lead article Archives - Page 3 of 18 - Global Socialist Reviews

ජෙන්-Z නැගිටීම් සහ නායකත්වයේ අර්බුදය: ‘නායකත්වයක් නොමැති’ ව්‍යාපාර සහ ‘වාම ජනතාවාදයට’ එරෙහිව නොනවතින විප්ලවය – 3 කොටස

class struggles, Democratic Rights, economics, Global Inequality, Imperialism, lead article, Living Conditions, Perspective, politics, politics & economics, Poverty, World Economy / February 28, 2026

සංජය ජයසේකර විසිනි.

ජෙන්-Z විරෝධතාවල ගෝලීය රැල්ල, විප්ලවවාදී නායකත්වයේ ගැඹුරු වන අර්බුදය සහ ලියොන් ට්‍රොට්ස්කිගේ නොනවතින විප්ලව න්‍යායේ පදනම මත සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ වැඩපිළිවෙල සඳහා සටන් කිරීමේ අවශ්‍යතාවය විමර්ශනය කරන ලිපි මාලාවක 3 වන කොටසෙහි සිංහල පරිවර්තනය අපි මෙහි පළ කරමු. 2 කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් theSocialist.lk වෙබ් අඩවියේ 2025 නොවැම්බර් 14 දින පළ කෙරුණි. 1 කොටස 2025 නොවැම්බර් 6 වන දින ඉංග්‍රීසි බසින්ද, නොවැම්බර් 10 දින සිංහල බසින් ද පළ කරන ලදී. 3 කොටස ඉංග්‍රීසි බසින් 2026 පෙබරවාරි 27 දින පළ විය.

ජෙන්-Z කැරලිවල පෙළපත: අරාබි වසන්තය, වෝල් වීදිය වඩිලෑම සහ කහ කබා උද්ඝෝෂණ—දේශපාලනය, උපායමාර්ග, වැඩ පිළිවෙළ සහ කම්කරු පන්තිය සඳහා පාඩම්

අරාබි වසන්තය — ඓතිහාසික පූර්වගාමියා සහ දේශපාලන පාඩමක වස්තු විෂය

මැදපෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාවේ (MENA) 2010–2011 කාල වකවානුවේ සිදුවූ අරාබි වසන්තය (Arab Spring) මෙහිදී පරීක්ෂා කෙරෙන එකක් පසු එකක් ලෙස හටගත් පාර්ලිමේන්තුවෙන්-පිටත කැරලි රැල්ලට තීරණාත්මක ඓතිහාසික පූර්වගාමියා වූ අතර, එහි දේශපාලන පාඩම් සමස්ත පසුකාලීන ඉතිහාසයම විනිවිද යයි. එය තනි සමජාතීය ව්‍යාපාරයක් නොව, ලෝක ධනවාදයේ ව්‍යුහාත්මක අර්බුදය–ඉහළ යන අසමානතාවය, මහා විරැකියාව සහ බිඳ වැටෙන ජීවන තත්වයන් මගින් පිළිබිඹු වූ–මගින් මෙහෙයවන ලද මහා සමාජ නොසන්සුන්තාවයේ ගෝලීය පිපිරීමක් වූ අතර, එහි දේශපාලනය ගැඹුරින් ප්‍රතිවිරෝධී පන්ති බලවේගයන්ගේ ගැටුමින් හැඩගැසුණි: රැඩිකල් වන කම්කරු පන්තියක් සහ දුප්පතුන්, තරුණයින් සහ සුලු ධනේශ්වර ක්‍රියාකාරීන් විශාල ස්ථරයක්, දේශපාලන අවකාශයක් සහ වාසියෙන් වැඩි පංගුවක් සොයන මධ්‍යම පන්තියේ කොටස්, මිලිටරි කල්ලි සහ ඉස්ලාමීය පක්ෂ ඇතුළු ජාතික පාලක පන්තිවල තරඟකාරී කොටස් මේ පන්ති බලවේග අතර විය. ඒකාධිපති පාලන තන්ත්‍රයන්ට එරෙහි මහජන නැගිටීම් ලෙස ආරම්භ වූ දෙය වේගයෙන් විවිධ පන්ති බලවේග සහ ධනේශ්වර කන්ඩායම් තමන්ගේ අවශ්‍යතා සඳහා ප්‍රතිඵල හැඩගැස්වීමට සටන් කළ යුධ පිටියක් බවට පත්විය.

Image Not Found — ජනාධිපති හොස්නි මුබාරක්ගේ ඉල්ලා අස්වීම නිවේදනය කිරීමෙන් පසු කයිරෝවේ තහ්රීර් චතුරශ්‍රයේ විරෝධතාකරුවෝ ප්‍රීති ඝෝෂා පවත්වති.

ඊජිප්තුවේ, මුස්ලිම් සහෝදරත්වය සහ මිලිටරි පිටුබලය ලත් ටැමරොඩ් (Tamarod) ව්‍යාපාරය යන දෙකම උත්සාහ කළේ මහජන කෝපය ස්වාධීන කම්කරු පන්තිය මගින් ධනේශ්වර රාජ්‍යය පෙරලා දැමීමක් වෙතට වඩා ඔවුන්ගේ අදාළ ධනේශ්වර ව්‍යාපෘතිවලට යොමු කිරීමට ය. ඊජිප්තු අත්දැකීම් පිළිබඳ WSWS විශ්ලේෂණය තහවුරු කළ පරිදි, ඊනියා ලිබරල් සහ ව්‍යාජ වාම සංවිධාන තීරණාත්මක ප්‍රතිවිප්ලවවාදී භූමිකාවක් ඉටු කළ අතර, කුමන්ත්‍රණ අණදෙන නිලධාරී ජෙනරාල් අබ්දෙල් ෆටා එල්-සිසි විසින් හමුදා අත්පත් කර ගැනීම–එය එම සංවිධාන යථාමය ලෙස සූදානම් කර තිබූ ප්‍රතිඵලයකි–නිවේදනය කරන විට ටැමරොඩ් නායකයින් ඔහුගේ පැත්තේ සිටගෙන සිටියහ.[1] වීදිවල ස්වයංසිද්ධව ඉදිරිපත් වූ දේශපාලන ඉල්ලීම්–පාන්/ආහාර, රැකියා, ගෞරවය, දූෂණයට අවසානයක්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්–අව්‍යාජ සහ ගැඹුරු සමාජ අවශ්‍යතාවයක් ප්‍රකාශ කළ නමුත් සමාජ හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඉල්ලීම් ස්වයංක්‍රීයව සමාජවාදී වැඩසටහනක් අන්තර්ගත කර නොගනියි. සංවිධානාත්මක විප්ලවවාදී කම්කරු පන්ති නායකත්වය නොමැති තැන, ලිබරල්, ඉස්ලාමීය සහ සුලු ධනේශ්වර ධාරාවන් රික්තය පුරවා, සෑම අවස්ථාවකම ධනේශ්වර දේපළ සබඳතා සහ අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යය ආරක්ෂා කරන විකල්ප වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කළහ.

අරාබි වසන්තයේ කේන්ද්‍රීය ලක්ෂණයක් වූයේ එහි ස්වයංසිද්ධතාවයයි: එය හදිසි මහජන බලමුලු ගැන්වීම්, මහා වැඩවර්ජන සහ ගෝලීය වශයෙන් පාලක පන්ති භීතියට පත් කළ සහ පවතින සංවිධානවල සීමාවන් හරහා පුපුරා ගිය වාඩිලාගැනීම් වලින් සමන්විත විය. මෙම ස්වයංසිද්ධතාවය එකවරම ශක්තියක්–ස්වාධීනව සහ දැවැන්ත බලයකින් ක්‍රියා කිරීමට ජනතාවට ඇති හැකියාව පෙන්නුම් කිරීම–සහ නැගිටීම්වල විප්ලවවාදී විභවයට මාරාන්තික බව ඔප්පු කළ ව්‍යුහාත්මක සීමාවක් විය. විප්ලවවාදී කම්කරු පන්ති පක්ෂයක් නොමැතිව සහ කම්කරු පන්ති බලයේ අවයව නොමැතිව—කර්මාන්තශාලා කමිටු, ක්‍රියාකාරී කමිටු, නිවහන් පෙදෙස් කමිටු යන සංවිධාන ආකාර–මෙම ස්වයංසිද්ධ ව්‍යාපාර, වඩා හොඳින් සංවිධානය වූ ධනේශ්වර කන්ඩායම් විසින් අවශෝෂණය කර ගැනීම, වෙහෙසට පත් කිරීම සහ මර්දනය කිරීම හරහා අත්පත් කර ගැනීම මගින් බලමුලු හරනයට ගොදුරු විය හැකිය. 2011 පෙබරවාරියේ දී ඉදිරිපත් කරන ලද ඊජිප්තු නැගිටීම පිළිබඳ ඔහුගේ සමකාලීන විශ්ලේෂණයේ දී නික් බීම්ස් තර්ක කළ පරිදි, මහජන විප්ලවවාදී ශක්තිය රාජ්‍ය බලය බවට පරිවර්තනය කළ හැකි දේශපාලන හා සංවිධානාත්මක නායකත්වයක් කම්කරු පන්තියට නොමැති තැන හමුදාවට සහ ධනේශ්වර බලවේගවලට පාලනය නැවත තහවුරු කිරීමට හැකි විය.[2] මුබාරක් බලයෙන් පහ කළ වැඩ වර්ජන රළ තුළ, ඊජිප්තුව සතුව සමාජවාදී විප්ලවයක් කිරීමට වෛෂයික සමාජ බලය පැවතිණි; එයට නොතිබුනේ ආත්මීය මෙවලම, එනම් ජනතාව තුළ නැංගුරම් ලා ගත් ජාත්‍යන්තර සමාජවාදයේ ඉදිරිදර්ශනය සඳහා සටන් කරන විප්ලවවාදී පක්ෂයකි: එය නොමැතිව එම බලය එහි අවශ්‍ය අවසානයට යොමු කළ නොහැකි විය. දශකයක පසුකාලීන අත්දැකීම් මගින් සනාථ කරන ලද ප්‍රතිඵලය වූයේ විප්ලවය විසින් පෙරලා දැමූ පාලනයට වඩා කුරිරු හමුදා ආඥාදායකත්වයක් එල්-සිසි යටතේ ඇති කිරීමයි.

අරාබි වසන්තය, අධිරාජ්‍යවාදී මධ්‍යස්ථානයේ නිශ්චිත තත්වයන් තුළ වෝල් වීදිය වාඩි ලෑම Occupy Wall Street (2011) විසින් ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කෙරුනු දේශපාලනික අන්තරායන් හෙළිදරව් කරන අතරම, වාඩි ලෑම මත සෘජු දෘෂ්ටිවාදාත්මක හා උපායමාර්ගික (tactical) බලපෑමක් ඇති කළේය. පොදු අවකාශ මහජනයා අත්පත් කර ගැනීම් සහ තිරස් (horizontal) රැස්වීම් මගින් පුළුල් මහජන අනුකම්පාවක් උත්ගත කළ හැකි බවට වූ විචිත්‍රවත් නිරූපණය, වෝලි වීදිය වාඩි ලෑමට එහි උපායමාර්ගික ආකෘතිය සහ එහි ආරම්භක දේශපාලන විශ්වාසය ලබා දුන්නේය. නමුත් අරාබි වසන්තය, ඇස් ඇති අයට, “නායකත්වයක් නොමැති” ස්වයංසිද්ධ ව්‍යාපාර ඒවා තුළ ගැබ් කර ගත් නිශ්චිත අවදානම ද හෙළි කළේය: සමාජවාදී වැඩසටහනක් සහ ස්වාධීන කම්කරු පන්ති සංවිධානයක් නොමැතිව, මහජන කැරැල්ල ක්‍රමානුකූලව ධනේශ්වර ආයතන හෝ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී ආවෘත අන්ත වෙත නැවත යොමු කෙරේ.

2012 ඔබාමා මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට, වෝල් වීදිය වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය අවශෝෂණය කර ගැනීමට හිටපු වාමාංශික පුද්ගලයින් සහ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ ක්‍රියාකාරීන් දැරූ උත්සාහයන් ලේඛනගත කරමින්, ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය මෙම අනතුර එම ව්‍යාපාරය බිහිවෙද්දීම හරියටම හඳුනා ගත්තේ, රටින් රටට අරාබි වසන්තයේ දේශපාලන ප්‍රතිඵල විකෘති කළ ධනේශ්වර නැවත අවශෝෂණය කිරීමේ (reabsorption) යාන්ත්‍රණය ලෙසයි.[3] අරාබි වසන්තය මතු කළ සහ වෝල් වීදිය වාඩි ලෑම විසඳීමට අපොහොසත් වූ මූලෝපායික ප්‍රශ්නය, 2022 සිට ජෙන්-Z ව්‍යාපාර මුහුණ දෙන ප්‍රශ්නයම විය: එනම්, මහජන විරෝධතා ධනේශ්වර දේශපාලනයේ රාමුව තුළ සංකේතාත්මක බාධා කිරීම් සහ දැනුවත්භාවය ඉහළ නැංවීම අරමුණු කර ගන්නේද, නැතහොත් ඒවා ප්‍රාග්ධනයේ ආර්ථික බලයට එරෙහිව සටන් කිරීමට සහ රාජ්‍ය බලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මතු කිරීමට හැකියාව ඇති ස්වාධීන කම්කරු පන්ති සංවිධානයක්–මහා වැඩ වර්ජන, ක්‍රියාකාරී කමිටු, කර්මාන්ත අරගල සම්බන්ධීකරණය–ගොඩනැගීම දෙසට යොමු කර තිබේද යන්නයි. විප්ලවවාදී ජාත්‍යන්තරවාදී දෘෂ්ටි කෝණයකින්, ස්වයංසිද්ධ මහජන ශක්තිය සමාජවාදී දේශපාලන වැඩසටහනක් සහ කල් පවතින නිර්ධන පන්ති (කාර්මික) සංවිධානයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමෙන් පමණක් පීඩිතයන්ගේ පුනරර්කරණය වන කැරලිකාරිත්වය ධනේශ්වර පාලනය පෙරලා දැමිය හැකි බලවේගයක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකිය.

පොදු මූලයන්: ධනවාදයේ අර්බුදය සහ දේශපාලන සුජාතභාවයේ අර්බුදය

වෝල් වීදිය වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය, කහ කබා ව්‍යාපාරය (Yellow Vest Movement / Gilets Jaunes, 2018–2020) සහ ජෙන්-Z නැගිටීම්, අනුප්‍රාප්තික හා ගුණාත්මකව උත්සන්න වන පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයෙන් පිටත මහජන කැරැලිවල රැළි තුනක් වේ. ඒවා සම්බන්ධයක් නැති හෝ හුදෙක් අනුක්‍රමික සංසිද්ධි ලෙස සැලකීම යනු ඒවා පොදුවේ හෙළි කරන වැදගත්ම සත්‍යය මග හැරීමකි: මේ තුනම ලෝක ධනවාදයේ යටින් පවතින සහ ගැඹුරු වන එකම ප්‍රතිවිරෝධතාවයේ–එනම්, වඩ වඩාත් ඒකාබද්ධ වූ හා ගෝලීය පරිමාණයෙන් සංවිධානය වූ සමාජ නිෂ්පාදනය සහ එය, අතිමහත් බහුතරය අනාරක්ෂිතභාවයට, දරිද්‍රතාවයට සහ අවිනිශ්චිතභාවයට හෙළා දමමින් එන්න එන්නම අඩු වන පුද්ගල සංඛ්‍යාවක් අත ධනය සංකේන්ද්‍රණය කරන පුද්ගලික අයිතියට සහ ලාභයට යටත් කිරීමේ–ප්‍රකාශනයන් වේ.

සෑම රැල්ලක්ම පැන නැගුනේ එම පොදු අර්බුදයේ නිශ්චිත සංධිස්ථානයකිනි. 2007-2009 මූල්‍ය බිඳවැටීමට සහ ඔබාමා පරිපාලනයේ බැංකු ඇපකර වැඩසටහන හරහා වෝල් වීදියේ බලය නැවත තහවුරු කිරීමට වාඩිලෑම ප්‍රතිචාර දැක්වීය. මෙම ඇප දීම හරහා මූල්‍ය විනාශයේ නිර්මාතෘවරුන්ට ට්‍රිලියන ගණන් මහජන අරමුදල් මාරු කරන ලද අතර කම්කරු පන්ති පවුල්වලට ඔවුන්ගේ නිවාස, රැකියා සහ ඔවුන්ගේ ඉතිරිකිරීම් අහිමි කෙරිණි. වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය “මූලික ඓතිහාසික බලවේගය ලෙස පන්ති අරගලය නැවත මතුවන” බව ප්‍රකාශ කළ බවත්, එය “ලෝක ධනවාදයේ කේන්ද්‍රස්ථානය වන එක්සත් ජනපදයේ පන්ති අරගලයේ පුපුරන සුලු පිපිරීමක පෙරටු සේයාව” බවත් ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය එකල නිරීක්ෂණය කළේය.[4]

2018 නොවැම්බර් මාසයේදී කහ කබා විරෝධතා පුපුරා ගියේ, එමානුවෙල් මැක්‍රොන්ගේ ඉන්ධන බද්ද–බලශක්ති සංක්‍රාන්ති කිරීමේ (ෆොසිල ඉන්ධන වලින් ඉවතට) පිරිවැය සමාගම් වලින් කම්කරුවන් සහ පළාත් බද දුප්පතුන් මතට මාරු කිරීම සඳහා හිතාමතාම නිර්මාණය කරන ලද බද්දක්–පශ්චාත් දෘෂ්ටිවාදී (පන්ති දේශපාලනයේ සහ දෘෂ්ටිවාදාත්මක ගැටුමේ යුගය අවසන් වූ බව) තාක්ෂණික නවීකරණයක් ලෙස ඡන්දදායකයින්ට ඉදිරිපත් කරන ලද “En Marche” (මැක්‍රොන්ගේ මාධ්‍යමික, ලිබරල් දේශපාලන පක්ෂය) ව්‍යාපෘතියේ පන්ති ස්වභාවය නිසැකවම පෙන්නුම් කළ විටය.

නව ලිබරල් ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණයේ වසර හතළිහක සුන්බුන්, COVID-19 හි විනාශය, යුක්රේනයේ එක්සත් ජනපද-නේටෝ ප්‍රොක්සි ගැටුමේ ආර්ථික යුද්ධය, පසුගාමී රටවල් පුරා IMF හි ණය-වහල්කමේ (debt-peonage) තන්ත්‍රය සහ ත්වරණය වන දේශගුණික අර්බුදය හේතුවෙන් බහු මහාද්වීප හරහා මිලියන සංඛ්‍යාත තරුණ තරුණියන්ට පැවැත්මම දේශපාලන ප්‍රශ්නයක් බවට එකවර පත් වූ විට, ජෙන්-Z රැල්ල පුපුරා ගියේය.

මෙම අරගලවල පොදු දේශපාලන ස්වභාවය ඒවා අතර පොදුවේ බෙදා ගැනුණු ද්‍රව්‍යමය මූලයන්ගෙන් සෘජුවම පැන නගී. නාමික “වාම” සහ දක්ෂිණාංශික යන ස්ථාපිත පක්ෂ සියල්ලක්ම සූරාකෑමට සමාන හවුල්කරුවන් ලෙස සැලකීමත්, දිගු කලක් පන්ති අරගලය කළමනාකරණය කර මැඩ පැවැත්වීම සිදුකළ වෘත්තීය සමිති නිලධරයන් සහ ආයතනික මැදිහත්කරුවන් සමඟත්, පාර්ලිමේන්තු දේශපාලනය සමඟත් මහජනයාගේ ගැඹුරු බිඳීමක් මෙම ත්‍රිත්ව විරෝධතා මගින් සටහන් කෙරුණි. වාඩිලෑමෙහි “සියයට 99ය අපි වෙමු”, මාධ්‍ය කුටිවල “පැරිසියානු ප්‍රභූන්” කෙරෙහි කහ කබාකරුවන් ගේ කැකෑරෙන පිළිකුල, ජෙන්-Z ව්‍යාපාර විසින් ස්ථාපිත දේශපාලන සංයුතීන් ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් ඔබ්බට දූෂිත යැයි සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැර කිරීම යන මෙම සටන් පාඨ ප්‍රකාශ කරන්නේ දේශපාලන අපරිණතභාවය නොව, කිසිදු රූපලාවන්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණයකට හෝ රජයේ නිලධාරීන්ගේ වෙනසක් මගින් විසඳිය නොහැකි ධනේශ්වර දේශපාලන සුජාතභාවයේ අව්‍යාජ හා ගැඹුරු වන අර්බුදයකි.

දේශපාලනය: සංස්ථාපිත විරෝධීවාදය, “දේශපාලනය එපා” සහ ජනතාවාදී උගුල

ඒවායේ පොදු සංස්ථාපිත විරෝධී ස්වභාවය තිබියදීත්, මෙම අරගල රැලි තුන දේශපාලන සංයුතියේ සැලකිය යුතු වෙනස්කම් පෙන්නුම් කරන අතර, ඒවා අවිභින්න (undifferentiated) “නව සමාජ ව්‍යාපාර” කාණ්ඩයකට ලඝු කිරීම නොව නිශ්චිතව විශ්ලේෂණය කළ යුතුය.

