War

Bogdan

We demand immediate and unconditional release of Bogdan Syrotiuk:  Overturn the Fascist Verdict!

Statement by the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA)

Sent to the Pervomaisk City District Court (inbox@pm.mk.court.gov.ua) and the Mykolaiv Court of Appeal (inbox@mka.court.gov.ua), with a copy to the World Socialist Web Site (freebogdan@wsws.org)

Bogdan Syrotiuk, April 2023

The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), fighting among the working class and youth to build the revolutionary leadership in South Asia, in solidarity with the international socialist perspective of the International Committee of the Fourth International (ICFI), condemns in the strongest terms the fascistic verdict handed down on August 10, 2026, by a district court in the Nikolaev region sentencing Bogdan Syrotiuk—a 27-year-old Ukrainian socialist, opponent of the US-NATO war against Russia, and leading member of the Young Guard of Bolshevik-Leninists—to 15 years in prison on the charge of “high treason under martial law.” We demand the immediate annulment of this verdict and Bogdan’s unconditional release.

Bogdan was arrested by the Security Service of Ukraine on April 25, 2024, on the unsubstantiated allegation that he was an agent of the Russian state. More than two years later, not a shred of evidence has ever been produced for that claim. What was in fact placed before the court was a set of six articles published on the World Socialist Web Site and a 2023 May Day speech, “For the Unity of the Working Class of Russia and Ukraine!” These writings called for the international unity of Ukrainian and Russian workers against the war launched by the Putin regime and prosecuted as a US-NATO proxy conflict; they exposed the Zelensky government’s rehabilitation of the Nazi collaborator Stepan Bandera, the Organization of Ukrainian Nationalists (OUN), and the Waffen-SS Galicia Division; and they documented the dismantling of elections and opposition politics in Ukraine. None of this constitutes treason under any legal standard that retains a shred of meaning. It is political speech, protected in principle by Article 10 of the European Convention on Human Rights, to which Ukraine is a signatory.

The state’s own forensic institutions could not sustain the case. A 65-page report by the veteran Ukrainian criminologist Yuri Irkhin found nothing in Bogdan’s writings amounting to propaganda for Russian aggression. When the court ordered a second, state-directed examination in the hope of a different result, even that body could identify no call for the overthrow of the government, no advocacy of the seizure of power, and no support for the alteration of Ukraine’s borders. The court disregarded its own experts. It disregarded the defense. It disregarded the law. What was handed down on August 10 was not a judicial verdict but a political directive from the Zelensky regime, aimed—as the judgment itself half-admits in citing the “socially dangerous consequences” of Bogdan’s positions—not at any act of espionage but at the growth of antiwar sentiment among Ukrainian workers and soldiers. Opinion polling in 2025 found 69 percent of Ukrainians favoring a negotiated end to the war, a complete reversal from 2022, while more than 300,000 criminal cases have been opened against Ukrainian soldiers for desertion since the invasion began. It is this mounting revolt from below, not any threat from Moscow, that the Zelensky dictatorship is moving to suppress through the imprisonment of Bogdan Syrotiuk.

The character of the regime that has produced this verdict must be stated plainly. Volodymyr Zelensky’s presidential term expired in May 2024. He rules today, more than two years later, by decree, under martial law, with elections suspended indefinitely. Communist parties and symbols have been banned since 2015. In 2022 the government suspended eleven opposition parties, subsequently banning outright the largest opposition bloc in parliament. The World Socialist Web Site itself has been blocked inside Ukraine since June 2024. Some 20,000 criminal cases have been opened under Ukraine’s treason and collaboration statutes, laws that Human Rights Watch has described as dangerously broad and vague, under which people who performed emergency services, construction and garbage removal in occupied territory have been prosecuted as traitors. The United Nations Human Rights Office reported as recently as September 2025 that it continues to document torture and ill-treatment of detainees in Ukrainian custody. The Council of Europe’s anti-torture committee has described conditions in Ukrainian pretrial facilities as potentially inhuman and degrading. A fifteen-year sentence inside this system, for a defendant whose health was already poor at the time of his arrest and who has for over a year been denied urgently needed medical care, is nothing less than a sentence of death by degrees.

We in Sri Lanka and South Asia have no difficulty recognizing this method of rule, because we have lived through its variants ourselves. The Sri Lankan state waged a communal civil war for decades under the banner of “national security,” using laws such as the Prevention of Terrorism Act to criminalize dissent, hold detainees without trial, and, in the war’s final phase, to carry out mass atrocities against the Tamil population that the state and its apologists continue to deny to this day. The Dissanayake-led JVP-NPP government, which came to power promising a break from this history, has instead deepened the IMF-dictated austerity program inherited from its predecessors, maintained the repressive apparatus of the state largely intact, and continued to suppress the democratic and social rights of workers, plantation labor, students, and the Tamil and Muslim minorities. Across South Asia, from the communal-nationalist project of Hindutva in India to military and civilian authoritarianism elsewhere in the region, the ruling classes respond to deepening economic crisis and mass social opposition not with concessions but with the criminalization of left-wing and antiwar politics. The persecution of Bogdan Syrotiuk is a sharp expression of a universal tendency of capitalism in its terminal, imperialist stage: as war and austerity generate irrepressible opposition from below, the ruling classes everywhere reach for dictatorship.

This is why the case of Bogdan Syrotiuk cannot be treated as a matter internal to Ukraine, to be left to the discretion of a court system that has already demonstrated, in the words of the World Socialist Web Site, its fascist contempt for the most basic democratic rights. It is a test for the international working class as a whole, including the working class and youth of Sri Lanka and South Asia. The imperialist powers that have armed and financed the Zelensky regime throughout this war—the United States above all, alongside the NATO powers and their allies—bear direct political responsibility for a war being escalated toward direct confrontation with Russia and, ultimately, toward a wider conflagration that already touches Iran, Venezuela, Lebanon and the flashpoints of the Indo-Pacific. Workers in Sri Lanka and across South Asia have a direct stake in this fight, both because the same imperialist powers that bankroll repression in Kyiv dictate the terms of austerity and militarization pursued by our own governments, and because the defense of Bogdan Syrotiuk is inseparable from the defense of the right of socialists everywhere—including in Colombo, Jaffna, Mumbai, Dhaka, Karachchi, and every other city of this region—to organize the working class against war, communalism and capitalist exploitation without fear of imprisonment.

Bogdan Syrotiuk’s only crime was to tell the truth: that this is an imperialist war, that Ukrainian and Russian workers share a common class enemy in their respective ruling classes, and that the celebration of Nazi collaborators as national heroes is a crime against historical memory. For this he faces fifteen years prison sentence. A 15-year sentence in Ukraine’s prison system, where overcrowding, denial of medical care, and deaths in custody are documented by the Council of Europe and the United Nations, is a death sentence. Bogdan, whose health was already poor at the time of his arrest, has been denied urgently needed medical treatment for over a year. He suffers from diabetes and cardiovascular disease, and the prison administration’s deliberate refusal to provide dental treatment — causing him severe, unrelenting pain — risks chronic infections that, left untreated, can lead to sepsis and death. Every day he remains behind bars is a threat to his life.

We call on the Pervomaisk City District Court and the Mykolaiv Court of Appeal to annul this verdict without delay and to order Bogdan Syrotiuk’s immediate and unconditional release. We call on workers, students, trade unionists, lawyers, intellectuals, artists and all defenders of democratic rights in Sri Lanka and throughout South Asia to take up this case as their own: to pass resolutions in their unions, workplaces, universities and organizations demanding Bogdan’s freedom, and to join the international campaign being built by the International Committee of the Fourth International.

Overturn the verdict. Free Bogdan Syrotiuk now!

Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), in solidarity with the international socialist perspective of the International Committee of the Fourth International

We demand immediate and unconditional release of Bogdan Syrotiuk:  Overturn the Fascist Verdict! Read More »

Bogdan

Fascist Ukrainian court sentences Bogdan Syrotiuk, socialist opponent of war, to 15 years in prison

WSWS Editorial Board.

theSocialist.lk republishes the following statement by the WSWS Editorial Board published on WSWS.org on 10 August 2026. We call upon our readers to join the fight to ensure the immediate and unconditional release of Syrotiuk.

Bogdan Syrotiuk

On August 10, Bogdan Syrotiuk, a 27-year-old Ukrainian socialist and opponent of the US-NATO war against Russia, was sentenced to 15 years in prison. The verdict, handed down by a district court in the Nikolaev region, also orders the confiscation of his property and electronic devices and the destruction of the socialist books, leaflets and programmatic documents taken from him.

The World Socialist Web Site and the International Committee of the Fourth International denounce this verdict and call on workers, young people and all defenders of democratic rights around the world to demand Bogdan’s immediate release.

The verdict will be immediately appealed. Under Ukrainian law, the appeal must be filed within 30 days. We call on all supporters of democratic rights to back these legal actions and call for the annulment of the sentence.

Bogdan, a leading member of the Young Guard of Bolshevik-Leninists (YGBL), was convicted of “high treason … under martial law.” But the record of the case contains no act of treason—no espionage, no sabotage, no collaboration with any military force. The sole evidence presented against him consisted of his writings, published on the World Socialist Web Site, and his communications with the editors who published them.

The state’s experts examined 14 of Bogdan’s writings and included seven in the indictment. The court was then forced to drop one of the seven—an article on the military commissariats’ violent seizure of draft dodgers—after its own forensic commission could find nothing criminal in it. Bogdan has been sentenced to 15 years in prison for six articles.

What was the subversive content? According to the court, the articles contained “non-recognition of Ukraine’s legitimately elected political leadership and democratic processes,” “comparisons with fascists and Nazis,” “negative assessments of Ukraine’s Armed Forces” and “reinterpretation of national heroes and historical figures.”

In fact, everything written by Bogdan is politically and historically accurate. The “legitimately elected political leadership” is a president whose term of office expired in May 2024. Zelensky remains in power more than two years past his legal mandate, ruling by decree under a state of permanent martial law. Elections have been canceled and basic democratic rights suspended. Bogdan has been convicted of failing to recognize “democratic processes” in a country where no democratic processes exist. His is a verdict handed down by a regime of illegality.

As for the “national heroes” whom Bogdan is accused of “reinterpreting,” they are Stepan Bandera and the leaders of the OUN (Organization of Ukrainian Nationalists) and the Waffen-SS Galicia Division—Nazi collaborators who supported Hitler’s invasion of the Soviet Union in 1941 and were implicated in the mass murder of Jews and Poles. The court’s complaint about “comparisons with fascists and Nazis” refers to Bogdan’s exposure of the official rehabilitation and celebration of these forces. 

Among the “proofs” of treason cited by the court are Bogdan’s article “The crimes of the Banderovites against the Ukrainian people: Notes by a Ukrainian Trotskyist” and his 2023 May Day speech, “For the Unity of the Working Class of Russia and Ukraine!” In any country where democratic rights retain the slightest meaning, such writings are protected speech. In Ukraine under Zelensky, they carry a 15-year sentence.

When Bogdan was arrested by the Security Service of Ukraine (SBU) on April 25, 2024, the state claimed he was functioning as an agent of the Russian government. In the more than two years since, nothing was produced to substantiate that libelous allegation. In fact, the articles that are cited in the conviction make explicit Bogdan’s opposition to the Russian invasion and the Putin regime.

The verdict refers several times to the “socially dangerous consequences” of Bogdan’s positions. This exposes the fact that the prosecution of Bogdan is not about the manufactured pretext of support for Russia. Rather, it is aimed at the growing opposition to war and the Zelensky regime among Ukrainian workers and youth.

The evidence presented in Bogdan’s defense was never answered. A 65-page report by Yuri Irkhin, one of Ukraine’s leading criminologists, found in Bogdan’s writings no “statements, phrases, sentences, or word combinations that have signs of propaganda aimed at supporting the armed aggression of the Russian Federation.” Rather than respond to it, the court ordered a new examination from a state forensic institute—which, even so, found in the articles no calls for the overthrow of the state, the seizure of power, subversive acts or the alteration of Ukraine’s borders. 

The defense established that nothing in the record made out the elements of treason, and that Bogdan’s writings were political speech protected by Article 10 of the European Convention on Human Rights. The court swept all of this aside.

The verdict was not the outcome of a legal proceeding but the execution of a political directive from the Zelensky dictatorship. It states that Bogdan acted “on instructions from a representative of the World Socialist Web Site, under the pseudonym ‘David’”—identified in the judgment itself as David North, chairman of the International Editorial Board of the WSWS. The Ukrainian state is asserting the power to declare international socialist and antiwar publications criminal enterprises, and collaboration with them treason.

The decision to destroy the YGBL’s program, its brochures, leaflets and folders of printed articles exposes the real content of the verdict. The methods are those of fascist regimes: imprison the opposition, confiscate its materials, burn its writings. The court even ordered Bogdan to pay more than 178,000 hryvnia to cover the cost of the forensic “examinations” used to convict him.

The sentencing of Bogdan takes place in a country in which left-wing politics has been outlawed. Communist parties and symbols have been banned in Ukraine since the “decommunization” laws of 2015. In 2022, the Zelensky government suspended 11 opposition parties, including the largest opposition party in parliament, which was subsequently banned outright.

Some 20,000 criminal cases have been opened under Ukraine’s treason and collaboration statutes, according to the United Nations Human Rights Office, which reported in September 2025 that it “continues to document cases of torture and ill-treatment” of detainees held by the Ukrainian state. Human Rights Watch describes the collaboration laws as “overly broad and vague”; among those prosecuted are people who carried out “emergency services, construction, humanitarian relief and garbage removal” in occupied territory.

The World Socialist Web Site has been banned in Ukraine since June 6, 2024, six weeks after Bogdan’s arrest.

All of this has been buried and concealed from the public by the government and media outlets that claim the war is being waged in defense of Ukrainian democracy.

The frame-up of Bogdan is the act of a desperate regime. Opposition to the war is mounting within Ukraine itself. More than 300,000 criminal cases have been opened against soldiers for desertion or absence without leave since 2022, the majority of them in the past year. In 2025, 69 percent of Ukrainians told Gallup that the country should seek a negotiated end to the war, a complete reversal of opinion since 2022. Terrified of the growth of antiwar sentiment among workers and soldiers, the Zelensky government is intensifying repression at home while working to create the framework for the direct entry of the NATO powers into the war.

A sentence of 15 years in a Ukrainian prison is the equivalent of a death sentence. The conditions in Ukraine’s penitentiary system are well documented. At the United Nations Committee Against Torture’s review of Ukraine in April 2025, experts cited overcrowding, inadequate access to food and water, the absence of independent medical examinations and a rising toll of deaths in custody. The Council of Europe’s anti-torture committee, reporting on its October 2023 visit to Ukraine, described decaying facilities in which remand prisoners are confined to their cells for up to 23 hours a day and found conditions in one pretrial detention center so degraded that it judged them potentially “inhuman and degrading.”

Bogdan, whose health was already poor at the time of his arrest, has been denied urgently needed medical treatment for over a year, despite repeated promises from the prison administration. Every day behind bars is a threat to his life.

His fate cannot be left to the courts of a state that has just demonstrated its fascist contempt for democratic rights. Bogdan’s freedom will be won by the mobilization of the international working class, youth and all progressive organizations and individuals dedicated to the defense of democratic rights. We appeal to workers, trade unions, student and youth organizations, civil liberties groups, and socialist and anti-war movements in every country: Take up Bogdan’s case. Pass resolutions in your workplaces, unions, schools and universities demanding his release. Issue public statements of protest.

Send statements demanding the overturning of the verdict and Bogdan’s immediate release to the Pervomaisk City District Court at inbox@pm.mk.court.gov.ua, with copies to the World Socialist Web Site at freebogdan@wsws.org.

The fight to free Bogdan Syrotiuk is a fight against imperialist war, dictatorship and fascism. Fill out the form below to get involved.

Fascist Ukrainian court sentences Bogdan Syrotiuk, socialist opponent of war, to 15 years in prison Read More »

මහා බලවතුන්ගේ ගැඹුරු වන එදිරිවාදිකම් මධ්‍යයේ යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන් වෙළඳපල, ලාභ ශ්‍රමය සහ තීරණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය වෙත ප්‍රවේශය සොයති —2 කොටස

ජෝර්ඩන් ෂිල්ටන් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුලි 9  දින “European imperialists seek access to markets, cheap labour and critical raw materials amid deepening great-power rivalries—Part 1යන හිසින් පළවූ ජෝර්ඩන් ෂිල්ටන් විසින් ලියන ලද කොටස් දෙකකින් යුතු ලිපි මාලාවේ පළමු කොටසේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

මෙය මෙම ලිපි මාලාවේ දෙවන සහ අවසාන කොටසයි. පළමු කොටස කියවන්න.

යුරෝපා සංගමය (EU – European Union), අප්‍රිකානු රටවල් සමඟ අමුද්‍රව්‍ය සහ සැපයුම් දාම පිළිබඳ මූලෝපායික හවුල්කාරිත්ව මාලාවකට ද අත්සන් තබා ඇත.

2022 දී බ්‍රසල්ස් [යුරෝපා සංගමය], දුර්ලභ පාංශු මූලද්‍රව්‍ය (rare earths), ලිතියම් සහ පුනර්ජනනීය හයිඩ්‍රජන් ආවරණය වන පරිදි නැමීබියාව සමඟ අවබෝධතා ගිවිසුමකට අත්සන් තැබීය. තඹ සහ කොබෝල්ට් නිස්සාරණය සහ ප්‍රවාහන යටිතල පහසුකම් සඳහා පුළුල් ආයෝජන ඇතුළත් කරමින් 2023 දී සැම්බියාව සමඟ වඩාත් පුළුල් අවබෝධතා ගිවිසුමකට එළඹෙන ලදී. ඩිජිටල් උපකරණ සඳහා ප්‍රධාන සංරචකයක් වන කොබෝල්ට් ලොව විශාලතම ප්‍රමාණයෙන් නිස්සාරණය කරන කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRC – Democratic Republic of Congo) සමඟ මූලෝපායික හවුල්කාරිත්වයක් එම වසරේම ඇති කර ගන්නා ලදී.

බෙන්ගුවෙලා (Benguela) දුම්රිය මාර්ගයේ සිතියම, කොංගෝ-කින්ෂාසා සහ සැම්බියාවේ දුම්රිය මාර්ග සමඟ සම්බන්ධ වන අයුරු [ඡායාරූපය: Hallel / CC BY-SA 4.0]

ලෝක වෙළඳපොළට අපනයනය කිරීම සඳහා ඇන්ගෝලාව හරහා අත්ලාන්තික් වෙරළ තීරයට DRC සහ සැම්බියාවෙන් අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය කිරීමට පහසුකම් සලසන ලොබිටෝ කොරිඩෝව (Lobito Corridor) පුළුල් කිරීමට යුරෝපා සංගමයට අවශ්‍ය වී ඇත. යුරෝපීය ආයෝජන බැංකුව (European Investment Bank) සහ පෞද්ගලික ආයතන විසින් අරමුදල් සපයනු ලබන මෙම යටිතල පහසුකම්, කලාපය තුළ චීන සහ එක්සත් ජනපද (US) බලපෑම සෘජුවම දුර්වල කිරීම අරමුණු කර ගත්තකි.

ඇමරිකා මහද්වීපය තුළ, මෙර්කෝසූර් (Mercosur) වෙළඳ ගිවිසුම මඟින් යුරෝපා සංගමය සහ තීරණාත්මක ඛනිජ (critical minerals) ලබා ගැනීමේ එහි වැදගත්ම හවුල්කරුවන් දෙදෙනෙකු වන ආර්ජන්ටිනාව සහ බ්‍රසීලය අතර ආර්ථික සබඳතා ශක්තිමත් කරයි. ආර්ජන්ටිනාව සමඟ එක්ව “ලිතියම් ත්‍රිකෝණයේ” (lithium triangle) කොටස්කරුවෙකු වන චිලී රාජ්‍යය, 2024 දී බ්‍රසල්ස් සමඟ වෙනම නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුමකට (free trade agreement) එළඹුණි.

තවත් උතුරට වන්නට, සැලකිය යුතු ලෙස ප්‍රසාරණය වීමේ හැකියාවක් සහිත, තීරණාත්මක ඛනිජ සහ ස්වාභාවික වායු (natural gas) සැපයුම්කරුවෙකු ලෙස කැනඩාව සලකනු ලැබේ. කැනඩාව යුරෝපීය බලවතුන් සමඟ සබඳතා ගැඹුරු කර ගැනීමට උනන්දු වෙයි. ට්‍රම්ප් කැනඩාව 51 වන ප්‍රාන්තය ලෙස ඈඳා ගැනීමට තම අභිප්‍රාය ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, එක්සත් ජනපද වෙළඳපොළ මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින එහි ආර්ථිකය කඩාකප්පල් කරන බවට තර්ජනය කර ඇත.

මෑතකදී යෙරෙවන්හි (Yerevan) පැවැත්වුණු යුරෝපීය දේශපාලන ප්‍රජා (EPC – European Political Community) සමුළුවට එවැනි රැස්වීමකට සහභාගී වූ පළමු යුරෝපීය නොවන රාජ්‍ය නායකයා ලෙස කැනඩා අගමැති මාර්ක් කාර්නි සහභාගී වීම, සම්ප්‍රදායික අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා සබඳතාවල (transatlantic relations) දරුණු බිඳවැටීම සහ වොෂින්ටනයේ තර්ජනවලට ප්‍රතිතුලනයක් (counterweight) ලෙස යුරෝපය සමඟ ආර්ථික සබඳතා ශක්තිමත් කර ගැනීමට කැනඩාවට ඇති උවමනාව පෙන්නුම් කළේය.

අමුද්‍රව්‍ය සහ ප්‍රතිසන්නද්ධකරණය

අමුද්‍රව්‍ය සහ වාණිජ වෙළඳපොළවල් සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන් ගේ ගෝලීය පීරා යෑම, තම ප්‍රතිවාදීන්ට එරෙහිව තම අවශ්‍යතා පැටවීමට සමත්, සටනට සූදානම් මිලිටරි බලකායක් අවශ්‍ය වේ. යුරෝපීය බලවතුන් තම මිලිටරි යන්ත්‍ර සඳහා යුරෝ බිලියන සිය ගණනක් වැය කරති. මේ ක්‍රියාදාමයේ සුවිශේෂිත තත්වයක පසුවන ජර්මනිය, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත ණය සීමාවන්ගෙන් මිලිටරි වියදම් නිදහස් කිරීම සඳහා තම මූලික නීතිය (Basic Law) සංශෝධනය කර ඇති අතර, එමඟින් හමුදාවට සහ අදාළ යටිතල පහසුකම් සඳහා අරමුදල් සැපයීමට යුරෝ ට්‍රිලියන 1 ක [ලංකා රුපියල් කෝටි කෝටි 3.9 ක්] ණය ලබා ගැනීමට එයට හැකි වී තිබේ. යුරෝපා සංගමය මිලිටරි ආයෝජන (military investments) සඳහා යුරෝ බිලියන 800 ක් වෙන් කර ඇත.

නූතන යුද යන්ත්‍රයක් තැනීමට අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීමට යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන් අපොහොසත් වුවහොත් මෙම මුදල්වලින් ඇති පලක් නැත. එක් ඇස්තමේන්තුවකට අනුව, එක්සත් ජනපදයේ නිෂ්පාදිත සෑම F-35 ප්‍රහාරක ජෙට් යානයක්ම නිපදවීම සඳහා දුර්ලභ පාංශු මූලද්‍රව්‍ය කිලෝග්‍රෑම් 400 ක් අවශ්‍ය වේ. යුධ ටැංකි, සන්නද්ධ වාහන සහ රේඩාර් පද්ධති සියල්ලම තීරණාත්මක ඛනිජවල ප්‍රධාන යෙදවුම් (inputs) මත රඳා පවතින අතර, යුරෝපා සංගම් රටවල් දැනට ඒවා ලබා ගන්නේ චීනයෙන්, රුසියාවෙන් හෝ ඔවුන්ගේ සෘජු පාලනය යටතේ නොමැති වෙනත් රටවලිනි. ප්‍රධාන යුධ ටැංකියක් (main battle tank – MBT) නිෂ්පාදනය කිරීමට අවශ්‍ය යෙදවුම් විස්තර කරමින් මූලෝපායික අධ්‍යයන සඳහා වන ජාත්‍යන්තර ආයතනය (IISS – International Institute for Strategic Studies) විසින් කරන ලද අධ්‍යයනයක මෙසේ සඳහන් වේ:

“නූතන ප්‍රධාන යුධ ටැංකියක (MBT) හැකියාව දැන් විනිශ්චය කරනු ලබන්නේ එහි සංවේදක සහ ඔප්ට්‍රොනික්ස් (optronics-විද්‍යුත්-ආලෝක තාක්ෂණය) වල නවීන-සංකීර්ණ කුසලතාවයන් මෙන්ම වෙඩි බලය, ආරක්ෂාව සහ සංචලතාව වැනි සම්ප්‍රදායික මිතිකයන් (මිනුම් දඬු) ගෙනි. මේ සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, වඩා හොඳ සංවේදක මඟින් යුද පිටියේ වඩා හොඳ දැනුවත්භාවයක් (battlefield awareness) ලබා දෙන අතර, එමඟින් ඉලක්ක සොයාගැනීමේ, හඳුනාගැනීමේ සහ තහවුරු කරගැනීමේ (identification) පරාසයන් පුළුල් කිරීමට කාර්ය මණ්ඩලයට හැකියාව ලැබේ. සංවේදක වඩ වඩාත් සංකීර්ණ වන අතර තීරණාත්මක ද්‍රව්‍ය මාලාවක් මත රඳා පවතී. මූලික වීදුරු සහ දර්පණ සඳහා සිලිකන් සහ සෙරමික් භාවිතා කරන අතර, අඩු දෘශ්‍යතා සහිත පරිසරයන්හි ප්‍රධාන මෙවලම් වන අධෝරක්ත (IR – infrared) සහ රාත්‍රී දර්ශන (NV – night-vision) පද්ධතිවල රසදිය (mercury), කැඩ්මියම් ටෙලුරයිඩ් (cadmium telluride), ජර්මේනියම් (germanium), තඹ සහ ටැන්ටලම් (tantalum) අඩංගු විය හැක. ලේසර් දුර මනින උපකරණ (laser rangefinders) සහ වෙඩි කඳ යොමු සංවේදක (muzzle reference sensors) නූතන ටැංකිවල පොදු ලක්ෂණ වන අතර, ඉලක්කයක් දෘශ්‍යමය වශයෙන් හඳුනාගත් පසු වෙඩි තැබීමේ නිවැරදි කෝණ/විසඳුම් (firing solutions) සකස් කිරීම වේගවත් කිරීමට ඒවා උපකාරී වේ. මේවා සඳහා නියෝඩියමියම්-ඉට්‍රියම්-ඇලුමිනියම් ගානට් (neodymium–ytrium–aluminium garnet) සහ ඉන්ඩියම් (indium) හා අර්බියම් (erbium) භාවිතා කළ හැක. එක්සත් ජනපද භූ විද්‍යා සමීක්ෂණ ආයතනයට (USGS – US Geological Survey) අනුව, නියෝඩියමියම් සහ ඉට්‍රියම් යනු දුර්ලභ පාංශු මූලද්‍රව්‍ය (REEs – Rare Earth Elements) වන අතර ඉට්‍රියම් 94% ක්ම සපයනු ලබන්නේ චීනයෙනි.”

