙර කාල් මාක්ස් විසින් විස්තර කරන ලද ධනේශ්වර ක්‍රමයේ අත්‍යවශ්‍ය ලක්ෂණවල දිගුවක් නියෝජනය කරයි. එය බිලියනපතියන් සහ ඔවුන්ගේ සංගත සදහා සෘජුවම පාලනය කරන, ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරය විසින් කතිපයාධිකාරය වෙනුවෙන්, කතිපයාධිකාරයේම වූ රජයකි.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීමේ පන්ති අන්තර්ගතය මෙයයි. ට්‍රම්ප්ගේ ඒකාධිපතිත්වය සඳහා වැඩිදියුණු  වන කුමන්ත්‍රණය, ප්‍රචණ්ඩත්වය, මර්දනය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීම තුළින් පමණක් තම ධනය හා බලය පවත්වා ගත හැකි පාලක පන්තියක අවශ්‍යතාවයන්ගෙන් ගලා එයි. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ හවුල්කාරිත්වය සහ බියගුලුකම පැහැදිලි වන්නේ එය එකම ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරයේම තවත් කන්ඩායමක් නියෝජනය කරන බැවිනි.

නමුත් එක්සත් ජනපදයේ සමාජ මනෝභාවය වෙනස් වෙමින් පවතී. ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සහ කප්පාදු ප්‍රතිපත්තිවලට එල්ල කළ ප්‍රහාරය, ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ විශාලතම පෙලපාලි අතරින් එකක් වූ “රජුන් එපා” නමින් වූ පසුගිය මාසයේ පැවති පෙලපාලිවල මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවගේ විරෝධතාවලට තුඩු දුන්නේය. මෑතක Axios  මත විමසුමකින් හෙළි වූයේ, එක්සත් ජනපදයේ තරුණයින්ගෙන් සියයට 67 ක් දැන් “සමාජවාදය” යන යෙදුම ධනාත්මකව හෝ මධ්‍යස්ථව දකින බවත්, “ධනවාදය” සඳහා එය  සියයට 40 ක් පමණක් වන බවත්ය.

සමාජ අසමානතාවයට සහ මූල්‍ය කතිපයාධිකාරයේ ආඥාදායකත්වයට එරෙහිව, කම්කරුවන් සහ තරුනයින් ඇතුළු ජනගහනයේ පුලුල් කොටස් අතර විරෝධය වැඩෙමින් පවතී.

මූල්‍ය ප්‍රභූවේ අශික්ෂිත ධනය අත්පත් කර ගත යුතු බව සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය අවධාරනය කරයි. කතිපයාධිකාරීන්ගේ ධනය, ආර්ථික හා දේශපාලන ජීවිතයේ සෑම අංශයකම ආධිපත්‍යය දරන යෝධ සංගත, බැංකු සහ ආයෝජන අරමුදල් මත ඔවුන්ගේ පාලනයෙන් වෙන් කළ නොහැකි ය. මෙම ආයතන පොදු අයිතිය ඇති උපයෝගිතා බවට පරිවර්තනය කර, කම්කරු පන්තිය විසින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව පාලනය කරනු ලැබිය යුතු අතර, පුද්ගලික ලාභය නොව මානව අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා ප්‍රතිසංවිධානය කළ යුතුය.

වෝල් වීදියේ පක්ෂ දෙකටම ආයාචනා කිරීමෙන් එවැනි පරිවර්තනයක් සාක්ෂාත් කරගත නොහැකිය. ඒ සඳහා සාමාන්‍ය කම්කරුවන්ගේ කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංධානයක්  (IWA-RFC) හරහා ජාත්‍යන්තරව එක්සත් වූ කම්කරු කමිටුවලින් සංවිධානවූ කම්කරු පන්තියේ මහජන ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීම අවශ්‍ය වේ. අසමානතාවයට සහ ආඥාදායකත්වයට එරෙහි සටන, එහි සාරය වශයෙන්, ධනවාදයට එරෙහි සටනකි. සූරාකෑම, දරිද්‍රතාවය සහ යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා, කම්කරු පන්තිය බලය අල්ලාගෙන සමාජවාදී පදනම් මත ආර්ථික ජීවිතය නැවත ගොඩනැගිය යුතුය.

ඔක්ස්ෆෑම්: 2020 සිට ඇමරිකානු බිලියනපතියන් 10 දෙනෙකුගේ ධනය 6 ගුණයකින් වැඩි වී තිබේ Read More »

Gen-Z

The Gen-Z Uprisings and the Crisis of Leadership: Permanent Revolution against ‘Leaderless’ movements and ‘Left Populism’ – Part 1

By Sanjaya Jayasekera.

We publish here Part 1 of a series examining the global wave of Gen Z protests, the deepening crisis of revolutionary leadership, and the necessity of fighting for the program of socialist internationalism on the basis of Leon Trotsky’s Theory of Permanent Revolution.

Gen-Z
“Gen Z” Madagascar supporters wave the skull and crossbones flag during a gathering at May 13 Square in Antananarivo, Madagascar, Saturday, Oct. 18, 2025. [AP Photo/Brian Inganga]

From the streets of Dhaka to Nairobi, from Colombo to Kathmandu, from Manila to every corner of the former colonial world—from Morocco to Peru, from Madagascar onward—a wave of youth-led uprisings has shaken the global capitalist order between 2022 and 2025. These movements have captured global attention with their scale, militancy, and apparent spontaneity. In September 2024, in Bangladesh, millions, predominantly angry youth, marched demanding the resignation of Prime Minister Sheikh Hasina1.  In Kenya, the largest and most sustained protest movement since its Independence from colonial Britain took place from June 20242 to last month, where Generation Z (Gen-Z) protesters stormed parliament and brought President William Ruto’s government to the brink of collapse over his proposed austerity law. Sri Lanka’s youth occupation of Galle Face Green in July 2022 forced President Gotabaya Rajapakse to flee the country. Nepal saw its government toppled amid deadly street battles last September. Last month, the Philippines witnessed its largest demonstrations in two decades, while, on October 14, Madagascar President Andry Rajoelina was toppled following a mass popular mobilization and subsequent military intervention. These movements unfolded alongside hundreds of mass demonstrations—mobilizing millions across Europe and around the globe—against Zionist Israel’s genocide in Gaza, against the Trump administration’s preparations for a presidential dictatorship in the United States, and against the growing belligerency of imperialism around the world.

In Bangladesh, the military installed Muhammad Yunus, a banker with close ties to Western imperialism, who immediately announced “robust and far-reaching economic reforms”—a transparent code for savage International Monetary Fund austerity. In Kenya, late opposition leader Raila Odinga, who had postured as champion of the masses, joined hands with Ruto’s government to implement the identical policies the protests opposed, while the country was designated a US “major non-NATO ally”. Sri Lanka’s uprising delivered power to Ranil Wickremesinghe, a pro-IMF stooge who ruthlessly enforced austerity using police-state repression. Nepal’s protests were exploited by the military to install a technocratic interim government headed by former Chief Justice Sushila Karki, sidelining all political parties while maintaining capitalist rule.

For the millions of youth who risked their lives in these struggles, the outcomes represent devastating betrayals. The fundamental questions facing the working class and the oppressed masses remain unresolved: How can youth secure jobs, education, and a decent future? How can democratic rights be defended against increasingly authoritarian regimes? How can the stranglehold of imperialist finance capital be broken? Most urgently, as the United States and NATO prepare for catastrophic wars against Russia and China, how can the working class and youth prevent themselves from becoming cannon fodder in conflicts that serve only the interests of rival capitalist powers? 

The answer lies not in the “leaderless”— so, fundamentally pro-imperialist and pro-capitalist— mythology promoted by pseudo-left organizations, nor in the anti-corruption frameworks that channel mass anger into support for one bourgeois faction against another. It requires understanding why these movements, despite their revolutionary potential, have been systematically hijacked by forces defending capitalism. It demands a return to the theoretical foundations established by Leon Trotsky in his Theory of Permanent Revolution and defended by the International Committee of the Fourth International (ICFI) against decades of Stalinist, Maoist, and Pabloite revisionism. Above all, it necessitates the independent political mobilization of the working class under revolutionary leadership—the building of sections of the ICFI in every country to wage the struggle for world socialist revolution. 

Global Gen-Z uprisings and their betrayed outcomes

The Gen-Z protest movements of 2022-2025 follow a remarkably consistent pattern across continents, revealing not isolated national phenomena but expressions of a single global crisis of capitalism.

Sri Lanka 2022 provided the template. Between April and July, hundreds of thousands took to the streets as skyrocketing prices, fuel shortages, power-cuts, fertilizer cuts and crop destruction, and medicine scarcity made life unbearable. The COVID-19 pandemic and the economic disruption from the US-NATO proxy war against Russia in Ukraine had devastated global supply chains. Sri Lanka’s foreign reserves collapsed, forcing the government to default on its debt and halt vital imports. Mass protests erupted with demands that President Rajapakse resign—”Gota Go Home”—and that all 225 parliamentarians be removed, in which millions drawn from rural and urban poor participated across ethnic lines (except for the fact that the struggles could not gather support largely from the youth of Jaffna in the North of the country and from the up-country estate workers primarily because they saw no regime change in the South would solve any of their fundamental problems, and not necessarily due to the stronghold of discredited bourgeois Tamil nationalists and the trade union bureaucracy operating within those communities). Trade unions were compelled to call two limited one-day general strikes on April 28 and May 6, demonstrating the immense power of the working class when it intervenes. Rajapakse was forced to flee the country on July 13, 2022.