වෝල් වීදිය වාඩිලෑම: මධ්‍යම පාන්තික පෙරහුරුව

ආරම්භයේ සිටම වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය ආධිපත්‍යය දැරුවේ නිව්යෝර්ක්හි සුකෝටි පාර්ක්, ඕක්ලන්ඩ්, බොස්ටන් සහ ලන්ඩනයේ සහ අනෙකුත් අධිරාජ්‍යවාදී නගරවල ඔවුන්ගේ සගයන් බඳු නාගරික මධ්‍යස්ථානවල සංකේන්ද්‍රණය වූ ප්‍රධාන වශයෙන් මධ්‍යම පාන්තික සමාජ කාණ්ඩ වලිනි. වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය පැහැදිලිවම අරාබි වසන්තයෙන් ආභාෂය ලබා ගත් අතර, කැනේඩියානු ඇඩ්බස්ටර්ස් සඟරාවේ සංවිධායකයින් එය මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ: “ඊජිප්තුවේ, ග්‍රීසියේ, ස්පාඤ්ඤයේ සහ අයිස්ලන්තයේ සිටින අපගේ සහෝදර සහෝදරියන් මෙන්, ඇමරිකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා විප්ලවීය අරාබි වසන්ත උපක්‍රමය භාවිතා කිරීමට අපි සැලසුම් කරමු.”[ABCNews] ව්‍යාපාරයේ රූප සංඥාව (imagery)–කයිරෝවේ තහ්රීර් චතුරශ්‍රය ප්‍රතිරාවය කරන සුකෝටි උද්‍යානය අත්පත් කර ගැනීම–සහ ඊජිප්තු විප්ලවයේ ජයග්‍රහණයෙන් මාස කිහිපයක් පසු පසින් පැමිණි එහි කාල නිශ්චය (timing) සෘජු පෙළපත් සම්බන්ධයක් (lineage) පිහිටු විය. ඒ කාලයේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය නිරීක්ෂණය කරන ලද පරිදි , “ඊජිප්තුවේ විප්ලවවාදී නැගිටීම්වල සිට ඊශ්‍රායලයේ මහජන පෙලපාලි සහ යුරෝපයේ සමාජ පිපිරීම් දක්වා, පන්ති අරගලය මූලික ඓතිහාසික බලවේගය ලෙස නැවත මතුවී තිබේ.”[5]

මෙම ව්‍යාපාරය මතු වූයේ අරාජිකවාදී සංවිධාන වලින්–විශේෂයෙන් කැනේඩියානු සඟරාවක් වන ඇඩ්බස්ටර්ස් වෙතින්–වන අතර, එය “විප්ලවවාදී අරාබි වසන්ත උපක්‍රමය” එහි සංවිධානාත්මක ආකෘතිය ලෙස පැහැදිලිවම යොදා ගත්තේ එම ආකෘතියේ පන්ති අන්තර්ගතය බැහැර කරමිණි. ජනප්‍රිය කතිපයාධිකාරී විරෝධී හැඟීම්වල ප්‍රකාශනයක් ලෙස කෙතරම් ආකර්ශනීය වුවත්, “සියයට 99” සටන් පාඨය දේශපාලනිකව නිර්මාණය කරනු ලැබුවේ, කම්කරු පන්තිය සහ වාඩිලෑමේ නායකත්වය උකහා ගත් ධනවත් ඉහළ-මැද ස්ථරය අතර මූලික පන්ති බෙදීම තියුණු කිරීමට නොව වසං කිරීමට ය. [6]

මෙම පන්ති පදනමේ දේශපාලන ප්‍රතිවිපාක, ව්‍යාජ-වාම සංවිධාන, සියල්ලටත් වඩා ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී සංවිධානය (ISO) විසින් ඉටු කරන ලද භූමිකාව තුළ දෘශ්‍යමාන විය. එහි නාමික සමාජවාදී වාචාලකම තිබියදීත්, ISO, වාඩිලෑම AFL-CIO වෘත්තීය සමිති යන්ත්‍රණයට යටත් කිරීමට සහ එහි ශක්තිය බැරැක් ඔබාමාගේ 2012 නැවත මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට යට කිරීමට ක්‍රමානුකූලව කටයුතු කළේය. සමකාලීන වාර්තාකරණයේ දී WSWS ලේඛනගත කළ පරිදි, ISO, “AFL-CIO සහ අනෙකුත් වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණවල පාලනය යටතට වාඩිලෑම ගෙන ඒමට උදව් කිරීමෙන් විරෝධතා ව්‍යාපාරය යටපත් කිරීමට උත්සාහ කරයි”. ඒ අතර, ඔවුහු, නොබෝ කලකට පෙර වෙරිසොන් වැඩ වර්ජනය පාවා දීමෙන් නැවුම්ව සිටි AFL-CIO සභාපති රිචඩ් ට්‍රම්කා සහ CWA හි බොබ් මාස්ටර් යන වෘත්තීය සමිති නිලධාරීන්ට ප්‍රශංසා කරමින්, කම්කරුවන් මත (හාම්පුතුන් සඳහා සහන සපයමින්) කප්පාදු පැනවීමේ ඔවුන්ගේ භූමිකාව සඟවා ගත්හ.[7]

“දේශපාලනය එපා” සහ “නායකත්වයක් එපා” යන්න ISO විසින් ප්‍රවර්ධනය කිරීම, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය පැන පිරවීමට හදිසි වූ දේශපාලන රික්තය හරියටම නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී විය. WSWS දුරදක්නා නිරවද්‍යතාවයකින් අනතුරු ඇඟවීය: “වෝල් වීදියේ විරෝධතාවලට සම්බන්ධ බොහෝ කණ්ඩායම් ස්පාඤ්ඤයේ සහ ග්‍රීසියේ indignados හි ‘දේශපාලනය එපා’ සහ නායකත්වයක් නොතිබිය යුතු බවට වන ස්ථාවරය ප්‍රතිරාවය කර ඇත. ‘දේශපාලනය එපා’ සඳහා වන ඉල්ලීම ධනේශ්වර දේශපාලනයට සහ ධනවාදී ද්වි-පක්ෂ ක්‍රමයට විරුද්ධ ප්‍රතිපත්තිගරුක සහ සංගත දේශපාලන විකල්පයක්–එනම්, සමාජවාදී දේශපාලනය–ප්‍රතික්ෂේප කිරීමකට සමාන වේ. එය දේශපාලන රික්තය පිරවීමට පියවර ගන්නා ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ වාසියට සෘජුවම ක්‍රියා කරයි.”[8] හරියටම සිදු වූයේ මෙයයි. 2011 නොවැම්බර් මාසයේදී වාඩිලෑමේ කඳවුරු විනාශ කළ සම්බන්ධීකෘත ෆෙඩරල්-ප්‍රාදේශීය පොලිස් මර්දනය–එෆ්බීඅයි, ස්වදේශ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව සහ ප්‍රාදේශීය පොලිස් බලකායන් සම්බන්ධ වූ, බහු නගර හරහා ජාතික වශයෙන් සංවිධානාත්මක කල මෙහෙයුමක් ලෙස එය ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය විසින් ලේඛනගත කරන ලදී [9]–ධනවාදී පිළිවෙලට කිසිදු තිරසාර අභියෝගයක්–එය කෙතරම් කළලමය අවස්ථාවක වූවද–නොඉවසීමට පාලක පන්තියේ ස්ථිර අධිෂ්ඨානය හෙළි කළේය. ISO පසුව විසුරුවා හැරීම සහ එහි ප්‍රමුඛ කන්ඩායම ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදීන් (DSA-Democratic Socialists of America) තුළට අවශෝෂණය කර ගැනීම, ආරම්භයේ සිටම වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරය තුළ එය අනුගමනය කළ දේශපාලන ගමන් පථය විධිමත් කිරීමක් පමණි.

කහ කබා විරෝධතා: පුළුල් සමාජ පදනමක්, තියුණු මායිමක්, එකම දේශපාලන සීමාවක්

කහ කබා ව්‍යාපාරය වෝල් වීදිය වාඩිලෑමේ ව්‍යාපාරයට වඩා තියුණු සමාජ රැඩිකල්වාදයක් සහ සැලකිය යුතු ලෙස පුළුල් කම්කරු පන්තික සමාජ පදනමක් ප්‍රකාශ කළේය. එහි භූගෝලීය හා සමාජීය ගුරුත්ව කේන්ද්‍රය පළාත් බද (පැරිස් අගනුවරින් පිටත) ප්‍රංශයේ–මගීන්, විශ්‍රාමිකයන්, කුඩා ව්‍යාපාර හිමිකරුවන්, අස්ථිර කම්කරුවන් සහ ප්‍රවාහන වියදම් වැඩි වීමෙන්, ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය සේවාවන්හි පහත වැටීමෙන් සහ නව ලිබරල් ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය යටතේ වැටුප් ඛාදනය වේගවත් වීමෙන් පීඩාවට පත් ග්‍රාමීය හා අර්ධ නාගරික දුප්පතුන් අතර–පිහිටා තිබුණි. මැක්‍රොන්ගේ සුපිරි පුරවර සැලසුම් පිළිබඳ උද්‍යෝගී සහායකයන් විසින් සමරනු ලබන “නවීකරණයේ” පිරිවැයට වඩාත් සෘජුවම නිරාවරණය වන කම්කරු පන්තියේ සහ පහළ මධ්‍යම පන්තියේ ස්ථර තුළ මුල් බැසගත් මෙම විසරණය වූ, පළාත් සමාජ සංයුතිය, වාඩිලෑමෙහි හි පුරවරයන්හි සාන්ද්‍රණය වී තිබූ ප්‍රමාණයට වඩා, කහ කබා විරෝධතා වලට පුළුල් භූගෝලීය ප්‍රවේශයක් සහ ධනේශ්වර පාලනය සමඟ වඩාත් සෘජු ද්‍රව්‍යමය ගැටුමක් ලබා දුන්නේය.

එහි උපක්‍රම ඊට අනුරූපව වඩාත් අවහිරකාරී විය. සතිපතා රටපුරා ක්‍රියාකාරකම්, වටරවුම් සහ ගාස්තු අය කරන මාර්ග අවහිර කිරීම්, ප්‍රධාන වාණිජ මාර්ග අත්පත් කර ගැනීම සහ පැරිසියේ සහ පළාත් නගරවල කැරලි මර්දන පොලිසිය සමඟ ගැටුම්, ධනවාදී සංසරණය සඳහා සැබෑ පිරිවැයක් නිර්මාණය කළ අතර ප්‍රංශ පාලක පන්තිය, වාඩිලෑම සංකේතාත්මක චතුරශ්‍ර වාඩිලාගැනීම් මගින් අත්කර නොගත් ආකාරයේ, තිරසාර දේශපාලන පීඩනයකට ලක් කළේය. ඇතැම් අවස්ථාවන්හිදී, කහ කබා ව්‍යාපාරය ගුරුවරුන්, සෞඛ්‍ය සේවකයින්, ප්‍රවාහන සේවකයින්ගේ වැනි වැඩ වර්ජන රැළි සමඟ ඡේදනය වූ අතර, මහජන වීදි විරෝධතා සහ සංවිධානාත්මක කාර්මික ක්‍රියාමාර්ග අතර ඒකාබද්ධ වීමේ සැබෑ හැකියාව–කිසි විටෙකත් සංවිධානාත්මක යථාර්ථයක් නොවූ වද–නිර්මාණය කළේය.

මෙම හැකියාව ක්‍රමානුකූලව අවහිර කරන ලදී. කහ කබාකරුවන් සහ සංවිධානාත්මක කම්කරු ව්‍යාපාරය අතර කිසිදු ඒකාග්‍ර වීමක් වැළැක්වීම සඳහා ප්‍රංශ වෘත්තීය සමිති සම්මේලන ක්‍රමානුකූලව කටයුතු කළේය.[10] ව්‍යාපාරය තුළ සහ අවට වාම-ජනප්‍රියවාදී ප්‍රවණතා “ප්‍රභූන්ට එරෙහිව ජනතාව” යන වාග් මාලාවෙන් ඉල්ලීම් සකස් කළහ–එනම්, ජනමත විචාරණ, ධනය නැවත බෙදා හැරීම සහ ශක්තිමත් ජාතික සුභසාධන ප්‍රතිපාදන සඳහා වන ඉල්ලීම්. ඒවා හුදෙක් ක්‍රමයේ වඩාත් දෘශ්‍යමාන දූෂිත හෝ අහංකාර තනි නියෝජිතයන් නොව, පද්ධතිමය සතුරා, එනම්, ධනපති පන්තිය සහ එහි රාජ්‍යය හඳුනා ගැනීම වැලක්වනු ලැබීය.[11] මැක්‍රොන්ගේ රජය දිවි ගලවා ගත්තේය. කහ කබාකරුවන් විසිරී ගියහ. යටින් පවතින සමාජ අර්බුදය තීව්‍ර විය.

ජෙන්-Z රැල්ල: ගෝලීය පරිමාණය, විප්ලවීය තීව්‍රතාවය, එකම දේශපාලනික ඌනතාවය

ජෙන්-Z නැගිටීම් භූගෝලීය පරාසය සහ විප්ලවීය තීව්‍රතාවය යන දෙකෙහිම ගුණාත්මක උත්සන්න වීමක් නියෝජනය කරයි. පැරණි යටත් විජිත ලෝකයේ රටවල් කිහිපයක එකවර සිදු වූ ඒවායේ සටන්කාමී ශිෂ්‍ය හා තරුණ පෙරමුණු, වැඩ වර්ජන සහ කාර්මික ක්‍රියාමාර්ග හරහා සැබෑ නිර්ධන පංති මැදිහත්වීමක් සමඟ ඒකාබද්ධ විය. 2022 අප්‍රේල් 28 සහ මැයි 6 යන දිනවල ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති මහා වැඩ වර්ජන දෙක, ජනවාර්ගික රේඛා හරහා මිලියන ගණනක් සහභාගී වූ අතර, ස්වාධීන බලවේගයක් ලෙස ක්‍රියා කරන විට කම්කරු පන්තියේ තීරණාත්මක බලය පෙන්නුම් කළේය.[12] ජෙන්-Z හි ආරම්භක විරෝධතාවලින් පසුව කෙන්යාවේ ගුරුවරුන්, සෞඛ්‍ය සේවකයින්, සිවිල් සේවකයින් සහ ප්‍රවාහන සේවකයින්ගේ අඛණ්ඩ වැඩ වර්ජන රැළි පුපුරා ගියේය.[13] දේශපාලන අවහිර කිරීමේ පරිමාණය–රාජ්‍ය නායකයින් ධුරයෙන් පලවා හැරීම, පාර්ලිමේන්තු තුලට කඩා වැදීම, ආණ්ඩු බිඳ වැටීම–වාඩිලෑම හෝ කහ කබා උද්ඝෝෂණ විසින් ඇති කරන ලද සියලු දේ අභිබවා ගියේය.

එහෙත් මෙම ව්‍යාපාර ක්‍රියාත්මක වූ දේශපාලන රාමුව, ධනේශ්වර සංවර්ධනය ප්‍රමාද වූ මෙම රටවල ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කළේ අධිරාජ්‍යවාදී මධ්‍යස්ථානවල වාඩිලෑම සහ කහ කබාකරුවන් සිරකර පාවා දුන් එක සමාන ගතිකයන්මය. “රජය ක්‍රියාකාරීව නායකයින් සොයමින් සිටී” යන පදනම මත නායකත්වයක් නොමැතිකම සාධාරණීකරණය කරමින් කෙන්යාවේ විප්ලවවාදී සමාජවාදී සංගමය (Revolutionary Socialist League), රයිලා ඔඩින්ගා සහ වෘත්තීය සමිති නිලධරය විසින් පුරවන ලද දේශපාලන රික්තයක් නිර්මාණය කළේය.[14] මාක්ස්වාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂය-කෙන්යාව (Communist Party Marxist-Kenya), බ්‍රිතාන්‍ය සහ එක්සත් ජනපද අරමුදල් වලින් පාලක පන්තිය විසින් කෙටුම්පත් කරන ලද 2010 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආරක්ෂා කිරීම ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එමඟින් මහජන කෝපය ධනේශ්වර-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මිත්‍යාවන් වෙතට හරවා යැවීය. පිලිපීනයේ බයාන් (BAYAN) සහ අක්බයාන් (Akbayan) ධනේශ්වර චීන-විරෝධී කන්ඩායම් සමඟ පෙලගැසී, කම්කරු පන්ති දේශපාලනය එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදයේ ඉන්දු-පැසිෆික් ගැටුමේ උපායමාර්ගික අත්‍යවශ්‍යතාවයන්ට යටත් කළේය.[15]

ව්‍යාජ වමේ ජාත්‍යන්තර ස්වභාවය අහඹු සිදුවීමක් නොවේ: මෙම සංවිධාන සහභාගී වන්නේ, එක්සත් ජනපදය තුළ ISO විසින් මූර්තිමත් කරන ලද, ධනවාදය ආරක්ෂා කිරීම සහ කම්කරු පන්ති අතෘප්තිය කළමනාකරණය කිරීම ඔවුන්ගේ ද්‍රව්‍යමය අවශ්‍යතාවක් වන ධනවත් මධ්‍යම පන්තික ස්ථර නියෝජනය කරන එකම ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ධාරාවට ය. විප්ලවවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීමෙන් වැලකී ගැනීම සඳහා ඔවුන් ස්වයංසිද්ධියට ප්‍රශංසා කරති. ඔවුන් පන්ති බෙදීම් සැඟවීමට “ජනතා බලය” සහ “දූෂණ විරෝධය” ප්‍රවර්ධනය කරති. ඔවුහු “ප්‍රගතිශීලී” විකල්ප ලෙස ඉදිරිපත් කරනු ලබන විරුද්ධ ධනේශ්වර බලවේග සමඟ පෙළ ගැසෙති. WSWS නිරන්තරයෙන් අනතුරු අඟවා ඇති පරිදි, මෙම ප්‍රවණතා වෛෂයිකව “වම” තුළ ධනේශ්වර දෘෂ්ටිවාදය සඳහා සංචිතයක් ලෙස සේවය කරයි. [16]

මතු සම්බන්ධයි….

සබැඳි ලිපි:

[1] World Socialist Web Site, ‘Revolution and counterrevolution in Egypt: The political lessons’ (7 September 2013) <https://www.wsws.org/en/articles/2013/09/07/egyr-s07.html>

[2] World Socialist Web Site (Nick Beams), ‘Notes on the Egyptian Revolution’ (25 February 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/02/nbre-f25.html>

World Socialist Web Site, ‘Third National Congress of the SEP (Sri Lanka): Greetings from the French and German sections of the world Trotskyist movement’ (19 June 2022) <https://www.wsws.org/en/articles/2022/06/20/bnmf-j20.html>

[3] World Socialist Web Site (Bill Van Auken), ‘Ex-SDS leader seeks to herd Wall Street protest behind Obama’ (12 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/gitl-o12.html>

[4] World Socialist Web Site, ‘The way forward in the fight against Wall Street’ (15 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o15.html>

[5] World Socialist Web Site, ‘Occupy Wall Street movement at a crossroads’ (26 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o26.html>

[6] The WSWS analysis identified this with precision: “The social and political outlook of those at the core of the protests—including anarchist organizations around the Canadian magazine Adbusters, which initiated the call to occupy Wall Street—was fundamentally hostile to the working class. Contained in the ‘99 percent’ slogan itself was an effort to obscure the deep social divide between the working class and the more privileged sections of the upper-middle class, for which these groups spoke.”

World Socialist Web Site, ‘The 2011 Occupy Wall Street Protests’ (editorial overview) <https://www.wsws.org/en/topics/socialIssuesCategory/wallst> , drawing on ‘The way forward in the fight against Wall Street’ (15 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o15.html>

[7] World Socialist Web Site, ‘The Nation, ISO seek to channel Wall Street protests back to the Democratic Party’ (7 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/nati-o07.html>

World Socialist Web Site, ‘The Occupy movement, identity politics and the International Socialist Organization’ (11 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/iden-n11.html>

[8] World Socialist Web Site, ‘How to fight Wall Street’ (4 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o04.html>

[9] World Socialist Web Site, ‘The shutdown of Occupy Wall Street’ (17 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/pers-n17.html> ; see also ‘Mayors conspired to close Occupy Wall Street encampments’ (17 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/occu-n17.html> and ‘Police repression escalates against Occupy protests’ (19 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/occu-n19.html>

[10] World Socialist Web Site, ‘Oppose French unions’ attempts to strangle the “yellow vest” protests!’ (26 January 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/01/26/yell-j26.html>

[11] World Socialist Web Site, ‘France’s “yellow vest” protests and the resurgence of the international class struggle’ (3 July 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/07/03/yell-j03.html>

World Socialist Web Site, ‘Recording reveals pseudo-left La France Insoumise collusion with Macron in 2016’ (14 December 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/12/14/ruff-d14.html>

[12] Socialist Equality Party (Sri Lanka), ‘For a Democratic and Socialist Congress of Workers and Rural Masses!’ (20 July 2022) <https://www.wsws.org/en/articles/2022/07/21/pers-j21.html >

[13] World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution-Part 1’ (3 October 2024)

<https://www.wsws.org/en/articles/2024/10/03/rhnr-o03.html>

[14] World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution — Part 3’ (6 October 2024) <https://www.wsws.org/en/articles/2024/10/06/xrfc-o06.html> ; see also ‘One year since the Gen-Z Uprising in Kenya: The need for a socialist and internationalist strategy’ (24 June 2025) <https://www.wsws.org/en/articles/2025/06/24/yvsc-j24.html>

[15] World Socialist Web Site, ‘Washington’s war drive against China fuels political conflict in the Philippines’ (8 November 2023) <https://www.wsws.org/en/articles/2023/11/08/xjyz-n08.html> ; see also ‘Philippine Maoists support US war drive against China’ (5 June 2015) <https://www.wsws.org/en/articles/2015/06/05/phil-j05.html>

[16] World Socialist Web Site, ‘The resurgence of the class struggle and the tasks of the Socialist Equality Party (UK)’ (5 December 2018) <https://www.wsws.org/en/articles/2018/12/05/con3-d05.html>

ජෙන්-Z නැගිටීම් සහ නායකත්වයේ අර්බුදය: ‘නායකත්වයක් නොමැති’ ව්‍යාපාර සහ ‘වාම ජනතාවාදයට’ එරෙහිව නොනවතින විප්ලවය – 3 කොටස Read More »

The Gen-Z Uprisings and the Crisis of Leadership: Permanent Revolution against ‘Leaderless’ movements and ‘Left Populism’ – Part 3

class struggles, Democratic Rights, economics, english, Events, Global Inequality, lead article, Living Conditions, Marxist Theory, News, Perspective, politics, politics & economics, Trade Unions / February 27, 2026

By Sanjaya Jayasekera.

We publish here Part 3 of a series examining the global wave of Gen Z protests, the deepening crisis of revolutionary leadership, and the necessity of fighting for the program of socialist internationalism on the basis of Leon Trotsky’s Theory of Permanent Revolution. Part 1 was published on November 6, 2025 here. Part 2 was published on November 14, 2025 here.

The Lineage of Gen-Z Revolts: Arab Spring, Occupy Wall Street and the Yellow Vests — Politics, Tactics, Programme and the Lessons for the Working Class

The Arab Spring — Historical Precursor and Political Object Lesson

The Arab Spring of 2010–2011 in the Middle East and North Africa (MENA) constitutes the decisive historical precursor to the successive waves of extra-parliamentary revolt examined here and its political lessons penetrate the entire subsequent history. It was not a single homogeneous movement but a global eruption of mass social unrest driven by the structural crisis of world capitalism—rising inequality, mass unemployment, and collapsing living standards—whose politics were shaped by the collision of profoundly antagonistic class forces: a radicalising working class and poor, large layers of youth and petty-bourgeois activists, sections of the middle class seeking political space and a greater share of the spoils, and competing fractions of the national ruling classes including military cliques and Islamist parties. What began as mass popular uprisings against dictatorial regimes rapidly became a battlefield where different class forces and bourgeois factions contended to shape outcomes in their own interests.

In Egypt, the Muslim Brotherhood and the military-backed Tamarod campaign each sought to channel mass anger into their respective bourgeois projects rather than into an independent working-class overthrow of the capitalist state. As the World Socialist Web Site (WSWS) analysis of the Egyptian experience established, the so-called liberal and pseudo-left organisations played a decisive counterrevolutionary role, with Tamarod leaders standing at the side of coup commander General Abdel Fattah el-Sisi as he announced the military takeover—an outcome those organisations had materially prepared.[1] The political demands advanced spontaneously in the streets—bread, jobs, dignity, an end to corruption, democratic rights—expressed genuine and profound social need, but social and democratic demands do not automatically constitute a socialist programme. Where organised revolutionary working-class leadership was absent, liberal, Islamist, and petty-bourgeois currents filled the vacuum, offering alternative programmes that in every instance preserved capitalist property relations and imperialist domination.

A central feature of the Arab Spring was its spontaneity: sudden mass mobilisations, general strikes, and occupations that burst through the limits of existing organisations and terrified ruling classes globally. This spontaneity was simultaneously a strength—demonstrating the capacity of the masses to act independently and with enormous force—and a structural limitation that proved fatal to the revolutionary potential of the uprisings. Without a revolutionary working-class party and without organs of working-class power—factory committees, rank-and-file unions, neighbourhood councils—spontaneous movements remain vulnerable to appropriation by better-organised bourgeois factions or to demobilisation through absorption, exhaustion and repression. As Nick Beams argued in his contemporaneous analysis of the Egyptian upheaval in February 2011, the army and bourgeois forces were able to reassert control precisely where the working class lacked a political and organisational leadership capable of transforming mass revolutionary energy into state power.[2] Egypt possessed, in the strike waves that brought down Mubarak, the objective social power to make a socialist revolution; what it lacked was the subjective instrument—the revolutionary party anchored in the masses and fighting for the perspective of international socialism—without which that power could not be directed to its necessary conclusion. The result, confirmed by a decade of subsequent experience, was a military dictatorship under el-Sisi more brutal than the one the revolution had overthrown.