MBT සන්නිවේදන පද්ධති, “තඹ සහ ගැලියම් ආසනයිඩ් (gallium arsenide), ගැලියම් නයිට්‍රයිඩ් (gallium nitride), බෙරිලියම් (beryllium), සිලිකන්, රිදී සහ ඉන්ඩියම් වැනි අනෙකුත් තීරණාත්මක ද්‍රව්‍ය” මත රඳා පවතින බව එහි සඳහන් වේ. ටැංකියේ ප්‍රධාන තුවක්කුව සහ සන්නාහය (armour) සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඒවාට “ඇන්ටිමනි (antimony), කාබන් (carbon), මැංගනීස් මිශ්‍ර ලෝහ (manganese alloys), ක්‍රෝමියම් (chromium), නිකල් (nickel), මොලිබ්ඩිනම් (molybdenum) සහ වැනේඩියම් (vanadium)” අවශ්‍ය වන අතර පතොරම් (ammunition) සහ සන්නාහය ඒවායේ දෘඪතාව හේතුවෙන් ටංස්ටන් (tungsten) සහ ටයිටේනියම් (titanium) මත රඳා පවතී.

2023 පෙබරවාරි 1 වන දින ජර්මනියේ ඔගස්ටස්ඩෝෆ්හි ෆීල්ඩ් මාර්ෂල් රොමෙල් බැරැක්කයේ බුන්ඩෙස්වෙහ්ර් (Bundeswehr – ජර්මානු සන්නද්ධ හමුදා) ටැංකි බලඇණිය 203 වෙත ජර්මානු ආරක්ෂක අමාත්‍ය බොරිස් පිස්ටෝරියස්ගේ සංචාරයකදී ලෙපර්ඩ් 2 (Leopard 2) ටැංකියක් දක්නට ලැබෙන අයුරු. [AP ඡායාරූපය/මාටින් මේස්නර්]

IISS අධ්‍යයනය නාවික සහ ගුවන් ක්ෂේත්‍රවල මිලිටරි උපකරණ සඳහා ද මෙවැනිම විස්තරයකට යයි. එහි හැඳින්වීමේ සඳහන් වන පරිදි: “බාහිර සැපයුම් මත, සහ විශේෂයෙන් බොහෝ විට එක් ස්ථානයක පමණක් සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති තීරණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය මත යුරෝපයේ ඉහළ යැපීම, යුරෝපීය ආරක්ෂක/මිලිටරි නිෂ්පාදනය (defence manufacturing) සඳහා සැලකිය යුතු සහ වර්ධනය වන අවදානමක් පෙන්නුම් කරයි.”

වෙළඳ හවුල්වල සිට ලෝක යුද්ධය දක්වා, සහ කම්කරු පන්තියේ සමාජවාදී ප්‍රතිචාරය

ස්වභාවික සම්පත් සහ ලාභ ශ්‍රමය සුරක්ෂිත කර ගැනීමට සහ වෙළඳපොළවල් පුළුල් කිරීම සදහා යුරෝපා සංගමය දරන උත්සාහයන් සිදුවන්නේ ගෝලීය ධනේශ්වර අර්බුදයක් මැද ය. එහි ප්‍රතිවිරෝධතා දැනටමත් තුන්වන ලෝක යුද්ධයක මුල් අවධියට මඟ පාදා ඇති අතර, ලෝකය නැවත බෙදා ගැනීමක් සඳහා ප්‍රධාන බලවතුන් පටලවා ඇත. ඕනෑම එක් බලවතෙකු තම සැපයුම් දාමයන් ස්ථාවර කිරීමට දරන උත්සාහය එහි ප්‍රතිවාදීන් සමඟ නව ආතතීන් ඇති කරයි. සියලුම බලවතුන් එකවර එසේ කිරීමට දරන උත්සාහය අනිවාර්යයෙන්ම අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයක් දක්වා උත්සන්න විය යුතුය. යුරෝපය තුළ, යුරෝපා සංගමය යනු තනි බලවතෙකු නොව, ප්‍රංශය සහ ජර්මනිය අතර නැවත නැවතත් ආතතීන් ඇවිලීමෙන් පෙන්නුම් කරන පරිදි, අවශ්‍යතා එකිනෙකට වෙනස් වන අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ සන්ධානයක් වීම මඟින්, මෙම තත්ත්වය තවත් සංකීර්ණ වෙයි.

මෙම ගැටුම්කාරී න්‍යාය පත්‍ර දැනටමත් යුක්රේනය තුළ පුපුරා ගොස් ඇති අතර, එහිදී එක්සත් ජනපදය සහ නේටෝව ක්‍රමානුකූලව යුක්රේනය තුළ රුසියාව සමඟ යුද්ධයක් අවුලුවාලීය. යුරෝපීය බලවතුන් මඟහරිමින් රුසියාව සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණීමට වොෂින්ටනය දරන උත්සාහයේ කොටසක් ලෙස, ට්‍රම්ප් පසුගිය වසරේ යුක්රේනය සමඟ රටේ තීරණාත්මක ඛනිජ සූරාකෑම සදහා– යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන් බැහැර කරන– ද්විපාර්ශ්වික ගිවිසුමකට එළඹුණි.

දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ප්‍රවේශය සදහා විවෘත වන ආක්ටික් මුහුදු මාර්ගවල  හදවතේ ප්‍රධාන උපායමාර්ගික ස්ථානයක් හිමිකරගෙන සිටින, අමුද්‍රව්‍යවලින් පොහොසත් ඩෙන්මාර්ක ස්වයං පාලන ප්‍රදේශයක් වන ග්‍රීන්ලන්තය ඈඳා ගැනීමට නැවත නැවතත් තර්ජනය කරමින් ට්‍රම්ප් පසුගිය වසර පුරා යුරෝපීය බලවතුන් සමඟ ආතතීන් ගැඹුරු කළේය. එක්සත් ජනපද සොල්දාදුවන් සඳහා ස්ථිර කඳවුරු සුරක්ෂිත කර ගැනීමට සහ දූපතේ ඕනෑම ප්‍රධාන ආයෝජන තීරණයක් සම්බන්ධයෙන් වොෂින්ටනයට නිෂේධ බලය ලබා ගැනීමට එක්සත් ජනපදය ඩෙන්මාර්කය සහ ග්‍රීන්ලන්තය සමඟ සාකච්ඡා පවත්වමින් සිටින බව නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පත මැයි මාසයේදී වාර්තා කළේය.

උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් ග්‍රීන්ලන්තයේ එක්සත් ජනපද මිලිටරියේ පිටුෆික් අභ්‍යවකාශ කඳවුරේදී අදහස් දක්වන අතර, බලශක්ති ලේකම් ක්‍රිස් රයිට් (වමේ) සහ ධවල මන්දිරයේ ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක මයික් වෝල්ට්ස් බලා සිටිති, 2025 මාර්තු 28 සිකුරාදා. [AP ඡායාරූපය/ජිම් වොට්සන්

උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් ග්‍රීන්ලන්තයේ එක්සත් ජනපද මිලිටරියේ පිටුෆික් අභ්‍යවකාශ කඳවුරේදී අදහස් දක්වන අතර, බලශක්ති ලේකම් ක්‍රිස් රයිට් (වමේ) සහ ධවල මන්දිරයේ ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක මයික් වෝල්ට්ස් බලා සිටිති, 2025 මාර්තු 28 සිකුරාදා. [AP ඡායාරූපය/ජිම් වොට්සන්]

අධිරාජ්‍යවාදීන් අතර ප්‍රතිවිරෝධතා දැඩි වීම සහ ගැටුම්කාරී කන්ඩායම් විවෘතව නැවත ඉස්මතු වීම, දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර පැවති සහ එය පෝෂණය කළ 1930 ගණන්වල තරඟකාරී වෙළඳ කාණ්ඩ ගැසීම් වලට සමාන වේ. හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (ICFI – International Committee of the Fourth International) මෙම ක්‍රියාවලියේ මූලාරම්භය එහි වර්ධනයේ වඩාත් මුල් අවධියකදී, එනම් 1990 ගණන්වල මුල් භාගයේදී, එක්සත් ජනපදයේ අභියෝගයට ලක් නොවූ ආධිපත්‍යය  මත පදනම් වූ පශ්චාත් යුද සමතුලිතතාවය බිඳවැටීමේදී හඳුනා ගත්තේය. එම වසරේ අගභාගයේදී බර්ලිනයේ කැඳවන ලද අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට සහ යටත්විජිතවාදයට එරෙහි ජාත්‍යන්තර සම්මේලනයක් සඳහා කැඳවුම් කරමින් ICFI එහි 1991 මැයි දින ප්‍රකාශනයේ මෙසේ ලිවීය:

“දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු ජාත්‍යන්තර සබඳතාවල මෙවැනි අවිනිශ්චිතතාවයක් පැවතී නැත. සීතල යුද්ධය (Cold War) සමයේ ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය ගලා ගිය පෙර දැකිය හැකි නාලිකා සිදුවීම් විසින් අභිබවා ගොස් ඇත. පැරණි සන්ධානයන්  බිඳ වැටෙමින් පවතී; තවද නව සන්ධානයන් තවමත් ගොඩනැගීමේ ක්‍රියාවලියේ පවතී. ලෝක ආධිපත්‍යය සඳහා ප්‍රබල අන්තර්ජාතික සංගතවල අරගලය ජාත්‍යන්තර කටයුතුවලට බිහිසුණු ආතතියක් ලබා දෙයි… ‘මිතුරන්’ සහ ‘සතුරන්’ පෙළගැස්වීම තවමත් බොහෝ සෙයින් බලාපොරොත්තු නොවූ ස්වරූපයක් ගත හැකිය. නමුත් අධිරාජ්‍යවාදයේ  ස්වභාවයම, අවශ්‍යතාවල ගැටුම අනිවාර්යයෙන්ම යුද්ධය දෙසට ගමන් කරයි.

වසර තිස්පහකට පසු, ලෝක යුද්ධය තවදුරටත් අනාගත වියහැකියාවක් (prospect) නොව, කම්කරුවන්ගේ ඇස් පනාපිට දිග හැරෙන බිහිසුණු ක්‍රියාවලියකි. යුරෝපීය බලවතුන් එහි ආරම්භය ගැන තමන්ගෙන් සමග සාකච්ඡා  නොකකල බවට මැසිවිලි නගන අතරේම අනුමත කළ ඉරානයට එරෙහි නීතිවිරෝධී එක්සත් ජනපද/ඊශ්‍රායල යුද්ධය, සෝවියට් සංගමය බිඳවැටීම දක්වා දිවෙන සමස්ත ඓතිහාසික යුගයක උච්චතම අවස්ථාව විය. නමුත් අඛණ්ඩ යුද මාලාවක් හරහා මිලිටරි බලය යෙදවීමෙන් තම ආර්ථික පරිහානිය පියවා ගැනීමට ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය දැරූ උත්සාහය අසාර්ථක වී ඇත.

ඉරානය සහ පුළුල් මැදපෙරදිග වේගයෙන් උත්සන්න වන තුන්වන ලෝක යුද්ධයක එක් පෙරමුණක් වන අතර, එම ලෝක යුද්ධය, රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය සහ ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ චීනය සමඟ යුද්ධය සඳහා වන සූදානම ද ඇතුළත් කර ගනී. වෙළඳපොළවල්, ස්වභාවික සම්පත් සහ ලාභ ශ්‍රමය සඳහා වන ගෝලීය පොරබැදීමේදී යුරෝපීය බලවතුන් — මිලිටරි සැපයුම් සහ බුද්ධි තොරතුරු සඳහා එක්සත් ජනපදය මත බෙහෙවින් රඳා පවතින බැවින් — යම් මට්ටමක අත්ලාන්තික් සාගරයෙන් හරහා සහයෝගීතාවයක් පවත්වා ගැනීමට කටයුතු කරන අතරම, මෙම හිටපු මිතුරන් (erstwhile allies) ගෝලීය යුද්ධයේ සියලු පෙරමුණු වලදී එකිනෙකා ප්‍රතිවාදීන් ලෙස දැක ගනිති.

ලෙනින් පළමු ලෝක යුද්ධය සහ රුසියානු විප්ලවය විසින් විවෘත කරන ලද ඓතිහාසික අවධිය යුද්ධ සහ විප්ලවයන්ගේ යුගයක් ලෙස විස්තර කළේය. මන්ද, ධනවාදයේ ප්‍රතිවිරෝධතා අධිරාජ්‍යවාදී ලෝක යුද්ධයක් හෝ සමාජවාදී විප්ලවයක් හරහා මිස විසඳිය නොහැකි මට්ටමට මුහුකුරා ගොස් තිබූ බැවිනි. මෙම යුගය පිළිබඳ එම අවබෝධය ඇතිවය ICFI හි 1991 මැයි දින ප්‍රකාශය අවධාරණය කළේ මෙසේය:

“ඓතිහාසික අත්දැකීම් පැහැදිලිවම සාක්ෂි දරන්නේ ප්‍රශ්නය තීරණය කරන්නේ ධනපති දේශපාලඥයන්ගේ සදාචාරාත්මක මනස්තාප (moral qualms) හෝ ආත්මීය භීතීන් නොව, අධිරාජ්‍යවාදයේ වෛෂයික ප්‍රතිවිරෝධතා බවයි. තවත් ලෝක යුද්ධයක් වැලැක්විය හැකි ලොව එකම බලවේගය විප්ලවවාදී කම්කරු පන්තියයි.”

යුරෝපයේ කම්කරුවන්ගේ කර්තව්‍යය වන්නේ යුද්ධයට, ප්‍රතිසන්නද්ධකරණ අයවැයට, සමාජ කොන්දේසි වලට එල්ල කරන ප්‍රහාරවලට සහ ධනේශ්වර තරඟකාරිත්වයේ සමස්ත තර්කනයට එරෙහි වන ස්වාධීන දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීමයි. එමෙන්ම එය එක්සත් ජනපදය, රුසියාව, චීනය, යුක්රේනය, ඉන්දියාව, අප්‍රිකාව සහ ලොව පුරා සිටින කම්කරුවන් සමඟ සවිඥානික එකමුතුවකින් යුතුව සිදු කිරීමයි. සියලුම රටවල කම්කරුවන් සමාජයේ සමාජවාදී පරිවර්තනයක් සඳහා සටන් කළ යුතුය: ලාභය සඳහා වන නිෂ්පාදනය වෙනුවට මානව අවශ්‍යතා සඳහා වන නිෂ්පාදනය ආදේශ කිරීම සහ ජාතික රාජ්‍ය පද්ධතිය වෙනුවට සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවල සහෝදර සංගමයක් ආදේශ කිරීමයි.

මෙය හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ වැඩපිළිවෙළයි. වත්මන් සමාජ ක්‍රමයේ (social order) සමස්ත තර්කනය මනුෂ්‍ය වර්ගයා තල්ලු කරමින් සිටින ව්‍යසනය  වැලැක්වීමට වෙනත් මඟක් නැත.

සමාප්තයි.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එකතු කෙරුණි]

මහා බලවතුන්ගේ ගැඹුරු වන එදිරිවාදිකම් මධ්‍යයේ යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන් වෙළඳපල, ලාභ ශ්‍රමය සහ තීරණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය වෙත ප්‍රවේශය සොයති —2 කොටස Read More »

Minerals race

මහා බලවතුන්ගේ ගැඹුරු වන එදිරිවාදිකම් මධ්‍යයේ යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන් වෙළඳපල, ලාභ ශ්‍රමය සහ තීරණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය වෙත ප්‍රවේශය සොයති—1 කොටස

ජෝර්ඩන් ෂිල්ටන් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුලි 8  දින “European imperialists seek access to markets, cheap labour and critical raw materials amid deepening great-power rivalries—Part 1යන හිසින් පළවූ ජෝර්ඩන් ෂිල්ටන් විසින් ලියන ලද කොටස් දෙකකින් යුතු ලිපි මාලාවේ පළමු කොටසේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

මෙය කොටස් දෙකකින් යුත් ලිපි මාලාවක පළමු කොටසයි. දෙවන කොටස කියවන්න.

යුරෝපයේ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් පසුගිය වසර කිහිපය තිස්සේ ලතින් ඇමරිකාව, අප්‍රිකාව සහ ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය පුරා විහිදෙන දුරදිග යන වෙළඳ ගිවිසුම් සහ අමුද්‍රව්‍ය හවුල්කාරිත්වයන් මාලාවකට එළඹ ඇත. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් නැවතත් ධවල මන්දිරයට පැමිණීම සහ “ඇමරිකාව පළමුව” යන ගෝලීය වෙළඳ යුද්ධය වැලඳ ගැනීම මෙම ක්‍රියාවලිය සැලකිය යුතු ලෙස වේගවත් කර තිබේ.

මැයි මාසය ආරම්භයේදී, යුරෝපා සංගමය (EU) සහ මර්කෝසූර් (Mercosur) වෙළඳ හවුල අතර දිගු කලක් තිස්සේ සාකච්ඡා කරන ලද ගිවිසුම නිල වශයෙන් බලාත්මක විය. යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටවල් 27 සහ ලතින් ඇමරිකානු රටවල් වන ආර්ජන්ටිනාව, බ්‍රසීලය, පැරගුවේ සහ උරුගුවේ අතර ඇති කරගත් මෙම ගිවිසුම, වෙළඳපල, අමුද්‍රව්‍ය සහ ආයෝජන අවස්ථා සඳහා ප්‍රවේශය ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් ලෝකයේ ප්‍රධාන බලවතුන් අතර පවතින අරගලය තීව්‍ර වීම මනාව සංකේතවත් කරයි.

රොටර්ඩෑම් හි කන්ටේනර් පර්යන්තයක මිනිසුන් රහිත ස්වයංක්‍රීය නියෙමු (guided) වාහනයකට කන්ටේනරයක් පටවන ආකාරය [ඡායාරූපය: Quistnix / CC BY 1.0]

මර්කෝසූර් හවුල සහ ඉන්දියාව, මෙක්සිකෝව මෙන්ම නවසීලන්තය සමඟ ඇති කරගත් එවැනිම ගිවිසුම් නොවරදවාම “නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම්” ලෙස නම් කරනු ලැබේ. එහෙත් ඒවායින් නිරූපණය වන්නේ තම ප්‍රතිවාදීන්ගේ වියදමෙන් යුරෝපීය ප්‍රාග්ධනය සඳහා ප්‍රධාන වෙළඳපලවල් සහ සැපයුම් දාමයන් අත්පත් කර ගැනීමට ගන්නා උත්සාහයකි. එමෙන්ම, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අභියෝගයට ලක් නොවූ ආධිපත්‍යය මත පදනම්ව දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව පිහිටුවන ලද ගෝලීය වෙළඳ විධිවිධාන තවදුරටත් බිඳවැටීමක් ද ඉන් අදහස් කෙරේ. වර්ධනය වන භූ-දේශපාලනික ගැටුම්කාරී තත්ත්වයන් යටතේ, ලෝක ධනවාදය තරඟකාරී කන්ඩායම්වලට බෙදී යමින් පවතින අතර, සෑම කන්ඩායමක්ම අනෙකාගේ වියදමෙන් වෙළඳපල, සම්පත් සහ උපායමාර්ගික වාසි තහවුරු කර ගැනීමට උත්සාහ කරති.

බ්‍රසල්ස්, බර්ලින් සහ පැරිස්, බුවනෝස් අයර්ස් සිට මුම්බායි දක්වා යුරෝපීය ප්‍රාග්ධනය සඳහා වෙළඳපල ප්‍රවේශය ඉල්ලා සිටින අතර, වොෂින්ටනයේ “ඇමරිකාව පළමුව” යන න්‍යාය පත්‍රය පදනම් වී ඇත්තේ ඇමරිකානු මහාද්වීපයේ ආර්ථික ජීවිතයෙන් සියලුම “අර්ධගෝලීය නොවන” (non-hemispheric) ප්‍රතිවාදීන් බැහැර කිරීම මත ය. මෙම ප්‍රතිවාදී කන්ඩායම් දෙකම එකවර චීනයට එරෙහිව එල්ල වී ඇති අතර, චීනයේ ආර්ථික ව්‍යාප්තිය සහ වෙළඳාම මෙන්ම ආයෝජන වර්ධනය කිරීමට ගන්නා උත්සාහය, බීජිං පාලනය උතුරු ඇමරිකානු සහ යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ කොල්ලකාරී අභිලාෂයන්ට ප්‍රධාන තර්ජනයක් බවට පත් වී ඇත.

ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද/ඊශ්‍රායල යුද්ධය සහ යුක්‍රේනයේ රුසියාවට එරෙහි එක්සත් ජනපද/නැටෝ (NATO) යුද්ධය, දිනෙන් දින උත්සන්න වන ලෝකය නැවත බෙදා ගැනීමේ තුන්වන ලෝක යුද්ධයක ආරම්භක අදියරයන් සනිටුහන් කරයි. යුරෝපා සංගමයේ ව්‍යාප්ත වන වෙළඳ ගිවිසුම් සහ අමුද්‍රව්‍ය හවුල්කාරිත්ව ජාලය විශ්ලේෂණය කළ යුත්තේ මෙම සන්දර්භය තුළ ය.

යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදය හුදෙක් ආර්ථික න්‍යාය පත්‍රයක් පමණක් ලුහුබඳින්නේ නැත; වෙළඳපල, ශ්‍රම සංචිත, අමුද්‍රව්‍ය සහ භූ-උපායමාර්ගික බලපෑම් අත්පත් කර ගැනීම සඳහා තම ප්‍රතිවාදීන්ට එරෙහිව කුරිරු මිලිටරි බලයක් යෙදවිය හැකි වන පරිදි ඔවුහු උපරිමයෙන් සන්නද්ධ වෙමින් සිටිති. මෙම ගමන, පශ්චාත් යුධ සමයේ වැඩි කාලයක් ආධිපත්‍යය දැරූ එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදය සහ යුරෝපීය බලවතුන් අතර අන්තර්- අත්ලාන්තික් සන්ධානය බිඳවැටීම වේගවත් කරමින් තිබේ.

යුරෝපය මුල් කරගත් වෙළඳ හවුලක් නිර්මාණය කිරීම

යුරෝපා සංගමයේ ආර්ථික කොල්ලකෑමේ සහ ලාභ ලබාගැනීමේ ගෝලීය මූලෝපායේ හදවතෙහි පවතින්නේ අනාගත කර්මාන්ත සහ ආක්‍රමණශීලී මිලිටරි මෙහෙයුම් යන දෙකම සඳහා තීරණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය සුරක්ෂිත කර ගැනීමේ මෙහෙයුමයි. 2024 දී බලාත්මක වූ තීරණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය පනත (The Critical Raw Materials Act-CRMA), විශේෂයෙන්ම චීනය වැනි තනි සැපයුම්කරුවන් මත යැපීම අවම කිරීම සඳහා පැහැදිලි ඉලක්ක කෙටුම්පත් කරයි. ලොව පුරා සිටින අනෙකුත් සැපයුම්කරුවන් සමඟ මූලෝපායික හවුල්කාරිත්වයන් ඇති කර ගැනීම, ඛනිජ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය ඉහළ නැංවීම සහ දේශීය කැණීම් ව්‍යාපෘති ප්‍රවර්ධනය කිරීම යන කරුණුවල එකතුවක් මඟින් මෙය සාක්ෂාත් කර ගැනීමට එය අපේක්ෂා කරයි.

චීනය සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකින් තීරණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය නිස්සාරණය නොකළද, වඩාත්ම වැදගත් මූලද්‍රව්‍ය සමහරක් පිරිපහදු කිරීම සහ සැකසීමේ ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් ආධිපත්‍යය දරයි. උදාහරණයක් ලෙස, විද්‍යුත් වාහන (EV) සඳහා බැටරි නිපදවීමට, ඩිජිටල් උපකරණ සහ අනෙකුත් අධි-තාක්‍ෂණික මෙහෙයුම් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය තුනක් වන ලෝකයේ බොහොමයක් මැංගනීස්, කොබෝල්ට් සහ මිනිරන් (ග්‍රැෆයිට්) පිරිපහදු කිරීමේ වගකීම දරන්නේ චීන පිරිපහදු මධ්‍යස්ථාන වේ. දශක ගණනාවක් තිස්සේ එක්සත් ජනපද සහ යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදය චීනය ලෝකයේ ශ්‍රම සූරාකෑමේ මධ්‍යස්ථානය (sweatshop) ලෙස ගොඩනැගීම සඳහා එහි බිලියන සිය ගණනක් ආයෝජනය කර ඇත.