But the political leadership of the movement remained in the hands of trade union bureaucrats, the pseudo-left Frontline Socialist Party (FSP), youth proxies of the Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) and middle-class groups at Galle Face Green, all of which subordinated the working class to demands for a transitional “interim government” that would preserve capitalist rule. Parliament was thus able to install Wickremesinghe, who imposed the IMF’s austerity program with an iron fist, using draconian legislation including the Essential Public Service Act to suppress worker opposition. The Socialist Equality Party (SEP) warned at the time: “The emancipation of the working class is the task of the workers themselves,” and that “there is no solution to the immense social problems and an end to the suppression of democratic rights within the existing social order.” However, the SEP’s forces remained limited, and it was not yet in a position to provide the mass revolutionary leadership necessary to mobilize a general strike and transform the popular uprising into a struggle for workers’ power. The decades-long betrayals of Stalinism, Maoism and nationalist trade union bureaucracies, and Pabloism within the Fourth International, had systematically undermined working-class consciousness, which in turn pressured the party into alienation, and prevented the emergence of a mass Trotskyist party capable of leading the working class, youth, and oppressed layers of the middle class in a united revolutionary offensive.

Bangladesh 2024 witnessed a similar trajectory compressed into explosive weeks. In July, university students organized under Students Against Discrimination began protesting a regressive job quota system. When Hasina’s government responded with murderous violence—unleashing police, military units, and Awami League thugs who killed scores of students—the protests escalated dramatically. By early August, millions were marching to Dhaka, expressing not merely anger over the quota system but accumulated rage over grinding poverty, massive inequality, and ruthless exploitation in the garment industry that produces billions in exports. The military, unable to contain the uprising, forced Hasina to resign and flee to India on August 5.

The military immediately installed an interim administration headed by Yunus, whose “close connections with US and European imperialist powers” were emphasized even in mainstream coverage. The Bangladesh National Party and Stalinist parties grouped in the Left Democratic Alliance pledged their full support. Throughout this upheaval, the trade unions and pseudo-left forces, including the Workers Party of Bangladesh, worked systematically to prevent the working class from intervening as an independent force with its own program3. The World Socialist Web Site (WSWS) correctly analyzed: “Workers and their families joined the student-initiated protests. However, they did so as individuals, not as a class, using strikes and other weapons of class struggle and advancing their own demands.”

Kenya’s Gen-Z insurgency in June-August 2024 represented perhaps the most politically advanced of these movements. Youth unemployment reaching 67 percent, combined with IMF-dictated tax increases in the Finance Bill 2024, ignited mass protests demanding President William Ruto’s resignation. The movement transcended the tribal divisions that the Kenyan ruling class has stoked for decades to weaken the working class4. On “Bloody Tuesday,” June 25, police opened fire on demonstrators, killing dozens as they stormed parliament. Over 60 would die in the uprising, with scores abducted by security forces.

Kenya Gen-Z
Protesters scatter as Kenya police spray water cannon at them during a protest over proposed tax hikes in a finance bill in downtown Nairobi, Kenya, June. 25, 2024. [AP Photo/Brian Inganga]

Ruto tactically withdrew the Finance Bill, but this concession only exposed the underlying conspiracy among the ruling class. In August, Raila Odinga’s Orange Democratic Movement (ODM)—which had postured as opposition—joined Ruto’s government5. The Central Organization of Trade Unions (COTU), led by Francis Atwoli, and influential Christian and Muslim clergy backed this coalition government. Austerity policies continue, the military has been deployed against civilian protesters for the first time in Kenyan history, and the country was designated a US “major non-NATO ally” by the Biden administration, positioning it as a proxy force in Washington’s preparations for war with China. 

The subsequent strike wave by teachers, transport workers, healthcare staff, and civil servants demonstrated the potential for working-class power. Yet COTU and the Stalinist Communist Party Marxist-Kenya (CPM-K) worked tirelessly to prevent these strikes from becoming a political challenge to the regime, insisting instead on “no politics” and “leaderless” organization that left the field open for bourgeois forces6.

The uprisings in Nepal (September 2025) and the Philippines (September 2025) confirmed that this pattern extends across Asia. In Nepal, protests triggered by a government ban on 26 social media platforms and fueled by deep resentment over the lavish lifestyles of “nepo kids”—the children of politicians exposed through viral videos—left at least 51 dead. The homes of prominent politicians including former prime ministers were vandalized and set ablaze. Parliament was stormed and burned. Prime Minister K.P. Sharma Oli was forced to resign, but the outcome was a technocratic interim government headed by Karki, with the military playing a decisive role behind the scenes. As the WSWS reported, Chief of Army Staff Ashok Raj Sigdel “warned that the military would be forced to declare a state of emergency if no political solution would be found,” compelling party leaders to consent to parliament’s dissolution.

The Philippines saw its largest demonstrations in two decades, with 100,000 rallying in Manila on September 21—the 53rd anniversary of Ferdinand Marcos Sr.’s declaration of martial law7. The protests were triggered by exposures of massive graft in flood control infrastructure—involving billions stolen through kickbacks to officials and fraudulent contracts. Yet the political character of these protests was “markedly middle-class.” Stalinist organization BAYAN and the pseudo-left Akbayan party led separate rallies, both increasingly aligned with bourgeois factions hostile to China and integrated into Washington’s war preparations. President Marcos Jr. announced his support for the protests “as long as they were peaceful,” attempting to contain any genuine threat to its rule.

Madagascar (October 2025) demonstrated the pattern’s most dramatic expression, with President Andry Rajoelina forcibly removed and exfiltrated by French military aircraft. The uprising erupted in late September when chronic power and water shortages—leaving over 75 percent of the population subsisting on less than €0.80 per day outraged—triggered protests led by the Gen Z Mada formation. When authorities arrested two city politicians who had planned a demonstration on September 25, protests spread rapidly across the island. The regime responded with murderous repression: at least 22 killed, hundreds injured, a dusk-to-dawn curfew imposed, and the appointment of General Zafisambo as Prime Minister on October 6 in a desperate militarization that only deepened the crisis.

On October 14, the CAPSAT military unit—which had itself backed Rajoelina’s rise to power in 2009—toppled him through a coordinated intervention. Colonel Michael Randrianirina announced the dissolution of the Senate and High Constitutional Court while maintaining the National Assembly, providing constitutional veneer to what was fundamentally a coup. Most revealing was French imperialism’s direct role: on October 12, Rajoelina fled aboard a French aircraft in an operation coordinated with Paris and approved by President Emmanuel Macron. The company facilitating his escape, TOA Aviation, was the same that had enabled fugitive automotive boss Renault CEO Carlos Ghosn’s extralegal flight from Japan. Macron emphasized “constitutional order” without condemning repression, exposing France’s concern not for democracy but for protecting strategic interests in Malagasy energy, telecommunications, and rare earth minerals.

The Malagasy Trade Union Solidarity collective, comprising about fifty unions, called a general strike demanding Rajoelina’s resignation and wage increases after a freeze since 2022, while calling on the Church and local elites for “dialogue”. The opposition parties Tiako i Madagasikara (TIM) and Malagasy Miara-Miainga (MMM) positioned themselves as alternatives. This was essentially an opportunistic role, “channeling popular anger into the narrow framework of institutional negotiations while safeguarding the foundations of capitalism.”8 The military intervention aimed to defend bourgeois order and preserve the interests of imperialism and the national bourgeoisie, replicating the pattern observed in Egypt and Tunisia 2011 where “the supposed neutrality or support of the army served to defuse mobilization, restore bourgeois order, and ensure the continuity of the capitalist system under a new facade.”

Across all these movements, certain features recur with striking consistency: economic crisis driven by IMF austerity and capitalist breakdown, and chronic social inequality; massive youth and middle-class participation; violent state repression; the promotion of “leaderless” organization by pseudo-left groups; the systematic blocking of independent working-class political action by trade union bureaucracies and parties based on the petty-bourgeoisie; and outcomes that serve imperialist strategic interests while intensifying the exploitation of the masses.