The Arab Spring exerted a direct ideological and tactical influence on Occupy Wall Street (2011), while simultaneously exposing the political pitfalls that Occupy would reproduce in the specific conditions of the imperialist center. The vivid demonstration that mass occupations of public space and horizontal assemblies could galvanise broad popular sympathy gave Occupy its tactical model and its initial political confidence. But the Arab Spring also disclosed, for those with eyes to see, the precise vulnerability that “leaderless” spontaneous movements carry within themselves: without a socialist programme and independent working-class organisation, mass insurgency is systematically channelled back into bourgeois institutions or reformist dead-ends.

The WSWS identified this danger at the outset of Occupy’s emergence, documenting the efforts of ex-left figures and Democratic Party operatives to absorb the movement into the 2012 Obama electoral campaign—precisely the mechanism of bourgeois reabsorption that had disfigured the Arab Spring’s political outcomes in country after country.[3] The strategic question the Arab Spring posed, and which Occupy failed to resolve, was the same question that confronts the Gen-Z movements from 2022: whether mass protests aim at symbolic disruption and awareness-raising within the framework of bourgeois politics, or whether they are directed toward building independent working-class organisation—general strikes, rank-and-file committees, industrial coordination—capable of fighting the economic power of capital and posing the question of state power. From a revolutionary internationalist standpoint, only transforming spontaneous mass energy into a socialist political programme and durable proletarian (industrial) organisation—linking democratic struggles to the working class’s capacity to seize power—can convert the recurring insurgency of the oppressed into a force capable of overthrowing capitalist rule.

Common Roots: The Crisis of Capitalism and the Crisis of Political Legitimacy

Occupy Wall Street, the Yellow Vest movement (Gilets Jaunes, 2018–2020), and the Gen-Z uprisings constitute three successive and qualitatively escalating waves of mass extra-parliamentary revolt. To treat them as unrelated or merely sequential phenomena is to miss the most important truth they disclose in common: all three are expressions of the same underlying and deepening contradiction of world capitalism—the contradiction between social production organized on an ever more integrated and global scale, and its subordination to private ownership and profit that concentrates wealth in ever fewer hands while condemning the vast majority to insecurity, impoverishment, and precarity.

Each wave erupted from a specific conjuncture of that general crisis. Occupy responded to the 2007–2009 financial crash and the naked reassertion of Wall Street power through the Obama administration’s bank bailout program, which transferred trillions in public funds to the architects of financial ruin while working-class families lost their homes, their jobs, and their savings. The WSWS observed at the time that the Occupy movement expressed “the class struggle reemerging as the basic historical force,” and that it “foreshadows an explosive eruption of class struggle in the United States, the center of world capitalism.”[4]

The Yellow Vests erupted in November 2018 when Emmanuel Macron’s fuel tax—a levy deliberately designed to shift the costs of the energy transition (away from fossil fuels) from corporations onto workers and the provincial poor—rendered unmistakable the class character of the “En Marche” (the centrist, liberal party of Macron) project presented to the electorate as post-ideological (that the era of class politics and ideological conflict was over) technocratic modernization.

The Gen-Z wave erupted when the accumulated wreckage of forty years of neoliberal restructuring, the devastation of COVID-19, the economic warfare of the US-NATO proxy conflict in Ukraine, the IMF’s debt-peonage regime across the backward countries, and the accelerating climate crisis made survival itself a political question for tens of millions of young people across multiple continents simultaneously.

Their common political character follows directly from these shared material roots. All three registered a profound mass rupture with parliamentary politics, with the established parties of both nominal “left” and right perceived as equally complicit in exploitation, and with the trade union bureaucracies and institutional mediators that had long managed and dampened class struggle. The “We are the 99 percent” of Occupy, the Yellow Vests’ visceral contempt for the “Parisian elites” in their media chambers, the Gen-Z movements’ blanket dismissal of all established political formations as corrupt beyond reform—these slogans express not political immaturity but a genuine and deepening crisis of bourgeois political legitimacy that no cosmetic reform or change of government personnel can address.

Politics: Anti-Establishmentism, “No Politics,” and the Populist Trap

Despite their common anti-establishment character, the three waves exhibit significant differences in political composition that must be analyzed with precision rather than collapsed into an undifferentiated “new social movements” category.

Occupy Wall Street: The Middle-Class Rehearsal

Occupy was dominated from its inception by a predominantly middle-class social milieu concentrated in metropolitan centers—New York’s Zuccotti Park, Oakland, Boston, and their counterparts in London and other imperialist cities. The Occupy movement explicitly drew inspiration from the Arab Spring, with organizers from Canadian magazine Adbusters declaring: “Like our brothers and sisters in Egypt, Greece, Spain, and Iceland, we plan to use the revolutionary Arab Spring tactic of mass occupation to restore democracy in America.”[ABC News] The movement’s imagery—the occupation of Zuccotti Park echoing Cairo’s Tahrir Square—and its timing, coming months after the Egyptian Revolution’s triumph, established a direct lineage. As the WSWS observed at the time, “From the revolutionary upheavals in Egypt, to mass demonstrations in Israel and social eruptions in Europe, the class struggle has reemerged as the basic historical force.”[5]

The movement emerged from anarchist organizations, in particular the Adbusters, which explicitly invoked “the revolutionary Arab Spring tactic” as its organizational model while stripping that model of its class content. The “99 percent” slogan, however appealing as an expression of popular anti-oligarchic sentiment, was politically designed to obscure rather than sharpen the fundamental class division between the working class and the affluent upper-middle strata from which Occupy’s leadership was drawn.[6]

The political consequences of this class foundation became visible in the role played by pseudo-left organizations, above all the International Socialist Organization (ISO). Despite its nominally socialist rhetoric, the ISO worked systematically to subordinate Occupy to the AFL-CIO trade union apparatus and channel its energy toward Barack Obama’s 2012 re-election campaign. As the WSWS documented in contemporaneous coverage, the ISO “is attempting to stifle the protest movement by helping to bring it under the control of the AFL-CIO and the rest of the trade union apparatus,” praising corrupt union officials—among them AFL-CIO President Richard Trumka and CWA’s Bob Master, both fresh from betraying the Verizon strike—while concealing their role in imposing concessions on workers.[7]

The ISO’s promotion of “no politics” and “no leadership” served to create precisely the political vacuum the Democratic Party rushed to fill. The WSWS warned with prophetic accuracy: “Many of the groups involved in Wall Street demonstrations have echoed the position of the indignados in Spain and Greece that there should be ‘no politics’ and no leadership. The call for ‘no politics’ amounts to a rejection of a principled and coherent political alternative to bourgeois politics and the capitalist two-party system—that is, to socialist politics. It plays directly into the hands of the Democratic Party, which will move to fill the political vacuum.”[8] This is precisely what occurred. The coordinated federal-local police crackdown that destroyed Occupy’s encampments in November 2011—documented by the WSWS as a nationally organized operation involving the FBI, the Department of Homeland Security, and local police forces across multiple cities[9]—revealed the ruling class’s settled determination to tolerate no sustained challenge to capitalist order, however embryonic. The ISO’s subsequent dissolution and absorption of its dominant faction into the Democratic Socialists of America merely formalized the political trajectory it had pursued within Occupy from the outset.

The Yellow Vests: Broader Social Base, Sharper Edge, Same Political Ceiling

The Yellow Vest movement expressed a sharper social radicalism and a considerably broader working-class social base than Occupy. Its geographical and social centre of gravity lay in provincial France—among commuters, pensioners, small proprietors, precarious workers, and the rural and peri-urban poor hit by transport costs, the decline of local public services, and the accelerating erosion of wages under neoliberal restructuring. This diffuse, provincial social composition—rooted in layers of the working class and lower middle strata most directly exposed to the costs of the “modernization” celebrated by Macron’s metropolitan enthusiasts—gave the Yellow Vests a broader geographic reach and a more direct material confrontation with capitalist rule than Occupy’s metropolitan concentration had permitted.

Its tactics were correspondingly more disruptive. Weekly nationwide actions, roundabout and toll-road blockades, the occupation of commercial arteries, and confrontations with riot police in Paris and provincial cities created real costs for capitalist circulation and subjected the French ruling class to sustained political pressure of a kind Occupy’s symbolic square occupations had not achieved. At certain moments, the Yellow Vest movement intersected with strike waves—teachers, health workers, transport workers—creating the real possibility, if never the organizational reality, of a fusion between mass street protest and organized industrial action.

This possibility was systematically blocked. The French trade union confederations worked methodically to prevent any convergence between the Yellow Vests and the organized labor movement.[10] Left-populist tendencies within and around the movement framed demands in the idiom of “the people versus the elites”—calls for referenda, wealth redistribution, and stronger national welfare provisions—that avoided identifying the systemic enemy: the capitalist class and its state, not merely its more visibly corrupt or arrogant individual representatives.[11] Macron’s government survived. The Yellow Vests dissipated. The underlying social crisis intensified.

The Gen-Z Wave: Global Scale, Revolutionary Intensity, Identical Political Deficit

The Gen-Z uprisings represent a qualitative escalation in both geographic scope and revolutionary intensity. Occurring simultaneously across multiple countries of the former colonial world, they combined militant student and youth vanguards with genuine proletarian intervention through strikes and industrial action. Sri Lanka’s two general strikes of April 28 and May 6, 2022, in which millions participated across ethnic lines, demonstrated the decisive power of the working class when it acts as an independent force.[12] Kenya witnessed successive waves of strikes by teachers, healthcare workers, civil servants, and transport workers erupting in the wake of the initial Gen-Z protests.[13] The scale of political disruption—heads of state driven from office, parliaments stormed, governments collapsed—surpassed anything Occupy or the Yellow Vests had produced.

Yet the political framework within which these movements operated reproduced in these countries of belated capitalist development the identical dynamics that had contained and betrayed Occupy and the Yellow Vests in the imperialist centers. Kenya’s Revolutionary Socialist League, justifying the absence of leadership on the grounds that “the government is actively looking for leaders,” created a political vacuum filled by Raila Odinga and the trade union bureaucracy.[14] The Communist Party Marxist-Kenya promoted defense of the 2010 Constitution—drafted by the ruling class with British and US funding—thereby channeling mass anger into bourgeois-democratic illusions. BAYAN and Akbayan in the Philippines aligned with bourgeois anti-China factions, subordinating working-class politics to the strategic imperatives of US imperialism’s Indo-Pacific confrontation.[15]

The pseudo-left’s international character was not incidental: these organizations participate in the same international political current—representing affluent middle-class layers whose material interests require the preservation of capitalism while managing working-class discontent—that the ISO embodied in the United States. They celebrate spontaneity to avoid building revolutionary parties. They promote “people power” and “anti-corruption” to obscure class divisions. They align with bourgeois opposition forces presented as “progressive” alternatives. As the WSWS has consistently warned, these tendencies serve objectively as a reservoir for capitalist ideology within the “left.”[16]

To be continued….

References:

[1] World Socialist Web Site, ‘Revolution and counterrevolution in Egypt: The political lessons’ (7 September 2013) <https://www.wsws.org/en/articles/2013/09/07/egyr-s07.html>

[2] World Socialist Web Site (Nick Beams), ‘Notes on the Egyptian Revolution’ (25 February 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/02/nbre-f25.html> World Socialist Web Site, ‘Third National Congress of the SEP (Sri Lanka): Greetings from the French and German sections of the world Trotskyist movement’ (19 June 2022) <https://www.wsws.org/en/articles/2022/06/20/bnmf-j20.html>

[3] World Socialist Web Site (Bill Van Auken), ‘Ex-SDS leader seeks to herd Wall Street protest behind Obama’ (12 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/gitl-o12.html>

[4] World Socialist Web Site, ‘The way forward in the fight against Wall Street’ (15 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o15.html>

[5] World Socialist Web Site, ‘Occupy Wall Street movement at a crossroads’ (26 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o26.html>

[7] World Socialist Web Site, ‘The Nation, ISO seek to channel Wall Street protests back to the Democratic Party’ (7 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/nati-o07.html>

World Socialist Web Site, ‘The Occupy movement, identity politics and the International Socialist Organization’ (11 November 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/11/iden-n11.html>

[8] World Socialist Web Site, ‘How to fight Wall Street’ (4 October 2011) <https://www.wsws.org/en/articles/2011/10/pers-o04.html>

[10] World Socialist Web Site, ‘Oppose French unions’ attempts to strangle the “yellow vest” protests!’ (26 January 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/01/26/yell-j26.html>

World Socialist Web Site, ‘Recording reveals pseudo-left La France Insoumise collusion with Macron in 2016’ (14 December 2019) <https://www.wsws.org/en/articles/2019/12/14/ruff-d14.html>

[12] Socialist Equality Party (Sri Lanka), ‘For a Democratic and Socialist Congress of Workers and Rural Masses!’ (20 July 2022) <https://www.wsws.org/en/articles/2022/07/21/pers-j21.html >

[13] World Socialist Web Site, ‘Kenya’s Gen Z insurgency, the strike wave and the struggle for Permanent Revolution-Part 1’ (3 October 2024) <https://www.wsws.org/en/articles/2024/10/03/rhnr-o03.html>

The Gen-Z Uprisings and the Crisis of Leadership: Permanent Revolution against ‘Leaderless’ movements and ‘Left Populism’ – Part 3 Read More »

Demand the immediate release of Communist Party Marxist-Kenya leader Booker Omole!

class struggles, Democratic Rights, english, Events, Fascism, lead article, Militarism, News, Perspective, politics, politics & economics / February 25, 2026

Statement of the International Committee of the Fourth International

The Central Committee of the Communist Party Marxist Kenya (CPM-K) has reported that its secretary general, Booker Ngesa Omole, was violently abducted on Monday in Isiolo town by the Kenya Police Service.

In a public statement February 24, the party wrote: “This was not an arrest. This was not lawful detention. This was a kidnapping.” Omole was “beaten severely. Tortured. Brutalised to near death. His tooth was broken. His finger was cut with a pen knife.” They state that after the assault he was “dumped at Mlolongo Police Station,” a facility associated with extrajudicial kidnappings and killings. His phone signal, they report, was traced there.

The party posted a photo of Omole in a Mlolongo Police Station cell February 25, explaining that he is being held unlawfully, “and the police have refused all access to him. No lawyers. No comrades. No family.”

The International Committee of the Fourth International (ICFI) denounces Omole’s abduction and demands that the Kenyan regime release him immediately.

That Omole was singled out by the “broad-based unity” government of President William Ruto—uniting the United Democratic Alliance (UDA) and the Orange Democratic Movement (ODM) founded by the late political fixer Raila Odinga—is clear from the repeated and escalating character of the attacks against him and other CPM-K members. A year ago, he was targeted for assassination as part of a broader campaign of intimidation and repression directed at the party’s leadership.

The assassination attempt came days after the attempted abduction of CPM-K National Chairperson Mwaivu Kaluka in Mombasa—Kenya’s second-largest city—along with two other party members, by plain-clothes police officers. While Kaluka was eventually released, the operation came just weeks after a crackdown on the CPM-K following its national congress in November. At that time, Kaluka and former National Chairperson Kinuthia Ndungu—who had been beaten repeatedly and arrested 10 times—were detained at Central Police Station in Nairobi. No reason was given for their arrest.

The repression against the CPM-K is part of the escalating violence of the Ruto regime since he came to power in 2022. In 2023, Ruto’s first year in power, security forces killed at least 31 demonstrators. In June 2024, during the Gen Z protests against Ruto’s International Monetary Fund (IMF) Finance Bill that sought to impose savage tax hikes, police killed more than 60. In 2025, at least 50 were killed in protests and hundreds injured.

The abduction of Omole takes place amid an escalating campaign of repression against opposition figures in the run-up to next year’s elections. Weeks ago, police violently dispersed a rally in Kitengela organised by the former and expelled the general secretary of ODM, Senator Edwin Sifuna, firing tear gas and live rounds at thousands of supporters. One of the victims, 28-year-old Vincent Ayomo, was shot in the eye as he crossed the road from work and another 50 attendees were injured.

This deepening turn to repression unfolds against a backdrop of extreme social inequality and mounting economic hardship. Oxfam reports show that nearly half of Kenya’s population lives in extreme poverty, surviving on meagre daily incomes, even as wealth accumulates at the very top. A minuscule layer of the super-rich has amassed obscene fortunes: the richest 125 individuals now control more wealth than 77 percent of the population—over 42 million people.

Meanwhile, average real wages have fallen by 11 percent since 2020, the cost of food has surged by 50 percent over the same period, and household expenses for transport and energy remain punishingly high. Public services are deteriorating under the impact of IMF-dictated austerity and debt servicing, exposing millions to collapsing health, education and social support systems.

The trade union bureaucracy is backing this assault on the working class and rural masses. Francis Atwoli, Secretary General of the Central Organisation of Trade Unions (COTU), recently declared that workers should “support him [Ruto] and ignore the noise,” hailing him as the only leader capable of transforming Kenya into a “first-world” industrialised economy. “The only person who can take us to that level is none other than William Ruto,” Atwoli insisted, presenting the regime’s pro-capitalist agenda as the path to jobs and development.

Atwoli has openly backed Ruto’s violence on protesters after last year’s July 7, 2025 “Saba Saba” protest massacre, when security forces gunned down scores of protesters nationwide commemorating pro-democracy protests in the 1990s against the Western-backed Daniel Arap Moi regime. Speaking days after the bloodshed, Atwoli instructed young people to “forget about demonstrations, remain home, silent, and promote peace,” warning that protests were “scaring investors away.” He called on the government to take “firm measures to curb the unrest.”

By urging youth to stay off the streets while police deployed live ammunition, mass arrests and abductions, the trade union bureaucracy is providing political cover for state repression. It has made clear that it stands not with workers and youth facing austerity and bullets, but with the capitalist state and its demands for “stability” and investor confidence.

The attacks on the CPM-K, the abductions, arbitrary detentions and cross-border renditions to neighbouring Uganda under brutal dictator Yoweri Museveni, carried out by the Kenyan government, are political preparations for far broader assaults on the democratic rights of the population as a whole. What is being tested against one organisation today will be used tomorrow against striking workers, protesting youth and impoverished communities resisting austerity.

These events lay bare the grave dangers confronting the masses as social tensions intensify and the ruling elite closes ranks in defence of its wealth and power.

The turn to open repression in Kenya is being emboldened by the example set by would-be dictator Donald Trump in the United States. Thousands of armed ICE agents have been sent into major urban centres, while detention centres have been built across the country, with 66,000 people held in immigration custody—the highest level in US history. These crackdowns have left two American protesters killed.

In France, President Emmanuel Macron and the political establishment have exploited the death of fascist activist Quentin Deranque—following clashes around an event addressed by Rima Hassan of La France Insoumise (France Unbowed)—to whip up a reactionary campaign against the left. Backed by the neo-fascist National Rally (RN) and the Socialist Party, a broad political front is seeking to criminalise opposition and prepare the ground for an authoritarian shift in advance of next year’s presidential elections. As with Charlie Kirk in the US, the death of a fascist is being weaponised to strengthen the repressive powers of the state and legitimise far-right forces.

In South Africa, the African National Congress (ANC) government is deploying the army into townships under the pretext of restoring order. It follows the mass killings of protesters in Tanzania in the aftermath of last year’s elections, where thousands were reported killed or disappeared amid a brutal post-election crackdown, and the ongoing suppression of opposition forces in Uganda under President Yoweri Museveni.

These developments are expressions of a global crisis of capitalism. From Washington to Paris, Pretoria to Nairobi, ruling elites confront deepening inequality, mass anger and political instability. Their common response is to fortify the police state apparatus, promote far-right forces and normalise violence against social opposition.

Workers and youth must draw the necessary conclusions. The defence of democratic rights cannot be entrusted to the courts, the opposition factions of the bourgeoisie, or the trade union bureaucracy. Mass meetings, demonstrations and workplaces must establish their own defence committees to protect protesters from police violence and state-sanctioned gangs. Those targeted for repression must not be left isolated but defended collectively.

Above all, the working class must build its own independent political movement, rooted in factories, neighbourhoods and schools, and guided by an international socialist perspective. This means breaking from all parties and trade union apparatuses tied to the capitalist ruling class and uniting with workers across Africa and internationally in the struggle against imperialist domination, austerity and state repression. Only through the conscious mobilisation of the working class for socialist transformation can democratic rights be secured and defended.

The ICFI has well-documented and irreconcilable political differences with the CPM-K, which have been clearly presented in the World Socialist Web Site. But it unequivocally opposes this brutal attack on the organization’s general secretary, demands Omole’s immediate release, and calls for an end to all state threats and repressive acts against the CPM-K.

Demand the immediate release of Communist Party Marxist-Kenya leader Booker Omole! Read More »

Supreme Court ruling against Trump tariffs exposes ruling class crisis

Democratic Rights, economics, english, Law and Judiciary, lead article, Oligarchy, Perspective, politics, politics & economics, Trade War / February 24, 2026

By John Burton

This perspective article was originally published on the World Socialist Web Site on 23 February 2026.

Friday’s Supreme Court ruling invalidating $160 billion in tariffs collected under President Donald Trump over the last year generated sighs of relief among sections of the ruling class. It also provoked an unhinged verbal tantrum at a hastily convened press conference during which Trump labeled the three conservative justices who joined the three liberals against him “fools and lapdogs … of the radical left.”

The decision in Learning Resources, Inc. v. Trump and its fallout expose deepening divisions within the ruling class that ultimately stem from the decline of US capitalism.

After labeling the three liberals a “disgrace to our nation,” Trump accused the entire majority of being “swayed by foreign interest and a political movement that is far smaller than people would ever think.”

Trump called the forces challenging his unbridled assertion of power to set and modify tariffs, “major sleazebags” who are “foreign country-centric,” and the two justices he nominated who voted with the majority, Neil Gorsuch and Amy Coney Barrett, “an embarrassment to their families.”

Trump ranted, imitating a Mafia don, that “foreign countries that have been ripping us off for years are ecstatic … dancing in the streets, but they won’t be dancing for long, that I can assure you.”

The Wall Street Journal editorialized, “Trump owes the Supreme Court an apology—to the individual Justices he smeared on Friday and the institution itself. Mr. Trump doubtless won’t offer one, but his rant in response to his tariff defeat at the Court was arguably the worst moment of his Presidency.”

The legal issues presented are relatively straightforward. Article I, Section 8 of the US Constitution expressly allocates all taxation power, including the imposition of duties on imported goods and services, to Congress. Following President Richard Nixon’s resort to extraordinary measures in response to the collapse of the post-World War II Bretton Woods financial framework, Congress enacted the International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), which allows the president to identify an “unusual and extraordinary threat” and declare a “national emergency,” triggering executive power to “investigate, block, regulate, direct and compel, nullify, void, prevent or prohibit” transactions involving foreign-held property. The list of executive powers notably does not include tariffs, and for almost 50 years no president invoked IEEPA powers to impose them.

Shortly after resuming office, however, Trump declared a national emergency based on drug trafficking to justify a 25 percent duty on most Canadian and Mexican imports, and another national emergency citing trade deficits to justify an array of tariffs, modifications, reductions and exemptions that sent equity markets careening. The rate on Chinese goods was ratcheted up in rapid succession—from 10 percent to 20, then to an additional 34, then 84, and finally 125 percent—bringing the total effective tariff rate on most Chinese goods to 145 percent.

Trump’s IEEPA tariffs account for almost three-fourths of US tariffs imposed last year. Without them, the average effective US tariff rate would fall from 17.4 percent to 6.8 percent.

Separate suits were filed by businesses hammered by tariffs, joined by 12 states. Several lower courts ruled the IEEPA tariffs illegal prior to the Supreme Court taking the case, where nine justices splintered into three camps of three, producing seven separate opinions totaling 170 pages.