2010 දෙසැම්බර් 30 වන දින මධ්‍යම චීනයේ ජියැන්ග්සි පළාතේ ගන්ක්සියන් ප්‍රාන්තයේ දුර්ලභ පාංශු පතලක කම්කරුවන් යන්ත්‍රෝපකරණ භාවිතයෙන් කැණීම් කරන අයුරු. [AP ඡායාරූපය/Chinatopix via AP]

2010 දෙසැම්බර් 30 වන දින මධ්‍යම චීනයේ ජියැන්ග්සි පළාතේ ගන්ක්සියන් ප්‍රාන්තයේ දුර්ලභ පාංශු පතලක කම්කරුවන් යන්ත්‍රෝපකරණ භාවිතයෙන් කැණීම් කරන අයුරු. [AP ඡායාරූපය/Chinatopix via AP]

යුරෝපීය “තාක්‍ෂණික ස්වෛරීභාවය” සඳහා එනම්, එක්සත් ජනපදයෙන් සහ චීනයෙන් ස්වාධීනව විද්‍යුත් වාහන, පුනර්ජනනීය බලශක්ති යටිතල පහසුකම්, ස්මාර්ට්ෆෝන්, ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම් සහ යුද්ධ කිරීම සඳහා වන උපකරණ නිෂ්පාදනය කිරීමේ හැකියාව සඳහා ලිතියම්, කොබෝල්ට්, දුර්ලභ පාංශු මූලද්‍රව්‍ය (REEs) සහ නිකල් වැනි ද්‍රව්‍ය කෙරෙහි සෘජු පාලනයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය බවට වර්ධනය වන පිළිගැනීමක් CRMA පනතෙන් පිළිබිඹු වේ. යුරෝපා සංගම් කොමිසම සඳහන් කළේ, “බැටරි නිෂ්පාදනය සඳහා ලිතියම්, කොබෝල්ට් සහ නිකල් භාවිතා වේ; සූර්ය පැනල සඳහා ගැලියම් භාවිතා වේ; සුළං තාක්ෂණය සඳහා අමු බෝරෝන් භාවිතා වේ; අභ්‍යවකාශ සහ ආරක්ෂක අංශවල ටයිටේනියම් සහ ටංස්ටන් භාවිතා වේ” යනුවෙනි.

ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ මෙම ද්‍රව්‍ය සමහරක් සඳහා ඇති ඉල්ලුම කිහිප ගුණයකින් වැඩි වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, යුරෝපා සංගමය 2024 දී පුරෝකථනය කළේ ලිතියම් සඳහා ඇති ඉල්ලුම 2030 වන විට 10 ගුණයකින් සහ 2040 වන විට 21 ගුණයකින් වැඩි වන අතර, එම කාලසීමාවන් තුළම දුර්ලභ පාංශු ලෝහ සඳහා ඇති ඉල්ලුම හය හෝ හත් ගුණයකින් ඉහළ යනු ඇති බවයි.

මෙයට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, යුරෝපා සංගමය සම්පත් සබඳතා පිළිබඳ ගෝලීය ජාලයක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කරයි.

ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය තුළ ඕස්ට්‍රේලියාව කේන්ද්‍රීය ස්ථානයක් ගනී. 2024 දී, යුරෝපා සංගමය ඕස්ට්‍රේලියාව සමඟ මූලෝපායික ඛනිජ පිළිබඳ අවබෝධතා ගිවිසුමකට අත්සන් තැබූ අතර, එමඟින් ලිතියම්, දුර්ලභ පාංශු මූලද්‍රව්‍ය, මිනිරන්, මැංගනීස් සහ කොබෝල්ට් සැපයුම ඉහළ නැංවීමේ යුරෝපා සංගමයේ අවශ්‍යතාවය හඳුනා ගන්නා ලදී. ඕස්ට්‍රේලියාවේ විශාල අමුද්‍රව්‍ය තැන්පතු වෙත ප්‍රවේශ වීම සඳහා යුරෝපීය ආයෝජන බැංකුවේ මූල්‍ය ආධාර ලැබෙනු ඇති අතර, පතල් කැණීමේ ව්‍යාපෘති, අමුද්‍රව්‍ය සැකසීම සහ ප්‍රවාහන යටිතල පහසුකම් සඳහා මූල්‍ය ආධාර සැපයීමට ඔවුන් 2025 අගභාගයේදී එකඟ විය.

මධ්‍යම ආසියාව යනු යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදය එහි ස්වභාවික සම්පත් වෙනුවෙන් විනිවිදිමට අදිටන් කරගෙන සිටින තවත් එක් කලාපයක් වන අතර, එමඟින් යුරෝපා සංගමය, චීනයට, එක්සත් ජනපදයට සහ රුසියාවට එරෙහිව පෙළගැසෙයි. කසකස්තානය, උස්බෙකිස්තානය සහ ටජිකිස්තානය වැනි රටවල් සතුව යුරේනියම්, තඹ සහ දුර්ලභ පාංශු මූලද්‍රව්‍යවල (REEs) සැලකිය යුතු සංචිත පවතී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී උස්බෙකිස්තානයේ සමර්කන්ඩ් හි පැවැති ප්‍රථම යුරෝපා සංගම්-මධ්‍යම ආසියානු සමුළුවේදී ද ඇතුළුව, මෙම කලාපය තුළ තම මැදිහත්වීම ගැඹුරු කිරීමට යුරෝපා සංගමය උත්සාහ කර ඇත. සමුළුවේ ප්‍රකාශය මඟින් යුරෝපා සංගමය සහ මධ්‍යම ආසියානු ජනරජයන් අතර “මූලෝපායික හවුල්කාරිත්වයක්” ඇති කිරීමට කැප වූ අතර, පසුව ඒකාබද්ධ සම්පත් ප්‍රයෝජනයට ගැනීමේ සැලසුම් සහ රුසියාව මඟ හැර යාම සඳහා ප්‍රවාහන කොරිඩෝ පිහිටුවීම පිළිබඳ සැලසුම් ගෙනහැර දක්වන ලදී.

සාම්ප්‍රදායිකව රුසියාවේ සමීප මිත්‍රයෙකු වන ආර්මේනියාවේ අගනුවර වන යෙරෙවන් හි මෑතකදී පැවැත්වුණු යුරෝපීය දේශපාලන ප්‍රජාවගේ සමුළුව, රුසියාව මඟහරිමින් මධ්‍යම ආසියාවේ සිට යුරෝපයට ගලා යන වෙළඳ ප්‍රවාහයන් සඳහා වන ප්‍රධාන ප්‍රවාහන මාර්ගයක් ලෙස එම රට පිහිටා තිබීම සමඟ බැඳී පැවතුනි. 2023 ආර්මේනියාව සහ අසර්බයිජානය අතර පැවැති යුද්ධයේදී අසර්බයිජානය විසින් නගෝර්නෝ-කරබාක් ප්‍රදේශය යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව, අසර්බයිජානය තුර්කියෙන් වෙන් කරන ආර්මේනියානු භූමියේ සිහින් තීරුවක් වන සන්ගෙසුර් කපොල්ල (Zangezur Gap) හරහා ප්‍රවාහන කොරිඩෝවක් සංවර්ධනය කිරීමට එක්සත් ජනපදය මැදිහත් වූ අතර, එය ජාත්‍යන්තර සාමය සඳහා වන ට්‍රම්ප් මාර්ගය (Trump Route for International Peace) ලෙස නම් කර ඇත.

මතු සම්බන්ධයි.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එකතු කෙරුණි]

මහා බලවතුන්ගේ ගැඹුරු වන එදිරිවාදිකම් මධ්‍යයේ යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන් වෙළඳපල, ලාභ ශ්‍රමය සහ තීරණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය වෙත ප්‍රවේශය සොයති—1 කොටස Read More »

ජපානයේ ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා න්‍යෂ්ටික ආයුධ පිළිබඳ “තහංචිය” අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියි

බෙන් මැක්ග්‍රාත් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුලි 23 දින “Japanese defense minister calls for end of “taboo” on nuclear weaponsයන හිසින් පළවූ බෙන් මැක්ග්‍රාත් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

ෂින්ජිරෝ කොයිසුමි [AP Photo/Eugene Hoshiko, Pool]

ජපානයේ ආරක්ෂක අමාත්‍ය ෂින්ජිරෝ කොයිසුමි ජූලි 17 වන දින ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළේ, ජපානයට න්‍යෂ්ටික ආයුධ හඳුන්වා දීම පිළිබඳව ටෝකියෝව සාකච්ඡා කළ යුතු බවයි. දැනට ධුරයේ සිටින රජයේ සාමාජිකයෙකුගෙන් මෙවැනි අදහස් පළවීම දුර්ලභ වන අතර, චීනයට එරෙහිව ඇමරිකාව මෙහෙයවන යුද ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස ටෝකියෝවේ වේගවත් වන ප්‍රතිසන්නද්ධ වීමේ (remilitarization) වැඩසටහන මෙයින් පෙන්නුම් කෙරේ.

ඔන්ලයින් වැඩසටහනක් වන ගෙන්රොන් ටීවී (Genron TV) වෙත සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් දෙමින් කොයිසුමි ප්‍රකාශ කළේ, “මෙය ජපානයට සාකච්ඡා කිරීමට අපහසු විෂයයක් වුවද, අපට මගහැරිය නොහැකි එක් මාතෘකාවක් වන්නේ න්‍යෂ්ටික ආයුධයි” යනුවෙනි. මෙම අදහස් පළ වූයේ අන්ත-දක්ෂිණාංශික  ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා යුරෝපය බලා පිටත්ව යාමට ආසන්නව තිබියදීය. පැරිසිය සිය න්‍යෂ්ටික ආයුධ ගබඩාව  ඉහළ නැංවීමට සැලසුම් කරන අතරම, හෙල්සින්කි (ෆින්ලන්තය) මෑතකදී නේටෝ  න්‍යෂ්ටික ආයුධ එරට ස්ථානගත කිරීම පිළිබඳ තහනම ඉවත් කිරීම උපුටා දක්වමින්, ඔහු ප්‍රංශය සහ ෆින්ලන්තය යන රටවල් දෙකම අනුගමනය කළ යුතු උදාහරණ ලෙස පෙන්වා දුන්නේය.

පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරයන්ගෙන් පීඩා විඳි එකම රට වන ජපානය තුළ න්‍යෂ්ටික ආයුධ සත්කාරකත්වය දැරීම (hosting) හෝ ලබා ගැනීම (acquire) “හදිසි අවස්ථාවකදී”  අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් ලෙස කොයිසුමි ඉදිරිපත් කළේය. ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “මෙය සලකා බලන විට, ජපානය මුහුණ දී සිටින ආරක්ෂක පරිසරය තුළ කිසිදු තහනම් වචනයකින් (taboo) තොරව සාකච්ඡා කරමින් සහ ඉදිරියට යමින්, දැඩි අර්බුදකාරී හැඟීමකින් යුතුව සෑම ප්‍රතිපත්තියකටම අප එළඹිය යුතු බව පැහැදිලි කිරීමට අප මීටත් වඩා වැඩි උත්සාහයක් ගත යුතු යැයි මම විශ්වාස කරමි.”

යුක්‍රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව ඇමරිකාව/නේටෝව විසින් ඇවුලූ යුද්ධය පුපුරා ගිය තැන් පටන්, ජපානයේ වේගවත් ප්‍රතිසන්නද්ධ වීම සඳහා නිදහසට කරුණක් (pretext) ලෙස චීනය තායිවානයට ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට සැලසුම් කරන බවට චෝදනා කරමින්, “අද යුක්‍රේනය හෙට නැගෙනහිර ආසියාව විය හැකිය”යි ටෝකියෝව නිතිපතා ප්‍රකාශ කර ඇත.

කෙසේ වෙතත්, වොෂින්ටනයේ න්‍යෂ්ටික ආයුධ ගබඩාව හෝ ජපානයේ න්‍යෂ්ටික අභිලාෂයන්ට ආරක්ෂාව සමඟ කිසිදු සම්බන්ධයක් නොමැත. ඉරානයට එරෙහිව අඩු ඵලදායී  (low-yield) න්‍යෂ්ටික ආයුධ භාවිතා කිරීම “කළ හැක්කක්ද” යන්න ඇමරිකානු ජනාධිපති ට්‍රම්ප් අසා ඇති බව වාර්තා වේ. චීනය සමඟ යුද්ධයක් ඇති වුවහොත්, ඇමරිකාව සැකයකින් තොරව මෙවැනි ආයුධ වෙත යොමු වනු ඇති අතර, ජපානය එවැනි ප්‍රහාර සඳහා විභව මෙහෙයුම් වේදිකාවක් (staging ground) බවට පත් කරනු ඇත.

ජපානය තුළ න්‍යෂ්ටික ආයුධ ස්ථානගත කිරීම මගින් ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය තවදුරටත් අස්ථාවර කරනු ඇති අතර, එය සැකයකින් තොරව පුළුල් ආයුධ තරඟයකට සහ න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක ඊටත් වඩා විශාල අනතුරකට මග පාදනු ඇත.

කොයිසුමිගේ ප්‍රකාශයන්ට ප්‍රතිචාර දක්වමින් චීන විදේශ අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රකාශක ලින් ජියාන් සඳුදා මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “ජපන් බලධාරීන් න්‍යෂ්ටික කාරනාව පිළිබඳ ඔවුන්ගේ වැරදි ගණනය කිරීම්වල එල්බ සිටින්නේ නම්, න්‍යෂ්ටික-හරණ  මූලධර්ම ත්‍රිත්වය (three non-nuclear principles) සංශෝධනය කිරීමට වෙර දරන්නේ  නම් සහ මිත්‍ර පාක්ෂිකයින්ගේ න්‍යෂ්ටික ආයුධ ජපානයේ ස්ථානගත කරන්නේ නම්, ඔවුන් පශ්චාත්-යුධ (දෙවන ලෝක  යුද්ධයෙන් පසු) ජාත්‍යන්තර පිළිවෙත සහ ජාත්‍යන්තර න්‍යෂ්ටික අවි ව්‍යාප්ති පාලන තන්ත්‍රයට (international nuclear non-proliferation regime) බරපතල ලෙස අභියෝග කරනවා පමණක් නොව, සාමය සඳහා වූ කැපවීම උල්ලංඝනය කරමින්, ජපන් ජනතා අවශ්‍යතාවයන්ට පිටුපාන අතර, අවසානයේදී ඒ සඳහා අධික වන්දියක් ගෙවීමට ඔවුනට සිදුවනු ඇත.”

වොෂින්ටනය සහ ටෝකියෝව යන දෙපාර්ශවයම, ඉහළ මට්ටමේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දූත මෙහෙවරයන් දියත් කිරීමෙන්, තායිවාන් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා නාවික යුධ නැව් යැවීමෙන් හෝ දිවයිනේ නිදහසට පක්ෂපාතී මතවාදයන්ට අනුබල දීමෙන්, එක් චීනයක් ප්‍රතිපත්තියට (One China policy) අඛණ්ඩව අභියෝග කරමින් වසර ගණනාවක් තිස්සේ බෙයිජිං පාලනය කුපිත කර ඇත. තායිවානය නිදහස ප්‍රකාශ කළහොත්, එය චීන භූමිය අනාගතයේදී කැබලි කිරීම සඳහා පූර්වාදර්ශයක් සපයන අතරම අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ට ප්‍රධාන භූමියට එරෙහිව යුද කඳවුරක් සපයන බව සම්පූර්ණයෙන්ම වටහාගෙන සිටින බෙයිජිං පාලනය, මෙම විෂයය සම්බන්ධයෙන් අතිශයින් සංවේදී වේ.

ඇමරිකාව සහ ජපානය ඇතුළු ලොව පුරා රටවල් දශක ගණනාවක් තිස්සේ තායිවානය චීනයේ කොටසක් බව පිළිගනිමින් එක් චීනයක් ප්‍රතිපත්තියට අනුකූලව කටයුතු කර ඇත. ඇමරිකාව ලාභ චීන ශ්‍රමය ග්‍රහණය කර ගැනීමට සහ බෙයිජිං හා මොස්කව් අතර පැවති ආතතීන් ගසා කෑමට මාන බලමින්, 1979 දී වොෂින්ටනය බෙයිජිං සමඟ විධිමත් සබඳතා ඇති කර ගත්තේ එම පදනම මත ය.

පසුගිය නොවැම්බර් මාසයේදී, අන්ත දක්ෂිණාංශික අගමැති සානා ටකායිචි ප්‍රකෝපකාරී ලෙස ප්‍රකාශ කළේ තායිවානයේ “හදිසි අවස්ථාවක්” ජපානය සදහා”පැවැත්මට තර්ජනයක් වන තත්වයක්” (survival-threatening situation) නිර්මාණය කරන බවයි — එය “ආත්ම ආරක්ෂාව” (self-defense) නාමයෙන් චීනයට එරෙහි යුද්ධය සඳහා අවශ්‍ය නෛතික සාධාරණීකරණය සැපයීමකි.

කෙටි කාලීනව, වඩාත්ම සිදුවිය හැකි දර්ශනය වනුයේ ටෝකියෝව විසින් ජපන් භූමිය තුළ ඇමරිකානු න්‍යෂ්ටික ආයුධ සඳහා සත්කාරකත්වය දැරීමයි. කෙසේ වෙතත්, ටෝකියෝවට ඇමරිකාවේ කනිෂ්ඨ හවුල්කරුවෙකු (junior partner) පමණක් වීමේ අභිලාෂයක් නොමැත. ඒ වෙනුවට, ජපානය තුළ විවෘතව න්‍යෂ්ටික ආයුධ රඳවා තැබීමට ඇමරිකාවට ඉඩ දීම මගින් ටෝකියෝවට තවත් ඉදිරියට යාමටත්, තමන්ගේම න්‍යෂ්ටික ආයුධ ගබඩාවක් පිහිටුවා ගැනීමටත් පූර්වාදර්ශයක් සැපයෙනු ඇත. ජපානය සතුව අවම වශයෙන් කිලෝග්‍රෑම් 8,000 ක ආයුධ ශ්‍රේණියේ ප්ලූටෝනියම් (weapons-grade plutonium) තොගයක් පවතින අතර, එය න්‍යෂ්ටික ආයුධ 1,600 ක් සෑදීමට ප්‍රමාණවත් වේ. ජපානයේ තොග පිළිබඳ වෙනත් තක්සේරුවල අගයන් මීට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ය.

කලාපයේ ප්‍රධාන බලවතා ලෙස නැවත නැගී සිටීමට ගන්නා උත්සාහයේදී, ජපන් අධිරාජ්‍යවාදයට තමන්ගේම න්‍යෂ්ටික ආයුධ සහිත වීම,  ඇමරිකාවේ වියදමින් පවා තමන්ගේම ආර්ථික හා මූලෝපායික අවශ්‍යතා තහවුරු කර ගැනීම සදහා වැඩි හැකියාවක් ලැබෙනු ඇත.

කොයිසුමිගේ මෑතම අදහස් දැක්වීම්වල අරමුණ වන්නේ ජපානයේ න්‍යෂ්ටික අභිලාෂයන් ආවරණය කර ගැනීම වන අතරම, යුද්ධය සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා චීනය කෙරෙහි මහජනතාව තුළ බියක් ඇති කිරීමයි. ඔක්තෝබර් මාසයේ බලයට පත්වූ තැන් සිට, ටකායිචි සහ ඇගේ රජයේ අනෙකුත් ප්‍රමුඛයින් ජපානය තමන්ගේ භූමිය තුළ න්‍යෂ්ටික ආයුධ ළඟ තබා නොගන්නා බවට, නිෂ්පාදනය නොකරන බවට හෝ ඉඩ නොදෙන බවට ප්‍රකාශ කෙරෙන ජපානයේ “න්‍යෂ්ටික-හරණ මූලධර්ම තුන” සංශෝධනය කිරීමට ඉඟි කර ඇත.

න්‍යෂ්ටික-හරණ මූලධර්ම තුන ප්‍රථමයෙන් ගෙනහැර දක්වන ලද්දේ 1967 දී ය, නමුත් ඒවා නීත්‍යානුකූලව බැඳ නොතබන අතර අතීතයේදී උල්ලංඝනය කර ඇත. 2024 දී, නිහොන් විශ්ව විද්‍යාලයේ (Nihon University) සම්මානිත මහාචාර්ය  ටකාෂි ෂිනොබු ලේඛන හෙළිදරව් කරමින් පෙන්වා දුන්නේ, ඇමරිකා-ජපාන ආරක්ෂක ගිවිසුම සංශෝධනය කිරීම සඳහා 1958 සහ 1960 අතර පැවති සාකච්ඡා අතරතුර, ජපන් රජය විමසීමකින් තොරව න්‍යෂ්ටික ආයුධ රැගත් ඇමරිකානු යුධ නැව් ජපන් වරායන්හි නැංගුරම් ලෑමට රහසිගතව ඉඩ දීමට ජපානය එකඟ වූ බවයි.

2017 දී ඇමරිකාව විසින් රහසිගතභාවයෙන් මුදාහළ (declassified) 1969 ලියවිල්ලකින් ද පෙන්නුම් කළේ, 1972 දී එම ප්‍රදේශය ජපානයට ආපසු ලබා දීමේ කොන්දේසියක් ලෙස “හදිසි පදනමක්” යටතේ ඔකිනාවා වෙත න්‍යෂ්ටික ආයුධ ගෙන ඒමට වොෂින්ටනයට ඉඩ දීමට ටෝකියෝව එකඟ වූ බවයි.

ජූලි 6 වන දින, ප්‍රධාන මිලිටරි ලේඛන තුන සංශෝධනය කිරීමේදී “න්‍යෂ්ටික-හරන මූලධර්ම තුන” සමාලෝචනය කිරීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් ටකායිචි ප්‍රකාශ කළේ, තමා “සෑම විෂයයක්ම සාකච්ඡාව සඳහා අනිවාර්යයෙන්ම මේසය වෙත ගෙන එන” බවයි. දෙසැම්බර් මාසයේදී, නම සඳහන් නොකළ රජයේ නිලධාරියෙකු ද ජපානයට න්‍යෂ්ටික ආයුධ අවශ්‍ය බව  ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළේ යැයි ප්‍රසිද්ධ විකාශන සේවයක් වන NHK වාර්තා කළේය.

ජපානය, සැලසුම් කළ කාලයට වසරකට පෙර, එනම් 2026 අග වන විට අදාළ ප්‍රධාන සන්නද්ධ ලේඛන තුන සංශෝධනය කිරීමට සැලසුම් කරයි. මෙම ලේඛන තුන 2022 දී සංශෝධනය කරන ලද අතර, 2027 වන විට මිලිටරි වියදම් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) සියයට දෙක දක්වා දෙගුණ කිරීමේ සැලසුමක් ගෙනහැර දැක්වීය. ටකායිචි රජය පසුගිය වසර අවසානයේදී එම ඉලක්කයට ළඟා වූ අතිරේක අයවැයක් සම්මත කළේය. අනුගමනය කළ යුතු ආකෘති ල්‍රෙස සියයට 3.5 ක් වැය කිරීමට නේටෝ රටවල් සහ දකුණු කොරියාව ලබා දී ඇති පොරොන්දු රජය උපුටා දක්වන බැවින් අනාගත වියදම් ඊටත් වඩා වැඩි විය හැකිය.

ජපානය තුළ න්‍යෂ්ටික ආයුධ සඳහා වන ඉල්ලීම් අලුත් දෙයක් නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස, හිටපු අගමැති ෂින්සෝ අබේ 2022 පෙබරවාරි මාසයේදී ප්‍රකාශ කළේ, ටෝකියෝව යුරෝපීය රටවල අඩිපාරේ යමින් ඇමරිකානු න්‍යෂ්ටික ආයුධ සඳහා සත්කාරකත්වය දැක්විය යුතු බවයි. “සාකච්ඡා කරමින් පැවතෙන බව ” යන භාෂාවෙන් ආවරණය කරන මෙම යෝජනාවල ප්‍රවේශම් සහගත ස්වභාවය, කම්කරු පන්තිය තුළ පවතින පුළුල් විරෝධයේ ප්‍රතිඵලයකි. අසාහි ෂිම්බුන් (Asahi Shimbun) පුවත්පත මගින් අප්‍රේල් මාසයේදී පවත්වන ලද සමීක්ෂණයකදී, 75% ක ජනතාවක් ජපානයේ න්‍යෂ්ටික-හරණ  ප්‍රතිපත්ති තුනෙහි කිසිදු වෙනසක් කිරීමට විරුද්ධ වූහ. මැයි මාසයේදී ජපානයේ මිලිටරි ව්‍යාප්තිය හෙළා දකිමින් විශාල විරෝධතා පැවැත්විණි.

ලොව දෙවන විශාලතම ආර්ථිකය ලෙස චීනය විසින් අභිබවා යනු ලැබීමෙන් පසුව, ජපානය මිලිටරි බලය ඇතුළු සියලු මාර්ගවලින් සිය පසුබැසීම ආපසු හැරවීමට උත්සාහ කරයි. මෙයට පාලක පන්තියේ ව්‍යාජ “සාමකාමීත්වයට” (pacifism) ඇලී සිටීම අතහැර දැමීම පමණක් නොව, සමස්තයක් ලෙස කම්කරු පන්තියේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සහ අවශ්‍යතාවයන් නොතකා කටයුතු කිරීම ද අවශ්‍ය වේ.

[අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි.]

ජපානයේ ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා න්‍යෂ්ටික ආයුධ පිළිබඳ “තහංචිය” අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියි Read More »

Sangeethsan

LTTE තහනම අප සැමටම එරෙහි ආයුධයකි: සංගීත්සන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රාජ්‍ය මර්දනයේ සැබෑ තර්කනය

සංජය ජයසේකර, ශ්‍රී ලංකා සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (සසප) විප්ලවවාදී වාම කණ්ඩායම වන, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (SLLA) සාමාජික. සසප යනු, ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) ප්‍රකාශයට පත් කරන හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ (ICFI) ශ්‍රී ලංකා ශාඛාවයි.

මෙම ලිපිය 2026 ජුනි 11 දින theSocialist.lk වෙබ් අඩවියේ “The LTTE Ban is a Weapon against All of Us: The Arrest of Sangeethsan and the Real Logic of State Repression යන සිරසින් ඉංග්‍රීසි බසින් පළ කෙරුණි. 