To be continued…

  1. World Socialist Web Site, ‘Bangladeshi Prime Minister flees to India amid mass uprising’ (6 August 2024) ↩︎
  2. World Socialist Web Site, ‘Mass protests against Kenyan President Ruto’s IMF-dictated Finance Bill‘ (20 June 2024) ↩︎
  3. World Socialist Web Site, ‘Bangladesh’s right-wing interim government moves to consolidate its power, end popular ferment’ (23 August 2024) ↩︎
  4. World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution – Part 1‘ (3 October 2024) ↩︎
  5. World Socialist Web Site, ‘One year since the Gen-Z Uprising in Kenya: The need for a socialist and internationalist strategy’ (24 June 2025) ↩︎
  6. World Socialist Web Site, ‘Ruto’s new Kenyan coalition government to reinstate rejected tax measures’ (21 August 2024) ↩︎
  7. World Socialist Web Site, ‘Major protests against corruption in the Philippines’ (21. September 2025) ↩︎
  8. World Socialist Web Site, ‘Madagascar president Rajoelina flees with French aid amid mass Gen Z protests’ (19 October 2025) 
    ↩︎

The Gen-Z Uprisings and the Crisis of Leadership: Permanent Revolution against ‘Leaderless’ movements and ‘Left Populism’ – Part 1 Read More »

Jeff

ආර්ථික බුබුලු “හොඳයි” යැයි ප්‍රකෝටිපති ජෙෆ් බෙසෝස් ප්‍රකාශ කරයි

ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි. 

මෙහි පලවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (ලෝසවෙඅ) 2025 ඔක්තෝම්බර් 03 දින ‘Ultra-billionaire Jeff Bezos declares economic bubbles are “good”යන හිසින් පලවූ ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

Jeff
2025 ජනවාරි 20 වන සඳුදා වොෂින්ටනයේ එක්සත් ජනපද කැපිටල් හි රොටුන්ඩා හි 60 වන ජනාධිපති පදවි ප්‍රාප්තිය ඉදිරිපිට වමේ සිට මාර්ක් සකර්බර්ග්, ලෝරන් සැන්චෙස්, ජෙෆ් බෙසෝස් සහ සුන්දර් පිචායි. [AP ඡායාරූපය/කෙනී හොල්ස්ටන්/ද නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්]

සිකුරාදා, ලෝකයේ සිව්වන ධනවත්ම මිනිසා සහ ඇමසන් සමාගමේ නිර්මාතෘ සහ සභාපති, තාක්ෂණ කතිපයාධිකාරී ජෙෆ් බෙසෝස්, එක්සත් ජනපද ආර්ථිකය තාක්‍ෂණික සමාගම් කොටස් මත කේන්ද්‍රගත වූ ආර්ථික බුබුලක් මධ්‍යයේ පවතින බව කෙලින්ම පිළිගෙන එය “හොඳ” බව ප්‍රකාශ කළේය.

එක්සත් ජනපදය ආර්ථික බුබුලක් මධ්‍යයේ සිටින බවට බෙසෝස්ගේ පිළිගැනීම දශක ගණනාවක පූර්වාදර්ශයන්ගෙන් බිඳ දමයි. ප්‍රධාන සමපේක්ෂන උමතුකම් අතරතුර, ඇමරිකාවේ ප්‍රකෝටිපතියන්, ඔවුන් ආර්ථික බුබුලකට ඉන්ධන සපයන බව ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇති අතර, පසුව නොවැළැක්විය හැකි බිඳවැටීම දෙවියන්ගේ අනපේක්ෂිත ක්‍රියාවක් ලෙස හුවා දක්වමින්, මානව වර්ගයාගේ පොදු යහපත සඳහා යැයි කියමින් රජයේ ඇපකර ඩොලර් ට්‍රිලියන ගනනක් එකතු කර ගනු ඇත.

2008 දී එක්සත් ජනපද රජය ඩොලර් ට්‍රිලියන 30 කට වැඩි මූල්‍ය වත්කම්වල වටිනාකම් ඉහළ නැංවීම සඳහා හදිසි කොන්දේසි මත ඩොලර් ට්‍රිලියන 7 කට වඩා ණයට දුන් විට වූ  තිර රචනය මෙය විය. 2020 දී බයිඩන් සහ ට්‍රම්ප් පරිපාලනයන් COVID-19 වසංගතය යොදා ගනිමින් “Cares Act” සහ හදිසි ෆෙඩරල් සංචිත බැංකුවේ ව්ව්මැදිහත්වීම හරහා අධික ලෙස උත්තෝලනය කරන ලද (over-leveraged) බැංකු සහ සංගතවලට ඩොලර් ට්‍රිලියන ගනනක් මාරු කිරීමට කඩතුරාවක් ලෙස භාවිතා කළ විට එය නැවත නැවතත් සිදු විය.

තාක්‍ෂණ සමාගම් සඳහා කොටස් වටිනාකම්වල දැවැන්ත වැඩිවීම ගැන සඳහන් කරමින් බෙසෝස් ප්‍රකාශ කළේ, “මෙය එක්තරා ආකාරයක කාර්මික බුබුලක්” බවයි.

තාක්‍ෂණික කොටස්වල බුබුලක් ඇති බව පිළිගැනීමේදී, බෙසෝස් ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි ලෙස නිවැරදිය. බරපතල මූල්‍ය විශ්ලේෂකයින් අතර, සෑම අනතුරු ඇඟවීමේ ලකුණක්ම රතු පැහැයෙන් දැල්වෙමින් පවතී. නොසැලකිය හැකි ඉපැයීම් ඇති තාක්‍ෂණ සමාගම්, වඩාත්ම ශුභවාදී අවස්ථාවන්හිදී පවා ඉටු කළ නොහැකි උපකල්පන මත පදනම්ව ආයෝජන සිදු කිරීමට සැලසුම් කරයි. වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නලයේ මෑත ලිපියක සඳහන් වූයේ, ප්‍රමුඛ පෙළේ තාක්‍ෂණ සමාගම්, දශක හතරක් පුරා එක්සත් ජනපද අන්තර් ප්‍රාන්ත මහාමාර්ග පද්ධතිය ගොඩනැගීමේ පිරිවැයට වඩා වැඩි මුදලක්, AI දත්ත මධ්‍යස්ථාන සහ ඒ ආශ්‍රිත තාක්ෂණයන් ගොඩනැගීම සඳහා පොරොන්දු වී ඇති බවයි.

බේන් සහ සමාගම විසින් මෑතකදී කරන ලද විශ්ලේෂණයකින් ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ, AI මත පදනම් වූ මෘදුකාංග සඳහා වත්මන් වාර්ෂික ආදායම වන ඩොලර් බිලියන 45 ට සාපේක්ෂව, යටිතල පහසුකම් වියදම්වල වත්මන් රැල්ල සඳහා ගෙවීමට වාර්ෂික ආදායම ඩොලර් ට්‍රිලියන 2 ක් අවශ්‍ය වනු ඇති බවයි. මෙම 40 ගුණයකින් වැඩි වීම කෙසේ සිදුවනු ඇත්දැයි කිසිවෙකු දන්නේ නැත.

නමුත් ඔහුගේ සමාගම වැනි තාක්‍ෂණ සමාගම්වල වත්කම් වටිනාකම් දැවැන්ත ලෙස අධිතක්සේරු කිරීම හොඳ දෙයක් බව බෙසෝස් පැවසීය. කාර්මික බුබුලු “හොඳ වෙන්නත් පුළුවන්, මොකද දූවිලි තැන්පත් වෙලා [බුබුල පුපුරා යාමෙන් පසු] ජයග්‍රාහකයින් කවුද කියලා ඔබ දකිනකොට, සමාජයට ඒ නව නිපැයුම් වලින් ප්‍රතිලාභ ලැබෙනවා… ඒ වගේම මෙතන සිද්ධ වෙන්න යන්නේ ඒකයි.”

ඇමරිකානු ඉතිහාසය එවැනි “කාර්මික බුබුලු” වලින් පිරී තිබේ. එයින් වඩාත්ම වැදගත්ම එක වූයේ 1920 ගණන්වල “ගර්ජනාත්මක” කාර්මික හා තාක්‍ෂණික ධාරිතාවයේ දැවැන්ත අධික-ආයෝජනයයි; එය 1929 මූල්‍ය බිඳවැටීමට අවසාන හේතුව වූ අතර මහා අවපාතයට ප්‍රධාන දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. මෙම කාලාවර්තක බුබුලු සෑම විටම වංචාකරුවන්ගේ පොහොසත් වීමට සහ කම්කරු ජනතාව දුප්පත් කිරීමට හේතු වී තිබේ.

නමුත් මෙය 1920 ගණන්වල හෝ 1930 ගණන්වල නොවේ. ඒ කාලයේ දී, වෙළඳපොළවල් තමන්වම “පිරිසිදු” කර ගැනීමට ඉඩ දීම ආර්ථික සම්ප්‍රදාය විය. බැංකුකරු ඇන්ඩෲ මෙලන්ගේ ආදර්ශ පාඨය වූයේ: “ශ්‍රමය ඈවර කරන්න, කොටස් ඈවර කරන්න, ගොවීන් ඈවර කරන්න, දේපළ ඈවර කරන්න. එය පද්ධතියෙන් කුණුවීම ඉවත් කරනු ඇත.”