The decisive opinion, written by Chief Justice John Roberts, contains language that amounts to a remarkable indictment of the White House’s dictatorial aims. Roberts wrote that the Framers, “having just fought a revolution motivated in large part by ‘taxation without representation,’” gave Congress “alone … access to the pockets of the people,” and deliberately excluded the executive branch from any part of the taxing power. This was, Roberts noted, the “birthright power” of Congress—a characterization that underscores how fundamental the majority considered the constitutional question.

Gorsuch went even further in his own concurring opinion, warning that “our system of separated powers and checks-and-balances threatens to give way to the continual and permanent accretion of power in the hands of one man. That is no recipe for a republic.”

Roberts was blunt in his description of the scope of power Trump claimed, writing, “All it takes to unlock that extraordinary power is a Presidential declaration of emergency, which the Government asserts is unreviewable.” The only check, Roberts observed, would be a veto-proof supermajority in Congress—rendering the legislature virtually powerless. This would “replace the longstanding executive-legislative collaboration over trade policy with unchecked Presidential policymaking.”

Trump craves the tariff power to bully and extort foreign nations, to promote or harm certain economic sectors, and to steer wealth to favored industries and companies, including those that directly benefit his family. Roberts’s opinion, read in full, describes a president who has arrogated to himself the unilateral power to tax the entire population, even the world, answerable to no one, on the basis of an “emergency” declaration that he asserts cannot be reviewed.

Justice Brett Kavanaugh drafted a 63-page dissent joined by the arch-reactionary Trump toadies Clarence Thomas and Samuel Alito that, Roberts noted, “echoed point-for-point” Trump’s arguments. Kavanaugh bemoaned the fact that the US “may be required to refund billions of dollars to importers who paid the IEEPA tariffs,” like a bank robber asking to be let off the hook because the stolen money has already been spent.

Kavanaugh then switched from his role as a supposed neutral judge to Trump’s consiglieri, advising him, “Although I firmly disagree with the Court’s holding today, the decision might not substantially constrain a President’s ability to order tariffs going forward because numerous other federal statutes authorize the President to impose tariffs and might justify most (if not all) of the tariffs at issue in this case.” Those alternatives were not raised in the briefing, which addressed only IEEPA tariffs, and Kavanaugh’s addressing them in his dissent, which itself has no legal force, deviates from accepted judicial standards.

Media outlets reported that Trump exploded in profane anger when informed of the ruling while in the midst of a breakfast meeting with various governors. A few hours later he appeared before cameras in the White House press room, his face beet-red with rage under layers of orange makeup.

“Those tariffs remain,” Trump said repeatedly. “We’re still getting them and we will after the decision,” adding, “As Justice Kavanaugh—whose stock has gone so up, you have to see, I’m so proud of him—wrote in his dissent … ‘the decision might not substantially constrain a president’s ability to order tariffs going forward.’”

“He’s right,” Trump continued, “In fact, I can charge much more than I was charging. So I’m going to just start.” Following a Kavanaugh suggestion, Trump announced new tariffs under a never used emergency statute that authorizes 150-day tariffs to remedy balance of payment deficits.

The invocations of the American Revolution by the majority justices are not merely rhetorical ornaments. As the 250th anniversary of the Declaration of Independence approaches this July, the Revolution and the democratic principles it evoked are intruding into political life—and not only into the sphere of legal opinions. The language of 1776 retains an explosive contemporary relevance.

That a chief justice of the Supreme Court felt compelled to invoke the memory of the Revolution against a sitting president’s assertion of unchecked taxing power is itself a measure of how deep the present constitutional crisis has become. The ideals of the American Revolution, rooted in the Enlightenment and in the struggle against monarchical tyranny, stand in irreconcilable opposition to the regime Trump is attempting to construct.

The Supreme Court has not, however, undergone a democratic awakening. The Court is, and remains, a pillar of the capitalist state. Its function is to uphold the property relations and class interests upon which the existing social order depends. Nothing in Friday’s ruling alters that fundamental character. The same Roberts Court that struck down Trump’s tariffs has gutted voting rights, overturned Roe v. Wade, and granted presidents sweeping criminal immunity. To recognize the political significance of the divisions within the Court on specific issues is not to harbor any illusions in the nature of the institution itself.

Thomas, Alito and Kavanaugh—the uncompromising Nazis on the Court—argued that IEEPA gives the president essentially unlimited power to impose tariffs. Thomas, in his separate dissent, suggested a bare and temporary congressional majority can delegate virtually any power to the president.

The conflict between the two factions is not absolute. Roberts, Gorsuch and Coney Barrett have provided critical support for large portions of Trump’s fascist agenda. They have backed the brutal assault on immigrants—the mass arrests, the deportation flights, the use of military facilities as detention camps—that constitutes one of the most vicious attacks on democratic rights in modern American history. On the tariff question, however, which impinges directly on the economic interests of powerful sections of the ruling class, a part of Trump’s judicial majority has been compelled to blurt out—though in carefully worded legal language—that the president is seeking to overthrow the Constitution.

The ruling exposes a profound crisis within the American ruling class. One faction, represented by the Wall Street Journal and the internationally oriented sections of finance capital, recognizes that Trump’s tariff war is a catastrophe—raising consumer prices, disrupting supply chains, and provoking retaliatory measures that threaten the global position of American capitalism. The other views the tariff power as an instrument of personal rule and plunder, a means of rewarding allies and punishing enemies entirely outside the framework of democratic accountability.

The ruling class is deeply divided, its democratic institutions are breaking down, and the working class has no voice in official politics. The defense of democratic rights and the struggle against the emerging dictatorship can be carried forward only through the independent social and political mobilization of the working class on the basis of a socialist and internationalist program. It is the working class that is the true heir of the revolutionary principles and spirit of 1776, and it is the working class that must fight to defend them.

Supreme Court ruling against Trump tariffs exposes ruling class crisis Read More »

මියුනිච් යුද සමුළුව

economics, Fascism, Imperialism, lead article, Militarism, News, Oligarchy, Perspective, politics, politics & economics, War, World Economy, World War / February 19, 2026

පීටර් ෂ්වාස් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (ලෝසවෙඅ) 2026 පෙබරවාරි 15 වන දින ‘The Munich War Conference’ යන හිසින් පළවූ පීටර් ෂ්වාස් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

පසුගිය දින තුන තුළ ලොව පුරා රාජ්‍ය සහ ආණ්ඩු නායකයින් 60 දෙනෙකු පමණ සහ අමාත්‍යවරුන්, දේශපාලනඥයින්, ඉහළ පෙළේ හමුදා නිලධාරීන් සහ ආරක්ෂක විශේෂඥයින් සිය ගණනක් එක්රැස් කළ මියුනිච් ආරක්ෂක සමුළුව (MSC) තියුණු ආතතීන්ගෙන් සලකුණු විය. නමුත් එක් කාරණයක් සම්බන්ධයෙන්, සියලුම සහභාගිවන්නන් එකඟ විය: රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික උපාමාරු සහ ජාත්‍යන්තර ආයතන මගින් අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ අවශ්‍යතා සඟවා තිබූ යුගය අවසන්. මිලිටරි බලය සහ යුද්ධය හරහා ඒවා විවෘතව තීරණය කරන නව යුගයක් ආරම්භ වී තිබේ.

සමුළුවේ විවාද කේන්ද්‍රගත වූයේ තුන්වන ලෝක යුද්ධයක් වළක්වා ගන්නේ කෙසේද යන්න වටා නොව, ඒ සඳහා හොඳටම සූදානම් වන්නේ කෙසේද යන්න වටා ය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපයේ පාලක කවයන් යුද්ධය සලකන්නේ අවශ්‍ය සහ නොවැළැක්විය හැකි දෙයක් ලෙස ය.

ජර්මානු චාන්සලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මර්ස් සමුළුව ආරම්භ කළේ “එක්ව, අපි නැවත වරක් බලයෙන් සහ සියල්ලටත් වඩා මහා බල දේශපාලනයෙන් විවෘතව සංලක්ෂිත යුගයකට එළිපත්ත තරණය කර ඇත්තෙමු” යනුවෙනි. අයිතිවාසිකම් සහ නීති මත පදනම් වූ ජාත්‍යන්තර පිළිවෙල තවදුරටත් නොපවතින බව ඔහු පැවසීය. මෙම යථාර්ථය හඳුනාගෙන “නව යුගය සඳහා සූදානම් වීම” යුරෝපීය බලවතුන්ගේ කාර්යයකි.

දීර්ඝ ෆැසිස්ට්වාදී දොස් කථනයක් කරමින්, එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ මෑත දශකවල ජාත්‍යන්තර දේශපාලනයට පහර දුන්නේය. වසර 35 කට පෙර සෝවියට් සංගමයේ අවසානය යන්නෙන් අදහස් කළේ “ඉතිහාසයේ අවසානය”ය යන්න “භයානක මායාවක්” වූ අතර එය දැන් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් නිවැරදි කරනු ලැබෙමින් පවතී.

රූබියෝ මෙසේ පැවසුවේය: “මෙම මායාව තුළ, අපි නිදහස් හා නිර්බාධී වෙළඳාම පිළිබඳ අධානග්‍රාහී දැක්මක් වැළඳ ගත්තෙමු. … බොහෝ ජාතීන් තමන්ව ආරක්ෂා කර ගැනීමේ හැකියාව පවත්වා ගැනීමේ වියදම් කපා හරිමින් දැවැන්ත සුභසාධන රාජ්‍යයන්හි ආයෝජනය කළ අතර, අපි අපගේ ස්වෛරීභාවය ජාත්‍යන්තර ආයතනවලට වැඩි වැඩියෙන් පැවරීමු. … දේශගුණය ඇදහීම පිළිබඳ සංස්කෘතියක් සංතර්පනය කිරීම සඳහා, අපගේ ජනතාව දුප්පත් කරන බලශක්ති ප්‍රතිපත්ති අප මත පටවාගෙන ඇත්තෙමු. … දේශසීමා නොමැති ලෝකයක් ලුහුබැඳීමේදී, අපගේ සමාජවල සංගතභාවයට, අපගේ සංස්කෘතියේ අඛණ්ඩතාවයට සහ අපගේ ජනතාවගේ අනාගතයට තර්ජනයක් වන පෙර නොවූ විරූ මහා සංක්‍රමණ රැල්ලකට අපි අපගේ දොරටු විවෘත කළෙමු.” රුබියෝට අනුව, මෙය “මානව ස්වභාවය සහ වසර 5,000 කට අධික වාර්තාගත මානව ඉතිහාසයේ පාඩම් නොසලකා හරින ලද මෝඩ අදහසක් විය. එය අපට බෙහෙවින් වියදම් සහගත වී ඇත.”

පසුගිය වසරේ මියුනිච් ආරක්ෂක සමුළුවේදී එක්සත් ජනපද උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වැන්ස් යුරෝපීය බලවතුන්ට එරෙහිව සෘජු ප්‍රහාරයක් දියත් කළ ද, රුබියෝ වඩාත් සහනදායක ස්වරයකින් කතා කළේය. කොමියුනිස්ට් විරෝධී සහ ෆැසිස්ට් ඒකාකෘති වලින් පිරුණු කතාවකදී, ඔහු “සියවස් ගණනාවක බෙදාහදා ගත් ඉතිහාසය, ක්‍රිස්තියානි ඇදහිල්ල, සංස්කෘතිය, උරුමය, භාෂාව, පෙළපත් පරම්පරාව සහ අපගේ මුතුන් මිත්තන් එක්ව කළ කැපකිරීම්” සිහි කැඳවූ අතර “යුරෝපය ශක්තිමත් වීම අපට අවශ්‍යයි” යනුවෙන් අවධාරණය කළේය.

පැමිණ සිටි රාජ්‍ය නායකයින් නැගී සිට ඔහුට ස්තූති කළහ. “අපගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් වරදකාරිත්වයෙන් හා ලැජ්ජාවෙන් බැඳ තැබීමට අපි කැමති නැත” යන රුබියෝගේ ප්‍රකාශය, නාසීන්ගේ අපරාධ, ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සඳහා ඔවුන්ගේ අලුත් වූ අභිලාෂයන් මන්දගාමී කිරීමට ඉඩ නොදිය යුතු බවට දිගු කලක් තිස්සේ පෙනී සිටියාවූ, පැමිණ සිටි ජර්මානුවන් විසින් විශේෂයෙන් හොඳින් පිළිගනු ලැබූ බවට සැකයක් නැත.

කෙසේ වෙතත්, රුබියෝට තියුණු අන්තර්-අත්ලාන්තික් සාගර ආතතීන් විසඳීමට නොහැකි විය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීම, ICE ගෙස්ටාපෝව විසින් සංක්‍රමණිකයන් දඩයම් කිරීම, දේශීයව හමුදාව යෙදවීම, ඒකාධිපති පාලන තන්ත්‍රයක් ස්ථාපිත කිරීම වැනි ට්‍රම්ප්ගේ ෆැසිස්ට් ප්‍රතිපත්ති වලින් යුරෝපීය බලවතුන් කරදරයට පත් නොවේ. ගාසා තීරයේ ජන සංහාරය, ඉරානයට බෝම්බ හෙලීම, වෙනිසියුලානු ජනාධිපති මධුරෝ පැහැර ගැනීම වැනි ඔහුගේ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධවලට හෝ චීනයට එරෙහිව යුද්ධයට ඔහු සූදානම් වීමට ඔවුන් විරුද්ධ වන්නේ ද නැත. මෙහිදී, යුරෝපීය පාලක පන්තිය සම්පූර්ණයෙන්ම එකඟතාවයෙන් සිටී.

ට්‍රම්ප් ඉරානයට එරෙහිව දැවැන්ත යුධ හමුදාවක් එක්රැස් කරමින් එරටට එරෙහිව දැවැන්ත මිලිටරි ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට තර්ජනය කළද, සමුළුවේදී මේ සම්බන්ධයෙන් එක හඬක්වත් නැගුනේ නැත. ඊට පටහැනිව, සමුළුව ඊළඟ අධිරාජ්‍යවාදී අපරාධය සඳහා ප්‍රවර්ධන වේදිකාවක් ලෙස සේවය කළේය. 1979 විප්ලවයෙන් බලයෙන් පහ කරන ලද ෂා රජුගේ පුත් රේසා පහ්ලවි, ආරාධිත අමුත්තෙකු ලෙස ආරාධනා කරන ලද අතර යුරෝපය පුරා තැන්වලින් ගෙන්වා ගත් ආධාරකරුවන්ට සමුළුවෙන් පිටත සිට කතා කළේය. ඔහුගේ ඉල්ලීම: 1953 කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු සීඅයිඒ සංවිධානය ඔහුගේ පියා පිහිටවූ ආකාරයටම, එක්සත් ජනපදය ඉරානයට බෝම්බ දමා නව පාලකයා ලෙස ඔහුව පත් කළ යුතුය.

යුරෝපීය සංගමය (EU) සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අතර ආතතීන් කේන්ද්‍රගත වන්නේ ට්‍රම්ප් යුරෝපීය භාණ්ඩ සඳහා දණ්ඩනීය තීරුබදු පැනවීම, ග්‍රීන්ලන්තය බලහත්කාරයෙන් ඈඳා ගැනීමට ඔහු කරන තර්ජනය සහ සියල්ලටත් වඩා යුරෝපීයයන්ගේ හිසට ඉහළින් රුසියාව සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණීමට ඔහු දරන උත්සාහය මත ය.

රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය උත්සන්න කිරීම, චාන්සලර් මර්ස් සිය මියුනිච් කතාවේදී ඉල්ලා සිටි “නව යුගය සඳහා සූදානම් වීමේ” හදවතයි. යුක්රේනයට එරෙහි රුසියාවේ ප්‍රහාරය දිගු කලක් තිස්සේ යුරෝපීය බලවතුන්ට සීමාවකින් තොරව සන්නද්ධ වීමට සහ මහා බලවතෙකුගේ තත්ත්වය සඳහා තමන්ගේම සැලසුම් සමඟ ඉදිරියට යාමට කඩතුරාවක් ලෙස සේවය කර ඇත. නමුත් රුසියාව ආක්‍රමණිකයා බවත් මුළු යුරෝපයම යටත් කර ගැනීමට සැලසුම් කරන බවත් ඔවුන් කරන ප්‍රකාශය යථාර්ථය ඔලුවෙන් පිහිටුවයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, වෝර්සෝ ගිවිසුම සහ සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීමෙන් පසු සියලු ගිවිසුම් කඩ කර නැගෙනහිර දෙසට ඉදිරියට ගියේ නේටෝවයි. මුළු නැගෙනහිර යුරෝපයම දැන් මිලිටරි සන්ධානයේ කොටසකි. 2014 දී, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ජර්මනිය, කියෙව්හි බටහිර ගැති කුමන්ත්‍රණයක් සංවිධානය කළ අතර යුක්රේන හමුදාව ක්‍රමානුකූලව සන්නද්ධ කිරීමට පටන් ගත්හ. එහි පැවැත්මට තර්ජනයක් වන, රුසියාව සමඟ කිලෝමීටර් 2,000 ක් දිග (සැතපුම් 1,242 ක් දිග) දේශසීමාවක් සහිත රට, නේටෝව තුළට ගෙන ඒමේ සැලසුම් අවසානයේ මොස්කව් ප්‍රහාරයකට පොළඹවනු ලැබිණි. නේටෝව හිතාමතාම යුද්ධය අවුලුවා ලීය.

එතැන් සිට, නේටෝව යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව ප්‍රොක්සි යුද්ධයක් දියත් කර ඇත. යුද්ධය ආරම්භයේ සිට, යුරෝ බිලියන 380 ක බටහිර මිලිටරි සහ මූල්‍ය ආධාර කියෙව් වෙත ගලා ගොස් ඇත. එවා නොමැතිව යුද්ධය බොහෝ කලකට පෙර තීන්දු වීමට නියමිත ව තිබුණි. නමුත් ට්‍රම්ප් බොහෝ දුරට එක්සත් ජනපද මූල්‍ය ආධාර කපා හැර ඇති අතර යුරෝපීයයන් සම්පූර්ණ පිරිවැය දැරිය යුතු බව අවධාරනය කරයි. යුරෝපීයයන් බිල්පත කල්තියා ගෙවන්නේ නම් පමණක් එක්සත් ජනපද ආයුධ යුක්රේනයට සපයනු ලැබේ.

ඔවුන් පසුබැසීමට සූදානම් නැත. ඔවුන්ට රුසියාව යටත් කර ගැනීමට අවශ්‍ය වන අතර මහා බලවතෙකුගේ තත්ත්වය සඳහා ඔවුන්ගේම සැලසුම් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා යුද්ධය අවශ්‍ය වේ. යුක්රේනයේ යුද්ධය ආරම්භයේ සිට, ජර්මනිය පමණක් බුන්ඩෙස්වෙර් (ජර්මානු සන්නද්ධ හමුදා) නැවත සන්නද්ධ කිරීම සහ යුද්ධය සඳහා එහි යටිතල පහසුකම් සකස් කිරීම වෙනුවෙන් යුරෝ ට්‍රිලියන 1 කට වඩා අත්කර ගෙන ඇත. සමස්ත සමාජයම යුද පදනමකට ගෙනැවිත් බලහත්කාරයෙන් බඳවා ගැනීම නැවත හඳුන්වා දිය යුතුය.

චාන්සලර් මර්ස් සිය මියුනිච් කතාවේදී මෙසේ පැහැදිලි කළේය: “යුරෝපය අවදානම් වළක්වා ගැනීම දක්වා පසුබැසිය යුතු නැත. යුරෝපය අවස්ථා විවෘත කර එහි ශක්තිය මුදා හැරිය යුතුය. … එය තමන්ගේම ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්ති මූලෝපායන් සමඟ ගෝලීය දේශපාලනයේ සාධකයක් බවට පත්විය යුතුය.” බුන්ඩෙස්වෙර් “හැකි ඉක්මනින් යුරෝපයේ ශක්තිමත්ම සාම්ප්‍රදායික හමුදාව” බවට පත් කිරීමේ ඉලක්කය ඔහු නැවත තහවුරු කළේය.

ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් ඉල්ලා සිටියේ යුරෝපය භූ දේශපාලනික බලවතෙකු බවට පත්විය යුතු බවත්, එයට පැහැදිලිවම න්‍යෂ්ටික වැළැක්වීම ද ඇතුළත් විය යුතු බවත්ය. මේ සම්බන්ධයෙන් චාන්සලර් මර්ස් සහ අනෙකුත් යුරෝපා සංගම් රජයේ ප්‍රධානීන් සමඟ තමා දැනටමත් “මූලෝපායික සංවාදයක්” ආරම්භ කර ඇති බව ඔහු පැවසීය.

බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති කියර් ස්ටාර්මර් යුරෝපය සමඟ සමීප මිලිටරි සහයෝගීතාවයකට කැපවී සිටියේය. යුරෝපීයයන් “අපගේම දෘඩ බලය ගොඩනගා ගත යුතුය, මන්ද එය යුගයේ මුදල් ඒකකයයි යි. අපට ආක්‍රමණ වැළැක්වීමට හැකි විය යුතු අතර, ඔව්, අවශ්‍ය නම්, අපි සටන් කිරීමට සූදානම් විය යුතුය.”

ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන මැදිහත්වීමකින් තොරව අනිවාර්යයෙන්ම තුන්වන ලෝක යුද්ධයකට තුඩු දෙන මෙම මිලිටරි සුපිරි බල ප්‍රතිපත්තියට ස්ථාපිත පක්ෂ අතර කිසිදු විරෝධයක් නොමැත. ජර්මනියේ සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්ට අමතරව, හරිතයන්, වාම පක්ෂය සහ ඔවුන්ගේ සහෝදර සංවිධාන ද එයට සහාය දක්වයි.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිට මියුනිච් වෙත ගමන් කළ ඩිමොක්‍රටික්වරු රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය තීව්‍ර කිරීම සඳහා වූ යුරෝපීය ඉල්ලීමට සහාය දැක්වූහ. ජර්මනියේ වාම පක්ෂය සමඟ සන්ධානගතව සිටින ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදීන්ගේ (DSA) සාමාජිකාවක් වන කොංග්‍රස් සභික ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා ඔකාසියෝ-කෝර්ටෙස්, ට්‍රම්ප් සිය ඉවත් වීම හරහා, “පුටින්ට යුරෝපය වටා කඩුව ලෙලවා එහි සිටින අපගේම සගයන් වටා හිරිහැර කිරීමට උත්සාහ කළ හැකි” තත්වයන් නිර්මාණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුට චෝදනා කළාය.

යුද තර්ජනය නැවැත්විය හැක්කේ යුද්ධයේ සහ මිලිටරිවාදයේ පිරිවැය දරාගත යුතු ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන ව්‍යාපාරයකට පමණි. එවැනි ව්‍යාපාරයක් සමාජ වියදම් කප්පාදුවට, ආඥාදායකත්වයට සහ යුද්ධයට එරෙහි අරගලය, ඒවායේ හේතුව වන ධනවාදයට එරෙහි අරගලය සමඟ සහ සමාජවාදී සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා සටන සමඟ ඒකාබද්ධ කළ යුතුය. හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (හජාජාක) සහ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂ (සසප) මෙම ඉදිරිදර්ශනය සඳහා සටන් කරයි.

මියුනිච් යුද සමුළුව Read More »

The Socialist සඟරාව දියත් කිරීමේ දේශපාලනික හා ඓතිහාසික අර්ථභාරය

class struggles, history, History of ICFI, Kamkaru Mawatha, lead article, magazine, Marxist Theory, Perspective, politics, politics & economics / January 30, 2026

ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (සසප) විප්ලවවාදී වාම කණ්ඩායම වන ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (SLLA) ප්‍රකාශය.