Sangeethsan
සංගීත්සන් (සංගීත්සන් ෆේස්බුක් පිටුව)

කිලිනොච්චියට සාමාන්‍ය දිනයක් විය යුතුව තිබූ දිනක (ජූනි 2 වනදා), චාවකච්චේරි පොලිසිය හරහා ක්‍රියාත්මක වූ යාපනය දිස්ත්‍රික් අපරාධ විමර්ශන කාර්යාංශය විසින් 24 හැවිරිදි සංගීතඥයෙකු අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. ඔහුගේ නම ගනේෂ් කුමාර් සංකීතන් (සංගීත්සන්) වන අතර, ඔහු “හිප් හොප් සංගී” (HipHop Sangee – යූටියුබ් නාලිකාවේ නම) යන වේදිකා නාමයෙන් ප්‍රසිද්ධය. රජයට අනුව ඔහු කල අපරාධය වන්නේ, බෙදුම්වාදී දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (LTTE) සංවිධානය වක්‍රව උත්කර්ෂයට නංවන බවට පොලිසිය චෝදනා කරන ගීත අන්තර්ජාලයට උඩුගත කිරීමයි. ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනතේ (PTA) 3(h) වගන්තිය යටතේ ඔහුව සති දෙකකට රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර ඇති බව ඔහුගේ නීතිඥ කේ. සයන්තන් අපට තහවුරු කළේය.

සමාජීය විවේචන සහ සංස්කෘතික කථාන්දර එකිනෙක මුසු කරමින් නිර්මාණය කරන ලද ගීත හේතුවෙන්, රැප් ගායකයෙක් වන සංගීත්සන් දේශීය දෙමළ හිප්-හොප් ප්‍රජාව අතර පුළුල් පිළිගැනීමක් ලබා ඇත. ඔහුගේ නිර්මාණ බොහොමයක් ඔහුගේ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් ඔස්සේ ලබාගත හැකිය. අප මේ පිළිබඳව තවදුරටත් ගැඹුරින් සොයා බැලීමට පෙර, එම ගීතවලින් එකක අන්තර්ගතය කුමක්දැයි සලකා බලමු. එය හුදු අපැහැදිලි සංස්කෘතික ප්‍රකාශනයක් හෝ නොපැහැදිලි කලාත්මක උපමාවක් නොවේ. එහි වේලුපිල්ලේ ප්‍රභාකරන් හැඳින්වීම සඳහා ඊළාම් දෙමළ දේශපාලන සංස්කෘතිය තුළ භාවිතා වන ‘අන්නන්’ (වැඩිමහල් සහෝදරයා) යන පදය යොදා ගනී. ජයග්‍රාහී ලෙස පැමිණෙන කොටි ධජය පිළිබඳව එහි සඳහන් වේ. එමෙන්ම, මියගිය LTTE සාමාජිකයන් වන ‘මාවීරන්’ (මහා වීරයන්) ඔවුන්ගේ නම්වලින් සහ ඔවුන්ගේ කැපකිරීම්වල ප්‍රතිරූපයන් මඟින් එහිදී ගෞරවයට පාත්‍ර වේ. නැවත පැමිණ දේශය ගොඩනඟන ලෙස එය ඔවුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියි. තවද, LTTE සංවිධානයේ මියගිය අය වෙනුවෙන් වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන “මාවීරර් නාල්” සැමරුම් මාසය වන “කාර්තිකෙයි” (නොවැම්බර්) මාසය එහි හැඟීම්බර සහ සංකේතාත්මක පසුබිම ලෙස භාවිත කර ඇත: එහිදී මියගිය අය වෙනුවෙන් මල් රැගෙන එන අතර, ඔවුන් වෙනුවෙන් හඬා වැලපෙන පවුල්වල සාමාජිකයෝ ඔවුන්ට ආමන්ත්‍රණය කරති; අවසානයේදී දේශය ගොඩනැඟීම සඳහා මියගිය අයට නැවත කැඳවීමක් කරනු ලබයි.

මේවා, යුද්ධයෙන් පීඩා විඳි දිස්ත්‍රික්කයක උපත ලබා, ශෝකය මැද හැදී වැඩුණු තරුණයෙකුගේ පද රචනයන් වේ. 2009 මැයි මාසයේ සිට තම ප්‍රජාවට ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීමට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නොවන අයුරින් තහනම් කර ඇති දේ, කලාව තුළින් ඉදිරිපත් කිරීමට ඔහු සංගීතය උපයෝගී කරගෙන ඇත.

අප මෙම කරුණු ප්‍රකාශ කරන්නේ සංගීත්සන්ව දිගින් දිගටම සිරකූඩුවක රඳවා තබා ගැනීමට අවශ්‍ය අයට අනුබල දීමට නොවේ. අප මේවා ප්‍රකාශ කරන්නේ, ශ්‍රී ලංකා රජය සහ සමාජ මාධ්‍ය ජාලාවල සිටින එහි අන්තවාදී ආධාරකරුවන් විනාශ කිරීමට එකලෙස උත්සාහ කරන එක්තරා මූලධර්මයක් වෙනුවෙන් මෙම ලිපිය පෙනී සිටින බැවිනි. එනම්, අවංක දේශපාලනයක් ආරම්භ විය යුත්තේ තමන්ට වාසිදායක දේ පමණක් තෝරාගෙන ඉතිරිය මඟ හැරීමෙන් නොව, සත්‍යය පදනම් කර ගනිමිනි. අප ඉදිරියේ ඇති ගැටලුව වන්නේ සංගීත්සන්ගේ පද රචනා මඟින් අප අනුමත කරන දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් ප්‍රකාශ කෙරේද යන්න නොවේ. ඒවායින් එවැන්නක් ප්‍රකාශ නොවන අතර, ඊට හේතුව ඉදිරි ඡේදවලදී අප නිහතමානීව හා පැහැදිලිව විස්තර කරන්නෙමු. අප ඉදිරියේ ඇති ප්‍රශ්නය මීට වඩා වෙනස් මෙන්ම මූලික එකකි: එනම් තරුණයෙකු තම ගීතවල අඩංගු දේශපාලන කරුණු හේතුවෙන් සිරගත කිරීමට කිසියම් හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයකට අයිතියක් තිබේද? යන්නයි.

එයට ඇති පිළිතුර නැත යන්නයි. නිසැකවම, නැත යන්නයි. 

වැරදි, නොමඟ ගිය හෝ අන් අයගේ දැඩි විරෝධයට ලක්වන දේශපාලන මතවාදයන් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස ද ඇතුළුව දේශපාලනික අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස  යනු කම්කරු පන්තිය විසින් උපරිම අවධානයෙන් යුතුව ආරක්ෂා කරන අයිතිවාසිකමකි. ඒ සඳහා පවතින්නේ එකම එක් මූලධර්මාත්මක සහ කිසිසේත් එකඟ විය නොහැකි ව්‍යතිරේකයකි: එනම් ෆැසිස්ට්වාදී කතා සහ ෆැසිස්ට්වාදී සංවිධානයයි. එය හැර, අප අන් සියලුම, අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම් ආරක්ෂා කරන්නේ සියලුම දේශපාලන අදහස් එකලෙස නිවැරදි බැවින් නොවේ. දෙමළ ජනතාවගේ ශෝකය නිහඬ කිරීම සඳහා අද දින නිර්මාණය කර ඇති මර්දනකාරී නීතිමය යාන්ත්‍රණය, හෙට දින වැඩවර්ජනය කරන කම්කරුවන්ට, විරෝධතා පවත්වන සිසුන්ට සහ ධනේශ්වර රාජ්‍යයේ බලයට අභියෝග කරන වෙනත් ඕනෑම අයෙකුට එරෙහිව හරවනු ලබන්නේ, එම යාන්ත්‍රණයම වන බැවිනි. මෙය හුදු න්‍යායාත්මක අනතුරු ඇඟවීමක් නොවේ. මෙය ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA), අනෙකුත් ආරක්ෂක නීති සහ අත්‍යවශ්‍ය සේවා නීති පිළිබඳ ලේඛනගත ඉතිහාසයයි. මෙම නීති සිංහල ග්‍රාමීය තරුණයන්ට, සිසුන්ට, මුස්ලිම් තරුණයන්ට, දෙමළ මාධ්‍යවේදීන්ට, වතු කම්කරුවන්ට, විදුලිබල කම්කරුවන්ට සහ වරාය කම්කරුවන්ට එරෙහිව එකලෙස සහ වෙනසකින් තොරව සාහසික ලෙස භාවිත කර ඇත. 

මෙම ලිපිය මූලික වශයෙන්ම ලියැවෙන්නේ, අප මෙහි සාකච්ඡා කරන කරුණු තම දෛනික අත්දැකීම බවට පත්ව ඇති ජනතාව උදෙසා නොවේ. මෙය ලියැවෙන්නේ සිංහල තරුණ තරුණියන්, කොළඹ, මහනුවර සහ ගාල්ලේ මධ්‍යම පන්තික පවුල් මෙන්ම වතුවල සහ කර්මාන්තශාලාවල සේවය කරන කම්කරුවන් වෙනුවෙනි. ඔවුන්ට තම ජීවිත කාලය පුරාම අසන්නට ලැබුණේ 2009 මැයි මාසයේදී දෙමළ ප්‍රශ්නය විසඳා අවසන් වූ බවත්, “ත්‍රස්තවාදය” පරාජය කළ බවත්, දෙමළ දේශපාලන ප්‍රකාශනයන් කෙරෙහි දක්වන ඕනෑම අනුකම්පාවක් රටට එරෙහි කුමන්ත්‍රණයක් බවත්ය. මෙය ලියැවෙන්නේ, සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංගීත්සන්ගේ පද රචනා සංසරණය වනු දැකීමෙන්, එහි ඇත්තේ කොටි කොඩිය, ප්‍රභාකරන්, දෙමළ ඊළම ආදිය ‍යන්නත්, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) තියෙන්නේ හරියටම මෙන්න මේ වගේ දේවල්වලට තමයි යනුවෙනුත් ස්වයංක්‍රීය ප්‍රතිචාරය දැක්වීමට හුරු කරන ලද වූ පිරිස් වෙනුවෙනි. 

මෙය ලියැවෙන්නේ මෙසේ ප්‍රශ්න කිරීමටය: එම ස්වයංක්‍රීය ප්‍රතිචාරය ඇති කර ගැනීමට ඔබට කියා දුන්නේ කවුද? එයින් වාසි ලබන්නේ කවුද? එමෙන්ම, සිංහල පුද්ගලයෙකු ලෙස නොව, කම්කරුවෙකු ලෙස, තරුණයෙකු ලෙස, සහ දෙමළ තරුණයන් හා කලාකරුවන්ගෙන් රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාර පුරවන එම රාජ්‍යය විසින්ම තමන්ගේ ජීවන තත්ත්වය විනාශ කරනු ලැබ පවතින අයෙකු ලෙස, ඒ වෙනුවෙන් ඔබට ගෙවීමට සිදුව ඇති වන්දිය කුමක්ද?

LTTE තහනමේ එල්ලය ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව සටන් කිරීම නොව, එය නිර්මාණය කිරීමය

හමුදාවේ අවසාන ප්‍රහාරයෙන් සිවිල් යුද්ධය අවසන් වීමට මාස කිහිපයකට පෙර, එනම් 2009 ජනවාරි මාසයේදී මහින්ද රාජපක්ෂ රජය විසින් ගැසට් පත්‍රයක් මඟින් LTTE ය තහනම් කළ දා සිට මේ දක්වා එම නිල තහනම අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. 2011 වසරේ නිකුත් වූ අවසාන ගැසට් පත්‍රය මඟින් මෙම තහනම තවදුරටත් ශක්තිමත් කළ අතර “ඊට අදාළ ක්‍රියාකාරකම්” ද ඇතුළත් වන පරිදි එය දීර්ඝ කරන ලදී. එතැන් සිට සිරිසේන, වික්‍රමසිංහ, ගෝඨාභය සහ දැන් පවතින දිසානායකගේ JVP/NPP රජය ඇතුළුව බලයට පත් සෑම රජයක්ම, මෙම නීතිමය රාමුව කිසිදු වෙනසකින් තොරව එලෙසම පවත්වාගෙන ගොස් ඇත.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (සසප/SEP) 2009 දී පැනවූ මුල් තහනමට විරුද්ධ වූ අවස්ථාවේදී, එම තහනම සැබවින්ම පැනවූයේ කුමකටද යන්න ඉතා නිවැරදිව පැහැදිලි කළේය. එකල නිකුත් කරන ලද ප්‍රකාශයේ සඳහන් වූයේ මෙම තහනමෙන් “LTTE සංවිධානයට සෘජු බලපෑමක් නොමැති බවයි, මන්ද ආණ්ඩුව ඒ වන විටත් එම දෙමළ බෙදුම්වාදී සංවිධානයට එරෙහිව යුද්ධය දියත් කර තිබූ බැවිනි.” LTTE සංවිධානය සමඟ “සම්බන්ධ හෝ එය නියෝජනය කරන” සංවිධාන තහනම් කිරීමට මෙම නියෝගය මඟින් ලැබෙන පුළුල් බලතල, “පාර්ලිමේන්තු දේශපාලන පක්ෂයක් වන දෙමළ ජාතික සන්ධානයට (TNA) එරෙහිව වහාම භාවිත කළ හැකි බවට” ද එමඟින් අනතුරු අඟවන ලදී. එමෙන්ම, “මෙවැනි පුළුල් අර්ථකථනයන්, රජයේ විරුද්ධවාදීන් ලෙස සැලකෙන දේශපාලන පක්ෂ, වෘත්තීය සමිති හෝ ශිෂ්‍ය සංවිධාන ඇතුළු ඕනෑම සංවිධානයකට එරෙහිව වුවද භාවිත කළ හැකි බව” සසප පූර්ණ නිරවද්‍යතාවයකින් යුතුව අනාවැකි පළ කළේය.[1]

වසර දාහතකට පසු, එම අනතුරු ඇඟවීම් එකින් එක සැබෑ වී ඇති බව විවිධ සිදුවීම් මඟින් තහවුරු වී ඇත. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) භාවිත කරමින් දෙමළ රැඳවියන් නඩු විභාගයකින් තොරව වසර ගණනාවක් තිස්සේ සිරගත කර තැබීමටත්, අයිසිස් (ISIS) සංවිධානය සහ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය හෙළා දකිමින් කවි ලිවීම හේතුවෙන් අහ්නාෆ් ජසීම් නම් තරුණ මුස්ලිම් කවියෙකුට වධ හිංසා පැමිණවීමටත්, දෙමළ මාධ්‍යවේදීන්ට හිරිහැර කිරීමටත් කටයුතු කර ඇත. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කරන බවට වූ පොරොන්දුව මත බලයට පත් වූ JVP/NPP රජය, ගාසා වර්ග සංහාරයට සිය විරෝධය පළ කළ මුස්ලිම් තරුණයන්ට එරෙහිව මේ වන විටත් මෙම පනත භාවිත කර තිබේ. 2025 අගෝස්තු මාසයේදී, උතුරු පළාතේ සමූහ මිනීවළවල් පිළිබඳව වාර්තා කළ දෙමළ මාධ්‍යවේදියෙකුගෙන් ත්‍රස්ත විමර්ශන කොට්ඨාසය (TID) ප්‍රශ්න කරන ලදී. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත වෙනුවට හඳුන්වා දීමට කෙටුම්පත් කරමින් පවතින නව ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත (PSTA) මඟින් එහි මූලික ලක්ෂණ එලෙසම රඳවාගෙන ඇති අතර, “මහජනතාව බිය ගැන්වීම” හෝ “යම් ක්‍රියාවක් කිරීමට හෝ එයින් වැළකී සිටීමට රජයට බල කිරීම” ඇතුළත් වන පරිදි “ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක්” ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකි පරාසය තවදුරටත් පුළුල් කර ඇත. මෙම නීතිමය භාෂාව වෘත්තීය සමිති වැඩවර්ජන, මහජන විරෝධතා සහ ඕනෑම ආකාරයක සංවිධානාත්මක ප්‍රතිරෝධයක් අපරාධයක් බවට පත් කිරීම සඳහා භාවිත කළ හැකිය.

භාවිත කරන මෙවලම වෙනස් වේ. නමුත් එහි අරමුණ එලෙසම පවතී: එනම් ඕනෑම අවස්ථාවක, ඕනෑම අයෙකුට එරෙහිව එල්ල කළ හැකි, අවශ්‍ය ආකාරයකින් නිර්වචනය කර යොදා ගත හැකි නීතිමය ආයුධයක් ධනේශ්වර රාජ්‍යයේ අතට පත් කිරීමයි.

මතකය අපරාධකරණය කිරිම අහම්බයක් නොවේ

කිලිනොච්චියේ වෙසෙන 24 හැවිරිදි රැප් ගායකයෙකු දෙමළ ඊළාම් පිළිබඳව ගීත ගැයීම හේතුවෙන් රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගතව සිටින්නේ මන්දැයි වටහා ගැනීමට නම්, කිලිනොච්චිය යනු කෙබඳු ප්‍රදේශයක්ද යන්න සහ කිසිවිටෙකත් නමකින් හෝ හැඳින්විය නොහැකි බවට රජය බලකර සිටින්නේ කෙබඳු තුවාලයක් පිළිබඳවද යන්න ඔබ තේරුම් ගත යුතුය.

කිලිනොච්චිය යනු LTTE පාලන ප්‍රදේශයේ පරිපාලන අගනුවර විය. එය යුද්ධයේ අවසාන වසරවලදී, වඩාත්ම දරුණු සටන් සහ සිවිල් වැසියන් අවතැන් වීම් සිදු වූ ප්‍රදේශයක් ද විය. එක්සත් ජාතීන්ගේ ඇස්තමේන්තුවලට අනුව, දසදහස් සංඛ්‍යාත දෙමළ සිවිල් වැසියන් පිරිසක් මියගිය එම ගැටුමේ අවසාන අදියරයන් ක්‍රියාත්මක වූයේ ඒ අවට පිහිටි වන්නි කලාපය තුළය. එම මහා විපතින් දිවි ගලවා ගත්, එනම් තම පියවරුන්, මව්වරුන්, ස්වාමිපුරුෂයන් සහ දරුවන් අහිමි වූ, රඳවා තැබීමේ කඳවුරුවල මාස ගණනාවක් ගත කිරීමට සිදු වූ සහ සුන්බුන් අතරින් සිය ජීවිත නැවත ගොඩනඟා ගත් පවුල්, අද ජීවත් වන්නේ එම අත්දැකීම් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීම පවා අපරාධමය ක්‍රියාවක් ලෙස සැලකිය හැකි සමාජයකය.

සංගීත්සන් යනු ත්‍රස්තවාදියෙකු නොවේ. ඔහු එම මහා විපතින් පසු බිහි වූ වටපිටාවක හැදී වැඩුණු, කලාකරුවන් (සංගීතඥයන්) සාමාන්‍යයෙන් තමන්ට දැනෙන දේ ප්‍රකාශ කරන එකම ක්‍රමය වන සංගීතය ඔස්සේ එම අත්දැකීම් විග්‍රහ කිරීමට උත්සාහ කළ තරුණයෙකි. දේශපාලනිකව මෙන්ම සදාචාරාත්මකව මෙහි ඇති සැබෑ අවදානම තේරුම් ගැනීමට නම්, ඔහු සැබවින්ම ගායනා කළේ කුමක්දැයි අප කියවා බැලිය යුතුය. ඉන්පසුව අප ඇසිය යුත්තේ අප එහි සෑම වචනයක් සමඟම එකඟ වන්නේද යන්න නොව, ඒවා ගැයීම හේතුවෙන් තරුණයෙකු රිමාන්ඩ් සිරකූඩුවක සිරකර තැබීම කිසියම් හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයකට සාධාරණීකරණය කළ හැකිද යන්නයි.

මෙය ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ (PTA) තර්කනයට අහඹු ලෙස එකතු වූවක් නොවේ. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ සැබෑ තර්කනය එයම වේ.  LTTE සංවිධානයට නැවත හමුදාමය වශයෙන් හිස එසවීමට ව්‍යුහාත්මකව කිසිසේත්ම හැකියාවක් නොමැති බවත්, එවැනි තර්ජනයක් ප්‍රායෝගිකව නොපවතින බවත් රජය ඉතා හොඳින් දනී. LTTE සංවිධානයට අයත් ශක්තිමත් ආයතනික ව්‍යුහයක්, හමුදාමය අණදෙන මූලස්ථානයක් හෝ ක්‍රියාකාරී සන්නද්ධ බලකායක් පවතින බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැත. මෙම තහනම දිගින් දිගටම පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ LTTE සංවිධානයෙන් තර්ජනයක් පවතින නිසා නොවේ; මෙම තහනම පිටුපස ඇති නීතිමය යාන්ත්‍රණය වෙනත් නිශ්චිත අරමුණක් සඳහා අතිශයින්ම ප්‍රයෝජනවත් වන බැවිනි. එනම්: දේශපාලන අතෘප්තිය සාපරාධී ක්‍රියාවක් බවට පත් කිරීමටත්, ස්මරණය කිරීම සාක්ෂි බවට පරිවර්තනය කිරීමටත්, සිරගත කිරීමේ බිය උපදවමින් දෙමළ ජනතාව ස්ථිර දේශපාලන නිහඬතාවයකට ඇද දැමීමටත් ය.

රාජ්‍යතාන්ත්‍රික අරමුණු වෙනුවෙන් දෙමළ ඩයස්පෝරා කණ්ඩායම් කිහිපයක තහනම ඉවත් කිරීමට වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුව කටයුතු කළ අතිවිශේෂ ගැසට් නිවේදනය මගින්ම, මෙම තහනම් රාමුව තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාමට පියවර ගත් අවස්ථාවේදී, එනම් 2022 අගෝස්තු මාසයේදී, සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (SEP) මෙසේ නිරීක්ෂණය කළේය: “දෙමළ සහ මුස්ලිම් කණ්ඩායම් දිගින් දිගටම තහනම් කර තැබීම, රටේ පීඩිත සුළුතරයන්ට එරෙහිව සිංහල ස්වෝත්තමවාදය සහ වෙනස්කොට සැලකීම් අවුලුවාලීම සඳහා එකින් එක බලයට පත් වූ රජයන් විසින් ගනු ලබන අඛණ්ඩ උත්සාහයන් හි කොටසකි. කම්කරුවන්ගේ සහ දුප්පත් ජනතාවගේ දැවැන්ත මහජන විරෝධයට මුහුණ දී සිටින, අර්බුදයෙන් පීඩිත වික්‍රමසිංහ පාලන තන්ත්‍රය, වාර්ගික ආතතීන් ජීවමානව තබා ගැනීමටත් මර්දනකාරී පියවරයන් තීව්‍ර කිරීමටත් දැඩි ලෙස අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටී.” [2]

නිදහසින් පසු යුගයේ බලයට පත් වූ සෑම රජයක් තුළම මෙම රටාව එකසේ දක්නට ලැබේ. එජාප (UNP), ශ්‍රීලනිප (SLFP), පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ (PA), එජනිස (UPFA), ශ්‍රීලපොපෙ (SLPP), ජවිපෙ/ජාජබ (JVP/NPP) ලෙස නාමයන් වෙනස් වුවද, ප්‍රතිපත්තිය වෙනස් නොවේ. මෙය අහම්බයක් නොවේ. ලංකාව තුළ වාර්ගිකවාදය (communalism) විසින් සැමවිටම ඉටුකර ඇති කාර්යභාරය මෙයයි. නිදහසින් පසු 60 වසරක ඉතිහාසය පිළිබඳ තම විශ්ලේෂණයේදී සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය සඳහන් කළ පරිදි, “නිදහසින් පසු ගතවූ දශක හයක කාලය සාමාන්‍ය වැඩකරන ජනතාවට උරුම කර දී ඇත්තේ වාර්ගික ගැටුම්, දිනෙන් දින උග්‍ර වන සමාජ පීඩනය සහ වර්ධනය වන ප්‍රජාතන්ත්‍ර-විරෝධී පාලන ක්‍රමවේදයන් පමණි.” එම ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිලාභීන් කිසිවිටෙකත් සාමාන්‍ය සිංහල වැඩකරන ජනතාව නොවීය. එහි ප්‍රතිලාභ ලැබුවේ බෙදුණු රටක් පාලනය කිරීම සඳහාත්, තමන්ගේ ජනවාර්ගිකත්වය කුමක් වුවත් සමස්ත වැඩකරන ජනතාවම පීඩාවට පත් කරමින් ප්‍රාග්ධනයට (ධනපති පන්තියට) සේවය කරන ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති පටවනු ලැබීම සඳහාත් මෙම ජාතික බෙදීම භාවිත කළ පාලක පන්තියයි.[3]

පදවැල කියවන්න — ඉන්පසු නිවැරදි ප්‍රශ්නය විමසන්න

අප ඉහත සඳහන් කළ ගීතයෙන් සංගීත්සන් ගායනා කළ දේ පිළිබඳව අපි අවංක වෙමු. ඔහුගේ පදවැල් අපැහැදිලි සංස්කෘතික නොස්ටැල්ජියාවක් (අතීතකාමයක්) නොවේ. ගීය “අන්නන්” (அண்ணன்), එනම් වැඩිමහල් සහෝදරයා යන වචනය උපයෝගී කරගනියි. ඊළාම් දෙමළ දේශපාලන සංස්කෘතිය තුළ මෙම යෙදුමෙන් සෘජුවම අදහස් කෙරෙන්නේ වේලුපිල්ලේ ප්‍රභාකරන්වය. ජයග්‍රාහී ලෙස පැමිණෙන කොටි ධජයක් ගැන එය කතා කරයි. LTTE සංවිධානයේ මියගිය සාමාජිකයන් වෙනුවෙන් පමණක් වෙන් වූ විශේෂිත ගෞරව නාමය වන “මාවීරන්” (மாவீரன்), එනම් ශ්‍රේෂ්ඨ වීරයා යන යෙදුම එය භාවිතා කරයි. ගීය’කාර්තිකෙයි’ (கார்த்திகை/නොවැම්බර්) මාසය සිහිපත් කරන අතර, එය LTTE සංවිධානයේ මියගිය අය වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන වාර්ෂික සැමරුම වන “මාවීරර් නාල්” (වීරදින සැමරුම) යෙදෙන මාසයයි. එම වීරයන්ට “නැවත පැමිණ” “දේශය ගොඩනඟන ලෙස” ගීයෙන් ඉල්ලා සිටියි. “සල්ෆර් සුවඳැති ශරීර සුළඟ සමඟ මුසු වූ” රණශූරයන් ගැන පද වැල් කතා කරයි. මෙහිදී යුද පිටියේ වෙඩි බෙහෙත් සුවඳ නිරූපණය කර ඇත්තේ පරිත්‍යාගයේ සුවඳ ලෙසය. මෙය පැහැදිලිවම LTTE සංවිධානයේ මියගිය සටන්කාමීන් සහ ඔවුන්ගේ නායකයා වෙනුවෙන් ශෝකය ප්‍රකාශ කිරීමක් මෙන්ම ඔවුන්ව ඇගයීමට ලක් කිරීමක් ද වන ගීතයකි. එහි පදවැලෙන් කොටසක් [පරිවර්තනය] මෙසේය:

අපගේ ලොකු අයියාගේ කොටි ධජය පැමිණෙමින් තිබේ, ඉඩ සලසා මාවත හෙළි පෙහෙළි කරන්න!