මෙම දැක්ම එක්සත් ජනපද දේශපාලන සංස්ථාපිතය විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. නිල ආර්ථික විද්‍යාවේ සමස්ත රාමුවම, හිතකර අනුපාත යටතේ අසීමිත ණය ලබා දීම පමණක් නොව, බැංකු සහ සංගතවලට ලබාදෙන සෘජු රජයේ ඇපකර හරහා ද මූල්‍ය අර්බුද ඕනෑම වියදමකින් සමනය කළ යුතු බවට ප්‍රකාශ කිරීමට මාරු වී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මූල්‍ය බුබුලු බිඳවැටීමේ විභවය ප්‍රධාන සංගතවල ශේෂ පත්‍රවලට පමණක් නොව, එක්සත් ජනපද රජයේ, එහි මහ බැංකුවේ සහ සමස්ත ඩොලර් මත පදනම් වූ මූල්‍ය පද්ධතියේ නුබූන්වත්කමට ද තර්ජනය කරයි.

2008 සහ 2020 දී මෙම ඇපකර මගින් බෙසෝස්ගේම ධනයේ දැවැන්ත වැඩිවීමක් සඳහා කොන්දේසි නිර්මානය කරන ලදී. 2007 දී බෙසොස්ගේ ශුද්ධ වත්කම ඩොලර් බිලියන 8.7 ක් විය. 2008 බිඳවැටීමෙන් වසර 10 කට පසු, 2018 වන විට ඔහුගේ ධනය ඩොලර් බිලියන 161 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි. එතැන් සිට එය තවදුරටත් වර්ධනය වීම පමණක් සිදු වී ඇත අතර,  වර්තමානයේ මුළු වත්කම ඩොලර් බිලියන 250 කි.

ජනක AI (generative AI) හි යටින් පවතින ආර්ථික සංවර්ධනය සමාජයට ප්‍රතිලාභ ලබා දෙන බවට වන පදනම මත බෙසෝස් මූල්‍ය වත්කම්වල වර්තමාන අධි තක්සේරුව ආරක්ෂා කරයි. නිසැකවම, සමාජවාදය ලෙස හැඳින්වෙන සමාජයට ප්‍රතිලාභ ලබා දීම සඳහා සංවිධානය කරන ලද ආර්ථික පද්ධතියක, ජනක AI දැවැන්ත ධනාත්මක බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත. නමුත් ධනවාදය යටතේ, ජනක AI හි දැවැන්ත ශ්‍රම ඉතිරි කිරීමේ බලයේ බලපෑම ප්‍රධාන වශයෙන් සමස්ත ශ්‍රම පන්තින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම, විරැකියාව ඉහළ නැංවීම, වැටුප් පහත හෙලීම සහ ආර්ථික අසමානතාවය වැඩි කිරීමයි.

කෙසේ වෙතත්, බුබුල AI වලට පමණක් සීමා නොවන බව බෙසෝස් දනී. ගෝලීය ක්‍රිප්ටෝ මුදල් වෙළඳපොළ ඩොලර් ට්‍රිලියන 4 ක තක්සේරුවකට ලක්ව ඇති අතර, බිට්කොයින් ඩොලර් බිලියන 47 කින් ඉහළ ගොස් ඇත. ජනක AI මෙන් නොව, ක්‍රිප්ටෝ මුදල් අපරාධ සහ මුදල් විශුද්ධිකරණයෙන් පිටත කිසිදු වැදගත් භාවිතයක් ඇති බව කිසි විටෙකත් පෙන්වා නැත.

AI බුබුල පමණක් නොව ක්‍රිප්ටෝ මුදල් බුබුල ද නොවැළැක්විය හැකි දියවීමකට ලක් වූ විට රජයන්ගේ ප්‍රතිචාරය කුමක් වේද? ට්‍රම්ප්ගේ සෙසු කතිපයාධිකාරීන්ට ඇප ලබා දීම සඳහා අතිවිශාල හා පෙර නොවූ විරූ නව මුදල් ලබා දෙමින් ට්‍රම්ප් රජය වහාම ක්‍රියාත්මක වනු ඇත.

මෙම ඇපදීම සඳහා ගෙවනු ලබන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්නය මෙය මතු කරයි. එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් ණය ඩොලර් ට්‍රිලියන 37 දක්වා ළඟා වී ඇති අතර, ණය-දළ දේශීය නිෂ්පාදිත අනුපාතය එක්සත් ජනපද ඉතිහාසයේ ඉහළම මට්ටමේ පවතී. ඩොලරයේ නුබුන්වත්භාවය පිළිබඳ වෙළඳපල අවිනිශ්චිතතාවයට විකල්පයක් වන රත්‍රන්වල මිල ඩොලර් 3,900 දක්වා ළඟා වී ඇති අතර එය මාස හයක් තුළ සියයට 25 කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.

යථාර්ථය නම්, මූල්‍ය කතිපයාධිකාරීන් පැත්තෙන් ඔවුන්ගේ ධනය තිරසාර නොවන මූල්‍ය බුබුලකින් ආධාරක වන බවට ඇති දැනුම, සමාජ වියදම් කප්පාදු කිරීමට, ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ෆෙඩරල් සේවකයින් සේවයෙන් පහ කිරීමට සහ ප්‍රධාන හිමිකම් වැඩසටහන් – මෙඩිකෙයාර්, මෙඩිකේඩ් සහ සමාජ ආරක්ෂණය – විනාශ කිරීමට ට්‍රම්ප් පරිපාලනය දරන ක්‍රමානුකූල උත්සාහයන් පිටුපස පවතී. බුබුල අනිවාර්යයෙන්ම පුපුරා යන විට ඔවුන්ගේ බොල් ණය වලට ඇප තැබීමට මෙම මුදල් අවශ්‍ය වන බව ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම දනී.

තව දුරටත් ධනය මහත් ලෙස ඉහළට යලි බෙදාහැරීමකට මහජන විරෝධයක් ඇති වනු ඇති බව කතිපයාධිකාරීන් ඒ හා සමානව හොඳින් දනී. ජනාධිපති ආඥාදායකත්වයක් ස්ථාපිත කිරීමට ට්‍රම්ප් දරන උත්සාහයට ඔවුන්ගේ සහයෝගය පිටුපස ඇත්තේ මෙයයි.

ආර්ථික බුබුලු “හොඳයි” යැයි ප්‍රකෝටිපති ජෙෆ් බෙසෝස් ප්‍රකාශ කරයි Read More »

Trump

House passes Trump bill, which robs working people to give tax cuts for the super-rich

By Patrick Martin.

Reposted below is the article published on wsws.org here on July 04, 2025.

Trump

The House of Representatives gave final approval to President Trump’s tax and spending bill Thursday, with a 218-214 vote that fell nearly along party lines. Republicans backed the legislation by 218-2 and all 212 Democrats opposed it.

The bill cuts taxes for the wealthy by $3 trillion, slashes more than $1 trillion from social spending on Medicaid and food stamps and pours $300 billion more into military violence abroad and domestic repression, particularly against immigrants.

Trump plans to sign the legislation Friday morning in a fascist-style ceremony drenched in Fourth of July hoopla, topped off with a flyover by B-2 bombers, the same warplanes that he ordered to attack Iran barely 10 days ago.

The bill was unchanged from the version passed by the Senate two days before, despite the clamor from the fascistic House Freedom Caucus that it did not sufficiently cut the federal deficit, while more than a dozen Republican “moderates” deplored the cuts, particularly in Medicaid, as too large.

In the end, however, nearly every Republican fell in line with the dictates of the White House, with Trump threatening to purge anyone who voted against his principal legislative initiative by supporting primary challengers against them. Underlying the political bullying was the deluge of online threats against anyone who might oppose the bill, including threats of violence.

House Speaker Mike Johnson, addressing the House just before the vote, delivered an anti-communist tirade in which he declared that the United States was the first country to be founded on religious principles, pointing to the slogan “In God We Trust” embossed on the wall of the chamber (put up not by the Founding Fathers but by the McCarthyite witch-hunters of the 1950s and early 1960s).

As the WSWS explained when the bill passed the Senate:

The bill is one of the largest transfers of wealth from workers and the poor to the oligarchy in US history. It calls for $930 billion in cuts to the Medicaid program, which, according to the Congressional Budget Office, will deprive 11.8 million low-income and disabled workers of medical care.

It also includes $285 billion in food stamp cuts, a 20 percent reduction in a program on which 40 million Americans rely to feed themselves and their families. Nearly 11 million people, including 4 million children, could lose food assistance.

While the Democratic Party claimed to oppose the bill and every Democrat in the House and Senate voted against it, there was no serious effort by the party leadership to mobilize popular opposition.

The Democrats did not call a single protest in Washington or in any way alert the American population to the onslaught against their living standards and right to access healthcare services that this legislation authorizes. Instead, they engaged in a handful of futile gestures on Capitol Hill.

House Minority Leader Hakeem Jeffries delivered an eight-hour and 32-minute “speech” opposing the Trump bill, breaking the previous record for such a performance, but this only delayed passage in the House until Thursday afternoon. Senate Minority Leader Chuck Schumer did even less, making a parliamentary point of order that led to a change in the name of the bill, which the Republicans wished to call the “One Big Beautiful Bill Act,” in tribute to Trump’s sloganeering.

The real attitude of these gentlemen to the fascist in the White House was demonstrated in the weeks leading up to the passage of the tax and spending bill. 