මෙම ප්‍රකාශය 2025 දෙසැම්බර් 21 දින ඉංග්‍රීසි බසින් thesocialist.lk හි පළ විය.

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (SLLA) විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන මාසික ඩිජිටල් සඟරාව වන “The Socialist”, දකුණු ආසියාවේ විප්ලවවාදී මාක්ස්වාදී ව්‍යාපාරයේ ඉතිහාසයේ දේශපාලනික වශයෙන් වැදගත් වර්ධනයක් නියෝජනය කරයි. එය හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ (හජජාක/ICFI) ජාත්‍යන්තර විප්ලවවාදී ඉදිරිදර්ශනය පිළිබඳ සවිඥානික ප්‍රකාශයක් වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ට්‍රොට්ස්කිවාදී ව්‍යාපාරයේ වර්ධනයට වල කපමින් පැවති ජාතිකවාදී සහ අවස්ථාවාදී භාවිතයන්ගෙන් තීරණාත්මක ලෙස බිඳී යාමක් සනිටුහන් කරයි.

SLLA මුහුණ දෙන කේන්ද්‍රීය කර්තව්‍යය වන්නේ ICFI හි ගෝලීය සටනේ කොටසක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදය විසඳීම සඳහා අරගල කිරීමයි. 2023 මාර්තු 11 වන දින thesocialist.lk දියත් කිරීම, දේශපාලන, ආර්ථික සහ සංස්කෘතික වර්ධනයන් පිළිබඳ සංගත මාක්ස්වාදී විශ්ලේෂණයන් වර්ධනය කිරීමේ සහ ලෝක සමාජවාදී විප්ලවයේ මූලධර්ම හා වැඩ පිළිවෙළ (program) පිළිබඳව කම්කරුවන් සහ තරුණයින් උගන්වා ගැනීමේ ආරම්භක පියවරක් විය. 2024 ජූලි මාසයේදී සසප-වාම කණ්ඩායමේ භේදයෙන් සහ ට්‍රොට්ස්කිවාදී මූලධර්ම සහ සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදය ආරක්ෂා කිරීම අතහැර දැමූ ජාතිකවාදී කන්ඩායම නෙරපා හැරීමෙන් පසුව, thesocialist.lk, SLLA හි න්‍යායික හඬ බවට පත්විය. 2025 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී The Socialist සඟරාව එළි දැක්වීම මෙම කාර්යයේ වැඩිදුර දේශපාලනික හා න්‍යායික පරිණාමය නියෝජනය කරයි. වෙබ් අඩවියෙන් ඔබ්බට ගිය වර්ධනයක් ලෙස, සඟරාව ICFI හි ඉදිරිදර්ශන විස්තාරණය කිරීම සඳහා ව්‍යුහගත හා මාසිකව සකස් කෙරෙන වේදිකාවක් සපයන අතර නාගරික කම්කරු පන්තිය, ග්‍රාමීය තරුණයින් සහ පීඩිත ජනතාව අතර ඒවායේ ප්‍රවේශය පුළුල් කරයි. එය හුදෙක් ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ විප්ලවවාදී සමාජවාදී නායකත්වය ගොඩනැගීමේ සටනේ අඛණ්ඩතාවය පමණක් නොව, එහි ගැඹුරු වීමක් පෙන්නුම් කරන අතර, එය ලෝක සමාජවාදී විප්ලවය සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ජාත්‍යන්තර අරගලයට වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී ඇත.

The Socialist යනු හුදෙක් නව ප්‍රකාශනයක් නොවේ. ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදය සඳහා වන සටන ජාත්‍යන්තර කමිටුව විසින් විස්තාරණය කරන ලද ගෝලීය විප්ලවවාදී මූලෝපාය (strategy) තුළ පදනම් විය යුතු බවට පිළිගැනීම තුළ මුල් බැසගත් ජාත්‍යන්තරවාදී මාක්ස්වාදී දිශානතියක ස්ඵටිකීකරණය එය නියෝජනය කරයි. පැබ්ලෝවාදයට සහ සියලු ආකාරයේ ජාතිකවාදී අවස්ථාවාදයට එරෙහි අරගලයේ ඓතිහාසික පාඩම් මත පදනම්ව, ට්‍රොට්ස්කිවාදී දේශපාලන වැඩ පිළිවෙළ නැවත ස්ථාපිත කිරීම සහ න්‍යායික පැහැදිලිකම, පන්ති ස්වාධීනත්වය සහ විප්ලවවාදී ශුභවාදී බව සමඟ පන්ති අරගලයට මැදිහත් වීම SLLA හි සවිඥානික උත්සාහය යි.

ඓතිහාසික අඛණ්ඩතාව: ලෝසවෙඅ සිට The Socialist දක්වා

The Socialist දියත් කිරීම ඓතිහාසිකව හා දේශපාලනිකව 1998 පෙබරවාරි මාසයේදී ජාත්‍යන්තර කමිටුව විසින් ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (ලෝසවෙඅ/WSWS) ආරම්භ කිරීම හා සම්බන්ධ වේ. ඒ අවස්ථාවේ ඩේවිඩ් නෝර්ත් පැහැදිලි කළ පරිදි, ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය හුදෙක් නව ප්‍රකාශනයක් නොව, බ්‍රිතාන්‍යයේ කම්කරු විප්ලවවාදී පක්ෂයේ (කවිප/WRP) අවස්ථාවාදයට එරෙහිව ජාත්‍යන්තර කමිටුව ගෙන ගිය අරගලයෙන් මතුවූ ගැඹුරු න්‍යායික හා දේශපාලනික පැහැදිලි කිරීමක ප්‍රතිඵලයකි.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය බිහි වූයේ ධනේශ්වර නිෂ්පාදනයේ භූගෝලීයකරණය–ලෝක ආර්ථිකය තනි නිෂ්පාදන පද්ධතියකට ඒකාබද්ධ කිරීම–සියලු ජාතික වශයෙන් සීමිත දේශපාලන වැඩ පිළිවෙළවල් ප්‍රතිගාමී හා යල් පැන ගිය බවට හඳුනා ගැනීමෙනි. ගෝලීයකරණය වූ ධනවාදයේ යුගයට, සියලු ජාතික සීමාවන් හරහා කම්කරුවන්ගේ අරගල මෙහෙයවීමට හැකියාව ඇති, තනි ජාත්‍යන්තර ඉදිරිදර්ශනයකින් සහ වැඩ පිළිවෙළකින් එක්සත් වූ සමාජවාදී විප්ලවයේ ලෝක පක්ෂයක් ගොඩනැගීම අවශ්‍ය විය. ජාතික බෙදාහැරීමේ සීමාවන් මගින් සීමා කරන ලද පක්ෂ මුද්‍රණාලයේ මුද්‍රිත සාම්ප්‍රදායික ආකාර, මෙම නව ඓතිහාසික අවධියට ප්‍රමාණවත් නොවීය. ගෝලීය සන්නිවේදනයේ වඩාත්ම දියුණු මාධ්‍යය ලෙස අන්තර්ජාලය, ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය වෙත ළඟා වීමට, අධ්‍යාපනය ලබා දීමට සහ දේශපාලනිකව එක්සත් කිරීමට බලගතු මෙවලමක් ICFI වෙත ලබා දුන්නේය.

The Socialist ඩිජිටල් සඟරාවක් ලෙස දියත් කිරීමට SLLA ගත් තීරණය මෙම ජාත්‍යන්තරවාදී දිශානතිය තුල පිහිටා සිටීමක් වන අතර එය පුළුල් කරයි. මාක්ස්වාදී න්‍යාය, ඓතිහාසික විශ්ලේෂණය සහ විප්ලවවාදී මූලෝපාය කම්කරුවන්ගේ සහ තරුණයින්ගේ පුළුල්ම ස්ථර–විශේෂයෙන් ද්‍රව්‍යමය සම්පත් අහිමි වීම, භාෂාමය බාධක සහ ස්ටැලින්වාදය, මාඕවාදය සහ වෘත්තීය සමිති නිලධරයන්ගේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ පාවාදීම් හේතුවෙන් දේශපාලන අධ්‍යාපනයෙන් හුදකලා වූ අය–වෙත ගෙන යාම සඳහා වඩාත්ම දියුණු සන්නිවේදන ක්‍රම භාවිතා කිරීමේ අධිෂ්ඨානය එය ප්‍රකාශ කරයි.

ඩිජිටල් ආකෘතියේ දේශපාලන අර්ථය

The Socialist හි ඩිජිටල් PDF (portable document format) හෝ වෙනත් විද්‍යුත් පොත් (e-book) ආකෘතියක් හුදෙක් තාක්ෂණික පහසුවක් පමණක් නොව ගැඹුරු සමාජ හා තාක්ෂණික පරිවර්තනයන්ට අනුරූප වීමක් වේ. එය මුල් බැස ඇත්තේ සන්නිවේදනයේ සහ පන්ති අරගලයේ ද්‍රව්‍යමය තත්වයන්හි වෛෂයික වෙනස්කම් පිළිබඳ අවබෝධයක් තුළ ය.

පසුගිය දශකය තුළ, ජංගම අන්තර්ජාල තාක්ෂණය සහ ස්මාර්ට්ෆෝන් පැතිරීම ශ්‍රී ලාංකික සහ දකුණු ආසියානු සමාජය තුළ ගැඹුරින් සිදුවී තිබේ. දුරස්ථ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල පවා, කම්කරු පන්තියේ මව්වරු, සිසුහු සහ ග්‍රාමීය තරුණයෝ ඇතුළු මිලියන ගණනක් නිතිපතා WhatsApp සහ අනෙකුත් සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා හරහා ඩිජිටල් ලේඛන වෙත ප්‍රවේශ වී බෙදා ගනිති. අධ්‍යාපනික ද්‍රව්‍ය, රජයේ ලේඛන, පුවත්පත් සහ ක්ෂණික ප්‍රවෘත්ති වැඩි වැඩියෙන් ඩිජිටල් ආකාරයෙන් සංසරණය වේ. මෙය හුදෙක් තාක්ෂණික වෙනසක් නොව, තොරතුරු සහ අදහස් බෙදා හැරීමේ සහ විඥානය ගොඩනඟන මාධ්‍යවල පරිවර්තනයක් නියෝජනය කරයි.

මෙම වර්ධනය, ICFI වැඩපිළිවෙළ සෘජුවම කම්කරුවන්, ග්‍රාමීය තරුණයින් සහ පීඩිත ජනතාව වෙත ගෙන යාම සඳහා SLLA වෙත ද්‍රව්‍යමය පදනම සපයයි. භූගෝලීය බාධක, දරිද්‍රතාවය, සේවා ස්ථාන සීමාවන් සහ සාම්ප්‍රදායික මුද්‍රිත බෙදාහැරීමේ ජාලවල සීමාවන් සහ ඉහළ පිරිවැය ජය ගනිමින්, දහස් ගණනකට The Socialist ක්ෂණිකව කියවා බෙදා ගත හැකිය. ධනේශ්වර ජාතිකවාදය, ස්ටැලින්වාදී සහ මාඕවාදී පක්ෂ, වෘත්තීය සමිති නිලධරයන් සහ වාර්ගික දේශපාලනය විසින් දශක ගණනාවක් තිස්සේ දේශපාලනිකව ආධිපත්‍යය දරන සමාජ ස්ථර වෙත ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී වැඩ පිළිවෙළ ළඟා කිරීමේ හැකියාව එය නිර්මාණය කරයි.

කෙසේ වෙතත්, එය ධනේශ්වරයේ පාලනය යටතේ පවතින තුරු තාක්‍ෂණයම දේශපාලනික වශයෙන් මධ්‍යස්ථ නොවන බව අවධාරණය කළ යුතුය. ඩිජිටල් සන්නිවේදනයේ ව්‍යාප්තිය ධනේශ්වර වර්ධනයේ නිෂ්පාදනයකි– එය, ධනවාදය යටතේ මිනිස් ශ්‍රමය විසින් නිර්මාණය කරන ලද අසාමාන්‍ය නිෂ්පාදන බලවේගවල ප්‍රකාශනයකි. නමුත් අතිමහත් ප්‍රගතිශීලී විභවයක් දරන මෙම බලවේගම ධනේශ්වර ක්‍රමය තුළ සිරගතව සිටින අතර එහි අවශ්‍යතා සඳහා සේවය කරයි. තාක්‍ෂණයේ විප්ලවීය භාවිතය සඳහා මාක්ස්වාදී න්‍යාය සහ කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන අවශ්‍යතා සඳහා වන අරගලය මත පදනම් වූ සවිඥානික දේශපාලන හැසිරවීමක් අවශ්‍ය වේ.

මේ සම්බන්ධයෙන් The Socialist පුවත්පත දැවැන්ත දේශපාලන අර්ථභාරයක් දරයි: එය ට්‍රොට්ස්කිවාදී වැඩ පිළිවෙළේ මඟ පෙන්වීම යටතේ නවීන තාක්‍ෂණය උපයෝගී කරගනිමින් සමාජයේ සමාජවාදී පරිවර්තනය සඳහා කම්කරු පන්තිය සහ පීඩිත ජනතාව දැනුවත් කිරීම සහ බලමුලු ගැන්වීම සිදු කරයි. එසේ කිරීමෙන්, එය SLLA හි කේන්ද්‍රීය මූලෝපායික කර්තව්‍යය–විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදය විසඳීම සඳහා සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (සසප/SEP) ගොඩනැගීම–නාගරික කම්කරු පන්තිය සහ ග්‍රාමීය තරුණයින්, ගොවි ජනතාව සහ පීඩිත මධ්‍යම පන්තික ස්ථර¹ අතර නිර්ධන පන්තියේ නායකත්වය යටතේ සවිඥානික විප්ලවවාදී සන්ධානයක් (alliance) ඇති කිරීම මගින් සෘජුවම ඉදිරියට ගෙන යයි.

නායකත්වයේ අර්බුදය සහ විකොස/සසප අසාර්ථකත්වය

The Socialist දියත් කිරීම සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ සහ එහි පූර්වගාමියා වූ විප්ලවවාදී කොමියුනිස්ට් සංගමයේ (විකොස/RCL) ඓතිහාසික අත්දැකීම් තුළ—සියල්ලටත් වඩා, කම්කරු පන්තිය තුළ මුල් බැසගත් සහ ග්‍රාමීය තරුණයින් සහ පීඩිත ජනතාව ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ විප්ලවවාදී සමාජවාදී වැඩසටහනට දිනා ගැනීමට සමත් සැබෑ මහජන විප්ලවවාදී පක්ෂයක් ගොඩනැගීමට ඔවුන් අසමත් වීම තුළ–ස්ථානගත කළ යුතුය. දේශපාලන පසුබැසීම් (retreats) සහ අවස්ථාවාදී අනුගතවීම් (adaptations) තුළ මුල් බැසගත් මෙම ඓතිහාසික ඌනතාව, ව්‍යාපාරයේ මාක්ස්වාදී පදනම් නැවත ස්ථාපිත කිරීම සහ විප්ලවවාදී නායකත්වයේ කාර්යයන් සඳහා නව පරම්පරාවක් සූදානම් කිරීම පිණිස මෙවලමක් ලෙස The Socialist හි තීරණාත්මක වැදගත්කම අවධාරණය කරයි.

දකුණේ මහජන තරුණ නැගිටීම්, උතුරු හා නැගෙනහිර සිවිල් යුද්ධය සහ රාජ්‍ය භීෂණය මගින් සලකුණු කරන ලද 1987-1990 තීරනාත්මක කාල පරිච්ඡේදයේදී, විකොස තීරණාත්මක පරීක්ෂණයකට මුහුණ දුන්නේය. ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ජාත්‍යන්තර වැඩපිළිවෙල නිළ වශයෙන් ආරක්ෂා කළද, රැඩිකලීකරණය වූ සිංහල හා දෙමළ ග්‍රාමීය තරුණයින් සහ පීඩිත ස්ථර ට්‍රොට්ස්කිවාදී වැඩ පිළිවෙලට දිනා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය දේශපාලන හා සංවිධානාත්මක මූලෝපාය වර්ධනය කිරීමට පක්ෂය අසමත් විය.

මෙම අසමත් වීම ප්‍රධාන වශයෙන් උපායමාර්ගික (tactical) දෝෂ හෝ ප්‍රමාණවත් නොවන සම්පත් පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නොවීය. එය ජාතික දේශපාලනයේ රාමුවට ගැඹුරු තත්ත්කාර්‍යවාදී අනුගත වීමකින් සහ පසුගාමී රටවලින් සමන්විත කලාපයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ කම්කරු පන්තියේ සහ ග්‍රාමීය ජනතාවගේ විප්ලවවාදී ධාරිතාව පිළිබඳ මූලික සංශයකින් ගලා ආ, ලියොන් ට්‍රොට්ස්කිගේ නොනවතින විප්ලව න්‍යාය මගින් ඒවාට එරෙහිව විස්තාරණය කරන ලද පැරණි මෙන්ෂෙවික් සංකල්ප දෙසට ආපසු යාමකි. පක්ෂ නායකත්වයේ භාවිතයන් පෙන්නුම් කළේ, ශ්‍රී ලංකාව වැනි පසුගාමී, ධනේශ්වර සංවර්ධනය ප්‍රමාද වූ රටක කම්කරු පන්තියට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ සමාජවාදී විප්ලවයට නායකත්වය දිය හැකි බවට වූ ඉදිරිදර්ශනය සඑල ලෙස අතහැර දමා, ශ්‍රී ලංකාවේ, ඉන්දියාවේ හෝ බංග්ලාදේශයේ හෝ වැනි රටක කම්කරුවන් බලය අල්ලා ගැනීමට පෙර දියුණු ධනේශ්වර මධ්‍යස්ථානවල සමාජවාදී විප්ලවය ප්‍රථමයෙන් ජයග්‍රහණය කළ යුතු බවට වන උදාසීන අපේක්ෂාවකින් එය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමය–එනම් අධිරාජ්‍යවාදය යටතේ ඒකාබද්ධ හා අසමාන සංවර්ධනය පිළිබඳ ඔහුගේ විශ්ලේෂණය හරහා ට්‍රොට්ස්කි තීරණාත්මකව නිෂ්ප්‍රභා කළ පූර්ව-1905 සැලැස්ම කරා පසුබෑමකි.

රුසියානු විප්ලවයේ අත්දැකීම් සහ යටත් විජිත සහ අර්ධ යටත් විජිත රටවල අරගල මගින් සත්‍යාපනය කරන ලද නොනවතින විප්ලවයේ න්‍යාය, ධනේශ්වර සංවර්ධනය ප්‍රමාද වූ රටවල, ජාතික ධනේශ්වරයේ නායකත්වය යටතේ, ඓතිහාසිකව ධනේශ්වර විප්ලවයන් සමඟ සම්බන්ධ වූ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ ජාතික කාර්යයන් සාක්ෂාත් කරගත නොහැකි බව තහවුරු කරයි. එවැනි රටවල ධනේශ්වරය ඓතිහාසික වේදිකාවට පැමිණෙන්නේ ප්‍රමාද වී, අධිරාජ්‍යවාදයට හුය පට දහසකින් බැඳී, කම්කරු පන්තියේ සහ ගොවීන්ගේ විප්ලවීය බලමුලු ගැන්වීමට බියෙනි. ග්‍රාමීය දුප්පතුන් සහ පීඩිත ජනතාව මෙහෙයවමින්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සඳහා වන අරගලය ජාත්‍යන්තර පරිමාණයෙන් සමාජවාදය සඳහා වන සටනට සම්බන්ධ කරන කම්කරු පන්තියට පමණක් සමාජය මුහුණ දෙන මූලික ගැටලු විසඳිය හැකිය.

රැඩිකලීකරණය වූ සිංහල හා දෙමළ ග්‍රාමීය තරුණයින් කෙරෙහි විධිමත්ව නැඹුරු වීමට විකොස අසමත් වීම, දකුණේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (ජේවීපෙ/JVP) සහ උතුරේ දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි (LTTE)² සංවිධානය වැනි සුලු ධනේශ්වර ව්‍යාපාර විසින් ආධිපත්‍යය දරන ජාතිකවාදී දේශපාලන වාතාවරණයට ප්‍රතිපත්ති විරහිතව අනුගත වීමෙන් ගලා ආවේය. සිංහල ස්වෝත්තමවාදය කම්කරු පන්තිය කෙරෙහි ප්‍රචණ්ඩ සතුරුකම සමඟ ඒකාබද්ධ කරමින්, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ, දිශානතිහරිත සහ රැඩිකලීකෘත ග්‍රාමීය සිංහල තරුණයින් අතර මහජන පදනමක් ගොඩනගා ගැනීමට සමත් වූයේම, නිශ්චිතවම, මෙම ස්ථර වෙත විකොසට තිරසාර දිශානතියක් හෝ ප්‍රවේශයක් නොතිබූ බැවිනි³. 1983 සිට⁴, උතුරේත්, දකුණේත් ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනය සහ පන්ති අරගලය මත–කම්කරු පන්තිය බෙදීමට, සමාජය මිලිටරිකරණය කිරීමට සහ ස්වාධීන නිර්ධන පන්ති අරගලය මර්දනය කිරීමට ධනේශ්වරය ගසා කන ලද–නොවිසඳුනු දෙමළ ජාතික ප්‍රශ්නය වැඩි වැඩියෙන් ආධිපත්‍යය දරන ලද අතර මැදිහත් වීම සිදු විය. ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ශාඛා ධනේශ්වර-ජාතිකවාදී ව්‍යාපාරවලට අනුගත වීමට බලපෑම් කළ කම්කරු විප්ලවවාදී පක්ෂයේ (කවිප/WRP) අවස්ථාවාදී අනුග්‍රහය යටතේ, උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වල LTTE සංවිධානය කෙරෙහි RCL මුලින් අනුවේදතාවයෙන් (Sympathy) කටයුතු කිරීම දෙමළ තරුණයින්ව දේශපාලනිකව පාවාදීමක් විය. දෙමළ ජනතාවගේ ජාතික ස්වයං නිර්ණය සඳහා ‘විමුක්ති ව්‍යාපාරයක්’ නියෝජනය කරන බවට වූ LTTE සංවිධානයේ කියාපෑම අනුමත කිරීමෙන් සහ වෙනම දෙමළ ඊලමකට සහාය දීමෙන්, RCL පීඩිත දෙමළ තරුණයින්ට දිය යුතුව තිබූ නායකත්වය ධනේශ්වර වැඩ පිළිවෙළක් සඳහා සටන් කළ සුලු ධනේශ්වර-ජාතිකවාදී සංවිධානයක් අතට භාර දුන්නේය. WRP විසින් LTTE ට දැක්වූ අවිවේචනාත්මක සහයෝගය, LTTE සහ අනෙකුත් දෙමළ සන්නද්ධ කණ්ඩායම්වල දේශපාලනය පිළිබඳව කිසිදු විශ්ලේශනයෙන් සිදු කිරීමෙන් RCL වලක්වන ලද අතර එය දෙමළ තරුණයින් අතර LTTE බලපෑම ශක්තිමත් කිරීමට උපකාරී විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, මෙම දේශපාලන ආස්ථානයන් උතුරේ දෙමළ තරුණයින් විප්ලවවාදී පක්ෂයට දිනා ගැනීමට RCL අසමත් වීමට හේතු වූ අතර, අනෙක් අතට, ජවිපෙට සම්බන්ධ වූ දකුණේ සිංහල ග්‍රාමීය තරුණයින්ගේ කෝපයට නතු වීමට හේතු විය. 1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී, සසප නායකත්වය–1986 ට පෙර ස්ථාවරයෙන් අංශක 180 ක හැරීමක් වූ–බෙදුම්වාදයට සහාය දීම ජාත්‍යන්තර කමිටුව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, ජාතීන්ගේ ‘ස්වයං නිර්ණ අයිතිය’ ආරක්ෂා කිරීම අතහැර දැමීමක් ලෙස නොමඟ යවන සුළු ලෙස ප්‍රකාශ කළ අතර, එමඟින් පීඩිත දෙමළ ජනතාවගේ මෙම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතියේ අත්‍යවශ්‍ය අන්තර්ගතය ක්‍රියාකාරී ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කළේය. මෙය, ජාතික ප්‍රශ්නය විසඳීමට නායකත්වය දිය හැකි විප්ලවවාදී පක්ෂයක් ලෙස, දෙමළ තරුණයින්, දුප්පතුන් සහ වැඩ කරන ජනතාව සසප කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය අහිමි කිරීම තවදුරටත් තහවුරු කළේය.