දෙමළ ඊළාම් දේශය මහත් ජයග්‍රාහී උදම් අනමින් නර්තනයේ යෙදෙයි, ඔහුගේ නාමය සෑම දෙසින්ම දෝංකාර දෙයි!

මව්බිම  සුරැකීම වෙනුවෙන් මියගිය ශ්‍රේෂ්ඨ වීරවරුනි, කාලය කිසිදා ඔබව අමතක නොකරනු ඇත!

ඔබගේ වීරත්වය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට සහ දේශය ගොඩනැඟීම සඳහා, කරුණාකර නැවත එන්න, නැවත එන්න, නැවත වරක් පැමිණෙන්න! [වඩාත්ම ආසන්න සිංහල පරිවර්තනය] 

ගීතයෙන් ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි මෙම අදහස්, කිසිදු අත්අඩංගුවට ගැනීමක් සාධාරණීකරණය නොකරයි. ඕනෑම බරපතල දේශපාලන විශ්ලේෂණයක් යථාර්ථයෙන් ආරම්භ විය යුතු බැවින්, අපි මෙහි අන්තර්ගතය වටහා ගනිමු. නමුත් මෙම ගීතය ලිවීම සහ ගායනා කිරීම වෙනුවෙන් කිලිනොච්චියේ පදිංචි 24 හැවිරිදි තරුණයා බන්ධනාගාරගත නොකළ යුතු බව අපි නිසැකවම ප්‍රකාශ කර සිටිමු.

සංගීත්සන්ගේ ගීතය ෆැසිස්ට්වාදී ප්‍රකාශනයක් නොවේ. කම්කරු පන්තිය ෆැසිස්ට්වාදී ප්‍රකාශන වෙනුවෙන් පෙනී නොසිටින අතර, ඔවුන් ඉල්ලා සිටින්නේ ෆැසිස්ට් කණ්ඩායම්වලට සහ ඔවුන්ගේ මූල්‍ය අනුග්‍රාහකයන්ට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගන්නා ලෙසයි. මෙම වෙනස අත්තනෝමතික එකක් නොවේ. එය ෆැසිස්ට්වාදයේ ස්වභාවය තුළම මුල් බැස ඇත: වෙනත් ඕනෑම දේශපාලන ප්‍රවණතාවක් කෙතරම් වැරදි වුවද, ඒවායින් වෙනස්ව, ෆැසිස්ට්වාදය උත්සාහ කරන්නේ දේශපාලන තර්ක ජය ගැනීමට නොව, දේශපාලන තර්කනයකට පැවතිය හැකි වටපිටාවම සහමුලින්ම විනාශ කිරීමටයි. සංගීත්සන්ගේ ගීතය යනු සංගීතය ඇසුරින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද, දැඩි ශෝකයට හා පීඩාවට පත් ජනතාවකගේ සැබෑ ප්‍රකාශනයයි. නමුත්, ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත පශ්චාත් නිදහස් ඉතිහාසය තුළ කිසිදු සුවිශේෂී ව්‍යතිරේකයකින් තොරව,  දෙමළ ජනතාවගේ ශෝකය සහ කම්කරු පන්තියේ ප්‍රතිරෝධය නිශ්ශබ්ද කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති මෙම නීතිමය යාන්ත්‍රණය, පාලක පන්තිය විසින් පන්ති අරගලය තීව්‍ර වන අවස්ථාවන්හිදී, හදා වඩා, අරමුදල් සපයා සහ රැකවරණය සපයනු ලබන සිංහල ස්වෝත්තමවාදී සහ වාර්ගිකවාදී කණ්ඩායම්වලට එරෙහිව කිසිවිටෙකත් ක්‍රියාත්මක වූයේ නැත. බොදු බල සේනාවේ මුස්ලිම් විරෝධී ප්‍රචණ්ඩත්වයන් හෝ සිහල උරුමයේ වාර්ගික උසිගැන්වීම් ආදී මෙයින් කිසිවකට ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ (PTA) දරුණු කඩාපැනීම එල්ල වූයේ නැත. රාජ්‍යය සිය ත්‍රස්ත විරෝධී යාන්ත්‍රණය වාර්ගිකවාදී බලවේග දෙසට යොමු කරන්නේ නැත. එය යොමු කරන්නේ පන්ති අරගලයේ බලවේග දෙසටය. එම අසමතුළිතභාවය එම යාන්ත්‍රණයට ආනුශංගික එකක් නොවේ. එහි සම්පූර්ණ අරමුණම එයයි.

දෙමළ තරුණ පරපුරට සිතට එකඟව උදව් වීමට සහ කුමක් සිදුවෙමින් පවතී දැයි වටහාගත යුතු සිංහල කම්කරුවන් සමඟ අවංකවම කතා කිරීමට නම්, රාජ්‍ය මර්දනය මඟින් කිසිවෙකු විසින් ඇසීම වලක්වා ඇති වඩාත් දුෂ්කර ප්‍රශ්නය අප ඇසිය යුතුය: කිලිනොච්චිය, යාපනය සහ මුලතිව් ප්‍රදේශවල දෙමළ තරුණ පරපුර ප්‍රභාකරන්ට අවංකවම ආදරය කරන්නේය සහ LTTE සංවිධානයේ මියගිය අය වෙනුවෙන් අවංකවම ශෝක වන්නේය යන්නෙහි සැබෑ අර්ථය කුමක්ද? 

එයින් අදහස් වන්නේ සැබෑ වූත් වේදනාකාරී වූත් යමක් ය. කලින් සඳහන් කළ පරිදි, මෙම තරුණ තරුණයන් හැදී වැඩුණේ ලේවැකි යුද්ධයක නටබුන් අතර ය. ඔවුන් හැදී වැඩුණේ අඛණ්ඩ හමුදා අත්පත් කරගැනීමකට යටත් වූ ප්‍රදේශයක ය; එහි තවමත් හමුදා භටයන් විසින් දෙමළ ඉඩම් පාලනය කරනු ලබන අතර, නිරන්තර විමර්ශනය සහ නිරීක්ෂණය එදිනෙදා ජීවිතයේ යථාර්ථයක් වී තිබේ. තවද, ඔවුන්ගේ වැඩිහිටියන් අතුරුදහන් කරනු ලැබුණු අතර, සමූහ මිනීවලවල් තවදුරටත් සොයාගනු ලැබෙමින් පවතී. 2022 ආර්ථික කඩාවැටීමට පවා පෙර මූලතිව් දිස්ත්‍රික්කයේ දරිද්‍රතා මට්ටම සියයට 40 දක්වා ළඟා වූ දිස්ත්‍රික්කවල ඔවුහු හැදී වැඩුණහ. මෙම යථාර්ථය හමුවේ, ප්‍රභාකරන් යනු ඔවුන්ට දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් නොවේ. ඔහු ඔවුන්ට යම් දිනෙක යමෙකු කෙළින් නැගී සිට පෙරළා සටන් වැදුනේය යන අදහසේ සංකේතයකි.

එම ශෝකය සැබෑ එකකි. එම කෝපය සාධාරණ ය. අභිමානය (dignity) උදෙසා වන එම අපේක්ෂාව හුදෙක් මානුෂීය ගුණාංගයක් පමණක් නොව, එය දේශපාලනික වශයෙන් ද අත්‍යවශ්‍ය වන්නකි. එමෙන්ම, සංගීත්සන්ගේ ගීතය වැනි නිර්මාණ තුළට දෙමළ තරුණ පරපුර වක්කරන උද්‍රෝගී අපේක්ෂාවේ හැඟීම, තමන්ට විශ්වාසය තැබිය හැකි යමක් සොයා දැඩි ලෙස වෙහෙසෙන පරපුරකට අවශ්‍ය මූලික අමුද්‍රව්‍ය සපයයි.

එබැවින්, අපගේ විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරය මතු කරන ප්‍රශ්නය වන්නේ, “අපි මෙම දැඩි උද්‍රෝගය (passion) මර්දනය කරන්නේ කෙසේද?” යන්න නොවේ. අපගේ ප්‍රශ්නය වන්නේ, “මෙම දැඩි උද්‍රෝගය  සමාජවාදී දේශපාලනය දෙසට ගලා එනු වෙනුවට දෙමළ ජාතිකවාදය දෙසට ගලා යන්නේ ඇයි?” යන්නයි. එම ප්‍රශ්නයට ලැබෙන පිළිතුර, අපව සෘජුවම නැවත කොළඹ පාලක පන්තිය වෙත සහ සිංහල කම්කරු පන්තියේ සුවිශේෂී වගකීම මෙන්ම, දෙමළ කම්කරුවන් සහ දුප්පත් ජනතාව සමඟ සැබෑ සහෝදරත්වයකින් කටයුතු කිරීමට ඔවුන් සතුවන විභවය වෙත යොමු කරයි. සංගීත්සන්ගේ ගීතය අපරාධයක් ලෙස සලකන මෙම රාජ්‍යය, හුදෙක් දෙමළ තරුණ පරපුර පීඩාවට පත් කරනවා පමණක් නොවේ. ඔවුන්ගේ එම දැඩි උද්‍රෝගය කිසිවිටෙකත් නිවැරදි දේශපාලන ඉලක්කයක් කරා ළඟා නොවන බව තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ද මෙම රාජ්‍යය ක්‍රියාකාරීව කටයුතු කරමින් සිටියි.

රවටනු ලබන්නේ කවුද, සහ ඒ ඇයි ?

මෙතැනදී අප මෙම ලිපියේ සිංහල පාඨකයන්ට — විශේෂයෙන්ම, සමාජ මාධ්‍ය තුළ සංගීත්සන්ගේ අත්අඩංගුවට ගැනීම ගැන සාකච්ඡා වූ විට, ‘ඔහු දෙමළ ඊළාම් ගැන ගීත ගායනා නොකළ යුතුව තිබුණා, ඒක LTTE මතවාදයේ සීමාවන්, LTTE ය නැගිටවීම හැර ඔහු කුමක් බලාපොරොත්තු වුණාද?’ වැනි ස්වාභාවික ප්‍රතිචාරයක් හැඟෙන්නට ඇති තරුණ තරුණයන්ට — සෘජුවම කතා කළ යුතුය.

එම ප්‍රතිචාරය ඔබගේම එකක් නොවේ. එය ඔබ තුළ කාවද්දන ලද එකකි.

දශක ගණනාවක් තිස්සේ, ශ්‍රී ලංකාවේ පාලක පන්තිය සහ ඔවුන්ගේ ආයතනික මාධ්‍ය විසින් සමාජය මිලිටරීකරණය කිරීමේ සහ දේශපාලනිකව හැඩගැස්වීමේ ක්‍රමවත් වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාවට නංවා ඇත. සිංහල දරුවන් හැදී වැඩුනේ ජාතික ඉතිහාසය පිළිබඳ එක්තරා කතාන්දරයක් සමඟිනි; එහිදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සඳහා වූ දෙමළ ජනතාවගේ අරගලය, එහි ආරම්භයේ සිටම විදේශීය කුමන්ත්‍රණයක් සහ ත්‍රස්තවාදී ව්‍යාපෘතියක් ලෙස නිරූපණය කර තිබුණි. 1956 ක්‍රමානුකූල භාෂාමය වෙනස්කම් කිරීම් වලට මගපෑදීම, 1958, 1977 සහ 1983 දෙමළ විරෝධී කලබල (pogroms), සහ රාජ්‍ය රැකියා මෙන්ම විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශයන්ගෙන් දෙමළ ජනතාව චේතනාන්විතව බැහැර කිරීම ආදී, දෙමළ ජාතික ව්‍යාපාරය බිහිවීමට හේතු වූ සාධාරණ දුක්ගැනවිලි, මහජන මතකයෙන් අතුගා දමන ලදී. ඒ වෙනුවට, භීතිය වැපිරීම මත පදනම් වූ ස්ථිර ආරක්ෂක කතිකාවක් ආදේශ කෙරුණි: “අපි තර්ජනයට ලක්ව සිටිමු, අපි අවධානයෙන් සිටිය යුතුයි, දෙමළ අනන්‍යතාවය කෙරෙහි දක්වන ඕනෑම අනුකම්පාවක් ත්‍රස්තවාදයට දක්වන අනුකම්පාවකි” යන්න එම මතයයි. යුද්ධය අත්‍යවශ්‍ය දෙයක් ලෙස සාධාරණීකරණය කර ඇති අතර, ජාතික බෙදීම් අභිබවා එකමුතු වන කම්කරු පන්තියේ ඕනෑම අරගලයකට එරෙහිව යෙදවීමට සූදානම් කර ඇති හමුදාව, “රණවිරුවන්” ලෙස උත්කර්ෂයට නංවා ඇත.

මෙම වාර්ගිකවාදී ව්‍යාපෘතිය කිසිවිටෙකත් සිංහල සංස්කෘතියේ හෝ බුද්ධාගමේ ස්වාභාවික වර්ධනයක් නොවීය. එය, කොන්සර්වේටිව් (ගතානුගතික) එක්සත් ජාතික පක්ෂය අභිබවා යාම සඳහා වූ මැතිවරණ උපායමාර්ගයක් ලෙස 1956 දී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය විසින් දියත් කරන ලද චේතනාන්විත දේශපාලන නිර්මාණයකි. ඉන්පසුව, පාලක පන්තියේ සෑම කල්ලියක් විසින්ම එය දිගින් දිගටම පවත්වාගෙන යනු ලැබුවේ, එයින් ඔවුන්ගේ වැදගත් පන්තිමය අවශ්‍යතාවයක් ඉටු වූ බැවිනි: එනම්, සිංහල සහ දෙමළ කම්කරු පන්තියට තම පොදු අවශ්‍යතා හඳුනා ගැනීමට සහ තමන් දෙපිරිසම සූරාකෑමට ලක් කරන පද්ධතියට එරෙහිව එක්සත් වීමට තිබූ ඉඩකඩ එමඟින් වළක්වාලීමයි.

එහි ප්‍රතිඵලය අද ටික්ටොක් (TikTok), ෆේස්බුක් (Facebook) සහ එක්ස් (X) සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ දැකගත හැකිය. දෙමළ කලාකරුවෙකු, මාධ්‍යවේදියෙකු හෝ සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකු තම ඉතිහාසයට අදාළ වචන, එනම් “දෙමළ ඊළාම්”, “නිජබිම”, “ජනසංහාරය”, “වගවීම”, “යුද අපරාධ”, “සමරුව” ආදිය භාවිත කරන සෑම අවස්ථාවකදීම, සිංහල සමාජ මාධ්‍ය අවකාශයේ ඇතැම් කොටස්වලින් ඊට එරෙහිව දැඩි විරෝධයක් සහ දෝෂාරෝපණයක් එල්ල වෙයි. මෙම සමාජ මාධ්‍ය හැසිරෙන්නන් තමන් රාජ්‍යයේ මෙවලම් ලෙස සලකන්නේ නැත. ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ද උතුරේ සහ නැඟෙනහිර දෙමළ කම්කරුවන් මුහුණ දෙන ආකාරයේම ආර්ථික විනාශයකින්, එනම් රැකියා විරහිතභාවය, උද්ධමනය, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) දැඩි කප්පාදු පියවර සහ කඩාවැටෙන පොදු සේවාවන්ගෙන් බැටකන්නෝ වෙති. එහෙත්, ඔවුන්ගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට පාලකයින් සමත්ව ඇත. ඔවුන්ට පෙන්වා දී ඇති සතුරා වන්නේ තමන්ව පාලනය කරන පන්තිය නොව, වෙනත් භාෂාවක් කතා කරන සහ වෙනත් වේදනාවක් දරා සිටින තම අසල්වැසියා බවයි. 

පාලක පන්තිය දශක හතක් තිස්සේ පවත්වාගෙන ආ, එමෙන්ම සිංහල කම්කරුවන් සහ තරුණයින් අනිවාර්යයෙන්ම තේරුම් ගත යුතු අපෝහකය මෙයයි : එනම්, සිංහල ස්වෝත්තමවාදය විසින් දෙමළ ජාතිකවාදය බිහි කරන අතර, දෙමළ ජාතිකවාදය විසින් නැවතත් සිංහල ස්වෝත්තමවාදය ශක්තිමත් කරනු ලබයි. මෙම ප්‍රවණතා ද්විත්වයම එකක් අනෙකාගේ කැඩපත් ප්‍රතිබිම්බය මෙන්ම අනෙකා පෝෂණය කරන ඉන්ධනය ද වෙයි. 1956 දී කොළඹ පාලනය විසින් දෙමළ භාෂා අයිතිවාසිකම්වලට එරෙහිව වෙනස්කම් සිදුකළ විට, එය දෙමළ දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීමක් සඳහා අවශ්‍ය පසුබිම නිර්මාණය කළේය. එම බලමුලු ගැන්වීමට සාධාරණ විසඳුම් වෙනුවට වාර්ගික කලබලවලින් පිළිතුරු ලැබුණු විට, එය දෙමළ සන්නද්ධ බෙදුම්වාදයක් සඳහා මාවත සකස් කළේය. දෙමළ බෙදුම්වාදය විසින් සිංහල සිවිල් වැසියන්ට එරෙහිව ප්‍රහාර දියත් කළ විට, සිංහල පාලක පන්තිය එය භාවිත කළේ දෙමළ ජනතාවට එරෙහිව තවත් රාජ්‍ය භීෂණයක් සාධාරණීකරණය කිරීමට සහ මෙම ප්‍රයෝගය හඳුනාගත හැකිව තිබූ සිංහල කම්කරුවන් බිය ගැන්වීමටය. දැන් රාජ්‍යය විසින් ප්‍රභාකරන් හෝ දෙමළ ඊළාම් ගැන ගායනා කිරීම හේතුවෙන් 24 හැවිරිදි තරුණයෙකු අත්අඩංගුවට ගන්නා විට, එමඟින් තවත් දෙමළ තරුණ පරම්පරාවකට – ඔවුන් වැරදි වුවද, අපට ඔවුන්ව තේරුම්ගත හැකි පරිදිම – දෙමළ ජාතිකවාදය හැර වෙනත් ඉදිරි මාවතක් නොමැති බව තීරණය කිරීමට අවශ්‍ය පසුබිම සලසා දෙයි. 

LTTE සංවිධානයේ දේශපාලන වැඩපිළිවෙළ වූයේ තම පාලනයක් පිහිටුවා ගැනීම අපේක්ෂා කළ දෙමළ ධනේශ්වර පන්තියේ වැඩපිළිවෙළක් මිස, දෙමළ කම්කරු පන්තියේ වැඩපිළිවෙළක් නොවේ. LTTEයේ පරාජය පිළිබඳ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ (ICFI) විශ්ලේෂණය පැහැදිලි කරන පරිදි, සිංහල කම්කරුවන් වෙත දේශපාලනික ආමන්ත්‍රණයක් කිරීමට LTTEය සම්පූර්ණයෙන්ම අසමත් විය. ඊට නිශ්චිතම හේතුව වූයේ ඔවුන්ගේ ඉදිරි දර්ශනය පන්ති අරගලයක් මත නොව වාර්ගික අරගලයක් මත පදනම් වීමයි. එමෙන්ම, කොළඹ ආණ්ඩුවේ අපරාධ වෙනුවෙන් සමස්ත සිංහල ජනතාවටම දෝෂාරෝපණය කිරීම මඟින්, සියල්ල වෙනස් කළ හැකිව තිබූ කම්කරු පන්ති එකමුතුව ඇතිවීමේ ඉඩකඩ ඔවුන් විසින් සදහටම අහිමි කරනු ලැබීය. [4] සාමාන්‍ය සිංහල සිවිල් වැසියන්ට එරෙහිව LTTE  සංවිධානය එල්ල කළ ප්‍රචණ්ඩකාරී ප්‍රහාරවලින් ද ඉටු වූයේ ආණ්ඩුවේ සිංහල ආධිපත්‍යවාදයෙන් (supremacism) ඉටු වූ එම ප්‍රතිගාමී අරමුණම ය: එනම්, කම්කරු පන්තිය වාර්ගික, ආගමික සහ භාෂාමය පදනමින් බෙදා වෙන් කිරීම සහ එමඟින් කොළඹ සිටින සිංහල ස්වෝත්තමවාදී බලවේගයන්ගේ අත ශක්තිමත් කිරීමයි. 2009 දී LTTEය ලැබූ මිලිටරි පරාජයෙන් කිසිදු ප්‍රශ්නයක් විසඳුණේ නැත. එමඟින් දෙමළ මහජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් තවදුරටත් අහිමි කර, ඔවුන්ගේ ඉඩම් තවදුරටත් හමුදා ග්‍රහණයට නතු කර, ඔවුන්ගේ තරුණයින් තවදුරටත් දේශපාලන මඟපෙන්වීමක් සොයන තත්ත්වයකට ඇද දමනු ලැබීය.

සංගීත්සන්ගේ ගීත වැනි නිර්මාණ ආමන්ත්‍රණය කරන්නේ අන්න එම දේශපාලන රික්තකයටයි. ඒවා අපරාධ ලෙස සලකා මර්දනය නොකළ යුතුය. ඒ වෙනුවට ඒවාට පිළිතුරු දිය යුත්තේ, ප්‍රභාකරන්ට කිසිදා ලබා දිය නොහැකි වූ දෙයක් දෙමළ කම්කරුවන්ට ලබා දෙන සමාජවාදී වැඩපිළිවෙළක් මඟිනි: එනම්, තමන් සියලු දෙනාම පීඩාවට පත් කරන ධනේශ්වර රාජ්‍යයට එරෙහි පොදු සටනේදී, සිංහල සහ මුස්ලිම් කම්කරු පන්තිය සමඟ ඇති වන සැබෑ එකමුතුවයි.

සංගීත්සන්ව සිරගත කරන රාජ්‍යය ඊළඟට පැමිණෙන්නේ ඔබ සොයා ය

සංගීත්සන්ගේ අත්අඩංගුවට ගැනීම තමන්ගේ ප්‍රශ්නයක් නොව දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රශ්නයක් ලෙස දැකීමට පෙළඹිය හැකි සිංහල කම්කරුවන් සහ තරුණයින් විසින් වඩාත්ම පැහැදිලිව වටහා ගත යුතු කරුණ වන්නේ මෙයයි.

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත 1979 දී පනවන ලද්දේ දෙමළ සන්නද්ධ සංවිධාන මර්දනය කිරීම සඳහාය. නමුත්, එය කිසිවිටෙකත් දෙමළ ජනතාවට පමණක් සීමා වූවක් නොවීය. 1988-1990 කාලසීමාවේ පැවති ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නැඟිටීම් ලේවැකි අයුරින් මර්දනය කිරීමට ද එය භාවිත කෙරුණු අතර, එමඟින් පීඩිත සිංහල ග්‍රාමීය තරුණයින් දසදහස් ගණනක් ඝාතනය කෙරුණි. එය සිංහල මාධ්‍යවේදීන්ට, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාකාරීන්ට සහ දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන්ට එරෙහිව ද භාවිත කර ඇත. එමෙන්ම, මෙම පනත අහෝසි කරන බවට පොරොන්දු වෙමින් බලයට පත් වූ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ/ජාතික ජන බලවේගය (JVP/NPP) රජය යටතේ ද, මුස්ලිම් සහ දෙමළ තරුණයින්ට එරෙහිව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ක්‍රියාවට නංවා ඇති අතර, විරෝධතාවල නිරත වූ විදුලිබල මණ්ඩල සේවකයින්ට සහ වර්ජනයේ නිරත වූ තැපැල් සේවකයින්ට එරෙහිව අත්‍යවශ්‍ය මහජන සේවා පනත ද භාවිත කර ඇත.

සෑම අවස්ථාවකදීම මෙහි පවතින තර්කනය එක හා සමානය: දෙමළ සංස්කෘතික ප්‍රකාශනයන් “ත්‍රස්තවාදය” ලෙස අර්ථ දක්වන එම රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයම, එයට අවශ්‍ය සුදුසු ඕනෑම අවස්ථාවක ඔබේ වැඩවර්ජනය, ඔබේ විරෝධතාවය හෝ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) විවේචනය කරමින් ඔබ සමාජ මාධ්‍ය වෙත එකතු කරන සටහන ද “ත්‍රස්තවාදය” ලෙස අර්ථ දක්වනු ඇත. නව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PSTA) තුළට ඇතුළත් කරමින් පවතින නම්‍යශීලී අර්ථ දැක්වීම්, එනම් “මහජනතාව බිය ගැන්වීම” හෝ “යම් ක්‍රියාවකින් වැළකී සිටීමට රජයට බල කිරීම” වැනි ක්‍රියාවන්, දැනට නොපවතින LTTE සංවිධානයක් හෝ වෙනත් එවැනි කණ්ඩායමක් ඉලක්ක කරගත් ඒවා නොවේ. ඒවා සමස්ත කම්කරු පන්තියම ඉලක්ක කරගත් ඒවාය. සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් ඒ සියලු දෙනාම ඊට ඇතුළත්ය.

LTTE සංවිධානයේ නැවත නැඟිටීමක් වැළැක්වීමේ නාමයෙන් 2009 වසරේ සිට උතුරු සහ නැඟෙනහිර පළාත්වල පවත්වාගෙන යනු ලබන ඔත්තු බැලීමේ (surveillance) සහ මිලිටරි වාඩිලෑමේ යටිතල ව්‍යුහය, ඕනෑම අවංක නිරීක්ෂකයෙකුට පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි තවත් දෙවන කාර්යයක් ඉටු කරයි: එනම්, සමාජ සහ ආර්ථික අර්බුදය තීව්‍ර වන විට, පාලක පන්තිය විසින් දිවයිනේ දකුණු ප්‍රදේශයට ද ව්‍යාප්ත කිරීමට අදහස් කරන රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමවේදයේ සජීවී ආකෘතියක් සහ අච්චුවක් ලෙස එය ක්‍රියා කිරීමයි. යුද්ධය අවසන් වී වසර දහහතක් ගත වූ පසුවත් සමස්ත ජනගහනයක්ම මිලිටරි නිරීක්ෂණයට ලක් කර තබා ගන්නා වූ ද, තම ගීත පද මාලාව හේතුවෙන් 24 හැවිරිදි සංගීතඥයෙකු සිරගත කරන්නා වූ ද රාජ්‍යය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයක් පිළිබඳ ඕනෑම ආකාරයක මවාපෑමක් බොහෝ කලකට පෙරම අත්හැර දමා ඇති රාජ්‍යයකි.