In the Senate, Schumer intervened to break a parliamentary deadlock over a so-called Continuing Resolution, legislation required to provide funds to keep the government running. He led a group of Democrats to give the Republicans a 60-vote majority needed for passage.

In the House, Jeffries mobilized a majority of the Democratic caucus to vote against a resolution to impeach Trump for ordering air strikes on Iran without seeking congressional authorization, let alone the constitutionally required declaration of war.

If the congressional arithmetic were reversed, with Democrats holding a narrow majority in each house over the Republicans, the Democrats would not even have attempted to push through their supposed priorities over Republican opposition.

It should be recalled, for example, that the Biden administration was unable to enact either an increase in the federal minimum wage, significant debt forgiveness for college student loans, or measures to curb police violence after the nationwide protests against the police murder of George Floyd, because one or two right-wing Democratic senators blocked the legislation.

The spinelessness of the Democratic Party cannot by itself explain the passage of this monstrous legislation. The Democrats were responding to their real constituencies, Wall Street and the military-intelligence apparatus, and not to the working people whom they claim to defend.

The corporate oligarchs wanted the Trump tax cuts, enacted in 2017 and set to expire at the end of this year, made permanent. The legislation guarantees the 21 percent corporate tax rate and includes a treasure chest of other pro-corporate provisions that allow giant companies and billionaires to pay taxes at lower rates than factory workers and school teachers.

There is considerable discontent on Wall Street that the tax cuts will be financed largely through borrowing, since the spending cuts are to be phased in over a 10-year period and in any case do not come close to the $4 trillion windfall for the wealthy. But it is well understood that the cuts in Medicaid and food stamps are only a down payment, and that even more savage cuts are being prepared in future years, targeting Social Security and Medicare, the two largest social spending programs.

As to the military-police aspects of the legislation, roughly equal sums of about $150 billion each are provided for the Pentagon and the Department of Homeland Security. The DHS funds will go to finish building the wall on the US-Mexico border begun during Trump’s first term, and to build a network of concentration camps to detain the millions of immigrants Trump and his fascist aides Stephen Miller and Tom Homan plan to round up and expel.

The Pentagon funds will be used at least in part to begin work on Trump’s proposed anti-missile program. This is not a “defensive” measure but a direct preparation for nuclear war, since it would encourage a US nuclear attack on a foreign antagonist, such as Russia or China, in the illusion that the US would survive a retaliatory strike.

The Democrats have said virtually nothing about either measure, because they support the massive build-up of both the US military machine and the apparatus of domestic repression directed against immigrants and the working class as a whole. They have criticized Trump only for his most overtly fascistic methods of attacking immigrants, and for his shifting the focus of US foreign policy away from the war against Russia in Ukraine and towards the Middle East and China.

There are a raft of anti-democratic measures incorporated into the 950-page bill, which the WSWS will analyze in the coming days. One provision stands out immediately: The bill authorizes the Trump administration to terminate all federal funding for healthcare services through Planned Parenthood clinics. That is a longstanding demand of the fascist right, which seeks to bankrupt Planned Parenthood, the largest provider of abortion services, by cutting off funding for its non-abortion healthcare operations as well.

House passes Trump bill, which robs working people to give tax cuts for the super-rich Read More »

billionaires

බිලියනපතියන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 2 කින් පිම්මේ ඉහළ යද්දී, “රදල කතිපයාධිකාරය” විසින් ලෝකය පාලනය කරන බව ඔක්ස්ෆැම් පවසයි

ආන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි.

මෙහි පලවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ 2025 ජනවාරි 20 දින “Oxfam says world ruled by “aristocratic oligarchy,” as billionaire wealth surges by $2 trillion” යන හිසින් පල වූ ආන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද  ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. පරිවර්තනය සුනිල් ප්‍රනාන්දු විසිනි.

billionaires
මාක් සකබර්ග්, ජෙෆ් බෙසොස්, සුන්දර් පිචෙයි සහ එලොන් මස්ක් ඇතුළු අමුත්තන්, 2025 ජනවාරි 20, සඳුදා, වොෂින්ටන් හි එක්සත් ජනපද කැපිටල් ගොඩනැගිල්ලේ රොටන්ඩා හි 60 වැනි ජනාධිපති පදවි ප්‍රාප්තිය සදහා පැමිණ. (AP Photo/Julia Demaree Nikhinson, Pool)

සඳුදා, ඔක්ස්ෆැම් දරිද්‍රතාවයට එරෙහි පුණ්‍යායතනයෙහි වාර්ෂික වාර්තාවට අනුව, 2024 දී ලෝකයේ බිලියනපතියන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 2කට ඉක්මවා වැඩි වීය. ගෝලීය සමාජය තුල වැඩි වැඩියෙන් ආධිපත්‍යය දරන්නේ “රදල කතිපයාධිකාරයක්” විසින් බව ඔක්ස්ෆෑම් අනතුරු ඇඟවීය.

ලෝක බිලියනපතියන්ගේ ධනය 2024 දී ඩොලර් ට්‍රිලියන 13 සිට ඩොලර් ට්‍රිලියන 15 දක්වා වර්ධනය වූ බව පුණ්‍යායතනය වාර්තා කළේය; එය 2023 ට වඩා තුන් ගුණයක වේගවත් බවකි.

2024 දී ධනවත්ම පුද්ගලයන් 10 දෙනාගේම ධනය සාමාන්‍යයෙන් දිනකට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 100කින් පමණ වර්ධනය විය.

බිලියනපතියන් සංඛ්‍යාව 204 කින් 2,769 දක්වා වර්ධනය විය. සාමූහිකව, ඔවුන්ගේ ධනය සෑම දිනකම ඩොලර් බිලියන 5.7 කින් පමණ වර්ධනය වූ අතර සාමාන්‍යයෙන් සතියකට නව බිලියනපතියන් හතර දෙනෙකු බිහි විය.

දශකය අවසන් වන විට ලෝකයේ ට්‍රිලියනපතියන්  එක් අයෙකු පමණක් සිටිනු ඇති බවට වූ එහි පසුගිය වසරේ ඇස්තමේන්තුව සමඟ සංසන්දනාත්මකව, මෙ වසරේ ඔක්ස්ෆැම් සිය වාර්තාවේ පුරෝකථනය කළේ , ඒ වන විට  ට්‍රිලියනපතියන් පස් දෙනෙකු සිටිනු ඇති බවයි.

“අපගේ ගෝලීය ආර්ථිකය වරප්‍රසාද ලත් සුළු පිරිසක් විසින් ග්‍රහණය කර ගැනීම, අතීතයේදී අපට සිතා ගැනීමටවත්  නොහැකි තරම් ඉහළ මට්ටමකට පැමිණ තිබේ” යැයි ඔක්ස්ෆෑම් ජාත්‍යන්තර විධායක අධ්‍යක්ෂ අමිතාබ් බෙහාර් පැවසීය. “බිලියනපතියන් බිහිවීම නැවැත්වීමට අපොහොසත් වීම මගින් දැන් ‘නුදුරේ-ට්‍රිලියනපතියන් වීමට සිටින්නන්’ බිහි කරමින් තිබේ. බිලියනපතියන්ගේ ධනය සමුච්චය වීමේ වේගය තුන් ගුණයකින් වේගවත් වී ඇතිවා පමණක් නොව ඔවුන්ගේ බලය ද එලෙසම වේගවත් වී ඇත,” ඔහු පැවසීය.

ලොව ධනවත්ම පුද්ගලයන් වන්නේ- ටෙස්ලා සහ ස්පේස් X නිර්මාතෘ එලොන් මස්ක්, ශුද්ධ වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 449; ඇමේසන් ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ජෙෆ් බෙසොස්, ශුද්ධ වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 245; සහ ෆේස්බුක් ප්‍රධාන විධායක මාර්ක් සකර්බර්ග්, ශුද්ධ වත්කම ඩොලර් බිලියන 217 .

ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පදවි ප්‍රාප්තිය තුළ කැපී පෙනෙන ලෙස දක්නට ලැබුණේ මස්ක්, බෙසොස්, සකර්බර්ග්, ප්‍රංශයේ බ’නාඩ් ආනොල් සහ ගූගල් සම-නිර්මාතෘ සර්ජි බ්‍රින් ඇතුළු ලොව ධනවත්ම පුද්ගලයින් 10 දෙනාගෙන් පස් දෙනෙකුගේම පැමිණීමයි.

“ට්‍රම්ප් සහ මස්ක් ගැන සඳහන් කරමින් බෙහාර් පැවසුවේ, “මේ මොහොතේ ඔබ දකින්නේ (ලොව) ධනවත්ම පුද්ගලයාගේ සහාය ඇතිව බිලියනපති  ජනාධිපතිවරයෙකු අද දිවුරුම් දීමයි. එබැවින් මෙය බොහෝ දුරට ගෝලීය කතිපයාධිකාරීන්ගේ ඔටුන්නෙහි මාණික්‍යයයි.”