මෙම ද්විත්ව අසාර්ථකත්වය–ග්‍රාමීය සිංහල තරුණයන් තුළට විනිවිද යාමට නොහැකිවීම සහ දෙමළ ධනේශ්වර ජාතිකවාදයට යටත් වීම–නිසා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට හෝ LTTE ට එරෙහිව දේශපාලනිකව සටන් කිරීමට විකොසට නොහැකි වූ අතර, එමඟින්, ව්‍යාපාර දෙකටම විකොස එහි විප්ලවවාදී කර්තව්‍යයන්ගෙන් පසුබැසීමෙන් ඇති වූ රික්තය පිරවීමට ඉඩ හ්ප්‍රස්ථාව සැලසුණි. එහි ප්‍රතිවිපාක ලේ වැකි සහ ආපසු හැරවිය නොහැකි ඒවා විය. 1990 දශකයේ මුල් භාගයේ සිට, කම්කරු පන්තියේ නාගරික කොටස් මත පටු ලෙස සංකේන්ද්‍රණය වූ සසප සීමිත මැදිහත්වීම් කම්කරු පන්තිය තුළ මහජන පදනමක් ඒකරාශි කිරීමට බොහෝ දුරට ප්‍රමාණවත් නොවූ බැවින්, මෙම අර්බුදය ගැඹුරු විය. ජවිපෙ ෆැසිස්ට්වාදයේ සහ රාජ්‍ය භීෂණයේ කම්පන සහගත උරුමය, සෝවියට් සංගමයේ ධනේශ්වර පුනස්ථාපනයේ දැවැන්ත ගෝලීය බලපෑම, කම්කරු පන්තිය වාර්ගික රේඛා මත ධ්‍රැවීකරණය කිරීමට ධනේශ්වරය භාවිතා කළ දිග්ගැස්සුනු සිවිල් යුද්ධය, තරුණ පරම්පරාවක් අවමංගත කළ පශ්චාත්-නූතන සහ මාක්ස්වාද-විරෝධී ප්‍රවනතා ශාස්ත්‍රාලීය ක්ෂේත්‍රය තුළ නැගීම, සුලු ධනේශ්වර ව්‍යාජ-වාම ප්‍රවණතා වල මතුවීම සහ වැඩි වර්ධනය වන බලපෑම සහ, මැතිවරණ සහ පාර්ලිමේන්තු උපාමාරු හරහා ග්‍රාමීය ජනතාව සහ පීඩිත මධ්‍යම පන්තිකයින් මත ධනේශ්වර ජාතිකවාදී සහ වාර්ගික පක්ෂ තහවුරු වීම යන මේ සියලු ක්‍රියාවලීන් සසප නායකත්වය තවදුරටත් හුදකලා කර අධෛර්යමත් කළ අතර, කම්කරු පන්තිය සහ පීඩිත මධ්‍යම පාන්තික තරුණයින් මාක්ස්වාදයේ වැඩසටහනට දිනා ගැනීමේ හැකියාව පිළිබඳ දේශපාලන විශ්වාසයක් අහිමි වීමට හේතු විය. එමඟින් කම්කරු පන්තියේ සහ පීඩිතයින්ගේ මහජන ව්‍යාපාරයෙන් එය ඈත් වීම වේගවත් විය.⁵

සුලු ධනේශ්වර රැඩිකල්වාදයේ ඓතිහාසික උරුමය සහ FI තුළ එහි පීඩනය

විකොස හි සහ පසුව සසප හි මෙම පසුබැසීම, හතරවන ජාත්‍යන්තරය (FI) තුළම සංශෝධනවාදය (revisionism) සඳහා පදනම සකස් කළ පුළුල් ලෝක ඓතිහාසික ක්‍රියාවලිය තුළ විශ්ලේෂණය කළ යුතුය.

විසිවන සියවසේ තුන්වන දශකයේ සිට, ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය, සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සහ ස්ටැලින්වාදයේ පාවාදීම්වලින් පැන නැඟුණු ව්‍යසනකාරී පරාජයන් මාලාවකට මුහුණ දුන්නේය: 1914 අගෝස්තුවේ යුද වියදම් සඳහා ඡන්දය දීමෙන් ආරම්භ වී 1918-1919 ජර්මානු නොවැම්බර් විප්ලවය රුධිරයෙන් ගිල්වා දැමීමෙන් කූටප්‍රාප්තියට පත් වූ සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාවාදීම; 1923 ජර්මානු විප්ලවයේ අසාර්ථකත්වය; 1926 බ්‍රිතාන්‍ය මහා වැඩ වර්ජනයේ පරාජය; 1927 චීන විප්ලවයේ විනාශකාරී පාවාදීම; සහ සියල්ලටත් වඩා–ස්ටැලින්වාදය ප්‍රතිවිප්ලවවාදී බලවේගයක් බවට නියත පරිවර්තනයක් සනිටුහන් කළ සහ 1938 දී හතරවන ජාත්‍යන්තරය පිහිටුවීමේ අවශ්‍යතාව උත්ගත කළ පරාජයක් වූ–1933 ජනවාරි මාසයේදී හිට්ලර් බලයට පත්වීම.

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු කාල පරිච්ඡේදය තුළ, යොල්ටා සහ පොට්ස්ඩෑම් හි ඇති කරගත් ගිවිසුම්, මාෂල් සැලැස්ම සහ බ්‍රෙටන් වුඩ්ස් ක්‍රමය හරහා ලෝක ධනවාදය තාවකාලිකව නැවත ස්ථාවර වීමක් දක්නට ලැබුණි. මෙය යටත් විජිත ලෝකය පුරා ධනේශ්වර ජාතිකවාදී ව්‍යාපාර සහ සුලු ධනේශ්වර රැඩිකල් ප්‍රවණතා සඳහා මෙහෙයුම් ක්ෂේත්‍රය බෙහෙවින් පුළුල් කළේය. නාගරික නිර්ධන පන්තිය නොව ගොවීන් මත පදනම් වූ බලවේග හරහා 1949 දී චීනයේ මාඕ සේතුංගේ ජයග්‍රහණය; නේරු, නසාර්, සුකර්නෝ සහ න්කෲමා වැනි පුද්ගලයින් බලයට ගෙන ආ යටත්විජිතහරණයේ රළ; ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂයක් නොමැතිව හෝ කම්කරු පන්තියේ සවිඥානික බලමුලු ගැන්වීමකින් තොරව, කැස්ත්‍රෝගේ ගරිල්ලා ව්‍යාපාරය හරහා කර්මාන්ත ජනසතු කළ 1959 කියුබානු විප්ලවය; ස්ටැලින්වාදී නායකත්වය යටතේ වියට්නාමයේ දී ප්‍රංශ සහ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ පරාජය; සහ ලතින් ඇමරිකාව, අප්‍රිකාව සහ ආසියාව පුරා ගරිල්ලා ව්‍යාපාරවල ව්‍යාප්තිය–මේ සියල්ල රැඩිකල්කරණය වූ කම්කරුවන්, තරුණයින් සහ බුද්ධිමතුන් අතර දැවැන්ත අධිකාරියක් අත්පත් කරගත්තේ, නිර්ධන පන්ති නොවන බලවේග හරහා සමාජවාදය සාක්ෂාත් කරගත හැකි බවට මිත්‍යාවක් නිර්මාණය කරමින් සහ විප්ලවවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීමේ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ඉවසිලිවන්ත කාර්යය දෘශ්‍යමාන ලෙස කට්ටිවාදී හා යල් පැන ගිය එකක් බවට පත් කරවමිනි.

හතරවන ජාත්‍යන්තරය තුළ පැබ්ලෝවාදයෙන් කූඨප්‍රාප්තියට පත් සංශෝධනවාදී පීඩනයන් ජනනය කළේ හරියටම මෙම දේශපාලන වාතාවරණයයි. ඩේවිඩ් නෝර්ත් “අපි රක්නා උරුමය” තුළ පැහැදිලි කරන පරිදි, එය “මුල සිට අග දක්වාම දියකරහැරීමේවාදය” නියෝජනය කළේය. එනම්, නිර්ධන පන්තියේ ආධිපත්‍යය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ හතරවන ජාත්‍යන්තරය ස්ටැලින්වාදී, සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ ධනේශ්වර ජාතිකවාදී සංවිධාන තුළ–මෙම බලවේග වෛෂයික තත්වයන් මගින් විප්ලවවාදී කාර්යභාරයක් ඉටු කිරීමට බල කෙරෙනු ඇතැයි ප්‍රකාශ කරමින්–පීඩන කණ්ඩායමකට පහත හෙලීමයි. 1953 භේදය, සම්භාව්‍ය (orthodox) ට්‍රොට්ස්කිවාදය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ජේම්ස් පී. කැනන්ගේ නායකත්වය යටතේ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව පිහිටුවීමට හේතු විය.

Lenin Trotsky — ව්ලැඩිමීර් ලෙනින් මොස්කව්හිදී කතාවක් පවත්වමින් සිටියදී, ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි පසුබිමේ සිටී (1920)

ජාත්‍යන්තර කමිටුව ට්‍රොට්ස්කිවාදයේ න්‍යායික හා වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳ පදනම් ආරක්ෂා කරමින් සහ කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන විප්ලවවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීමේ අවශ්‍යතාවය අවධාරනය කරමින්, පැබ්ලෝවාදී දියකරහැරීමේවාදයට එරෙහිව ප්‍රතිපත්තිගරුක හා ඓතිහාසිකව සනාථ කෙරුනු අරගලයක් දියත් කළද, ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ශාඛා කාලයත් සමඟ ජාතිකවාදී පීඩනයන්ට සහ කම්කරු පන්තියේ සහ සුලු ධනේශ්වරයේ ජාතික විඥානයට ගොදුරු විය හැකි බව ඔප්පු වූ අතර, ධනේශ්වර සහ සුලු ධනේශ්වර බලවේග විසින් ආධිපත්‍යය දරන පවතින දේශපාලන රාමුවට ප්‍රායෝගිකව අනුගතවීම් වලට යොමු විය: පැබ්ලෝවාදයට එරෙහිව අරගලයෙන් දශකයකට පසු එයට යටත් වූ එක්සත් ජනපදයේ සමාජවාදී කම්කරු පක්ෂය (SWP), 1963 දී කැස්ත්‍රෝවාදය උත්කර්ෂයට නැංවීමේ පදනම මත පැබ්ලෝවාදීන් සමඟ නැවත එක් වී, එමඟින්, මාක්ස්, ලෙනින් සහ ට්‍රොට්ස්කි විසින් වර්ධනය කරන ලද සමාජවාදී විප්ලවය පිළිබඳ සමස්ත ඓතිහාසික හා න්‍යායික සංකල්පය ප්‍රතික්ෂේප කළේය; 1980 ගණන්වල අගභාගයේදී බ්‍රිතාන්‍යයේ කම්කරු විප්ලවවාදී පක්ෂයේ (කවිප/WRP) අවස්ථාවාදී නායකත්වයේ පාවාදීම්වලට එරෙහිව අනවරත හා ප්‍රතිපත්තිගරුක අරගලයකින් ජාත්‍යන්තර කමිටුව දේශපාලනික ඉදිරි පිම්මක් අත්කර ගත්තේ වී නමුදු, විප්ලවවාදී කොමියුනිස්ට් සංගමය (විකොස) සහ පසුව ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (සසප) ජාතික පීඩනයන්ට යටත් විය. මෙම ගොදුරුවීමේ අවදානම් සහගත බව විකොස/සසප තුළ ප්‍රකාශ වූයේ පැහැදිලිව පෙනෙන වැඩ පිළිවෙළ පිළිඹඳ සංශෝධනවාදය හරහා නොව–පක්ෂය නොනවතින විප්ලව න්‍යාය සහ සංක්‍රමණ වැඩ පිළිවෙළ (Transitional Program) විධිමත් ලෙස ආරක්ෂා කරන බව කියා සිටියේය–ඒ වෙනුවට, නිල ලේඛනවල අන්තර්ගත විප්ලවවාදී මූලධර්ම සහ පක්ෂයේ සංයුක්ත දේශපාලන භාවිතය සහ දිශානතිය අතර වැඩෙන විභේදනයක් හරහා ය.

සසප නායකත්වය කවිප හි ජාතික-අවස්ථාවාදී (national opportunist) පරිහානියට එරෙහි තම දිගුකාලීන අරගලයෙන් ජාත්‍යන්තර කමිටුව ලබාගත් අත්‍යවශ්‍ය පාඩම් ගැඹුරින් විකෘති කළේය. එම අරගලය තහවුරු කළේ කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය—පැබ්ලෝවාදී දියකරහැරීම්වාදයට එරෙහි සටන් හරහා නැවත තහවුරු කරන ලද විප්ලවවාදී මාක්ස්වාදයේ මූලික මූලධර්මය—ඉල්ලා සිටින්නේ පන්ති අරගලය තුළ ක්‍රියාකාරී මැදිහත්වීමක් හරහා නිර්ධන පන්තියේ සවිඥානක දේශපාලන නායකත්වය ලෙස විප්ලවවාදී පක්ෂය ක්‍රමානුකූලව ගොඩනැගීම මිස, එම පක්ෂය ස්ටාලින්වාදී, සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී, හෝ ධනේශ්වර ජාතිකවාදී සංවිධානයන් තුළ විසුරුවා හැරීම නොවන බවයි. WRP හි පාවාදීම නිශ්චිතවම සමන්විත වූයේ ස්වාධීන විප්ලවවාදී ඉදිරිදර්ශනය පිටස්තර පන්ති බලවේගවලට අනුගතවීම සඳහා දියකර හැරීමයි: එය හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ශාඛා මැද පෙරදිග ධනේශ්වර ජාතිකවාදී පාලන තන්ත්‍රයන්ට යටත් කළ අතර යටත් විජිත සහ අර්ධ යටත් විජිත ලෝකයේ ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීම සඳහා උපායමාර්ගික පදනම ලෙස නොනවතින විප්ලවයේ න්‍යාය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. කෙසේ උවත්, සසප නායකත්වය දේශපාලන ස්වාධීනත්වයේ අර්ථය උඩු යටිකුරු කළේය. කම්කරු පන්ති නොවන බලවේග සමඟ අවස්ථාවාදී සන්ධාන හරහා කවිප පක්ෂය දියකර හරින විට, පක්ෂ ගොඩනැගීමේ සංයුක්ත වැඩවලින් කට්ටිවාදීව (sectarian) බැහැරව සිටීම හරහා සසප පක්ෂය කම්කරු පන්තියෙන් සහ පීඩිත ජනතාවගෙන් හුදකලා කළේය. ඔවුහු, දේශපාලන ස්වාධීනත්වය යන්න, කම්කරු අරගලවලදී නිර්භීත නායකත්වයක් ඉල්ලා සිටින ඉදිරිදර්ශනයකින්—එනම්, කම්කරුවන්, ග්‍රාමීය තරුණයින්, වතු කම්කරුවන් සහ නාගරික පීඩිත මධ්‍යම පන්තිය අතර පන්ති අරගලයේ ප්‍රායෝගික මුලපිරීම සමඟ න්‍යායික අධ්‍යාපනය බද්ධ කිරීම හරහා පක්ෂයේ අධිකාරිය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ක්‍රමානුකූල අරගලයක් අවශ්‍ය කරන ඉදිරිදර්ශනයකින්–ගලවා ක්‍රමානුකූල විප්ලවවාදී වැඩවලින් වෙන් වූ නිෂ්ක්‍රීය (passive) ප්‍රචාරණවාදයක් (propagandism) සඳහා තාර්කිකකරණයක් බවට එය පරිවර්තනය කළහ.

වැඩ පිළිවෙළේ සම්භාව්‍යතාවය (orthodoxy) සහ විප්ලවවාදී භාවිතය (practice) අතර මෙම පරතරය කම්කරු ව්‍යාපාරය තුළ සිංහල ස්වෝත්තමවාදය, දෙමළ ජාතිකවාදය සහ නිලධාරිවාදී වෘත්තීය සමිතිවාදයට එරෙහි සම්මුති විරහිත අරගලයෙන් පසුබැසීම; කර්මාන්තශාලා, වතුකරය, කම්කරු පන්තික නිවහන් ප්‍රදේශ සහ උතුරේ සහ දකුණේ රැඩිකල්කරණය වූ ග්‍රාමීය සහ රැකියා විරහිත තරුණයින් අතර මුල් බැසගත් සැබෑ මහජන සංවිධානයක් ලෙස පක්ෂය ගොඩනැගීමට අපොහොසත් වීම; සහ ශ්‍රී ලාංකික නිර්ධන පන්තිය සහ පීඩිත ජනතාව මුහුණ දෙන සංයුක්ත තත්වයන්ට සංක්‍රමණ වැඩ පිළිවෙළ ක්‍රමානුකූලව යෙදුම අතහැර දැමීම යනාදිය තුළ ප්‍රකාශයට පත් විය. මෙම කටිවාදී අපගමනය–කම්කරු හා පීඩිත මහ ජනතාව තුළ ක්‍රියාකාරී නායකත්වයක් සඳහා සටන් කිරීමට වඩා සිදුවීම් පිළිබඳ නිෂ්ක්‍රීය විවරණ සිදු කිරීම ලෙස ප්‍රකාශ වීම–ශ්‍රී ලාංකික ජනතාව කෙරෙහි දශක ගණනාවක් තිස්සේ ධනේශ්වර ජාතිකවාදී ආධිපත්‍යය සහ සුලු ධනේශ්වර රැඩිකල් ව්‍යාපාර සහ වෘත්තීය සමිතිවල මතුපිටින් පෙනෙන අධිකාරිය විසින් ඇති කරන ලද දැවැන්ත පීඩනයට අවස්ථාවාදී අනුගතවීමක් නියෝජනය කළේය. පන්ති ස්වාධීනතාවය පිළිඹඳ පාඩම් විකෘති කිරීම මගින් ජාත්‍යන්තර සමාජවාදයේ ධජය යටතේ සිංහල හා දෙමළ කම්කරු පන්තියේ සහ ග්‍රාමීය දුප්පතුන්ගේ දේශපාලන සන්ධානයක් ගොඩනැගීමේ ඓතිහාසික වගකීමෙන් පක්ෂය පසුබැසීම තාර්කිකකරණය කරන ලද අතර, එමඟින් ධනේශ්වර සහ සුලු ධනේශ්වර ජාතිකවාදයේ සියලු ප්‍රභේදවල බලපෑමෙන් ශ්‍රී ලාංකික නිර්ධන පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය ස්ථාපිත කිරීමේ අරගලය අතහැර දමා, කම්කරු පන්තියේ සහ පීඩිත ග්‍රාමීය වැඩ කරන ජනතාවගේ විප්ලවවාදී අරගලවලට නායකත්වය දීමට නොහැකි ප්‍රචාරක කවයක් බවට පක්ෂය පරිවර්තනය වීමට කොන්දේසි සකස් කරන ලදී.

විකොස/සසප ජාතික අවස්ථාවාදයේ ප්‍රතිලෝම ස්වරූපය

ග්‍රාමීය තරුණයින් සහ පීඩිත ජනතාව අතර මහජන විප්ලවවාදී පක්ෂයක් ගොඩනැගීම සඳහා වූ ක්‍රමානුකූල වැඩවලින් පසුබැසීම, එහි හරය තුළ, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ තත්වයන්ට නොනවතින විප්ලව න්‍යායේ වලංගුභාවය සහ අදාළත්වය පිළිබඳ සංශය ප්‍රකාශ කළේය. මෙම ඉදිරිදර්ශන ඛාදනය හුදෙක් උපායමාර්ගික දෝෂවලට පමණක් නොව ගැඹුරු මූලෝපායික පසුබෑමකට හේතු විය. පීඩිත ග්‍රාමීය හා මධ්‍යම පන්තික ස්ථර සමඟ කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන එක්සත්කම තනි ජාත්‍යන්තරවාදී වැඩ පිළිවෙළක් යටතේ ගොඩනගා ගැනීමේ ක්‍රියාකාරී අරගලයක් වෙනුවට, නායකත්වය නිෂ්ක්‍රීය ප්‍රචාරකවාදයට ඇද වැටිණි: සංයුක්ත විප්ලවවාදී භාවිතය වෙනුවට වියුක්ත සූත්‍රකරණ ආදේශ කරන, වැඩපිළිවෙළ සම්බන්ධ සම්භාව්‍ය ප්‍රකාශන චාරිත්‍රානුකූල ආකාරයෙන් නිකුත් කෙරුණු අතර, එමගින් මූලික වශයෙන් කට්ටිවාදී ස්වභාවයක් හෙළි කරමින්, මාක්ස්වාදී න්‍යාය සහ ආස්ථානයන් පන්ති අරගලය තුළ ක්‍රමානුකූල මැදිහත්වීම මගින් සාක්ශාත් කළ යුතු ඒවායේ අවශ්‍ය මූර්තිමත් කිරීමෙන් වෙන් කළේය. ප්‍රායෝගිකව න්‍යායික මූලධර්ම අතහැර දැමූ අවස්ථාවාදී නායකත්වය, මහජනතාව අතර පක්ෂය ගොඩනැගීමේ සංයුක්ත කාර්යයේ නිරත වීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, න්‍යායික සම්භාව්‍යතාව පිටුපස සැඟවීමෙන් තම කට්ටිවාදී ස්වභාවය හෙළිදරව් කළේය.

එවැනි පසුබෑමක් ධනේශ්වර සහ සුළු-ධනේශ්වර බලවේග විසින් ආධිපත්‍යය දරන දේශපාලන පරිසරයට අවස්ථාවාදී අනුගතවීමක් වූ අතර, එයට දොර විවර කළේය—එය, ධනපති සංවර්ධනය පසුගාමී වූ රටක විප්ලවවාදී පක්ෂයක නායකත්වයට විශේෂ වූ නිෂ්ක්‍රීය අවස්ථාවාදයේ ප්‍රවර්ගයක් වන ජාතික අවස්ථාවාදයේ ප්‍රතිලෝම (inverse) ස්වරූපය⁶ ලෙස හැඳින්විය හැකි ප්‍රවණතාවකි. ප්‍රායෝගිකව, එයින් අදහස් වූයේ ජාත්‍යන්තරව විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරය මංමුලා කර කැබලි කළ–ස්ටාලින්වාදී, මාඕවාදී, පැබ්ලෝවාදී, සහ සුළු-ධනේශ්වර රැඩිකල් පාවාදීම්වල දශක ගණනක් විසින් හැඩගස්වන ලද–සංශෝධනවාදී සහ ජාතිකවාදී ප්‍රවණතාවන්ට නායකත්වය අත්හැරීමයි. නොනවතින විප්ලව න්‍යාය ශ්‍රී ලංකාවේ සංයුක්ත තත්ත්වයන්ට යෙදීමේ අධිෂ්ඨානශීලී සහ සම්මුති විරහිත අරගලයක් අතහැර දැමීමෙන්, සසප නායකත්වය ක්‍රමයෙන් කම්කරු පන්තියෙන් සහ පීඩිත ජනතාවගෙන් හුදකලා වූ අතර, ඔවුන්ගේ දේශපාලන විශ්වාසය අහිමි කර ගනිමින්, එමගින් තමන්ගේම එකතැන පල්වීම සදාකාලිකව පවත්වාගෙන ගොස් තම දේශපාලන පරිහානිය සහ අභ්‍යන්තර කුණුවීම උග්‍ර කළේය.