ඉදිරි මාවත: ධනපති රාජ්‍යයට එරෙහිව කම්කරු පන්තියේ එකමුතුව 

සංගීත්සන්ව වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කළ යුතුය. ඔහුට එරෙහිව ඇති චෝදනා ඉල්ලා අස්කර ගත යුතුය. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කළ යුතු අතර, නව ලේබලයක් සහිත එම ආයුධයම වන එහි අනුප්‍රාප්තික පනත් කෙටුම්පත වන රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත (PSTA) සම්මත නොකළ යුතුය. උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වල පවතින හමුදා වාඩිලෑම අවසන් කළ යුතුය. මෙම නීති යටතේ රඳවාගෙන සිටින සියලුම දේශපාලන සිරකරුවන් නිදහස් කළ යුතුය.

මේවා දමිළ ජනතාවගේ ඉල්ලීම් පමණක් නොවේ. මේවා සමස්ත කම්කරු පන්තියේම ඉල්ලීම් වේ. මන්ද, කම්කරු පන්තියේ ඕනෑම කොටසක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් යනු සමස්ත කම්කරු පන්තියේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් වන බැවිනි.

ශ්‍රී ලංකාවේ හා දකුනු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (SLLA) නමින් සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (SEP) විප්ලවවාදී ප්‍රවණතාවක් නියෝජනය කරන අපි, පක්ෂය විප්ලවවාදී කොමියුනිස්ට් සංගමය (RCL) ලෙස ආරම්භ කළ දින සිට, වසර 26ක සමස්ත සිවිල් යුද්ධය පුරාම සහ ඉන් පසුවද කිසිදු අපගමනයකින් තොරව මෙම ස්ථාවරය පවත්වාගෙන ගොස් ඇත්තෙමු. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ  වර්ගවාදී යුද්ධයට සහයෝගය දක්වන විට අපි ඊට විරුද්ධ වුණෙමු. වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදය නිශ්ශබ්දව සිටියදී අපි දමිළ ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටියෙමු. වෙනත් කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයක් ඉදිරිපත් නොවූ මොහොතක, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ නඩු විභාගයකින් තොරව රඳවාගෙන සිටි දමිළ රැඳවියන් නිදහස් කිරීම සඳහා අපි උද්ඝෝෂණය කළෙමු. අප සැමවිටම එසේ කළේ පැහැදිලි පන්ති විශ්ලේෂණයක් පදනම් කරගෙන ය: එසේ කළේ දමිළ කම්කරුවන්ගේ සහ ගොවීන්ගේ නොව, දමිළ ධනේශ්වරයේ එක් කොටසකගේ අවශ්‍යතා නියෝජනය කළ ද්‍රවිඩ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (LTTE) සංවිධානයේ බෙදුම්වාදයට අප දේශපාලන සහයෝගය දුන් නිසා නොව [අප ඊට විරුද්ධව සටන් කළෙමු], ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම කම්කරු පන්තියේ එක්සත්කමෙන් වෙන් කළ නොහැකි බැවිනි; එමෙන්ම, දමිළ කම්කරුවන්ට සහ ගොවීන්ට තමන්ගේම අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කර ගත හැක්කේ ධනවාදයට එරෙහි පොදු අරගලයකදී සිංහල වැඩකරන ජනතාව සමඟ එක්සත් වීමෙන් පමණක් වන බැවිනි.

මෙම ගීතවලට ඇලුම් කරන, නොවැම්බර් මාසයේදී ඉටිපන්දම් දල්වා මහා වීරවරුන් වෙනුවෙන් ශෝක වන දමිළ තරුණ තරුණියනි: ඔබේ වේදනාව වැරදි තැනක පිහිටුවා නැති අතර ආත්ම අභිමානය උදෙසා ඔබ තුළ ඇති උද්‍යෝගය දේශපාලන සම්පතක් මිස මානසික ව්‍යාධියක් නොවේ. එහෙත් ප්‍රභාකරන්ගේ වැඩපිළිවෙළ අසාර්ථක විය. ඒ ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව ඔහුව පාවා දුන් නිසා හෝ හමුදා තුවක්කුව හමුවේ ඔහු පරාජය වූ නිසා නොව, වෙනම දමිළ ධනපති රාජ්‍යයකට කළ හැක්කේ නව ධජයක වර්ණ යටතේ දමිළ කම්කරුවන් දැනටමත් විඳදරාගන්නා දරිද්‍රතාවය සහ සූරාකෑම නැවත ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීම පමණක් වන බැවිනි. වෙනස්කොට සැලකීමට සහ ජාතිවාදී මර්දනයට පිළිතුර සොයාගත හැක්කේ වෙනම රාජ්‍යයකින් නොව, සමාජවාදී විප්ලවය සඳහා වූ පොදු අරගලයක් තුළ පීඩිතයන් ඒකාබද්ධ කිරීමෙනි. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත මඟින් දමිළ ජනතාවගේ අභිලාෂයන් ඝාතනය කරන රාජ්‍යයම යනු ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) සමාජ කප්පාදු කිරීම් මඟින් සිංහල කම්කරුවන්ගේ ජීවන තත්ත්වයන් විනාශ කරන රාජ්‍යයම වේ. ඔබේ සතුරා කොළඹ කර්මාන්තශාලාවක වැඩ කරන සිංහල කම්කරුවා නොවේ. ඔබේ සතුරා වන්නේ ඒ දෙපාර්ශවයම පාලනය කරන පන්තියයි. ඔබේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් සැබවින්ම සටන් කළ විප්ලවවාදී සම්ප්‍රදාය, එනම් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP)  යුද්ධයට ප්‍රීති ඝෝෂා කරන විට ඊට විරුද්ධ වූ, වෙනත් කිසිදු පක්ෂයක් ඉදිරිපත් නොවූ මොහොතක දමිළ දේශපාලන සිරකරුවන් වෙනුවෙන් උද්ඝෝෂණය කළ, උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වලින් හමුදාව ඉවත් කරගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටි සම්ප්‍රදාය වන්නේ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ ට්‍රොට්ස්කිවාදී සම්ප්‍රදායයි. ඔබේ උද්‍යෝගය සහ සටන හිමිවිය යුතු සැබෑ සම්ප්‍රදාය එයයි.

සංගීත්සන්ගේ අත්අඩංගුවට ගැනීම හුදකලා සිදුවීමක් නොවේ. එය නිදහසින් පසු ශ්‍රී ලාංකේය ධනවාදය නිර්වචනය කළ මූලෝපායේ නවතම ප්‍රකාශනයයි: එනම්, පීඩිතයන් වාර්ගික පදනම මත බෙදා වෙන් කිරීම, පීඩිතයන්ගේ මතකයන් සාපරාධීකරණය කිරීම සහ ප්‍රාග්ධනයේ ආධිපත්‍යයට තර්ජනයක් වන ඕනෑම ව්‍යාපාරයක් මර්දනය කිරීම සඳහා ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ නීති යාන්ත්‍රණය භාවිතා කිරීමයි. සෑම ආණ්ඩුවක්ම මෙම ක්‍රීඩාව කර ඇත. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ පොරොන්දු දෙමින් 2022 අරගලයේ නැගිටීමේ රැල්ල මත බලයට පැමිණි ජනතා JVP/NPP ආණ්ඩුවද දැන් කරමින් සිටින්නේ එයම ය.

මෙම උපායමාර්ගයට පිළිතුර, ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජීවිත ප්‍රමාණයක් අහිමි කළ ආවෘත අන්තයක්  බවට ඔප්පු වී ඇති දමිළ බෙදුම්වාදය නොවේ. එමෙන්ම, රාජ්‍ය භීෂණයේ සෑම ක්‍රියාවකටම මතවාදී ආවරණයක් ලෙස සේවය කර ඇති සිංහල බෞද්ධ ස්වෝත්තමවාදය ද නොවේ.[5] මෙයට පිළිතුර වන්නේ, ධනපති පන්තියේ සියලුම කල්ලීන්ගෙන් සහ එහි සියලුම පක්ෂවලින් ස්වාධීනව සංවිධානය වූ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදුවලට එරෙහිව, මිලිටරිවාදයට එරෙහිව සහ සමස්ත වාර්ගිකවාදී රාජ්‍ය මර්දන යාන්ත්‍රණයට එරෙහිව, සියලු කම්කරු ජනතාවගේ අවශ්‍යතා සපුරාලන සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ පොදු වැඩපිළිවෙළක් වෙනුවෙන් සටන් වදින සිංහල, දමිළ සහ මුස්ලිම් කම්කරුවන්ගේ දේශපාලන එක්සත්කමයි. මෙම එක්සත්කම සඳහා, පාලක පන්තිය අප සැම මත පටවා ඇති වාර්ගික බෙදීම්වලට කොටු වීම කොන්දේසි විරහිතව සහ සෘජුවම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම අවශ්‍ය වේ.

සංගීත්සන්ව වහාම නිදහස් කරනු! ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) අහෝසි කරනු—ඊට ආදේශක පනත් එපා! කම්කරු පන්තියේ එක්සත් සමාජවාදී ව්‍යාපාරය ගොඩනගනු!

[1] SEP opposes Sri Lankan government’s ban on LTTE, The Socialist Equality Party (Sri Lanka), 24 January 2009 <https://www.wsws.org/en/articles/2009/01/sril-j24.html

[2] Sri Lankan government continues proscription of Tamil and Muslim groups and individuals, Saman Gunadasa 17 August 2022 <https://www.wsws.org/en/articles/2022/08/17/wfcd-a17.html

[3] Sri Lankan independence: 60 years of communalism, social decay and war, The Socialist Equality Party (Sri Lanka) 4 February 2008 <https://www.wsws.org/en/articles/2008/02/sril-f04.html>  

[4] Sri Lanka: the defeat of the LTTE and the dead-end of nationalism, Bill Van Auken, 21 May 2009 <https://www.wsws.org/en/articles/2009/05/pers-m21.html

[5] දමිළ බෙදුම්වාදය, එහි වැඩපිළිවෙළ කෙතරම් වැරදි සහගත වුවද, මතු වූයේ ක්‍රමානුකූල ජාතික මර්දනයට ප්‍රතිචාරයක් වශයෙනි. සිංහල බෞද්ධ ස්වෝත්තමවාදය (chauvinism) යනු පීඩක ජාතියේ පාලක පන්තියේ මතවාදයයි—එය තම මූලික පදනමෙන්ම ආධිපත්‍යවාදී (supremacist) වන අතර, රාජ්‍ය විසින් වෙනස්කොට සැලකීම්, වාර්ගික සංහාර (pogroms) සහ මිලිටරිමය භීෂණය සාධාරණීකරණය කිරීමක් ලෙස අනෙකුත් සියලුම ප්‍රජාවන්ට වඩා සිංහල බෞද්ධ අනන්‍යතාවයේ ප්‍රමුඛතාවය තහවුරු කරයි. ‘Chauvinism’ (ස්වෝත්තමවාදය) යනු පාලක පන්තියේ සේවය සඳහා යොදවනු ලබන ආක්‍රමණශීලී, ආධිපත්‍යවාදී ජාතිකවාදය හැඳින්වීම පිණිස මාක්ස්වාදී වාග් මාලාවේ භාවිත වන පාරිභාෂික වචනයකි; එය නම් කර ඇත්තේ අන්ධ, ආක්‍රමණශීලී ජාතික ශ්‍රේෂ්ඨත්වය පිළිබඳ සංකේතය වූ නිකොලස් ශෝවින් (Nicolas Chauvin) ඇසුරෙනි. සිංහල බෞද්ධ පන්ති ආධිපත්‍යයට (Sinhala Buddhist class hegemony) අදාලව, “ජාතිකවාදය” (nationalism) යන වචනයෙන් ප්‍රකාශ නොවන නිවැරදි දේශපාලන බර මෙම වචනය තුළ ගැබ් කර ගනී.

LTTE තහනම අප සැමටම එරෙහි ආයුධයකි: සංගීත්සන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රාජ්‍ය මර්දනයේ සැබෑ තර්කනය Read More »

චෙම්මනි සමූහ මිනීවළේ මළගියවුන් කතා කරයි

දිනේශ් ශක්ති විසිනි. 

මෙම ලිපිය 2026 ජුලි 20 දින theSocialist.lk වෙබ් අඩවියේ “The Dead Speak at the Chemmani Mass Grave” යන සිරසින් පළකෙරුණි. 

2026 ජූලි 19 වන දින චෙම්මනි සමූහ මිනීවළෙන් සොයාගත් අංක 429 දරන මානව අවශේෂ. ඡායාරූපය කුමානන් කණා විසිනි.

චෙම්මනි සමූහ මිනීවළේ කැණීම් කටයුතුවල 3 වන අදියරේ 37 වන දිනය වූ ඊයේ (19) ගොඩගන්නා ලද 429 වන මිනිස් ඇට සැකිල්ල, හිඳගෙන සිටින ඉරියව්වකින් වළලා තිබියදී සොයා ගන්නා ලදී. එනම්, දෙපා නමා, දෑත් උකුල මත තබා, සිරුර ඊසාන දෙසට යොමු වන සේ තිබී ඇත. මෙලෙස සොයාගත් දෙවන අවස්ථාව මෙයයි. 2025 වසරේ සිදුකළ 2 වන අදියරේදී සොයාගන්නා ලද 227 වන මිනිස් සැකිල්ලද මෙවැනිම ඉරියව්වකින් තිබී සොයාගන්නා ලදී. දකුණේ ස්ථාපිත කිසිදු ජනමාධ්‍ය ආයතනයකට මෙම සොයාගැනීම් කිසිවක් පුවතක් බවට පත් නොවීය.

යමෙකු විසින් මෙම පුද්ගලයා සිතාමතාම, යම් කිසි විශේෂිත දිශානතියකට යොමු කර වළලා ඇත. එම කාරණාව, කිසිදිනෙක වසා දැමිය නොහැකි තුවාලයකි.

චෙම්මනි-සිට්ටුපට්ටි යනු මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලම සමූහ මිනීවළයි. එහි ළදරුවන් හයදෙනෙකු ඇතුළුව ළමයින් 18 දෙනෙකුගේ ශේෂයන් ද ඇතුළත්ව, මිනිස් ඇටසැකිලි කොටස් 400 කට වඩා පවතී. 2025 පෙබරවාරි මාසයේදී ආදාහනාගාරයක අත්තිවාරමක් කැපීමේදී ගොඩනැගිලි කම්කරුවන්ට අහම්බෙන් ඇටකටු හමු වීම නිසා පමණක් කැණීම් කටයුතු ආරම්භ විය. මියගියවුන් සැබවින්ම පොළොව යටින් මතු විය. 

මෙම මිනීවළවල්වල ඉතිහාසය, ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව යාපනය නැවත අත්පත් කරගත් 1995-96 කාලසීමාව දක්වා දිව යයි. දෙමළ පාසල් ශිෂ්‍යාවක වූ ක්‍රිෂාන්ති කුමාරස්වාමි දූෂණය කර ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වරදකරු වූ හමුදා කෝප්‍රල්වරයෙක් 1998 දී අධිකරණය හමුවේ පාපොච්චාරණය කළේය. එනම්, ජ්‍යෙෂ්ඨ හමුදා නිලධාරීන්ගේ නියෝග මත “සැකකරුවන්”, පැහැරගනු ලැබූවන් සහ අතුරුදහන් වූවන් ඇතුළු දෙමළ සිවිල් වැසියන් සිය ගණනක් ඝාතනය කර මෙහි රහසිගතව වළලා දැමූ බවයි. අවසානයේ හමුදා නිලධාරීන් හත්දෙනෙකු සඳහා අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තු නිකුත් කරන ලදී. නමුත් ඔවුන් සියලු දෙනා ඇප මත මුදා  හැරුණි. 2004 වන විට, මුළු නඩුවම නිහඬවම යටපත් කර දමන ලදී.

දශක තුනකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ පත්වූ අනුප්‍රාප්තික ආණ්ඩු, එනම් එජාප, පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ, ශ්‍රීලනිප, නැවතත් එජාප, පොහොට්ටුව (SLPP), සහ 2009 හමුදා “ජයග්‍රහණය” සමරන ලද වත්මන් ජේවීපී /එන්පීපී ආණ්ඩුව ආදී සියල්ලම අන් හැමටම වඩා එක් දෙයක් තහවුරු කර ඇත. එනම්, ඝාතකයන්ට ලබා දී ඇති අපරාධවලින් නිදහස් වීමේ මුක්තියයි.

අද ජේවීපී අධිකරණ අමාත්‍යවරයා එම ස්ථානයට පැමිණෙන අතර (ජූනි 19), සත්‍යය සහ වගවීම ඉල්ලා සිටින සිය ගණනක් විරෝධතාකරුවන්ට මුහුණ දෙමින්, “වසර දෙකක් ඇතුළත” සාධාරණය ඉටු කරන බවට පොරොන්දු වෙමින් ඔවුන් මගහැර ගියේය. නමුත් එම නින්දිත ක්‍රියාව එතැනින් අවසන් වන්නේ නැත. කුඩා දරුවන්ගේ ඇටකටු ද ඇතුළුව, අස්ථි කොටස් 400 කට වඩා ඇති ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලම සමූහ මිනීවළ අසල සිටගෙන සිටීමෙන් පසුව, යාපනය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයේ පැවැති හමුවකදී ජනතාව නැගූ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දෙමින් අමාත්‍යවරයා, චෙම්මනි යනු සමූහ මිනීවළක් ද යන්න පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියේ සැක පහළ කළ අතර, එය සාමාන්‍ය සුසාන භූමියක් විය හැකි බවට අඟවනු ලැබිය. ඔහු ප්‍රකාශ කළේ, “ඉස්සෙල්ලම මෙතන cemetery යක් තියෙන්නෙ, dating කර ගන්න ඕන, bones වල cause of death බලන්න ඕන” බවත්, “[අනන්‍යතාවය] identify කර ගත්තොත්, පැමිණිල්ලක් ආවොත් DNA අරගත්තට පස්යෙ තමයි culprit කෙනෙක් හොයන්න වෙන්නෙ” යනුවෙනි. මෙය ව්‍යාකූලත්වයක් නොවේ. මෙය නොදැනුවත්කම ද නොවේ. හින්දු ආදාහනාගාර භූමියක පස යට මළ සිරුරු 400 ක්, ඒ අතර කුඩා දරුවන් හයදෙනෙකුගේ සිරුරු ද තිබියදී, අඩි 1.6 ක වැනි ඉතා අඩු ගැඹුරක මළ සිරුරු සමූහ වශයෙන් වළලා තිබියදී, සහ ඝාතනවලට අණදුන් ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන්ගේ නම් සඳහන් කරමින් වරදකරු වූ යුද හමුදා කෝප්‍රල්වරයෙකු අධිකරණය හමුවේ දිවුරා දුන් සාක්ෂි තිබියදී  මෙයට “සාමාන්‍ය සුසාන භූමියක්” ලෙස හැඳින්වීම වසන් කිරීමේ භාෂාවයි. එය ප්‍රසිද්ධියේ කතා කරන දණ්ඩමුක්තියේ  භාෂාවයි.

එය ජේවීපී  අමාත්‍යවරයෙකුගේ මුවින් පිටවීම සුදුසුය. එම පක්ෂයම වසර 26 ක යුද්ධය පුරාම හමුදා ජයග්‍රහණයක් උදෙසා වර්ගවාදී ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාරයක නිරත වූ, දැන් පසෙන් මතු කරගනු ලබන ලේඛනගත කළ අපරාධ සිදු කළ රාජපක්ෂවරුන්ගේ බලය සක්‍රීයව ශක්තිමත් කළ, සහ ද්‍රවිඩ සිවිල් වැසියන් 40,000 ක් ඝාතනය කර තිබියදීත් 2009 “යුද ජයග්‍රහණය” සැමරූ පක්ෂයයි. ප්‍රතිපාදන නිදහස් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් දෙවන අදියරේ කැණීම් මාස අටක් තිස්සේ අත්හිටවූයේත්, උතුරු හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශයන්හි 100,000 කට අධික සෙබළුන් පිරිසක් තවදුරටත් රඳවා තබා ගන්නේත්, පසුගිය වසරේදී ජාත්‍යන්තර යුද අපරාධ පරීක්ෂණයක් සඳහා වූ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කළේත් මෙම රජයමය. අමාත්‍යවරයාගේ මෙම සැකය අහම්බයක් නොවේ. එය කිසිදු ලැජ්ජාවකින් තොරව ප්‍රකාශිත රජයේ ප්‍රතිපත්තියයි.

තවද චෙම්මනි පමණක් හුදෙකලාව නැත. මන්නාරම. තිරුකේතීශ්වරම්. කොක්කුතොඩුවායි. කලාවංචිකුඩි ආදී ප්‍රදේශ ද වේ. උතුර සහ නැගෙනහිර යනු සලකුණු නොකළ සමූහ මිනීවලවල්වලින් පිරුණු භූමියකි.

මෙම ධනපති රාජ්‍යයෙන් කිසිදු සාධාරණයක් ඉටු වන්නේ නැත. ජේවීපී (JVP) පාලනයක් යටතේවත්, යූඑන්පී (UNP) පාලනයක් යටතේවත්, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ(SLFP) පාලනයක් යටතේවත්, සමස්ත දේශපාලන ක්‍රමයම දෙමළ විරෝධී වාර්ගවාදය මත ගොඩනඟන ලද සිංහල ධනපති පන්තියේ කිසිදු සැකැස්මක් යටතේවත් එය සිදු නොවේ. එසේම, මුළු යුද්ධය පුරාම ශ්‍රී ලංකා හමුදාවට ආයුධ සපයමින්, පුහුණුව ලබා දෙමින්, අරමුදල් සපයමින් සහ දේශපාලනිකව සහය දක්වමින්, පසුව 2009 දී වන්නියේදී 40,000 ක සාමාන්‍ය සිවිල් වැසියන් ඝාතනය වෙද්දී අහක බලාගත් වොෂින්ටනය, ලන්ඩනය, බ්‍රසල්ස් වැනි “ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවගෙන්” පිහිට පතන දෙමළ ජාතිකවාදී පක්ෂ වලින්ද සාධාරණයක් ඉටු වන්නේ නැත. අද දිනයේ ගාසා හි ඊශ්‍රායල ජන සංහාරයට සහය දක්වන්නේද මෙකී අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්මය.

එමෙන්ම කිසිදු සැකයක් තබා නොගත යුතුය: LTTE සංවිධානයේ සහ එයින් කැඩී ගිය කණ්ඩායම්වල අපරාධ සඳහාද යුක්තිය ඉටු විය යුතුය. බලහත්කාරයෙන් ළමා සොල්දාදුවන් ලෙස බඳවා ගැනීම, දෙමළ දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන් ඝාතනය කිරීම, උතුරෙන් ජනයා වාර්ගිකව ශුද්ධ කිරීම සහ සිංහල සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කළ බෝම්බ ප්‍රහාර ආදිය ඊට ඇතුළත් ය. යුද්ධය පිළිබඳ කම්කරු පන්තියේ සැබෑ, ස්වාධීන, වගවීමට ලක් කිරීමේ ක්‍රියාදාමයක් මර්දනය කිරීම තුළ තමන්ගේම අභිමතාර්ථ තිබෙන දෙමළ ධනපති පන්තියද රැඳී ඇති මෙම ධනපති රාජ්‍ය ක්‍රමය යටතේ මේ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් කිසිදා අවංක ඇගයීමක් සිදු නොවනු ඇත.

දෙපා නමාගෙන, දෑත විවේකීව තබාගනිමින්, ඊසාන දෙසට මුහුණ ලා වාඩි වී සිටින මෙම සැකිල්ල, අණ පිළිපැදි සෙබළුන් විසින් හදිසියේ වළදමන ලද, ජනාධිපතිවරුන්ගේ ආරක්ෂාව ලැබූ ජෙනරාල්වරුන් විසින් වසර තිහක් පුරා වසා දමන ලද, එකිනෙකාට එරෙහිව බෙදා දමන ලද බහු-වාර්ගික සමාජයක් පාලනය කරන විට ධනපති ක්‍රමය විසින් බිහි කරනු ලබන ප්‍රතිඵල පිළිබඳ ජීවමාන සාක්ෂියකි.

වළදමන ලද මිනිසුන් සැමදා වළදමා තැබිය නොහැක. නමුත් යුක්තිය කිසිදිනෙක මෙම පද්ධතිය තුළින් ඉටු නොවනු ඇත.

එම සාධාරණය ඉටු වනුයේ,  දෙමළ, සිංහල සහ මුස්ලිම් කම්කරුවන්, කිසිදු ධනපති පක්ෂයක් පිටුපස හෝ අධිරාජ්‍යවාදී ‘ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව’ පිටුපස නොගොස්,  චෙම්මනි  වැනි ඛේදනීය සිදුවීම්වලට මග පෑදූ ධනපති ක්‍රමය පෙරළා දැමීමටත්, ශ්‍රී ලංකා සහ ඊළාම් සමාජවාදී ජනරජයක් ගොඩනැගීමටත් පොදු අරගලයකට එකමුතු වූ විට පමණි.

එතෙක්, මේ පොළොව නොනවත්වාම හඬ අවදි කරනු ඇත.

චෙම්මනි සමූහ මිනීවළේ මළගියවුන් කතා කරයි Read More »

The Dead Speak at the Chemmani Mass Grave

By Dinesh Shakthi.

Image Not Found
Human remains marked no. 429, uncovered on 19 July 2026 at the Chemmani mass grave. Image courtesy of Kumanan Kana.

A skeleton (429th) excavated yesterday (19) — Day 37 of Phase 3 of the excavation at the Chemmani mass grave — was found buried in a sitting position: legs folded, arms resting on the lap, body oriented toward the northeast. This is the second such discovery. An identical posture was found in the 227th skeleton during Phase 2 in 2025. None of these findings became news for any of the established media stations in the South. 