“මේ එක් නිශ්චිත පුද්ගලයෙකු ගැන නොවේ,” ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. “එය, අවසානයේ ඔවුන්ට වඩ වඩාත් ලාභ  ලබා දෙන හා  දැන් බොහෝ දුරට බිලියනපතියන්ට ආර්ථික හා  සමාජ ප්‍රතිපත්ති හැඩගස්වා ගැනීමට හැකි වන පරිදි, අප විසින් නිර්මාණය කර ඇති ආර්ථික ක්‍රමය යි.”

මූල්‍ය ප්‍රභූවේ දැවැන්ත ධනවත්වීම සිදු වෙන්නේ මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ අතිමහත් බහුතරයකගේ ජීවන වියදම් අර්බුදයක් මධ්‍යයේ ය. සමාජයේ ධනවත්ම සියයට 1 සියලු ධනයෙන් සියයට 45කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් හිමිකර ගන්නා අතර, මනුෂ්‍ය වර්ගයාගෙන් සියයට 44ක් (පරිවර්තක සටහන- මෙය 67% ලෙස නිවැරදි විය යුතුය) ලෝක බැංකුවේ දිනකට ඩොලර් 6.85 දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළින් ජීවත් වෙති.

ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව “රදල කතිපයාධිකාරයක්” ලෙස හඳුන්වන දෙයෙහි වඩ වඩාත් මුල් බැසගත් ස්වභාවය ද පෙන්වා දෙයි. වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ, “ ආන්තික (අතිමහත්) ධනය යනු ආන්තික (අතිමහත්) දක්ෂතා වල විපාකයක් යන අදහස අපගේ මාධ්‍ය සහ ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ පැතිරී ඇති අතර දැඩි ලෙස ශක්තිමත් කර ඇත. නමුත් මෙම සංජානනය (අදහස) යථාර්ථය තුල  මුල් බැස ගන නැත. ”

එය තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “2023 දී – පළමු වතාවට – ව්‍යවසායකත්වයට වඩා උරුමය හරහා තවත් නව බිලියනපතියන් ධනවත් විය. ලෝකයේ අවුරුදු 30 ට අඩු සියලුම බිලියනපතියන් ඔවුන්ගේ ධනය උරුමයෙන් අත් කර ගත්තේ විය.

මෙම මූල්‍ය කතිපයාධිකාරීන්ගේ ධනය ඇත්ත වශයෙන්ම “සිතා ගත නොහැකි”  බව පැහැදිලි කරන සංඛ්‍යාලේඛන වාර්තාවට ඇතුළත් වේ. එහි සඳහන් වූයේ, “මීට වසර 315,000 කට පෙර පළමු මානවයාගේ සිට ඔබ දිනපතා ඇමෙරිකානු ඩොලර් 1,000ක් ඉතිරි කළත්, ධනවත්ම බිලියනපතියන් දස දෙනාගෙන් කෙනෙකු තරම් ඔබට මුදලක්  එකතු නොවනු ඇත.”

එය තවදුරටත්, “ධනවත්ම බිලියනපතියන් 10 දෙනාගෙන් ඕනෑම කෙනෙකුගේ ධනයෙන් සියයට 99ක් අහිමි වුවත්, ඒත් තව දුරටත් ඔහු බිලියනපතියෙක්ම වනු ඇත.”

 වාර්තාව, සමාජ අසමානතාවයේ වර්ධනයට කර්මාන්ත වල වැඩිවන ඒකාධිකාරීකරණය සම්බන්ධ කරයි . “ඒකාධිකාරයන් කර්මාන්ත මත ඔවුන්ගේ ග්‍රහණය දැඩි කරන විට, බිලියනපතියන් ඔවුන්ගේ ධනය පෙර නොවූ විරූ මට්ටම්වලට අහස උසට නඟිනු අත්දකිමින්  සිටිති. ඒකාධිකාරී බලය ලොව පුරා ආන්තික (අති මහත්) ධනය හා අසමානතාවය උත්සන්න කරයි. ඒකාධිකාරී සංගතවලට වෙලඳපොල පාලනය කිරීමටත්, අනෙකුත් සමාගම් සහ කම්කරුවන් සමඟ ගනුදෙනු කිරීමේ (හුවමාරුවේ) නීති රීති සහ කොන්දේසි සැකසීමටත්, ව්‍යාපාර කටයුතු වලට හානි නොකර ගනිමින්  ඉහල මිල ගණන් නියම කිරීමටත් හැකිය.

උදාහරණයක් ලෙස, වාර්තාව සඳහන් කළේ “ඇමසන්, [ලෝකයේ දෙවන ධනවත්ම පුද්ගලයා වන බෙසොස් සතු] ජර්මනිය, ප්‍රංශය, එක්සත් රාජධානිය සහ ස්පාඤ්ඤය යන රටවල අන්තර්ජාල මිලදී ගැනීම්වලින් සියයට 70ක් හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් හිමි කර ගන ඇති බවයි.”

සති අන්තයේ ධූරයෙන් ඉවත්ව යාමෙන් පසු කළ කතාවක දී, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ජෝ බයිඩන්, “අතිශයින් ධනයෙන්, බලයෙන් සහ බලපෑමෙන් යුත් කතිපයාධිකාරයක් ඇමරිකාව තුල හැඩගැසෙමින් පවතින බවට “අනතුරු ඇඟවීය.

එසේ වෙතත්, ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව පැහැදිලි කරන්නේ, මෙම කතිපයාධිකාරය හුදෙක් “හැඩගැසෙමින් පවතින බව” පමණක් නොව, එය බයිඩන් පරිපාලනය යටතේ එහි ධනය හා බලය විශාල ලෙස වර්ධනය කර ගෙන ඇති බවයි. COVID-19 වසංගතයේ උච්චතම අවස්ථාවේදී බයිඩන් බලයට පත් වූ අතර, ඔහුගේ පරිපාලනයේ කේන්ද්‍රීය ගෘහස්ථ අවධානය වූයේ, වෝල් වීදියට ඇප දීම සහ ප්‍රධාන සංගත සඳහා පිරිවැය අඩු කිරීමේ අරමුන ඇතිව, ආසාදනවල මර්මස්ථාන වූ සේවා ස්ථාන වෙත කම්කරුවන් ආපසු ගෙන යාමයි. එහි ප්‍රතිපත්තිවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජාතික ආදායමේ කම්කරුවන්ගේ කොටස දශක ගනනාවක් තුල පහලම මට්ටමට වැටුනි.

මෙම මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය දේශපාලන පක්ෂ දෙක මත ඇති  තම පාලනය, තමන්ගේ ධනය හා බලය ව්‍යාප්ත කිරීමට යොදා ගන්නේ ඔවුන්ගේ ධනයේ පදනම වන සූරා කැවෙන කම්කරු පන්තියේ වියදමෙනි. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය පැහැදිලි කර ඇති පරිදි, එළබෙන ට්‍රම්ප් පරිපාලනය, “කතිපයාධිකාරය විසින්, එය වෙනුවෙන් සහ එහි” ආන්ඩුවකි.

ඔක්ස්ෆෑම් වාර්තාව ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබුවේ ස්විට්සර්ලන්තයේ ඩාවෝස් හි පැවැත්වෙන ලෝක ආර්ථික සංසදයේ (World Economic Forum) වාර්ෂික රැස්වීමට පූර්වයෙන්ය. වාර්තාව අසමානතාවයේ වර්ධනය පිලිබඳ බලගතු සහ ප්‍රතික්ෂේප කල නොහැකි දත්ත ඉදිරිපත් කරන අතර, එය තර්ක කරන්නේ “සංගත සහ සුපිරි ධනවතුන් ඔවුන්ගේ සාධාරණ බදු කොටස ගෙවීම සහතික කිරීම” මගින් මූල්‍ය කතිපයාධිකාරයේ වැඩිවන ග්‍රහණය බිඳ දැමිය හැකි බවයි. මූල්‍ය කතිපයාධිකාරය බලයේ සියලු ලීවර පාලනය කරන කොන්දේසි යටතේ මෙය ඉටු කළ යුතු ආකාරය එය පැහැදිලි නොකරයි.

එහෙත් ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ අලුත් අවුරුදු ප්‍රකාශය පැහැදිලි කල පරිදි,

“කතිපයාධිකාරයට එරෙහි සටන එහි ස්වභාවයෙන්ම විප්ලවවාදී කර්තව්‍යයකි. එහි ධනය උදුරා ගත යුතු අතර ආර්ථික හා දේශපාලන ජීවිතය මත එහි ඇති ග්‍රහණය අහෝසි කළ යුතුය. දේශපාලන බලය ලබා ගැනීමටත්, නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය මත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය ස්ථාපිත කිරීමටත්, සමාජවාදයේ පදනම මත – එනම් පුද්ගලික ලාභය මත නොව සමාජ අවශ්‍යතා මත – සමාජය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමටත්, ලෝක පරිමානව  කම්කරු පන්තිය බලමුලු ගැන්වීම මේ සදහා  අවශ්‍ය කරයි.”