ජාත්‍යන්තර සංසිද්ධියක කොටසක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ පන්ති අරගල තීව්‍ර වෙමින් පවතින පසුබිමක, කම්කරු පන්ති අරගලවලට සසප ප්‍රමාණවත් ලෙස මැදිහත් නොවීම, කර්මාන්තශාලා, වතු සහ සේවා ස්ථානවල ස්වාධීන විප්ලවවාදී සංවිධාන ගොඩනැගීම සඳහා අවශ්‍ය ක්‍රමානුකූල අරගලයෙන් පසුබැසීමෙන් ගලා ආවේය. ජාතිකවාදී දේශපාලනයට කම්කරුවන් යටත් කරන ධනේශ්වර සහ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී පක්ෂ විසින් පාලනය කරනු ලබන වෘත්තීය සමිති නිලධරය, ජාතිකවාදී දේශපාලන වාතාවරණයට කම්කරු පන්තිය යටත් කරන සංවිධානාත්මක මෙවලම ලෙස ක්‍රියා කරයි. සේවා ස්ථානවල විප්ලවවාදී විකල්ප–ස්වාධීන කම්කරු ක්‍රියාකාරී කමිටු–ගොඩනැගීමට සසප ඓතිහාසිකව අසමත් වීමේ අර්ථය වූයේ, ඒකාබද්ධ, ස්වාධීන පන්ති ක්‍රියාමාර්ග ක්‍රමානුකූලව අවහිර කරන සහ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී මිත්‍යාවන් සහ වාර්ගික බෙදීම් ශක්තිමත් කරන මෙම නිලධාරිවාදී උපකරණවල දෘෂ්ටිවාදාත්මක හා සංවිධානාත්මක ග්‍රහණය යටතේ කම්කරුවන් රැඳී සිටීමයි. මෙය ප්‍රතිලෝම අවස්ථාවාදයේ තවත් ප්‍රකාශනයකි: එනම්, සහයෝගීතාවයෙන් (collaboration) නිලධාරිවාදයට අනුගතවීම නොව, කම්කරුවන් අතර ඉවසිලිවන්ත, ක්‍රමානුකූල විප්ලවවාදී ක්‍රියාවන්හි නිරත වීමට අපොහොසත් වීමෙන් එහි ආධිපත්‍යයට අවස්ථා සම්පාදනය (accommodation) කිරීමයි.

SLLA හි න්‍යායික සහ දේශපාලනික පදනම්

SLLA පිහිටුවන ලද්දේ ජාතිකවාදී අවස්ථාවාදයේ සහ දේශපාලනික නිෂ්ක්‍රීයභාවයේ/අකර්මන්‍යතාවයේ මෙම උරුමය නිශ්චිතවම ජය ගැනීම සඳහාය. එහි කාර්යය පදනම් වී ඇත්තේ ට්‍රොට්ස්කිවාදයේ මූලික මූලධර්ම–නොනවතින විප්ලව න්‍යාය, නිර්ධන පන්ති ජාත්‍යන්තරවාදය සහ කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන විප්ලවවාදී පක්ෂය ගොඩනැගීමේ අවශ්‍යතාවය–වෙත නැවත පැමිණීම මත ය.

මෙම කර්තව්‍යයේ කේන්ද්‍රයේ පවතින්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජවාදී විප්ලවය ජාතික රාමුවක් තුළ සම්පූර්ණ කළ නොහැකි බවට වන අවබෝධයයි. අධිරාජ්‍යවාදී යුගයේ සියලුම ආර්ථිකයන් මෙන් ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය ද ලෝක ධනේශ්වර ක්‍රමයට ඒකාබද්ධ වී ඇත. කම්කරුවන් සහ පීඩිත ජනතාව මුහුණ දෙන අර්බුද–ආර්ථික බිඳවැටීම, සමාජ අසමානතාවය, ඒකාධිපති පාලනය–ධනවාදයේ ගෝලීය අර්බුදයේ ප්‍රකාශනයන් වේ. මේවායේ විසඳුම සඳහා කම්කරු පන්තියේ ජාත්‍යන්තර එකමුතුව සහ ලෝක පරිමාණයෙන් ධනවාදය පෙරලා දැමීම අවශ්‍ය වේ.

මෙහි තේරුම නම් ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජවාදය සඳහා වන සටන ඉන්දියාවේ, දකුණු ආසියාව පුරා සහ ජාත්‍යන්තරව කම්කරුවන්ගේ අරගලවලින් වෙන් කළ නොහැකි බවයි. එයට කම්කරු පන්තිය, සිංහල, දෙමළ හෝ වෙනත් ඕනෑම වාර්ගික අනන්‍යතාවයකින් යුතු, සියලු ආකාරයේ ජාතිකවාදයන්ගෙන් බිඳ වෙන් කිරීම සහ පොදු පන්ති අවශ්‍යතා මත පදනම්ව වාර්ගික, ආගමික සහ ජාතික රේඛා හරහා කම්කරුවන් එක්සත් කිරීම අවශ්‍ය වේ.

ඒ සඳහා නාගරික කම්කරු පන්තිය සහ ග්‍රාමීය දුප්පතුන්, කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන්, දුගී ගොවීන් සහ පීඩිත මධ්‍යම පන්තික ස්ථර අතර විප්ලවවාදී සන්ධානයක් ගොඩනැගීම ද අවශ්‍ය වේ. මෙය මෙම ස්ථරවල අගතීන් හෝ සීමිත දෘෂ්ටියට ඉඩ සැලසෙන පරිදි සමාජවාදී වැඩසටහන සකස් කිරීමේ ප්‍රශ්නයක් නොව, කම්කරු පන්තිය විසින් මෙහෙයවනු ලබන සමාජවාදී විප්ලවය තුළින් පමණක් ඔවුන්ගේ මූලික අවශ්‍යතා සාක්ෂාත් කරගත හැකි ආකාරය ක්‍රමානුකූලව පැහැදිලි කිරීමේ ප්‍රශ්නයකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ ග්‍රාමීය ජනතාව ගැඹුරු වන දරිද්‍රතාවයට මුහුණ දෙති: ඉඩම් නොමැතිකම, ණයගැතිභාවය, සාම්ප්‍රදායික ජීවනෝපායන් විනාශ කිරීම සහ ග්‍රාමීය විරැකියාව ඒ අතර වේ. මේවා හුදකලා “ග්‍රාමීය ගැටලු” නොව, ලෝක ධනවාදයේ අර්බුදයේ සහ කෘෂිකර්මාන්තය කෘෂි ව්‍යාපාර ඒකාධිකාරයන්ගේ සහ අධිරාජ්‍යවාදයේ ලාභ අවශ්‍යතා සඳහා යටත් කිරීමේ ප්‍රකාශන වේ. විසඳුම ඇත්තේ ධනවාදය තුළ ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණය හෝ ග්‍රාමීය සංවර්ධනය පිළිබඳ ජාතිකවාදී හෝ ජනතාවාදී (populist) වැඩසටහන් තුළ නොව, කම්කරුවන්ගේ පාලනය යටතේ තාර්කිකව සැලසුම් කළ ආර්ථිකයක කොටසක් ලෙස කෘෂිකර්මාන්තය සමාජවාදී ලෙස ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම තුළ ය.

ඒ හා සමානව, ග්‍රාමීය හා කුඩා නගර පසුබිම්වල, විරැකියාව, දරිද්‍රතා වැටුප් සහ සමාජ ආවෘත අන්තවලට මුහුණ දෙන පොදු අධ්‍යාපනය ව්‍යාප්තියේ නිෂ්පාදන වන උගත් තරුණයින් විභව විප්ලවීය බලවේගයක් නියෝජනය කරයි. මෑත කාලීන Gen-Z විරෝධතා ව්‍යාපාර ඔවුන්ගේ විප්ලවීය විභවයට සාක්ෂි දරයි. මාක්ස්වාදී න්‍යායෙන් සන්නද්ධ විප්ලවවාදී පක්ෂයක මැදිහත්වීමකින් තොරව, මෙම අතෘප්තිය සහ රැඩිකල්වාදය ප්‍රතිගාමී ජාතිකවාදී, ආගමික මූලධර්මවාදී හෝ ෆැසිස්ට්වාදී ව්‍යාපාර වෙත යොමු කරනු ලබන බව ඉතිහාසය නැවත නැවතත් පෙන්නුම් කර ඇත.

මෙම ස්ථර කෙරෙහි SLLA හි දිශානතිය පදනම් වී ඇත්තේ ගොවි ජනතාව හෝ සුලු ධනේශ්වරය රෝමාන්තිකව උත්කර්ෂයට නැංවීම මත නොවේ–එසේ කිරීම මාඕවාදී, ජනතාවාදී සහ පැබ්ලෝවාදී සංශෝධනවාදයේ ලක්ෂණයයි. එය පදනම් වී ඇත්තේ ප්‍රවේසම් සහගත මාක්ස්වාදී විශ්ලේෂණයක් මත ය: ධනවාදයෙන් වෛෂයිකව විනාශ වූ සහ ස්වාධීන දේශපාලන ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට නොහැකි මෙම ස්ථරවලට ප්‍රගතිශීලී ඓතිහාසික කාර්යභාරයක් ඉටු කළ හැක්කේ සමාජවාදී වැඩපිළිවෙලක් සඳහා සටන් කරන කම්කරු පන්තියේ සහ එහි විප්ලවවාදී පක්ෂයේ නායකත්වය යටතේ පමණි.

විප්ලවවාදී අධ්‍යාපනයේ මෙවලමක් ලෙස The Socialist

The Socialist මෙම දේශපාලනික පුනර්-දිශානගත වීමේ කේන්ද්‍රීය මෙවලමක් වෙයි. ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ඉදිරිදර්ශන, අතීත අරගල පිළිබඳ ඓතිහාසික විශ්ලේෂණ සහ සමකාලීන දේශපාලන හා ආර්ථික වර්ධනයන් පිළිබඳ මාක්ස්වාදී විශ්ලේෂණයන් ක්‍රමානුකූලව ප්‍රචාරය කිරීමෙන්, එය නව පරම්පරාවේ විප්ලවවාදී කේඩරයක් අධ්‍යාපන ගත කිරීම සහ කම්කරුවන්ගේ සහ තරුණයින්ගේ පුළුල් ස්ථරයන්ගේ දේශපාලන විඥානය ඉහළ නැංවීම අරමුණු කරයි.

සඟරාවේ ඩිජිටල් ආකෘතිය මඟින් මෙම ලේඛන විකොස සහ සසප ක්‍රමානුකූලව ළඟා වීමට අපොහොසත් වූ එම ස්ථර වෙත–ග්‍රාමීය තරුණයින්, පීඩිත මධ්‍යම පන්තික ස්ථර සහ සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන සංවිධානයේ මධ්‍යස්ථානවලින් හුදකලා වූ කම්කරුවන් වෙත–හරියටම ළඟා වන බව සහතික කරයි. The Socialist සහ theSocialist.lk හරහා SLLA පහත දේ සිදු කරයි:

මහජනතාව මුහුණ දෙන ආර්ථික හා සමාජීය අර්බුදවල පන්ති ස්වභාවය පැහැදිලි කර සියලු ජාතිකවාදී, ජනතාවාදී සහ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී විසඳුම්වල බංකොලොත්භාවය හෙළිදරව් කිරීම;
ට්‍රොට්ස්කිවාදය සඳහා අරගලයේ ඓතිහාසික පාඩම්–විශේෂයෙන් පැබ්ලෝවාදයට එරෙහි සටන සහ නොනවතින විප්ලවය න්‍යාය ආරක්ෂා කිරීම–පිළිබඳ කම්කරුවන්ට සහ තරුණයින්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීම;
ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ අවශ්‍යතා පිළිබඳ දෘෂ්ටි කෝණයෙන්, ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ අනෙකුත් රටවල සමකාලීන දේශපාලන වර්ධනයන් විශ්ලේෂණය කිරීම;
ධනේශ්වර, ස්ටැලින්වාදී සහ සුලු ධනේශ්වර ව්‍යාජ-වාම මතවාදයන්ගේ බලපෑමට එරෙහිව සටන් කිරීම;
විප්ලවවාදී පක්ෂය (සසප) සහ පීඩිත පන්තිවල පුළුල් ජනතාව අතර දේශපාලන පාලම් ගොඩනැගීම.

මෙය වියුක්ත අර්ථයෙන් ගත්, ජීවමාන පන්ති අරගලයෙන් වෙන් වූ න්‍යායික-ප්‍රචාරණයක් (propaganda) නොවේ. එය විප්ලවවාදී මැදිහත්වීම සමඟ ඒකාබද්ධ වූ අධ්‍යාපනයකි–එනම්, විප්ලවවාදී පක්ෂය ගොඩනැගීමේ සහ බලය අල්ලා ගැනීම සඳහා කම්කරු පන්තිය සූදානම් කිරීමේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් ලෙස මාක්ස්වාදී විඥානය වර්ධනය කිරීමයි.

තාක්ෂණය, කෘතිම බුද්ධිය සහ විප්ලවීය අධ්‍යාපනය

අන්තර්ජාල තාක්ෂණයේ සහ කෘතිම බුද්ධියේ (AI)–වඩාත් නිවැරදිව වර්ධිත බුද්ධිය ලෙස තේරුම් ගත් තක්ක්ෂණයේ–වේගවත් වර්ධනය විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරය සඳහා අවස්ථා සහ අභියෝග යන දෙකම මුන ගස්වයි. සාමූහික මිනිස් ශ්‍රමයේ සහ පරම්පරා ගණනාවක් පුරා රැස් කරගත් විද්‍යාත්මක දැනුමේ නිෂ්පාදන වන AI පද්ධති ධනවාදය යටතේ වර්ධනය වූ දැවැන්ත නිෂ්පාදන හැකියාවන් ප්‍රකාශ කරයි. කෙසේ වෙතත්, ධනවාදය යටතේ ඇති සියලුම නිෂ්පාදන බලවේග මෙන්, ධනපති පන්තියේ අතේ පැවතෙන විට, ඒවා පෞද්ගලික දේපළවල සමාජ සම්බන්ධතාවලට පරස්පර විරෝධීව පවතින අතර ප්‍රධාන වශයෙන් ලාභ නිස්සාරණය සඳහා, සේවාවන් ස්වයංක්‍රීය කිරීමෙන් විරැකියාව වැඩි කිරීම සහ වැටුප් පහත දැමීම් සඳහා, මහා සෝදිසි කිරීම්/ඔත්තු බැලීම් සඳහා, මහා සංහාරක අවි වර්ධනය කිරීම සඳහා සහ නවීන පන්නයේ ධනපති ප්‍රචාරණන් ජනනය සඳහා යොදා ගැනෙයි. AI වර්ධනය පාලනය කරන තාක්ෂණික ඒකාධිකාරයන් ඔවුන්ගේ පද්ධති පුද්ගලික දේපළ ලෙස ආරක්ෂා කරන අතර, දත්ත නිෂ්පාදනය කරන සහ AI සාර්ථක කිරීමේ ශ්‍රමය සපයන කම්කරුවන් දරිද්‍රතාවයට තල්ලු කරනු ලැබේ.

විප්ලවවාදී ව්‍යාපාරය සඳහා, AI තාක්ෂණයේ දියුණුව විප්ලවීය අධ්‍යාපනය, පරිවර්තනය, ලේඛනාගාරය, ජාත්‍යන්තර සන්නිවේදනය සහ සංවිධානයේ නව යුගයක් විවෘත කර ඇත. මෙම මෙවලම් ICFI ලේඛන බහු භාෂාවලට වේගයෙන් පරිවර්තනය කිරීමේ හැකියාව සපයයි; ගැඹුරු ඓතිහාසික පර්යේෂණ සහ දැඩි විශ්ලේෂණයට සහාය වෙයි; සහ ලොව පුරා සිටින කම්කරුවන්ට සහ තරුණයින්ට මාක්ස්වාදී සාහිත්‍යය බෙදා හැරීමේ ධාරිතාව විශාල ලෙස පුළුල් කරයි.

කෙසේ වෙතත්, AI තාක්‍ෂණය භාවිතය, ධනවාදී තාක්‍ෂණ සමාගම්වල තර්කනයට යටත් කිරීම හෝ තාක්‍ෂණික-යුතෝපියානු මායාවන් මත පදනම් නොකළ යුතු අතර, මාක්ස්වාදී න්‍යායෙන් මෙහෙයවනු ලබන, විප්ලවවාදී පක්ෂයේ සවිඥානික මඟ පෙන්වීම සහ මැදිහත්වීම යටතේ සිදුවිය යුතුය. තීරණාත්මක සාධකය වන්නේ තාක්‍ෂණයම නොව, එහි භාවිතය මෙහෙයවන දේශපාලන වැඩ පිළිවෙළ සහ පන්ති ඉදිරිදර්ශනයයි.

මේ අනුව, SLLA විසින් The Socialist සඳහා ඩිජිටල් ප්‍රකාශන ක්‍රමය භාවිතා කිරීම පුළුල් මාක්ස්වාදී ප්‍රවේශයක කොටසකි: එනම්, සමාජයේ විප්ලවීය පරිවර්තනය සඳහා කම්කරු පන්තියේ විඥානය සහ සංවිධානය ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා මිනිස් ශ්‍රමය විසින් වර්ධනය කරන ලද දියුණු නිෂ්පාදන බලවේග භාවිතා කිරීමයි.

ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන අධ්‍යාපනය සහ බුද්ධිමය සන්නද්ධ කිරීමේ තීරණාත්මක හා දැවැන්ත දියුණුවක් ලෙස ICFI විසින් සංවර්ධනය කරන ලද කෘතිම බුද්ධි වේදිකාව වන “Socialism AI” දියත් කිරීම SLLA විසින් පිළිගන්නේ මෙම ඉදිරිදර්ශනය මත පිහිටාය⁷.

ලෝක පක්ෂය ගොඩනැගීම: ජාත්‍යන්තරවාදය ප්‍රායෝගිකත්වයට

The Socialist හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ලෝක මාධ්‍යයේ කොටසක් ලෙස තේරුම් ගත යුතුය. සිංහල භාෂාවෙන් පළවන එහි ආරම්භක ප්‍රකාශනය ජාතික හා භාෂාමය බෙදීම් ඉක්මවා යන විප්ලවවාදී මාධ්‍ය ගොඩනැගීමේ තවත් වැදගත් පියවරකි. දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් කෙරෙන අනාගත සංස්කරණ දකුණු ආසියාව පුරා එහි ප්‍රවේශය පුළුල් කරනු ඇති අතර, වාර්ගික හා ජාතික රේඛා හරහා කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන එකමුතුව ශක්තිමත් කරනු ඇත.

ට්‍රොට්ස්කි විසින් ‘හතරවන ජාත්‍යන්තරය සඳහා විවෘත ලිපිය: සියලුම විප්ලවවාදී කම්කරු පන්ති සංවිධාන සහ කණ්ඩායම් වෙත‘ (1935) හි ප්‍රකාශ කරන ලද මූලික මූලධර්මය තවමත් අදාලය:

“සියලු තත්වයන් යටතේ, විශේෂයෙන් විප්ලවයක් අතරතුර, ධනේශ්වරය සමඟ සන්ධානයක් වෙනුවෙන්, වැඩ කරන ජනතාවට පිටුපා සිටීම පිළිගත නොහැකිය. රැවටුණු සහ කලකිරුණු ජනතාව, තමන්ගේ විශ්වාසය අහිමි කර ගත් පක්ෂයක ප්‍රමාදිත ඉල්ලීම මත ආයුධ අතට ගැනීමට පියාඹා එනු ඇතැයි අපේක්ෂා කිරීම සහ එසේ කිරීමට ඉල්ලීම කළ නොහැකිය. බංකොලොත් නායකත්වයක නියෝග මගින් නිර්ධන පන්ති විප්ලවය හිටිගමන් නිර්මාණය නොවේ. නායකත්වය වෙත පක්ෂයේ නොසැලෙන විශ්වාසය දිනා දෙනු ලබන, පෙරටුගාමීන් සමස්ත පන්තිය සමඟ බද්ධ කරන සහ නගරයේ සහ ගම්බද ප්‍රදේශවල සූරාකෑමට ලක්වන සියලු දෙනාගේ නායකයා බවට නිර්ධන පන්තිය පරිවර්තනය කරන අඛණ්ඩ සහ නොපෑහිය හැකි පන්ති අරගලයක් හරහා විප්ලවය සූදානම් කළ යුතුය.”

නොනවතින විප්ලව න්‍යායට සහ ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාව පුරා පවතින තත්වයන්ට එහි යෙදුමට අනුකූලව මෙහි තේරුම පහත පරිදිය:

ශ්‍රී ලංකාව වැනි ධනේශ්වර සංවර්ධනය ප්‍රමාද වූ රටවල, ජාතික ප්‍රශ්නය, කෘෂිකාර්මික/ගොවි/ඉඩම් ප්‍රශ්නය සහ සැබෑ සමාජීය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ස්ථාපිත කිරීම යන මූලික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කාර්යයන් විසඳීමට ධනේශ්වරය තම පරම නොහැකියාව පෙන්නුම් කර ඇති බව හඳුනා ගැනීම. පීඩිත ග්‍රාමීය ජනතාවට නායකත්වය දෙන කම්කරු පන්තියට පමණක් මෙම ඓතිහාසික වශයෙන් අවශ්‍ය පරිවර්තනයන් සාක්ෂාත් කරගත හැකි අතර, ඒවා අනිවාර්යයෙන්ම සමාජවාදී විප්ලවය දක්වා වර්ධනය විය යුතුය.

ධනේශ්වර පාලනය සහ නිර්ධන පංතියේ ආඥාදායකත්වය අතර අතරමැදි අවධීන් පිළිබඳ සියලු සංකල්ප නිශ්චිතවම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම. රාජපක්ෂ-වික්‍රමසිංහ තන්ත්‍රය සහ කම්කරු බලය අතර, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ, පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ (FSP) සහ ව්‍යාජ-වම්මුන්ගේ බංකොලොත් වැඩපිළිවෙළවල් සහ ICFI හි විප්ලවවාදී මාක්ස්වාදී වැඩපිළිවෙළ අතර, මැද මාවතක් නොමැත. ගොවි ජනතාව, ග්‍රාමීය වැඩ කරන ජනතාව සහ පීඩිත මධ්‍යම පන්තිකයින් සමඟ කම්කරු පන්තියේ සන්ධානය සාක්ෂාත් කරගත හැක්කේ ජාතික ධනේශ්වරයේ බලපෑමට සහ සියලු ආකාරයේ සුලු ධනේශ්වර ජාතිකවාදයට එරෙහිව නොපෑහිය හැකි (irreconcilable) අරගලයක් හරහා පමණි.

සිංහල බෞද්ධ ස්වෝත්තමවාදය, දෙමළ ජාතිකවාදය සහ සෑම ආකාරයකම වර්ගවාදී සහ අනන්‍යතා දේශපාලනය යන සියලු ජාතිකවාදී දෘෂ්ටිවාදයන්ගේ ප්‍රතිගාමී සහ ඓතිහාසිකව වියැකී ගිය ස්වභාවය හෙලිදරව් කිරීම සහ, කම්කරු පන්තිය ධනේශ්වර පන්තියේ සහ අධිරාජ්‍යවාදයේ ප්‍රතිවාදී කණ්ඩායම්වලට යටත් කර එමඟින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ සමාජවාදී කාර්යයන් දෙකම විසඳීමට ඇති මාර්ගය අවහිර කරන වැඩ පිළිවෙළවල් ලෙස ඒවා හෙලිදරව් කිරීම.