Someone buried this person with deliberate, specific orientation. That detail is a wound that refuses to close.

Chemmani-Sittupatti is now Sri Lanka’s largest mass grave — over 400 skeletal remains, including 18 children, six of them infants. Excavations began only because construction workers accidentally struck bones while digging a crematorium foundation in February 2025. The dead literally surfaced from beneath the earth.

The graves trace back to 1995–96, when the Sri Lankan army retook Jaffna. An army corporal convicted for the rape and murder of Tamil schoolgirl Krishanthi Kumaraswamy confessed in court in 1998: hundreds of Tamil civilians — “suspects,” abductees, the disappeared — were executed and secretly buried here on the orders of senior military officers. Warrants were eventually issued for seven military personnel. All were released on bail. By 2004, the entire case was quietly interred.

For nearly three decades, successive governments — UNP, PA, SLFP, UNP again, SLPP, and now the JVP/NPP which celebrated the 2009 military “victory” — have guaranteed one thing above all else: impunity for the killers.

Today the JVP Justice Minister visits the site (19 June), faces hundreds of protesters demanding truth and accountability, and walks past them to promise justice “within two years.” But the obscenity does not end there. After standing at Sri Lanka’s largest mass grave — over 400 skeletal remains, including the bones of infants — the minister, answering questions from people at a meeting held at the Jaffna Divisional Secretariat Office publicly cast doubt on whether Chemmani is even a mass grave at all, suggesting it may simply be a normal graveyard. He stated, “first of all, it is a cemetery, cause of death of bones should be inspected, and complaints are required before we can proceed with DNA identification”. This is not confusion. This is not ignorance. With 400 dead beneath the soil of a Hindu cremation ground, with six infants among them, with bodies buried in clusters at a depth of barely 1.6 feet, with a convicted army corporal’s sworn court testimony naming senior officers who ordered the killings — to call this a “normal graveyard” is the language of a cover-up. It is the language of impunity spoken in plain sight.

And it could not be more fitting that it comes from a minister of the JVP — the very party that spent the entire 26-year war waging a communalist campaign for military victory, that actively strengthened the hand of Rajapaksa whose forces committed the documented atrocities now being disinterred from this earth, and that celebrated the 2009 “triumph” despite the killing of 40,000 Tamil civilians. This is the same government that halted Phase 2 excavations for eight months by refusing to release funds, that maintains over 100,000 troops occupying the North and East, and that rejected the UN Human Rights Council’s call for an international war crimes investigation just last year. The minister’s doubt is not incidental — it is the government’s policy, expressed without shame.

And Chemmani is not alone. Mannar. Thiruketheeswaram. Kokkuthoduvai. Kalavanchikudy. The North and East are a landscape of unmarked graves.

No justice will come from this capitalist state — not under the JVP, not under the UNP, not under the SLFP, not under any formation of the Sinhala bourgeoisie whose entire political order was built on anti-Tamil communalism. Nor will justice come from Tamil nationalist parties that appeal to the same “international community” — Washington, London, Brussels — that armed, trained, funded and politically backed the Sri Lankan military throughout the war, then looked away as 40,000 died in the Vanni in 2009. These same imperialist powers are today backing Israel’s genocide in Gaza.

And let there be no illusion: justice is equally owed for the crimes of the LTTE and its breakaway factions — the forced recruitment of child soldiers, the assassination of Tamil political opponents, the ethnic cleansing of Muslims from the north, the bombings of Sinhala civilians. Those crimes too will never be honestly reckoned with under a capitalist order in which the Tamil bourgeoisie has its own interest in suppressing any genuinely independent working-class accounting of the war.

The sitting skeleton, legs folded, arms at rest, facing northeast — buried in haste by soldiers following orders, covered up for thirty years by generals protected by presidents — is a testament to what capitalism produces when it governs a multi-ethnic society divided against itself.

The buried will will not stay buried. But justice will not emerge from within this system.

It will come only when Tamil and Sinhala and Muslim workers unite — not behind any bourgeois party, not behind the imperialist “international community” — but in a common struggle to overthrow the capitalist order that made Chemmani possible, and to build a Socialist Republic of Sri Lanka and Eelam.

Until then, the earth keeps speaking.

The Dead Speak at the Chemmani Mass Grave Read More »

Merz

යුරෝපානු සංගම් (EU) සමුළුව යුද මාවත වේගවත් කරයි: ආයුධ ගොඩනැඟීම, වෙළඳ යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ සරණාගත විරෝධී පියවර 

ජොහැන්නස් ස්ටර්න් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුනි 11 දින “EU summit accelerates war course: Arms build-up, trade war, social cuts and anti-refugee measuresයන හිසින් පළවූ ජොහැන්නස් ස්ටර්න් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

Merz
ජර්මානු චාන්සලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මර්ස් 2026 ජුනි 18-19 දිනවල බ්‍රසල්ස් හි පැවති EU සමුළුවේදී කතා කරයි. [AP ඡායාරූපය/මාරියස් බර්ගල්මන්]

බ්‍රහස්පතින්දා සහ සිකුරාදා බ්‍රසල්ස් හි පැවැත්වුණු යුරෝපා සංගම් (EU) සමුළුව සෑම අතින්ම යුද සමුළුවක් විය. “ආරක්ෂාව”, “තරඟකාරිත්වය”, “ප්‍රත්‍යස්ථතාව” සහ “සංක්‍රමණ” වැනි නිල සූත්‍රගත කිරීම් පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ වීම, යුද්ධය උත්සන්න කිරීම, සමාජ කප්පාදු සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ පුළුල් වැඩපිළිවෙලකි.

යුක්රේනය සඳහා වන මිලිටරි ආධාර දැවැන්ත ලෙස පුළුල් කිරීමටත්, මුළු මහද්වීපය පුරාම ආයුධ නිෂ්පාදනය වේගවත් කිරීමටත්, 2030 වන විට යුරෝපා සංගමය යුද්ධයට සූදානම් කිරීමටත් යුරෝපා සංගමයේ රාජ්‍ය සහ ආණ්ඩු ප්‍රධානීහු තීරණය කළහ. එම සමගම ඔවුහු, මැදපෙරදිග කලාපය තුළ යුරෝපය සඳහා වඩාත් විශාල මිලිටරි භූමිකාවක්, චීනයට එරෙහිව වඩාත් දැඩි වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තියක්, නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමේ අවශ්‍යතාවලට වඩ වඩාත් යටත් කරන ලද නව යුරෝපා සංගම් අයවැයක් සහ සරණාගත ප්‍රතිපත්තිය තවදුරටත් දැඩි කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කළහ.

මෙම සමුළුව සෘජුවම ගලා ආවේ, සතියකට පෙර ජර්මන් චාන්සලර් ෆ්‍රීඩ්රික් මර්ස් විසින් බුන්ඩෙස්ටැග් (ජර්මන් පාර්ලිමේන්තුව) වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද ඔහුගේ ආණ්ඩු ප්‍රකාශය මගින් පනවන ලද ප්‍රතිගාමී මාවතෙනි. මර්ස් ප්‍රකාශ කළේ, නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම, යුරෝපීය “තරඟකාරිත්වය” ශක්තිමත් කිරීම සහ සරණාගතයින් පලවා හැරීම යුරෝපා සංගමයේ කේන්ද්‍රීය කාර්යයන් විය යුතු බවයි. එම අවස්ථාවේදීම, එහි පිරිවැය දරාගත යුත්තේ කවුරුන්ද යන්න ඔහු පැහැදිලි කළේය: එනම් කම්කරු පන්තියයි. මිලිටරිමය වශයෙන් නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමට ප්‍රතිපාදන සැපයීම සඳහා ජනගහනය “අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රවලද සීමා කිරීම් පිළිගත යුතු” බව ඔහු පැවසීය.

දැන් බ්‍රසල්ස් හිදී සම්මත කරගෙන ඇති වැඩපිළිවෙල යනු මෙම යුද න්‍යාය පත්‍රය යුරෝපය  පුරා ක්‍රියාවට නැංවීමයි.

මෙහි කේන්ද්‍රයේ පැවතියේ, යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව නේටෝව (NATO) ගෙන යන යුද්ධය තවදුරටත් උත්සන්න කිරීමයි. යුක්රේන ජනාධිපති වොලොඩිමියර් සෙලෙන්ස්කි පෞද්ගලිකවම මෙම සමුළුවට සහභාගී වූ අතර, තව තවත් ආයුධ, පතොරම්, ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සහ කඩිනම් යුරෝපා සංගම් සාමාජිකත්වය ඉල්ලා සිටියේය. යුරෝපා සංගම් නායකයෝ යුක්රේනය සඳහා වන ඔවුන්ගේ “නොසැලෙන” සහයෝගය යළිත් සහතික කළ අතර, ඔවුන්ගේ දේශපාලන, මූල්‍ය, ආර්ථික සහ මිලිටරි ආධාර අඛණ්ඩව ලබා දීමට පොරොන්දු වූහ.

යථාර්ථය නම්, මෙය “සහයෝගයක්” වීම බොහෝ කලකට පෙර නතර වී ඇති අතර එය යුද්ධයට සෘජුවම සම්බන්ධ වීමක් බවට පත්ව ඇත. යුරෝපීය බලවත්තු යුක්රේන රාජ්‍ය අයවැයට ප්‍රතිපාදන සපයමින්, වඩ වඩාත් දිගු දුර විහිදෙන ආයුධ පද්ධති සපයමින්, යුක්රේන සෙබළුන් පුහුණු කරමින්, බුද්ධි තොරතුරු සපයමින් සහ යුක්රේන යුද මෙහෙයුම් ඔවුන්ගේම මිලිටරි සැලසුම්වලට වඩ වඩාත් සමීපව අනුකලනය කරමින් සිටිති. 2026 සහ 2027 වර්ෂ සඳහා වන යුරෝ බිලියන 90 ක ණය මුදලක පළමු වාරිකය ජුනි මස අවසානයට පෙර නිකුත් කරන බව සමුළුව යළිත් තහවුරු කළේය. එම අවස්ථාවේදීම, ඔවුන්ගේ ද්විපාර්ශ්වික මිලිටරි ආධාර අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන ලෙස සාමාජික රටවලින් ඉල්ලා සිටින ලදී.

ආයුධ සහයෝගීතාව පිළිබඳ තීරණ විශේෂයෙන්ම භයානක ය. ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති, පතොරම්, ඩ්‍රෝන යානා සහ මිසයිල නිෂ්පාදනය හා බෙදා හැරීම “කඩිනමින්” වේගවත් කරන ලෙස යුරෝපා සංගමය ඉල්ලා සිටියි. යුරෝපීය සහ යුක්රේන ආයුධ කර්මාන්ත අතර සහයෝගීතාව තවදුරටත් ගැඹුරු කිරීමට නියමිතය. මෙඟින් යුක්රේනය යුරෝපීය යුද ආර්ථිකයට තවදුරටත් සෘජුවම සම්බන්ධ කෙරේ.

මෙහිදී ප්‍රමුඛ භූමිකාවක් ඉටු කරන්නේ ජර්මනියයි. මීට සති කිහිපයකට පෙර, ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව කියෙව් (Kiev) පාලනය සමඟ එකඟ වූයේ, රුසියාවේ අභ්‍යන්තරයටම ප්‍රහාර එල්ල කළ හැකි දිගු දුර ඩ්‍රෝන යානා සහ අනෙකුත් ආයුධ පද්ධති ඒකාබද්ධව සංවර්ධනය කිරීමට සහ නිෂ්පාදනය කිරීමටයි. පිස්ටෝරියස්, මර්ස් සහ සෙලෙන්ස්කි එකල විවෘතවම පැහැදිලි කළේ, මෙය තවදුරටත් යුක්රේන භූමිය ආරක්ෂා කිරීම ගැන පමණක් නොව, රුසියානු නගර, පිරිපහදු, බලශක්ති පහසුකම්, මිලිටරි කඳවුරු සහ කාර්මික මධ්‍යස්ථානවලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ගැන වන බවයි.

මෙහි ප්‍රතිවිපාක ගණන් බලාගත නොහැකි තරම්ය. යුක්රේන හමුදාව දැනටමත් රුසියාවේ අභ්‍යන්තරයටම නිරන්තරයෙන් ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කරමින් සිටියි. එවැනි ප්‍රහාරයන්ට ඉඩ සලසන බටහිර රාජ්‍යයන් යුද්ධයේ පාර්ශවකරුවන් ලෙස සලකන බව ක්‍රෙම්ලිනය නැවත නැවතත් ප්‍රකාශ කර ඇත. ඒ සමගම, යුරෝපීය බලවත්තු යුක්රේනය සඳහා වන අනාගත “ආරක්ෂක සහතිකයන්” තුළ තමන්ම ප්‍රධාන භූමිකාවක් භාර ගැනීමටත්, තමන්ගේම යුරෝපා සංගම් සෙබළුන් පවා යුක්රේනයට අනුයුක්ත කිරීමටත් වඩ වඩාත් විවෘතව බලපෑම් කරමින් සිටිති.

සමුළුවේ නිල නිගමනවල සඳහන් වන්නේ: “යුක්රේනයේ සාමය කරා යන මාවත යුක්රේනය නොමැතිව තීරණය කළ නොහැක.” ඊට සෘජුවම පසුව තීරණාත්මක වාක්‍යය පැමිණේ: “යුරෝපා සංගමය එහි හැකියාවට හෝ එහි ආරක්ෂාවට බලපාන කරුණු පිළිබඳව තීරණය කරනු ඇත.” ඊළඟ කරුණ මෙසේ ඉදිරියට යයි: “ඕනෑම අනාගත සමථයකදී යුරෝපයට ඉටු කිරීමට ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඇති අතර එය තම අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට සූදානම්ව සිටියි.”

අනාගත “ආරක්ෂක සහතික” පිළිබඳ ඡේදය ද විශේෂයෙන්ම දුරදිග යන්නකි. යුරෝපීය කවුන්සිලය ප්‍රකාශ කරන්නේ, යුරෝපා සංගමය සහ එහි සාමාජික රටවල් “විශේෂයෙන්ම කැමැත්ත ඇති අයගේ සන්ධානය (Coalition of the Willing) හරහා සහ එක්සත් ජනපදය සමඟ සහයෝගීතාවයෙන් යුක්රේනය සඳහා ශක්තිමත් සහ විශ්වසනීය ආරක්ෂක සහතිකයන් සඳහා දායක වීමට සූදානම්” බවයි. යුරෝපා සංගම් මිලිටරි ආධාර මෙහෙයුම (EU Military Assistance Mission-EUMAM Ukraine), යුරෝපා සංගම් උපදේශන මෙහෙයුම (EU Advisory Mission-EUAM Ukraine) සහ යුරෝපා සංගම් චන්ද්‍රිකා මධ්‍යස්ථානය මඟින් සටන් විරාම නිරීක්ෂණය කිරීම ඇතුළු ක්‍රම මඟින්, “දිගුකාලීනව ද ආක්‍රමණ වැළැක්වීමට සහ ඵලදායී ලෙස ආරක්ෂා වීමට” යුක්රේනයට ඇති හැකියාවට සහය දීම මෙයට ඇතුළත් වේ.

වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, අනාගත මිලිටරි-රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සමථයකදී, යුරෝපා සංගමය කියෙව් පාලනයේ හුදු ආධාරකරුවෙකු ලෙස පමණක් නොව, ස්වාධීන අධිරාජ්‍යවාදී බලවතෙකු ලෙස මේසයේ වාඩි වීමට සහ තමන්ගේම භූ-මූලෝපායික අවශ්‍යතා බලාත්මක කිරීමට ඇති අයිතිය පැහැදිලිවම කියා පාමින් සිටියි. වොෂින්ටනය සහ මොස්කව් තමන්ට උඩින් එකඟතාවයකට පැමිණීම වැළැක්වීමට යුරෝපීය බලවත්තු උත්සාහ කරති. ඉරාන යුද්ධය සහ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අර්බුදය මඟින් වේගවත් කරන ලද, යුක්රේන යුද්ධයේ සෘජු නායකත්වයෙන් එක්සත් ජනපදය සාපේක්ෂව පසුබැසීම, බර්ලිනය, පැරිසිය, ලන්ඩනය සහ බ්‍රසල්ස් විසින් වඩාත් ආක්‍රමණශීලී ලෙස ක්‍රියා කිරීම සඳහා යොදා ගනිමින් තිබේ.

නේටෝ බලවතුන් සහ රුසියාව අතර සෘජු යුද්ධයක අනතුර දිනෙන් දින වර්ධනය වේ. මේ සතියේ ඉංග්‍රීසි ඕඩය (English Channel) තුළ බ්‍රිතාන්‍යය සහ රුසියාව අතර ඇති වූ ගැටුමෙන් මෙය විශේෂයෙන් පැහැදිලි විය. රුසියානු යුද නෞකාවක් බ්‍රිතාන්‍ය යාත්‍රාවක් අසලට අනතුරු ඇඟවීමේ වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල කළේය. නිශ්චිත තත්ත්වයන් මතභේදාත්මක වුවද, නේටෝ රාජ්‍යයන් සහ රුසියාව අතර මිලිටරි ප්‍රකෝපකරනයක් හෝ ගැටුමක් පාලනය කළ නොහැකි උත්සන්න වීමකට කොතරම් ඉක්මනින් මඟ පෑදිය හැකිද යන්න මෙම සිදුවීමෙන් පැහැදිලි වේ.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) එහි ඉදිරිදර්ශන ලිපියක් වූ, “ඉංග්‍රීසි ඕඩයේ වෙඩි තැබීම් – බ්‍රිතාන්‍යය, රුසියාව සහ තුන්වන ලෝක යුද්ධයේ අනතුර” මඟින් අනතුරු ඇඟවූයේ, මෙම සිදුවීම යුරෝපීය කම්කරු පන්තිය විසින් අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස වටහා ගත යුතු බවයි: “ආණ්ඩු ඔවුන්ව රුසියාව සමඟ යුද්ධයකට වඩ වඩාත් සෘජුවම ඇද දමමින් සිටී. මෙම අනතුරු ඇඟවීම යුරෝපා සංගම් සමුළුව මඟින් හරියටම තහවුරු වේ. යුරෝපීය බලවත්තු වර්ධනය වන යුද අනතුරට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ සංයමයෙන් නොව, තව තවත් නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම් සහ උත්සන්න කිරීම් සමඟිනි.”

සමුළුව නැවත වරක් රුසියාව යුරෝපා සංගමයට “පැවැත්ම පිළිබඳ අභියෝගයක්” (existential challenge) ලෙස ප්‍රකාශ කළ අතර 2030 වන විට යුරෝපයේ “ආරක්ෂක සූදානම” තීරණාත්මක ලෙස ඉහළ නැංවීමට කැඳවුම් කළේය. නිල නිගමනවලදී, ඩ්‍රෝන සහ ඩ්‍රෝන මර්දන පද්ධති, පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධති, ගුවන් ආරක්ෂක, අභ්‍යවකාශ හැකියාවන් සහ “ගැඹුරු නිරවද්‍ය ප්‍රහාරක හැකියාවන්” (deep precision strike capabilities) කේන්ද්‍රීය ප්‍රමුඛතා ලෙස නම් කර ඇත. මෙම තාක්ෂණික යෙදුම පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ නිරවද්‍ය ආයුධ මඟින් දුරස්ථ ඉලක්ක විනාශ කිරීමේ හැකියාවයි — එනම් රුසියාවට එරෙහිව ප්‍රහාරාත්මක බලයක් සංවර්ධනය කිරීමයි.

එම අවස්ථාවේදීම “මිලිටරි සංචලතාව” (military mobility) වේගවත් කිරීමට නියමිතය. ඊට අදාළ ව්‍යවස්ථාදායක යෝජනා වසර අවසානයට පෙර සම්මත කර ගැනීමට නියමිතය. මෙයින් අදහස් කරන්නේ යුරෝපය පුරා ඇති මාර්ග, දුම්රිය මාර්ග, පාලම්, වරායන්, ගුවන් තොටුපළවල් සහ දේශසීමා තරණ මාර්ග, සෙබළුන් සහ බර උපකරණ වේගයෙන් ගෙනයාම සඳහා පෙළගැස්මයි. මෙය ජර්මනියේ “ජර්මනියේ මෙහෙයුම් සැලැස්ම” (Operation Plan Germany) සමඟ හරියටම ගැළපෙන අතර, එමඟින් මුළු සමාජයම, ආර්ථිකය සහ යටිතල පහසුකම් නැඟෙනහිර පෙරමුණේ මහා යුද්ධයක් සඳහා සූදානම් කරනු ලබයි.

“ආරක්ෂාව” පිළිබඳ නිල වාක්‍ය ඛණ්ඩ හුදු විහිලුවකි. යුරෝපීය බලවත්තු න්‍යෂ්ටික බලවතෙකු වන රුසියාවට එරෙහිව අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයක් සූදානම් කරමින් සිටිති. ජර්මානු පාලක පන්තිය එමඟින් තම අපරාධකාරී ඉතිහාසය යළිත් කරලියට ගනිමින් සිටී. සෝවියට් සංගමයට එරෙහි විනාශකාරී යුද්ධය ආරම්භ වී වසර අසූ පහකට පසු, ජර්මානු සටන් බලඇණියක් නැවත වරක් ලිතුවේනියාවේ ස්ථානගත වෙමින් පවතී; ජර්මානු ආයුධ සමාගම් රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය සඳහා ආයුධ නිෂ්පාදනය කරමින් සිටී; එමෙන්ම බර්ලිනය යුරෝපයේ නායකත්වය ඉල්ලා සිටියි.

සමුළුවේ දෙවන ප්‍රධාන විදේශ ප්‍රතිපත්ති කේන්ද්‍රය වූ මැදපෙරදිග ද මිලිටරිවාදී ආක්‍රමණකාරීත්වයකින් සලකුණු වී ඇත. වොෂින්ටනය විසින් සාකච්ඡා කරන ලද එක්සත් ජනපද-ඉරාන ගිවිසුම, යුරෝපීය බලවතුන් දකින්නේ ආතතිය අඩු කිරීමේ පියවරක් ලෙස නොව, කලාපය තුළ තමන්ගේම භූමිකාව ශක්තිමත් කර ගැනීමේ අවස්ථාවක් ලෙසය. දැනටමත් G7 සමුළුවේදී, මර්ස්, මැක්‍රෝන්, ස්ටාමර් සහ මෙලෝනි සංඥා කර තිබුණේ ඔවුන් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) යුරෝපීය නාවික බලයක් සූදානම් කරන බවයි. මර්ස් බුන්ඩෙස්ටැග් හිදී පැහැදිලිවම ප්‍රකාශ කළේ,  නිසි කොන්දේසි සකස් වූ වහාම හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට සහභාගී වීමට ජර්මනිය සූදානම් බවයි.

මෙය තවත් අධිරාජ්‍යවාදී යුද පෙරමුණක් උත්සන්න කිරීමේ තර්ජනයක් මතු කරයි. හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය යනු ලෝකයේ වැදගත්ම බලශක්ති සහ වෙළඳ මාර්ගවලින් එකකි. එහි යුද නැව් ස්ථානගත කරන කවුරුන් වුවද, වෙළඳ නැව්ගත කිරීම් “ආරක්ෂා කිරීමේ” අරමුණ ලුහු බඳිනවා නොවේ; ඒ වෙනුවට මැදපෙරදිග බලශක්තිය, වෙළඳ මාර්ග සහ භූ-මූලෝපායික බලපෑම කෙරෙහි පාලනය සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා මිලිටරි මැදිහත්වීම් සූදානම් කරති. ඇමරිකානු ආධිපත්‍යයේ අර්බුදයට යුරෝපීය බලවත්තු ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ, කලාපය තුළ තමන්ම අධිරාජ්‍යවාදී පිළිවෙලක් ඇති කරන බලවතුන් ලෙස පෙනී සිටීමට උත්සාහ කිරීමෙනි.

චීනය කෙරෙහි වන ප්‍රතිපත්තියට ද මෙය අදාළ වේ. “තරඟකාරිත්වය”, “ආර්ථික ආරක්ෂාව”, “මූලෝපායික පරායත්තතාවයන් අඩු කිරීම” සහ “ගෝලීය සාර්ව ආර්ථික අසමතුලිතතාවයන්” වැනි ප්‍රචාරක වදන් යටතේ, සමුළුව යුරෝපයේ වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තිය දැඩි කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කළේය. තීරුබදු, අපනයන පාලනයන්, යුරෝපීය සංගත සඳහා සහනාධාර සහ යුරෝපයේම සැපයුම් දාමයන් ගොඩනැඟීම හරහා චීනයේ කාර්මික ශක්තියට එරෙහිව සටන් කළ යුතු ක්‍රමවේදයක් ලෙස චීනය වඩ වඩාත් විවෘතව පද්ධතිමය ප්‍රතිවාදියෙකු (systemic rival) ලෙස සලකනු ලබයි.

වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තිය යුද ප්‍රතිපත්තිය සමඟ වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී පවතී. ගෝලීය අධිරාජ්‍යවාදී තරඟකාරිත්වයේ අවශ්‍යතාවලට අනුකූලව යුරෝපා සංගමයට එහි කර්මාන්ත, බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය, අමුද්‍රව්‍ය සැපයුම, පර්යේෂණ සහ යටිතල පහසුකම් ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමට අවශ්‍ය වී ඇත. මෙම සන්දර්භය තුළ, “තරඟකාරිත්වය” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ වැටුප් කප්පාදු, සමාජ කප්පාදු, නියාමනයන් ඉවත් කිරීම සහ බැංකු, සංගත සහ ආයුධ සමාගම් සඳහා දැවැන්ත රාජ්‍ය සහනාධාර ලබා දීමයි.