බිලියනපතියන්ගේ ධනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 2 කින් පිම්මේ ඉහළ යද්දී, “රදල කතිපයාධිකාරය” විසින් ලෝකය පාලනය කරන බව ඔක්ස්ෆැම් පවසයි Read More »

Stock exchange

ට්‍රම්ප් තීරුබදු යුද්ධය මූල්‍ය වෙලඳපොල අස්ථාවරත්වය උග්‍ර කරයි

නික් බීම්ස් විසිනි.

මෙහි පලවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ 2025 පෙබරවාරි 7 දින “Trump tariff war exacerbates financial market fragility” යන හිසින් පල වූ නික් බීම්ස් විසින් ලියන ලද  ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. පරිවර්තනය සුනිල් ප්‍රනාන්දු විසිනි.

එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ ගෝලීය තීරුබදු යුද්ධයේ බලපෑම පිළිබඳ මාධ්‍ය ආවරණය මේ දක්වා ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කර ඇත්තේ වෙළඳ ශේෂයන්, ගෝලීය සැපයුම් දාමයන් සහ ඉහළ නැංවීම් වල උද්ධමන බලපෑම වැනි කරුණු කෙරෙහි ය.

Stock exchange
නිව් යෝර්ක් කොටස් වෙළඳපොල බිමේ වෙළෙදාම්කරු මයිකල් ගැලුචි. [AP ඡායාරූපය/රිචඩ් ඩෲ]

නමුත් අඩු නොවන වැදගත්කමක් ඇති තවත් පැත්තක්ද තිබේ. එනම්,   අනපේක්ෂිත වර්ධනයන් සහ ට්‍රම්ප් මීළඟට කුමක් කරයිද යන්න පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවය මගින් අර්බුදයක් ඇති කිරීමේ හැකියාව ඇති, වාර්තාගත මට්ටමේ ණය සහ සමපේක්ෂන මගින් පුම්බා ඇති බිඳෙනසුලු ගෝලීය මූල්‍ය වෙලඳපොලවල් මත, එහි කුමන බලපෑමක් ඇති කරනු ඇති ද යන්නයි.

මෙක්සිකෝවට සහ කැනඩාවට එරෙහිව පැනවූ සියයට 25ක තීරුබදු තර්ජනය සමඟින් ආරම්භ වූ ගෝලීය තීරුබදු යුද්ධය දිනපතාම පාහේ දිගු වෙමින් පවතී. ඊයේ ට්‍රම්ප් එහි නාම මාත්‍ර මිත්‍ර පාක්ෂික ජපානයට තීරුබදු පැනවිය හැකි බවට අනතුරු ඇඟවූ අතර, මෙතෙක් නම් නොකළ රටවල් මාලාවකට එරෙහිව ලබන සතියේ දී ‘එකට-එක’ කිරීමේ තීරුබදු එළිදක්වන බව නිවේදනය කළේය. යුරෝපීය සංගමය සෘජුවම මෙම වෙඩි තැබීමේ එල්ල රේඛාවේ සිටී.

සිදු විය හැකි  ප්‍රචණ්ඩ චලනය වෝල් වීදියේ දැනටමත් දර්ශනය වී ඇත. චීන  කෘතිම බුද්ධි (AI) සමාගමක් වන ඩිප් සීක්  (DeepSeek) තමන් විසින් AI සංවර්ධනය කිරීමේ ලාභදායී ක්‍රමයක් වර්ධනය කර ඇති බවට පසුගිය මාසයේ නිවේදනය කිරීම, එක්සත් ජනපද චිප් නිෂ්පාදක Nvidia හට  – ඉතිහාසයේ කිසියම් ම සමාගමකට අත්විඳීමට සිදුවූ විශාලතම එක්දින වැටීම වූ  – වෙළඳපල ප්‍රාග්ධනීකරණයෙන් ඩොලර් බිලියන 600 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අහිමි වීමට හේතු විය.

දිනකට ඩොලර් ට්‍රිලියන 7.5ක් තරම් වෙළඳාම් කෙරෙන මුදල් වෙලඳපොලවල් ද තියුණු චලනයන්ට බඳුන් විය හැක. මෙක්සිකෝව සහ කැනඩාව මත සියයට 25ක තීරුබදු පැනවීමට ට්‍රම්ප් කළ තර්ජනයද, පසුව එය දින 30කින්  ප්‍රමාද කිරීමට එකඟ වීමෙන් පසුවද අත්දුටු ඩොලරයේ අගය වෙනස් වීම තුල මෙය දක්නට ලැබේ.

මෙම සතියේ ෆිනෑන්ෂල් ටයිම්ස් (FT) වාර්තා කළේ, වෝල් වීදියේ විශ්ලේෂකයින් “ජනාධිපතිගේ ප්‍රතිපත්ති සංගත ඇමරිකාව හරහා කඩා බිඳ දමමින් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිලිබඳ පූර්ව සලකුණක් ලෙස, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ වෙලඳ යුද්ධවලට මුහුණ දෙන්නේ කෙසේද යන්න පිලිබඳ ප්‍රශ්න, බෝම්බ වර්ෂාවක් මෙන් එක්සත් ජනපද සමාගම් මතට  හෙලමින් සිටින” බවය.

ගෝලීය බැංකු සහ මූල්‍ය සමාගමක් වන UBS හි ට්‍රම්ප් ටැරිෆ් ලූසර්ස්  දර්ශකයේ  අදාල සමාගම් සමූහයක් ඇත. එය එක්සත් ජනපද තීරුබදු මගින් හෝ එකටෙක කිරීමක් ලෙස පනවනු ලබන තීරුබදු මගින් හෝ බලපෑ හැකි සමාගම්වල කාර්ය සාධනය නිරීක්ෂණය කරයි.

FT ට අනුව, Goldman Sachs පවසා ඇත්තේ, BMW සහ Mercedes-Benz වැනි මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ දැවැන්තයන් ඇතුළුව, ට්‍රම්ප්  තීරුබදු ගාස්තුවලට නිරාවරණය වන යුරෝපයේ හෙජ් අරමුදල් අරමුදල් සමාගම් “වැඩි වැඩියෙන් ෂෝටඩ් (shorted)” කර ඇති බවයි. සමාගම් කොටස් ‘ෂෝටිං’  (shorting) කිරීම යනු  ලාභයක් ගෙන ඒම සඳහා  එහි මිල පහත වැටෙනු ඇති බවට ඔට්ටු ඇල්ලීමයි. එය අනපේක්ෂිත ලෙස විරුද්ධ පැත්තට ගමන්  කළහොත් විශාල පාඩුවක් සිදුවිය හැකිය.

එක් දිනක සිට ඊළඟ දිනය දක්වා ට්‍රම්ප් විසින් කුමන විධායක නියෝගයක් ක්‍රියාත්මක කරනු ඇත්දැයි කිසිවෙකුට විශ්වාස නැති බැවින් වෙලඳපොලවල වැඩෙන කැළඹීමක් පවතී. දිනකට පමණක් පවතින ඉතා කෙටි කාලීන වෙළඳපල චලනයන් සඳහා ඔට්ටු ඇල්ලීමට භාවිතා කරන කොන්ත්‍රාත්තු වන ශුන්‍ය-දින ඹප්ෂන්ස්  (zero-day options) හි වෙළඳාම් (ගනුදෙනු) කිරීම  ජනවාරි 31 වන දින වාර්තාගත ඉහළම ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.4 ක අගයක් සටහන් කල බවට වාර්තාවීමෙන් මේ බව පිළිබිඹු වේ.

ගෝලීය මූල්‍ය සමාගමක් වන GAM හි ආයෝජන අධ්‍යක්ෂ පෝල් මැක්නමාරා විසින් පල කරන ලද අදහස් වලින් මුදල් වෙලඳපොලවල අවිනිශ්චිතතාවය සාරාංශ කරන ලදී.

“විශාල ප්‍රශ්නය වන්නේ දේවල් මුව අද්දරට ගෙන යාම ඇතුළත් කරගන්නාවූ යම් මහා සැලැස්මක් [ට්‍රම්ප්ට] තිබේද යන්නයි,  එසේ නැතහොත් ඔහු ඉදිරියට යන ගමන තුළදී ඔහු එය සකසා ගන්නේද යන්නයි. මේ මිනිසාගේ මනස කියවීමට උත්සාහ කිරීම හුදෙක්ම … එය හුදෙක්ම ඇදහිය නොහැකි තරම් දුෂ්කර ය. එය අයෙක් ඒ අතට හෝ මේ අතට යා හැකි දෙයක් මත වෙළඳාම් කිරීමට උත්සාහ කිරීමක්.”