2028 සිට 2034 දක්වා වන නව බහු වාර්ෂික යුරෝපා සංගම් මූල්‍ය රාමුව පිළිබඳ විවාදයේදී මෙය විශේෂයෙන් පැහැදිලි වේ. කොමිසම යුරෝ ට්‍රිලියන 2 ක පමණ අයවැයක් යෝජනා කර තිබුණි. ජර්මනිය, නෙදර්ලන්තය, ඔස්ට්‍රියාව, ස්වීඩනය සහ අනෙකුත් ශුද්ධ දායකයින් (net contributors) වඩාත් ගැඹුරු කප්පාදු ඉල්ලා සිටිති. මර්ස් ප්‍රකාශ කළේ සංඛ්‍යාවන් “පහළට පැමිණිය යුතු” බවයි. ඒ හා සමගම, මෙහි අරමුණ ප්‍රතිසන්නද්ධවීම සීමා කිරීම නොවේ. ඊට පටහැනිව, කෘෂිකර්මාන්තය, සහයෝගීතාව සහ සිවිල් වැඩපිළිවෙලවල් සඳහා වන සාම්ප්‍රදායික වියදම් කප්පාදු කිරීමට හෝ වෙනතකට හැරවීමට නියමිත අතර, ආරක්ෂාව, ආයුධ කර්මාන්තය, දේශසීමා ආරක්ෂාව, කාර්මික ප්‍රතිපත්තිය සහ “මූලෝපායික” ආයෝජන ශක්තිමත් කරනු ලැබේ.

යුද මාවතේ සමාජීය තර්කනය මෙයයි. ආයුධ, උන්ඩ, ඩ්‍රෝන යානා, මිසයිල සහ යුද නැව් සඳහා බිලියන ගණන් වෙන් කරන අතරතුර, වැටුප් පහත හෙළීමටත්, විශ්‍රාම වැටුප් කප්පාදු කිරීමටත්, සෞඛ්‍ය හා අධ්‍යාපන වියදම් කපා හැරීමටත්, පොදු සේවාවන් විනාශ කිරීමටත් නියමිතය. මෙම ප්‍රතිපත්තිය වැඩි වර්ධනය වන ප්‍රතිරෝධයකට මුහුණ දෙන බව පාලක පන්තිය දනී. විදේශයන්හි ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම රට තුළ  ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම සමඟ අත්වැල් බැඳගෙන යන්නේ එබැවිනි.

සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්තිය දැඩි කිරීම සමුළුවේ තවත් ප්‍රධාන කරුණක් විය. යුරෝපා සංගම් නායකයෝ, සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්තියේ “සියලු අංශ ඔස්සේ”, විශේෂයෙන්ම එහි “බාහිර මානය” (external dimension) පිළිබඳව  කටයුතු අඛණ්ඩව කරගෙන යන බව යළිත් සහතික කළහ. මෙයින් අදහස් කරන්නේ සරණාගතයින් යුරෝපයට පැමිණීමට පෙර ඔවුන්ව වැළැක්වීම, තුන්වන රටවල කඳවුරු පිහිටුවීම සහ පිටුවහල් කිරීම් වේගවත් කිරීම සඳහා ඒකාධිපති සහ ඒකාධිපති ස්වරූපී පාලන තන්ත්‍රයන් සමඟ ගිවිසුම් ඇති කර ගැනීමයි.

සමුළුවට ඉතා ආසන්නව, යුරෝපීය පාර්ලිමේන්තුව යුරෝපා සංගමයෙන් පිටත “ආපසු හැරවීමේ මධ්‍යස්ථාන” (return hubs) ලෙස හැඳින්වෙන දෑ සඳහා ඉඩ සලසන නව ආපසු හැරවීමේ රෙගුලාසියකට මඟ පෑදීය. ඉතාලිය, ඩෙන්මාර්කය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව, නෙදර්ලන්තය සහ අනෙකුත් ආණ්ඩු යුරෝපය සීල් කර වසා දැමීමේ ඊටත් වඩා ම්ලේච්ඡ ප්‍රතිපත්තියක් සඳහා උත්සාහ කරමින් සිටිති. අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින්ම අවුලුවන ලද හෝ කර ගෙන යන යුද්ධවලින් පලා යන සරණාගතයින්ගේ අයිතිවාසිකම් උදුරා ගැනීමටත්, ඔවුන්ව සිර කිරීමටත්, පිටුවහල් කිරීමටත් නියමිතය.

සරණාගතයින්ට එරෙහි උද්ඝෝෂණය අරමුණු කිහිපයකට සේවය කරයි. එය අන්ත දක්ෂිනාංශය ශක්තිමත් කරයි, කම්කරු පන්තිය බෙදා වෙන් කරයි, සහ වැඩවර්ජන, විරෝධතා සහ යුද විරෝධී විපක්ෂයට එරෙහිව ද යොදා ගනු ලබන මර්දනකාරී රාජ්‍ය උපකරණයක් නිර්මාණය කරයි. යුද්ධය සඳහා බිලියන ගණන් වියදම් කරන ආණ්ඩුම, රෝහල්, පාසල්, නිවාස සහ සමාජ ආධාර සඳහා “මුදල් නොමැති” බව ප්‍රකාශ කරති. ඒ  පිළිබඳ සමාජ කෝපය සරණාගතයින් වෙත හරවා යැවීමට නියමිතය.

යුරෝපා සංගම් සමුළුව පෙන්වා දෙන්නේ සමස්ත යුරෝපීය පාලක පන්තියම — කොන්සර්වේටිව්වරුන්, සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්, ලිබරල්වාදීන්, හරිතයන් සහ නාමිකව වාම පක්ෂ — මෙම පිළිවෙත පිටුපස සිට ගන්නා බවයි. යුරෝපා සංගමය තුළ සාමකාමී හෝ ප්‍රගතිශීලී කල්ලියක් නොමැත. සියල්ලෝම යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදය සහ ධනවාදය ආරක්ෂා කරති. ඔවුන්ගේ වෙනස්කම් පවතින්නේ, යුරෝපය ගෝලීය මිලිටරි බලවතෙකු ලෙස කොතරම් ඉක්මනින්, කුමන ක්‍රම මඟින් සහ කාගේ ජාතික නායකත්වය යටතේ සන්නද්ධ කළ යුතුද යන්න පිළිබඳ ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් පමණි.

ජර්මනිය මෙම ක්‍රියාවලිය විශේෂයෙන් ආක්‍රමණශීලී ලෙස ඉදිරියට ගෙන යයි. මර්ස්-ක්ලින්බෙයිල් ආණ්ඩුව හිට්ලර්ගෙන් පසු විශාලතම නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමේ වැඩපිළිවෙල ක්‍රියාවට නංවමින්, යටිතල පහසුකම් යුද සැපයුම් පද්ධති බවට පරිවර්තනය කරමින්, අනිවාර්ය හමුදා සේවය නැවත හඳුන්වා දීමට සූදානම් වෙමින් සහ වියදම් ජර්මානු ප්‍රාග්ධනයේ මූලෝපායික අවශ්‍යතාවලට සෘජුවම සේවය නොකරන සෑම තැනකම යුරෝපා සංගම් අයවැය කප්පාදු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියි. ඒ සමගම, අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය ඇලෙක්සැන්ඩර් ඩොබ්‍රින්ඩ් පොලිසිය, බුද්ධි ආයතන සහ සිවිල් ආරක්ෂක අංශ සන්නද්ධ කරමින් අධිපතිවාදී රාජ්‍ය උපකරණයක් ගොඩනැඟීම ඉදිරියට ගෙන යයි.

මෙම සමුළුව අනතුරු ඇඟවීමකි. යුරෝපයේ පාලක පන්තිය ලෝක ධනවාදයේ අර්බුදයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ සහන දීමෙන් නොව, යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ ඒකාධිපතිත්වය සමඟිනි. රුසියාවට එරෙහිව උත්සන්න කිරීම න්‍යෂ්ටික අවිවලින් සන්නද්ධ බලවතුන් අතර සෘජු යුද්ධයක් බවට පත්වීමේ තර්ජනයක් මතු කරයි. මැදපෙරදිග මිලිටරි ප්‍රහාරය, චීනයට එරෙහි වෙළඳ යුද්ධය සහ සරණාගතයින්ට එල්ල කරන ප්‍රහාර එකම වර්ධනයක කොටස් වේ.

මීට එරෙහි විය හැක්කේ ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට පමණි. යුද්ධයට එරෙහි අරගලයට ධනේශ්වර ක්‍රමයේ සියලුම පක්ෂවලින්, යුරෝපා සංගමයෙන් සහ නේටෝ යුද සන්ධානයෙන් බිඳීමක් අවශ්‍ය වේ. අවශ්‍ය වන්නේ කම්කරු පන්තියේ බලය බලමුලු ගන්වන, ආයුධ කර්මාන්තය අත්පත් කර ගන්නා, යුද ප්‍රතිපාදන නතර කරන සහ යුද්ධයට, ඒකාධිපතිත්වයට හා සමාජය අන්ත දූප්පත් කිරීමට හේතුව වන ධනවාදය වෙනුවට සමාජවාදී සමාජයක් ආදේශ කරන ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී යුද විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැඟීමයි.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

යුරෝපානු සංගම් (EU) සමුළුව යුද මාවත වේගවත් කරයි: ආයුධ ගොඩනැඟීම, වෙළඳ යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ සරණාගත විරෝධී පියවර  Read More »

Iran

ඉරානය තුළ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ පරාජය

ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසිනි. 

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුනි 16 දින “US imperialism’s debacle in Iranයන හිසින් පළවූ ඇන්ඩ්‍රේ ඩේමන් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි. 

Iran
2026 මාර්තු 8 වන ඉරිදා ඉරානයේ ටෙහෙරානයේ ඇමරිකානු-ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරයකින් හානියට පත් තෙල් ගබඩා පහසුකමකින් ඝන දුමාරයක් නැඟී එයි. [AP ඡායාරූපය/වහීඩ් සලේමි]

පසුගිය පෙබරවාරි 28 වැනිදා ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් ආරම්භ කරන ලද යුද්ධයේ සටන් විරාම ගිවිසුමක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය විසින් ඉරිදා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඉරාන ජාතිකයන් 3,000 කට වඩා ඝාතනය කරමින් සහ ගෝලීය ආහාර හා බලශක්ති අර්බුදයක් ඇති කර තිබියදීත්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තමන් යුද්ධයට අවතීර්ණ වූ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමට අසමත් වී ඇත.

ඉරිදා දින “අවබෝධතා ගිවිසුමක්” ඩිජිටල් ලෙස අත්සන් කරන ලද අතර, නිල අත්සන් කිරීමේ උත්සවයක් සිකුරාදා ස්විට්සර්ලන්තයේදී පැවැත්වීමට නියමිතය. වාර්තා වන පරිදි දින 60 ක කාලරාමුවක් සහිත මෙම ගිවිසුම මඟින් හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) නැවත විවෘත කිරීම, ඇමරිකානු නාවික අවහිරය ඉවත් කිරීම සහ ලෙබනනය ඇතුළු ප්‍රදේශවල මිලිටරි මෙහෙයුම් වහාම අත්හිටුවීම අපේක්ෂා කෙරේ. එමඟින් ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන, සම්බාධක සහ කලාපීය ආරක්ෂාව පිළිබඳව පසුව සාකච්ඡා කිරීමට දෙපාර්ශවයම බැඳී සිටී.

මෙම ගිවිසුම සැබවින්ම ක්‍රියාත්මක වේද යන්න තවමත් අවිනිශ්චිතය. එහි සැබෑ පිටපත මෙතෙක් ප්‍රසිද්ධ කර නොමැත. අත්හිටුවා තිබූ ඩොලර් බිලියන 25 ක පමණ ඉරාන වත්කම් නිදහස් කර ඇති බව ඉරානය ප්‍රකාශ කර ඇතත්, ඇමරිකාව එය හබ කර ඇත. ට්‍රම්ප් නැවතත් අවධාරණය කර ඇත්තේ “ඉරානයට කිසිදා න්‍යෂ්ටික ආයුධයක් හිමි කර ගැනීමට ඉඩ නොදෙන” බව වන අතර සාකච්ඡා අසාර්ථක වුවහොත් ඇමරිකාව “නැවතත් ඉරානයට ප්‍රහාර එල්ල කළ හැකි” බවට අනතුරු අඟවා ඇත. මෙම ගිවිසුමේ පාර්ශවකරුවෙකු නොවන ඊශ්‍රායලය එය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර එදිනම ලෙබනනයට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ද දිගටම කරගෙන ගියේය.

කෙසේ වෙතත්, මෙහි ප්‍රතිඵලය ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයට එල්ල වූ අවිවාදිත පරාජයක් (debacle) නිරූපණය කරයි. මෙය පාසල් භූමියක සිටින චණ්ඩියෙකු රණ්ඩුවක් පටන් ගෙන අවසානයේ ඇසක් කළු කරගෙන (ගුටි කා) පරාජය වීම වැනි තත්ත්වයකි. ඉරාන රජය තවමත් බලයේ පවතී. ඔවුන්ගේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහනට හානියක් වී නැත. මෙමඟින් ලැබුණු වඩාත්ම සැබෑ ප්‍රතිඵලය වන්නේ හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමයි, එනම් යුද්ධයට පෙර පැවති තත්ත්වයටම නැවත පත්වීමයි.

යුද්ධය ආරම්භ කරන විට පල කළ පාරට්ටු කර ගැනීම් (braggadocio) සහ එහි ප්‍රතිඵලයේ සැබෑ ස්වභාවය අතර විශාල පරතරයක් පවතී. ඉරානයේ “කොන්දේසි විරහිත යටත් වීමෙන්” යුද්ධය අවසන් වන බවට ට්‍රම්ප් පොරොන්දු විය. ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් (Pete Hegseth) මාර්තු 2 වැනිදා ප්‍රකාශ කළේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය “කිසිදු මෝඩ සටන් නීති රීතිවලින් තොරව” ඉතිහාසයේ “වඩාත්ම මාරාන්තික ගුවන් බලශක්ති මෙහෙයුම” දියත් කරන බවයි. දින කිහිපයකට පසු ඔහු මාධ්‍යවේදීන්ට පොරොන්දු වූයේ “දවස පුරා අහසින් මරණය සහ විනාශය” ළඟා කර දෙන බවයි.

ඉරාන රජය බිඳ දැමීමට මේ වසර  පුරා උත්සාහ කරමින් සහ පෙබරවාරි මාසයේදී ඉරාන වැසියන්ගෙන් “ඔබේ රජය අත්පත්කර ගන්නා ලෙස” ඉල්ලා සිටි ට්‍රම්ප්, ඉරිදා වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නල් (Wall Street Journal) වෙත පැවසුවේ: “මම කවදාවත් පාලන තන්ත්‍රය වෙනස් කිරීම (regime change) ගැන තැකීමක් කළේ නැහැ” යනුවෙනි.

මාධ්‍ය පුරා ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ පරාජය පිළිබඳ විවරණයන්ගෙන් පිරී පවතී. වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නල් පුවත්පත මෙය හඳුන්වා දී ඇත්තේ “තම යුධ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමට නොහැකි වූ මූලූපායික පසුබැසීමක්” ලෙසය. 1991 දී සෝවියට් සංගමය (USSR) බිඳවැටීමත් සමඟ ආරම්භ වූ, අභියෝගයට ලක් නොවුණු ඇමරිකානු ආධිපත්‍යයේ යුගය අවසන් වී ඇති බවට ලෝකය ඉදිරියේ ප්‍රායෝගිකව පෙන්නුම් කළ අවස්ථාව මෙයයි.

ඇමරිකානු පාලක පන්තියේ ප්‍රතිචාරයේ දේශපාලන ස්වභාවය, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය වෙනුවෙන් හඬ නඟන නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් (New York Times) පුවත්පත “ජනාධිපති ට්‍රම්ප් මේ යුද්ධය පැරදුණා” යන සිරස්තලයෙන් පළ කළ කතුවැකියෙන් මනාව පැහැදිලි වේ. ටයිම්ස් පුවත්පතේ කනස්සල්ල වී ඇත්තේ මෙම යුද්ධය මහා පරිමාණ මිනිස් ඝාතන සහ ඝාතන දේශපාලනයක් ඔස්සේ සිදු කිරීම ගැන නොව, එය අසාර්ථක වීම ගැනය.

“ට්‍රම්ප් මහතා මේ යුද්ධය ආරම්භ කිරීමෙන් බරපතල වැරැද්දක් කළා,” යැයි එම කතුවැකියේ සඳහන් වේ. “ඔහු එය මෙහෙයවූයේ පරිස්සම නොතකාම සහ නීතිය විවෘතව උල්ලංඝනය කරමිනි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය මිලිටරිමය, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ ආර්ථික වශයෙන් දුර්වලව ඉන් මතු වෙන අතර ඉදිරි වසර ගණනාව තුළ මෙහි මූලෝපායික පිරිවැය ගෙවීමට සිදුවනු ඇත.” ටයිම්ස් පුවත්පත දුක් වෙමින් පවසන්නේ “සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, මෙම සිව්මස් යුද්ධයේ මූලෝපායික ජයග්‍රාහකයා ලෙස ඉරානය මතු වන” බවයි. ඇමරිකානු මිලිටරිය තමන් සතු දිගු දුර නිරවද්‍ය මිසයිල සහ ප්‍රතිරෝධක මිසයිල බොහොමයක් ක්ෂය කර දැමූවද, තමන්ට වඩා බෙහෙවින් කුඩා ප්‍රතිවාදියෙකු මර්දනය කිරීමට නොහැකි බව පෙන්වා දී ඇත. මෙම ප්‍රතිඵලය වෙනත් විභව (potential) ප්‍රතිවාදීන් අධෛර්යමත් කිරීමට (deter) මෙම රටට ඇති හැකියාවට හානි පමුණුවයි.”

එම කතුවැකියේ අවසන් නිගමනය මෙම ප්‍රකාශයට ලඝු වේ: “පෙන්ටගනයට නූතනකරණය වීමට සහ අනාගත යුද්ධ සඳහා සූදානම් වීමටද අවශ්‍ය වනු ඇත.”

අනාගත යුද්ධ. විශේෂයෙන්ම චීනය සහ රුසියාව සමඟ පවතින ස්ථිර අධිරාජ්‍යවාදී ගැටුම්කාරී රාමුව නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පත සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සලකන අතර, ඒ සඳහා පෙන්ටගනය “නූතනකරණය වී සූදානම් විය යුතුය”. මෙහිදී ප්‍රශ්නයකට ලක්ව ඇත්තේ එම රාමුව පාලනය කරනු ලබන දක්ෂතාවය (competence) පිළිබඳව පමණි.

කොංග්‍රස් මණ්ඩලයේ ඩිමොක්‍රටික් පාර්ශවයේ ප්‍රතිචාරයද ක්‍රියාත්මක වන්නේ එම රාමුව තුළමය. සෙනෙට් සභික ක්‍රිස් මර්ෆි (Chris Murphy) මෙම ගිවිසුම හැඳින්වූයේ “මූලික වශයෙන් ඉරානයට යටත් වීමක්” ලෙසය. නියෝජිත (සභික) සෙත් මෝල්ටන් (Seth Moulton) එය හැඳින්වූයේ “මූලික වශයෙන් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා වෙත ලබා දුන් යටත් වීමේ ලේඛනයක්” ලෙසය. සෙනෙට් සභික ජැක් රීඩ් (Jack Reed) මැසිවිලි නැඟුවේ ඔබාමා යුගයේ න්‍යෂ්ටික ගිවිසුම වූ JCPOA යටතේ තිබූ ප්‍රමාණයටත් වඩා “අඩු දෙයක්” දැන් ඇමරිකාවට ලැබෙන බවයි. ඩිමොක්‍රටික් පාර්ශවය යුද්ධය ආරම්භ කරන විට එය අනුමත කළේය. ඔවුන් දැන් ඒ ගැන මැසිවිලි නඟන්නේ ඉරානය විනාශ නොකර යුද්ධය අවසන් වූ නිසා පමණි.

යුද්ධයට එරෙහිව දැවැන්ත ජනතා විරෝධයක් පැවති නමුත්, නිල දේශපාලන රාමුව තුළ එයට කිසිදු ප්‍රකාශනයක් (නියෝජනයක්) ලැබුණේ නැත.

යුද්ධයේ මෙම අදියර අවසන් වීමෙන් යුද්ධය මුළුමනින්ම අවසන් වූ බවක් අදහස් නොවේ. ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය තම තත්ත්වය යථා තත්ත්වයට පත් කර ගැනීම සඳහා නව යුද්ධ සූදානම් කරනු ඇත. ඔබාමා යටතේ පිහිටුවන ලද 2015 JCPOA රාමුව 2018 දී ට්‍රම්ප් විසින් අවසන් කරන ලද අතර එය 2026 යුද්ධයට මග පෑදීය. මෙම 2026 සටන් විරාම රාමුව ඊළඟට එන යුද්ධයට මග පාදනු ඇත.

කෙසේ වෙතත්, මෙම දැවැන්ත පරාජයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ප්‍රතිවිපාක දැකගත හැකි වන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළමය.

මෙම යුද්ධය දියත් කරන ලද්දේ, එක් අතකින් ඇමරිකානු ධනවාදයේ ව්‍යුහාත්මක පරිහානිය නැවැත්වීමේ උත්සාහයක් වශයෙනි. යුරෝපීය මහ බැංකුව මේ මාසයේ වාර්තා කළේ රන්, යුරෝ මුදල් ඒකකය අභිබවා යමින් ලොව දෙවන විශාලතම සංචිත වත්කම බවට පත්ව ඇති බවයි. එය වසරකට පෙර පැවති 20% සිට ගෝලීය සංචිතවලින් 27% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. ෆෙඩරල් ණය ප්‍රමාණය 1946 න් පසු පළමු වතාවට මාර්තු මාසයේදී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 100% සීමාව පසු කළේය. යුද්ධයේ අසාර්ථකත්වය ඩොලරයේ පරිහානිය වේගවත් කර ඇති අතර යුද්ධයෙන් විසඳීමට බලාපොරොත්තු වූ ව්‍යුහාත්මක අර්බුදය තවදුරටත් උග්‍ර කර ඇත.

යුද්ධය දියත් කරන ලද්දේ සමාජ ගැටුම් උත්සන්න වෙමින් පැවති පසුබිමකය. යුද්ධය ආරම්භ වීමට සති කිහිපයකට පෙර, මිනියාපොලිස් හි ෆෙඩරල් ඒජන්තයින් විසින් 37 හැවිරිදි කවියෙකු වූ රෙනී නිකෝල් ගුඩ් (Renée Nicole Good) සහ 37 හැවිරිදි හෙදියක වූ ඇලෙක්ස් ප්‍රෙට්ටි (Alex Pretti) ඝාතනය කිරීමෙන් පසු ICE (ආගමන හා රේගු බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය) ට එරෙහිව මහා පරිමාණ ජනතා විරෝධතා තීව්‍ර විය. ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් යුද්ධය දියත් කිරීම, අනෙකුත් කරුණු අතර, මෙම වර්ධනය වෙමින් පැවති විරෝධය දේශප්‍රේමී යුධ උණක් වෙත හරවා යැවීමේ උත්සාහයක් විය.

සමාජ විරෝධය දැන් තවදුරටත් උත්සන්න වනු ඇති අතර, එය වැඩි වැඩියෙන් කම්කරු පන්තිය කේන්ද්‍ර කර ගනු ඇත. ඇමරිකන් ඇක්සල් (American Axle) හි මෝටර් රථ කොටස් නිෂ්පාදන කම්කරුවන් මේ මාසයේ වැඩ වර්ජනයක නිරත විය. දුම්රිය සේවකයන්, මස් ඇසුරුම් කරන්නන්, ගුරුවරුන් සහ හෙදියන් සේවයෙන් ඉවත් වී ඇත (walked out). ඉරිදා ගිවිසුමේ ආරංචියත් සමඟ වෝල් ස්ට්‍රීට් කොටස් වෙළඳපොළ ඉහළ ගියද, ඉන්ධන සහ ආහාර මිල ගණන් තවමත් යුද්ධයට පෙර පැවති මට්ටමට වඩා බෙහෙවින් ඉහළ මට්ටමක පවතී. පුද්ගලික පරිභෝජන වියදම් (PCE) උද්ධමනය 3.8% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර එය 2021 න් පසු ඉහළම වේගයයි. පාරිභෝගික විශ්වාසය (Consumer sentiment) ඉතිහාසයේ අවම මට්ටමක පවතින අතර, එය මහා අවපාතය (Great Recession) හෝ වසංගත කාලයටත් වඩා දරුණුය.

සමාගම් ලාභ ලබන අතරතුර, කම්කරුවන්ට සිදු වූයේ මිල ඉහළ යාම හරහා යුද්ධයේ බර දැරීමටය. මෙම ආර්ථික බලපෑම ඉදිරි වසර ගණනාව තුළ ඇමරිකාව තුළ මෙන්ම ජාත්‍යන්තරවද පන්ති අරගල සඳහා ඉන්ධන සපයනු ඇත. යුද්ධය ඇති කරන එම අර්බුදයම, යුද්ධයට එරෙහිව කම්කරු පන්තියේ ගෝලීය ව්‍යාපාරයක් ද බිහි කරමින් පවතී.

ගැඹුරු වන සමාජ විරෝධයට ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ප්‍රතිචාර දක්වනු ඇත්තේ තමන් දැනටමත් ප්‍රදර්ශනය කර ඇති ක්‍රමවේදයන් මඟිනි: එනම් ICE වැටලීම්, මහා පරිමාණ රැඳවුම් යටිතල පහසුකම්, දේශීය විරෝධතාවලට එරෙහිව ජාතික ආරක්ෂක බලකාය (National Guard) යෙදවීම, දේශපාලන විරුද්ධවාදිකම් අපරාධකරණය කිරීම සහ ඒකාධිපති රාජ්‍ය බලය තහවුරු කිරීම මඟිනි. ඉරානය තුළ ලැබූ පරාජය මෙම ගමන මන්දගාමී නොකරනු ඇත; එය තවදුරටත් තීව්‍ර කරනු ඇත. විදේශයන්හි තම අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රහාරයේ අසාර්ථකත්වයට මුහුණ දෙන ඇමරිකානු පාලක පන්තිය, මෙරට කම්කරු පන්තියට එරෙහිව නව ම්ලේච්ඡත්වයකින් හැරෙනු ඇත.

දැන් පවතින කාර්යභාරය වන්නේ ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ වපසරියක් සහිත, සමාජවාදී වැඩපිළිවෙළක් සහ තම අරමුණු පිළිබඳ දේශපාලනික සවිඥානිකත්වයක් ඇති කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීමයි.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

ඉරානය තුළ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ පරාජය Read More »

Scroll to Top