යම් සැලකිය යුතු ඔට්ටුවක් වැරදී, දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් ආරම්භ කළහොත් අධික වෙළඳපල කැළඹීම් ඇතිවීමේ විභවය ඒ තුළ  

පසුගිය වසරේ සියයට 26 කින් ඉහළ යාමෙන් පසු මේ සතියේ අවුන්සයකට ඩොලර් 2,900 කට ආසන්න නව වාර්තාගත ඉහළ මට්ටමක් වාර්තා කළ රන් මිලෙහි ද, වැඩෙන අවිනිශ්චිතතාවය පිළිබිඹු වේ. එය මේ වසරේ මේ වන විට දැනටමත් සියයට 8 කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රතිපත්ති මගින් ජනනය කරන ලද “පෙර නොවූ විරූ” මට්ටමේ දේශපාලන හා ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවය ආරක්ෂිත තෝතැන්නක් ලෙස රත්‍රන් සඳහා ඇති ඉල්ලුම වැඩි කිරීමට හේතු වන බව ලෝක රන් කවුන්සිලයේ ප්‍රධාන වෙළඳපල මූලෝපායඥ ජෝන් රීඩ් පැවසීය. පසුගිය එක් එක් වසර තුන සඳහා  ටොන් 1,000 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිල දී ගත් මහ බැංකු විශාලතම ගැනුම්කරුවන් අතර වීය.

අවම වශයෙන් තීරුබදු යුද්ධය විසින් අඩ වශයෙන් හෝ අවුලුවන ලද තවත් මූල්‍ය අර්බුදයක් සදහා වූ වැඩි විභවය, මූල්‍ය වෙලඳපොලවල දැනටමත් පවතින ඉතා අස්ථායී තත්වය මතින් පැමිණේ.

පසුගිය මාසයේ FT (ෆයිනෑන්ෂල් ටයිම්ස්) සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී වෙල්කම් ට්‍රස්ට් නම් වූ විසල් පුණ්‍යාධාර පදනමේ හි ප්‍රධාන ආයෝජන නිලධාරි නික් මෝක්ස් අනතුරු ඇඟවූයේ, පුද්ගලික ණය වෙලඳපොලට මුදල් ගඟුලක් ගලා ඒම නිසා “සිදුවීමට ඇති අනතුරු” පවතින බවයි.

මෙම වෙලඳපොල බොහෝ දුරට ක්‍රියාත්මක වන්නේ නියාමනය කරන ලද බැංකු පද්ධතියට පිටින් ය. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සහ අනෙකුත් ගෝලීය මූල්‍ය ආයතන එහි ක්‍රියාකාරකම් සහ පුළුල් බැංකු හා මූල්‍ය පද්ධතිය සමඟ ඇති සම්බන්ධතා සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ට සාපේක්ෂව අඩු දැනුමක් ඇති බව පවසා ඇත. ගෝලීය මූල්‍ය අර්බුදයෙන් පසු වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වූ එහි වටිනාකම 2008 දී  ඩොලර් ට්‍රිලියන 2.5 ක් පමණ වූ අතර 2021 වන විට ඩොලර් ට්‍රිලියන 10 දක්වා හතර ගුණයකින් වැඩි වූ අතර මේ වසරේ එය ඩොලර් ට්‍රිලියන 15 දක්වා ළඟා වනු ඇතැයි අපේක්ෂා.

“ආර්ථික වශයෙන් ලෝකය තව පොඩ්ඩක් අමාරු වූව හොත්, පුද්ගලික ණය ලෝකයේ යම් අනතුරු සිදුවීමට ඉඩ ඇති බව මම සිතමි,” මෝක්ස් පැවසීය. යම් ආකාරයක “පද්ධතිමය වැදගත්කමක්” තිබෙන සමහර “ඉහළ මට්ටමේ ආයෝජකයින්” වන ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට “සෑහෙන ලෙස හානි වනු ඇත,” යනුවෙන් ඔහු තවදුරටත් පැවසීය.

සිදුවීම්වල වේගය පිළිබඳ ඇඟවීමක් ලෙස, ඔහු සම්මුඛ සාකච්ඡාව ලබා දුන් ජනවාරි මැද සිට ලෝකය ආර්ථික වශයෙන් සැලකිය යුතු ලෙස වඩා දුෂ්කර වී ඇත.

ට්‍රම්ප්ගේ තීරුබදු යුද්ධයට අමතරව, ඔහුගේ ක්‍රිප්ටෝ මුදල් ප්‍රවර්ධනය කිරීම – එක්සත් ජනපදය “ලෝකයේ බිට්කොයින් සුපිරි බලවතා” කිරීමට ඔහුට අවශ්‍ය බව පවසා ඇත – ඔහුගේම ආධාරකරුවන් ඇතුළු සමහර මූල්‍ය කවයන් තුළ කනස්සල්ලට හේතු වෙමින් ඇත.

පසුගිය මාසයේ FT විසින් උපුටා දක්වන ලද ආයෝජක සටහනක, ‘එලියට්’ හෙජ් අරමුදල අනතුරු ඇඟවූයේ ක්‍රිප්ටෝ  බිඳවැටීම “විනාශයක්” ඇති කළ හැකි බවයි. එලියට් 1977 දී ආරම්භ කරන ලද්දේ, ට්‍රම්ප්ට සෘජුවම පිටුබලය දෙන දේශපාලන ක්‍රියාකාරී කමිටුවට ඩොලර් මිලියන 5ක් ද ඇතුළුව, පක්ෂයේ මැතිවරන ව්‍යාපාරයට ඩොලර් මිලියන 56ක් පරිත්‍යාග කළ, දිගුකාලීන රිපබ්ලිකන් ආධාරකරුවෙකු වන පෝල් සිංගර් විසිනි. 

මිල විශාල ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති නමුත් “කිසිදු  හරයක්” නොමැති ක්‍රිප්ටෝ වත්කම් සඳහා ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ලබා දෙන සහයෝගය ගැන එලියට් විවේචනය කළේ අරමුදල, “මෙවැනි වෙළඳපොළක් කිසිදා දැක නැති” බව පවසමිනි.” 

වෙලඳපොලවල සමපේක්ෂී නැගීම, ක්‍රිප්ටෝ හි ප්‍රමාණය වැඩිවීම නිසා පමණක් නොව, එහි “ධවල මන්දිරයට සමීප බව” ද හේතු විය.

බුබුලේ “නොවැළැක්විය හැකි බිඳවැටීම” “අපට තවමත් පෙර දැකිය නොහැකි අයුරින් මහා විනාශයක් කල හැකි” බව එය සඳහන් කළේය.

එක්සත් ජනපදය ලෝකයේ සංචිත මුදල ලෙස “අතිවිශාල වාසියක්” භුක්ති විඳිනා අතරතුර, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ඩොලරයට විකල්පයක් ලෙස එහි සහායකයෝ සකලකන ක්‍රිප්ටෝ ප්‍රවර්ධනය කරන්නේ මන්දැයි සටහන ප්‍රශ්න කරයි.

බොහෝ ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දී ඇති පරිදි, එක්සත් ජනපද ආන්ඩුවට වෙනත් කිසිම රටකට කළ නොහැකි පරිදි – දැන් ඩොලර් ට්‍රිලියන 36 ක පරිමාවක් ගන්නා-  දැවැන්ත ලෙස නය ගැති වීමට හැකියාව ලැබී ඇත්තේ ඩොලරයට හිමි තත්ත්වය නිසාම පමණි.

සමපේක්ෂන බුබුල බිඳවැටීමෙන් ඇතිවන මහත් විනාශය හරියටම කෙලෙස සිදුවේවිද යන්න පිලිබද නිශ්චිතව අනාවැකි කිව නොහැක. එසේම එය අවුලුවාලිය හැක්කේ කුමක් ද- ට්‍රම්ප්ගේ තීරුබදු යුද්ධයෙන් ගලා එන අර්බුදයක්, පුද්ගලික කොටස් අංශයේ ( private equity sector ) නරක ඔට්ටු (සම්පේක්ෂණ) මාලාවක්, ක්‍රිප්ටෝ වෙලඳපොලේ හෝ වෙනත් එකක බිඳවැටීම ආදියෙන් තවමත් අනපේක්ෂිත, ක්ෂනික හේතුව කුමක් ද යන්න සෘජුවම තහවුරු කර ගත නොහැක. එහෙත් කම්කරු පන්තියට එහි ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳව නම් සැකයක් නැත.

එය, ෆැසිස්ට් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ආඥාදායකත්වය තුලින් මුහුණ දීමට සූදානම් වනු ලබන  කම්කරුවන්ගේ සමාජ තත්වයට දැවැන්ත ප්‍රහාර ගෙන එනු ඇත.

ධනේශ්වර අර්බුදයේ උමතුවෙන් මිදීමට ඇති එකම මාර්ගය –  එහි නොවැළැක්විය හැකි තර්කය මිලිටරි ගැටුම වන තීරු බදු යුද්ධ, මහා ජනතාවන්ගේ වියදමින් අධි ධනකුවේරයන්ගේ නිමක් නැති පොහොසත් කිරීම, සමාජ වියදම් කප්පාදු කිරීම සහ ආඥාදායකත්වය – සමස්ත ලාභ පද්ධතිය පෙරලා දැමීම සහ මානව අවශ්‍යතා මත පදනම් වූ සැලසුම්ගත සමාජවාදී ආර්ථිකයක් පිහිටුවීමයි.

ට්‍රම්ප් තීරුබදු යුද්ධය මූල්‍ය වෙලඳපොල අස්ථාවරත්වය උග්‍ර කරයි Read More »

Scroll to Top