ජාතික සමානාත්මතාවය, ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණය, ඒකාධිපති පාලනය අවසන් කිරීම සහ සමාජ සාධාරණත්වය සඳහා වන ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඉල්ලීම් සමාජවාදී විප්ලවය සඳහා වන අරගලයෙන් වෙන් කළ නොහැකි බව තේරුම් ගැනීම. ධනේශ්වර පරිහානියේ යුගයේ දී, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සටන් පාඨ, සංක්‍රමණ ඉල්ලීම් සහ සමාජවාදී විප්ලවයේ ගැටළු වෙනම ඓතිහාසික යුගවලට බෙදී නොයන අතර එකිනෙකින් සෘජුවම පැන නගී. ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අභිලාෂයන් සඳහා වන සටන් පාඨ, කම්කරු බලය සඳහා වන අරගලයට සහ ධනේශ්වර දේපළ අත්පත් කර ගැනීම සමඟ වෙන් කළ නොහැකි ලෙස සම්බන්ධ විය යුතුය.

පොදු විප්ලවවාදී වැඩපිළිවෙලක පදනම මත, දකුණු ආසියාව පුරා සහ ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය සහ ඉන්දියානු කම්කරුවන් සමඟ ශ්‍රී ලාංකික කම්කරුවන්ගේ එකමුතුව ගොඩනැගීම. IMF කප්පාදුවට එරෙහි වීමේ සිට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම දක්වා ශ්‍රී ලාංකික කම්කරු පන්තිය මුහුණ දෙන කර්තව්‍යයන්, තමන්ගේම සූරාකන්නන් සහ ගෝලීය අධිරාජ්‍යවාදී පද්ධතියට එරෙහිව කලාපය පුරා කම්කරුවන්ගේ අරගලවලින් වෙන් කළ නොහැකි ය.

ගැඹුරු වන අධිරාජ්‍යවාදී අර්බුදයේ සහ තීව්‍ර වන පන්ති අරගලයේ කොන්දේසි යටතේ, ඉදිරි විප්ලවවාදී අරගල ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවීමට සමත්, කම්කරු පන්තිය තුළ මුල් බැසගත්, ග්‍රාමීය ජනතාව සහ පීඩිත මධ්‍යම පන්තිවලට නායකත්වය දෙන, නොනවතින විප්ලව න්‍යායෙන් සහ සංක්‍රමණ වැඩපිළිවෙළෙන් සන්නද්ධ වූ, සැබෑ මහජන විප්ලවවාදී පක්ෂ ලෙස සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (ශ්‍රී ලංකාව) සහ දකුණු ආසියාව පුරා ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ශාඛා ගොඩනැගීම.

මෑතකදී, ශ්‍රී ලංකාවේ අරගලය සහ බංග්ලාදේශය, නේපාලය සහ වෙනත් තැන්වල ඒ හා සමාන මහජන ව්‍යාපාර හරහා දූෂිත පාලන තන්ත්‍රයන්ට අභියෝග කිරීමට ඇති සූදානම පෙන්නුම් කළ දස දහස් සංඛ්‍යාත තරුණ තරුණියන්, ඔවුන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ සමාජීය අභිලාෂයන් සාක්ෂාත් කරගත හැක්කේ කම්කරු පන්තිය විසින් මෙහෙයවනු ලබන සමාජවාදී විප්ලවය තුළින් පමණක් බවට වන අවභෝධයට දිනා ගත යුතුය. මේ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ ස්වයංසිද්ධතාවයට (spontaneity), සුලු ධනේශ්වර රැඩිකල්වාදයට හෝ ධනවාදය පෙරලා දමා නිර්ධන පංතියේ ආඥාදායකත්වය ස්ථාපිත නොකර ජනතාවට තම අරමුණු සාක්ෂාත් කරගත හැකි බවට ඇති මිත්‍යාවට යටත් වීම නොව, ක්‍රමානුකූල දේශපාලන අධ්‍යාපනය, න්‍යායාත්මක පැහැදිලි කිරීම සහ විප්ලවවාදී සංවිධානය ගොඩනැගීම තුළින් සමාජවාදී විඥානය ඉවසිලිවන්තව වර්ධනය කිරීමයි.

නොනවතින විප්ලවයට ආපසු පැමිණීමක්

The Socialist සඟරාව දියත් කිරීම, විකොස සහ සසපයේ වැඩ කටයුතුවලට වලකැපූ ජාතිකවාදී අපගමනයන් වලට එරෙහිව සවිඥානික දේශපාලනික නිවැරදි කිරීමක් සනිටුහන් කරයි. එය මෙම රටවල කම්කරු පන්තියේ සහ පීඩිත ජනතාවගේ විප්ලවවාදී ශක්‍යතාවය කෙරෙහි නැවුම් විශ්වාසය ප්‍රකාශ කරයි; එය පදනම් වී ඇත්තේ අපේක්ෂාමය සිතුවිලි මත නොව ලෝක ධනවාදයේ වෛෂයික අර්බුදය සහ සමාජවාදී විප්ලවයේ අවශ්‍යතාවය පිළිබඳ මාක්ස්වාදී විශ්ලේෂණය මතය. ජාතික අවස්ථාවාදයේ ප්‍රතිලෝම ස්වරූපයට එරෙහි සටනට අවශ්‍ය වන්නේ පන්ති අරගලයේ තීව්‍ර දෛනික කටයුතු සඳහා සංවිධානාත්මක හැරීමක් පමණක් නොව, ප්‍රථමයෙන් සහ ප්‍රධාන වශයෙන් නොනවතින විප්ලවයේ වැඩසටහනට සහ හතරවන ජාත්‍යන්තරය පදනම් වූ මූලධර්මවලට නිශ්චිත හා සවිඥානික ආපසු පැමිණීමකි.

නාගරික හා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ අතර, විවිධ භාෂාමය ප්‍රජාවන් අතර, කම්කරු පන්තිය සහ පීඩිත මධ්‍යම පන්තික ස්ථර අතර බාධක ජය ගැනීම සඳහා ඩිජිටල් තාක්ෂණය යොදා ගනිමින්, සමාජවාදී විප්ලවය යනු නිර්ධන පන්තියේ සහ එහි විප්ලවවාදී පක්ෂයේ නායකත්වය යටතේ සියලු පීඩිත ස්ථර එක්සත් කරන ජාත්‍යන්තර ක්‍රියාවලියක්ය යන මාක්ස්වාදී සංකල්පය ප්‍රායෝගිකව සාක්ෂාත් කර ගැනීමට SLLA කටයුතු කරයි.

දකුණු ආසියාවේ ICFI ශාඛා ගොඩනැගීමේ, ට්‍රොට්ස්කිවාදී කේඩරයේ නව පරම්පරාවක් උගන්වා ගැනීමේ සහ මානව වර්ගයාගේ අනාගතය තීරණය කරන විප්ලවවාදී අරගල සඳහා කම්කරු පන්තිය සූදානම් කිරීමේ සටනේදී, theSocialist.lk වෙබ් අඩවිය සමඟ එක්ව, The Socialist න්‍යායාත්මක හා ප්‍රායෝගික මෙවලමක් ලෙස නැගී සිටියි. එය, විසිඑක්වන සියවසේ ට්‍රොට්ස්කිවාදයේ ජීවමාන අඛණ්ඩතාව නැවත තහවුරු කරන අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ විප්ලවවාදී නායකත්වයේ අර්බුදය විසඳීමේ තීරණාත්මක ඉදිරි පියවරක් නියෝජනය කරයි.

SLLA සමඟ එකතු වෙන්න! සසප ගොඩනඟන්න!

හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ දේශපාලන කාලවේදය:1982-1991, 1987 සැප්තැම්බර් 25 වන දින ඩේවිඩ් නෝර්ත් ගෙන් කීර්ති බාලසූරියට ලිපියක්. ↩︎
“ලසසපයේ පරිහානිය ගැඹුරු දේශපාලන ප්‍රතිවිපාක ඇති කළේය. සමාජවාදී ඉදිරිදර්ශනයක් මත කම්කරුවන් එක්සත් කිරීමේ අරගලය අතහැර දැමීමෙන්, ලසසප කම්කරු පන්තියට සහ පීඩිත ජනතාවට වාර්ගික දේශපාලනයට එරෙහි විකල්පයක් අහිමි කළ අතර, වාර්ගිකව පදනම් වූ සංවිධාන–LTTE සහ දකුණේ සිංහල ස්වෝත්තමවාදී ජවිපෙ වැනි සුළු ධනේශ්වර සංවිධාන–නැගීමට සෘජුවම දායක විය.” විජේ ඩයස්, ‘ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ ආධාරකරුවෙකුට පිළිතුරු දෙයි’, ලෝසවෙඅ (2000 සැප්තැම්බර් 29) https://www.wsws.org/en/articles/2000/09/ltte-s29.html ↩︎
හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ දේශපාලන කාලවේදය:1982-1991, 1990 නොවැම්බර් 6-9 දිනවල විකොස සැසිසේදී ඩේවිඩ් නෝර්ත් විසින් කරන ලද ප්‍රතිපදානය. ↩︎
රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් දෙමළ විරෝධී සංහාරය 1983 ජූලි මස අග දී සිදු වූ අතර, එය 2009 මැයි දක්වා පැවති වර්ගවාදී සිවිල් යුද්ධය තීව්‍ර කිරීමට හේතු වූ ආසන්නම උත්තෙජකය විය. ↩︎
SLLA විසින් ඉදිරියේදී ඉදිරිපත් කරනු ලබන රචනා මාලාවක් මෙම ඓතිහාසික සත්‍යයන් වඩාත් විස්තරාත්මකව විදාරණය කරනු ඇත. ↩︎
මහජනතාවගේ ස්වාධීන විප්ලවවාදී නායකත්වය ගොඩනැගීම වෙනුවට ජාතික දේශපාලන වාතාවරණයට අනුගත වීමේ මෙම පසුබැසීම, අවස්ථාවාදයේ ප්‍රතිලෝම ආකාරයක් නියෝජනය කරයි; මන්ද මෙම සුවිශේෂී ප්‍රවණතාවය විශේෂයෙන් පසුගාමී රටවල–ධනේශ්වර සංවර්ධනය ප්‍රමාද වූ රටවල–විප්ලවවාදී නායකත්වය තුළ ප්‍රකාශයට පත් වේ. මෙම රටවල ධනේශ්වරය, අධිරාජ්‍යවාදී ආධිපත්‍යය යටතේ ඓතිහාසික අවධියට ප්‍රමාද වී පැමිණෙන අතර, සම්භාව්‍ය ධනේශ්වර විප්ලවයන්හි දී එය ඉටු කළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කාර්යයන් (ජාතික නිදහස, ගොවිජන විප්ලවය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්, ජාතික පරපීඩනය අවසන් කිරීම) විසඳීමට ඓන්ද්‍රීයව නොහැකි බව ඔප්පු කර ඇත. ට්‍රොට්ස්කිවාදී න්‍යායික අර්ථයෙන් ශ්‍රී ලංකාව එවැනි පසුගාමී රටක් නිරූපණය කරයි: ධනේශ්වර සංවර්ධනය යටත්-විජිත පාලනය යටතේ සිදු වූ අතර, එය දිගටම අධිරාජ්‍යවාදයට සහ ලෝක වෙළඳපොළට නව යටත්-විජිත යට කිරීම (subjugation) තුළ සිදුවෙයි; අධිරාජ්‍යවාදයට බැඳී සිටින සහ පීඩිත මහජනතාවට බියෙන් සිටින ජාතික ධනේශ්වරයට දෙමළ ජාතික ප්‍රශ්නය, කෘෂිකාර්මික/ගොවි/ඉඩම් ප්‍රශ්නය විසඳීමට හෝ අව්‍යාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ නිදහස ස්ථාපිත කිරීමට නොහැකිය. ප්‍රථිඵල වශයෙන්, මෙම නොවිසඳුණු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රශ්න දේශපාලන භූමිය ආධිපත්‍යය දරන අතර, ට්‍රොට්ස්කි පෙන්නුම් කළ පරිදි, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ සමාජවාදී කාර්යයන් ඓතිහාසික අවධීන්ට වෙන්වීමට වඩා අන්තර් විනිවිද යන තත්වයන් නිර්මාණය කරයි. දකුණු ආසියාව පුරා නිදර්ශනය කර ඇති මෙම නිශ්චිත තත්වයන් යටතේ, ප්‍රතිලෝම අවස්ථාවාදය ක්‍රමානුකූල රටාවක් ලෙස මතු වේ: විප්ලවවාදී පක්ෂය රැඩිකල්කරණය වූ ග්‍රාමීය තරුණයින් අතර ක්‍රමානුකූල සංවිධානයක් ගොඩනැගීමෙන් පසුබසියි (ජේවීපී සහ එල්ටීටීඊයට ආධිපත්‍යය දැරීමට ඉඩ සලසයි); කම්කරු පන්ති අරගලවලට ක්‍රමානුකූල මැදිහත්වීමෙන් පසුබසියි (ජනවාර්ගික බෙදීම් සහ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී මායාවන් බල ගන්වන ධනේශ්වර සහ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී පක්ෂ විසින් පාලනය කරනු ලබන වෘත්තීය සමිති නිලධරයන්ට කම්කරුවන්ගේ ගෙල සිරකරීමට අවස්ථාව සලසයි); සහ සුලු ධනේශ්වර ජාතිකවාදී ව්‍යාපාරවලට අවස්ථාවාදීව අනුගත වීම සහ ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අරගලවලින් කට්ටිවාදීව හුදකලා වීම අතර දෝලනය වේ. ඒ සෑම ප්‍රකාශනයකම, පොදු හුය වන්නේ ස්වාධීන නිර්ධන පන්ති නායකත්වයක් ගොඩනැගීම සඳහා ඉවසිලිවන්ත, ක්‍රමානුකූල විප්ලවවාදී කාර්යයක් කිරීමට අපොහොසත් වීමයි: එය, අවස්ථාවාදී බලවේග සමඟ ක්‍රියාකාරී සහයෝගීතාවයෙන් නොව, ධනේශ්වර සහ සුලු ධනේශ්වර ප්‍රවණතාවන්ට කම්කරු පන්තිය සහ පීඩිත මහජනතාව අතර ආධිපත්‍යය දැරීමට ඉඩ සලසන සංවිධානාත්මක නිෂ්ක්‍රීයතාවය හරහා ජාතිකවාදී දේශපාලන වාතාවරණයට අනුගතවන පසුබැසීමකි (retreat). ජාතික අවස්ථාවාදය යනු දී ඇති රටක් හෝ කලාපයක් තුළ ධනේශ්වර, සුලු ධනේශ්වර හෝ ජාතිකවාදී බලවේග සමග සන්ධානවලට එළඹීමට හා ඒ මත දේශපාලනිකව යැපීමට පක්ෂව නිර්ධන පන්තික ජාත්‍යන්තර මූලෝපාය අත්හැරීමයි. හීලි, බන්ඩා සහ පසුව ස්ලෝටර් යටතේ කම්කරු විප්ලවවාදී පක්ෂය (WRP) සම්බන්ධයෙන් ගත් කළ, ධනේශ්වර පාලන තන්ත්‍රයන්, ජාතිකවාදීන් සහ ප්‍රතිගාමී රාජ්‍ය ක්‍රියාකාරීන් සමඟ පවා සහයෝගීතාවය මගින් නිර්ධන පන්ති ස්වාධීනත්වය ස්ථාවර ලෙස එයට ආදේශ කිරීමක් ලෙස අවස්ථාවාදයට පරිහානිගත වීම සංයුක්ත ස්වරූපයක් ගත්තේය. ↩︎
විකොස/සසප දේශපාලන කටයුතු පිළිබඳ සම්පූර්ණ ඓතිහාසික වාර්තාව සමඟ Socialism AI වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා, 1972 සිට 1998 දක්වා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද විකොස/සසප න්‍යායික ප්‍රචාරණ පුවත්පත වන කම්කරු මාවතේ (Kamkaru Mawatha) සම්පූර්ණ වෙළුම්වල ඩිජිටල් පිටපත් සමඟ පද්ධතිය පෝෂණය කිරීමට SLLA යෝජනා කරයි. ↩︎

The Socialist සඟරාව දියත් කිරීමේ දේශපාලනික හා ඓතිහාසික අර්ථභාරය Read More »

‘කොමියුනිස්ට්’ විරෝධී ඉන්දුනීසියානු මහා ජන සංහාරයෙන් 60 වසරක් – 2 කොටස

class struggles, history, Imperialism, lead article, Marxist Theory, politics / January 28, 2026

මිගාර මල්වත්ත විසිනි.

මෙම ලිපි මාලාවේ 01 කොටස 2025 නොවැම්බර් 29 දින පළ විය.

East India Islands — මැලේසියාව, මෙලනීසියාව, නැගෙනහිර ඉන්දියානු දූපත්, පැපුවා නිව් ගිනියාව–එන්සයික්ලොපීඩියා බ්‍රිටනිකා, 10 වන සංස්කරණය, 1902

ජපන් ආක්‍රමණය සමග ලන්දේසි පාලනය බිද වැටෙයි

1914 පළමු ලෝක යුද්ධය පුපුරා යාම මගින් සනිටුහන් වූයේ, සමාජ ආර්ථික ක්‍රමයක් ලෙස ධනපති ක්‍රමයටත්, එය මෙහෙය වන ධනපති පන්තියටත්, තවදුරටත් ප්‍රගතිශීලී ඓතිහාසික කාර්යභාරයක් ඉතිරිව නොමැති බවයි. එහෙයින්, වැඩි දියුණු ධනපති අධිරාජ්‍යවාදී රටවල නිෂ්පාදිතයක් වූ විජිත, අර්ධ විජිත රටවල ධනපති පන්තීන්ට සිය උපතෙන්ම හිමි වූ බෙලහීන බව ජය ගනිමින් සිය පැවැත්ම තහවුරු කර ගැනීම සදහා, ඒ හෝ මේ අධිරාජ්‍ය බලයක පිහිට පැතීම අනිවාර්ය වූ අතර, ඔවුන්ට තම රටවල දී ක්‍රියා කිරීමට සිදු වූයේ, කම්කරු පීඩිත මහජනතාවගේ විමුක්තිදායකයන් ලෙස නොව අධිරාජ්‍යවාදයේම දේශීය කොම්ප්‍රොදෝරු ධනපති පන්තියක් ලෙසිනි. එහෙයින්, මෙම ඊනියා “නිදහස්” රාජ්‍යයන් පාලනය කිරීමේ අධිරාජ්‍යවාදයේ නව නියෝජිතයන් පිරිසක් හැටියට මෙම දේශීය ධනේශ්වරය ඉස්මතු විය. මෙසේ, පශ්චාත් දෙවන ලෝක යුද සමයෙහි පිහිටුවනු ලැබූ ඊනියා “නිදහස්” ජාතික රාජ්‍යයන්ට අධිරාජ්‍යවාදයෙන් මිදී සැබෑ ජාතික විමුක්තියක් අත්කර දීමට නොහැකි වන ලෙස, ඒවා දේශීය කොම්ප්‍රොදෝරු ධනපති පන්තිය මගින් අධිරාජ්‍යවාදයට බැද දමා තිබුණි.

ජාතික ධනේශ්වරය, ලන්දේසී අධිරාජ්‍යවාදය සමඟ මෙන්ම ජපන් අධිරාජ්‍යවාදය සමග ද ප්‍රතිගාමී ගනුදෙනු මාලාවකට එළඹුණු ඉන්දුනීසියානු ඉතිහාසය තුළ මෙම සත්‍යය පැහැදිලිවම දැකිය හැකිය.

1942 මුල් භාගයේදී ජපනුන් ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව් ප්‍රදේශ අල්ලා ගැනීමත් සමඟ වසර 300 ක ලන්දේසි යටත් විජිත පරිපාලනය එක්වරම අවසන්වූ බව සඳහන් කළෙමු. මිලිටරිමය වශයෙන්, ජපානය ලන්දේසි අධිරාජ්‍ය උපකරණ බිඳ දැමූ අතර බොහෝ යටත් විජිත ආයතන විසුරුවා හැරියේය; දේශපාලනිකව සහ සමාජීය වශයෙන්, ජපන් අත්පත් කර ගැනීම මගින් මර්දනය සහ නව අවස්ථාවන් විවෘත කිරීම් යන දෙකම ඇති කළේය. ජපන් පාලනය ලන්දේසි සිවිල් පරිපාලනයේ සමහර අංග අහෝසි කළේය; සුකර්නෝගේ අනුග්‍රහය සහිතව බලහත්කාරයෙන් බඳවා ගත් ශ්‍රමය බලමුලු ගැන්වූහ; ඔවුන්ගේ යුද ප්‍රයත්නය සඳහා සහල් සහ අනෙකුත් සම්පත් ඉල්ලා සිටියහ; ඉන්දුනීසියානු සමාජ ක්‍රියාකාරීන් සහයෝගයෙන් තෝරාගෙන රැඩිකල්කරණය කළ දේශීය ව්‍යුහයන් (උදා: ජපන් පාලිත “සහායක” සංවිධාන) නිර්මාණය කළහ. මෙම පියවරයන් මහ ජනයාට පුළුල් දුෂ්කරතා ඇති කළේය. ජාවාහි සමහර කොටස්වල සාගතය සහ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල බලහත්කාර ශ්‍රමය (රොමුෂා) ඇති කරන ලදී. එම නිසා ජපන් වාඩිලා ගැනීම ලන්දේසි අධිකාරියට වල කපන අතරතුර පවා ජපන් විරෝධී සමාජ අතෘප්තිය ජනනය කළේය.

ජපානයේ මෙම වාඩිලෑමේ ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ ආර්ථික පැහැරගැනීම් මගින් පන්ති ප්‍රතිවිරෝධතා තියුණු කළේය: මෙලෙස බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශවල ගොවි කැරලි සහ කම්කරු නොසන්සුන්තාව තීව්‍ර විය. අනෙක් අතට, ජපානය උපායමාර්ගික හේතූන් මත ඉන්දුනීසියානු දේශපාලන ජීවිතයේ සමහර අංග සකස් කළේය: ඒ, පැරාමිලිටරි සංයුතීන් (PETA වැනි) පුහුණු කිරීම, ජාතිකවාදී ප්‍රචාරක ආයතනවල වර්ධනයට ඉඩ දීම සහ ජාතිකවාදී නායකයින්ට සීමිත පරිපාලන භූමිකාවන් ලබා දීම ආදියයි. මෙම උපායශීලී ක්‍රියාමාර්ග මගින් අනික් අතට මහජන දේශපාලනීකරණයක් ඇති විය: බුද්ධිමතුන්, තරුණ ජාල සහ නව මහජන සංවිධාන පසුව විප්ලවවාදී කාල පරිච්ඡේදයේ මූලික බලවේග බවට පත්විය. මේ අනුව, වාඩිලෑම යටත් විජිත විරෝධී අරගලයේ සමාජ පදනම ප්‍රතිව්‍යුහගත කළේය: දේශපාලනීකරණය වූ ජාතිකවාදී සුළු ධනේශ්වර නායකත්වයක් අරගලයේ මෑත කාලීන යුද අත්දැකීම් සහිත සන්නද්ධ හිටපු හමුදා නිලධාරීන් සහ නාගරික සේවකයින්ගේ වර්ධනය වන කණ්ඩායමක් සමඟ පෙළ ගැසී සිටියේය.

ජාතික ධනේශ්වරය අධිරාජ්‍යවාදීන් සමඟ කේවල් කරයි

දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී සුකර්නෝ සහ ජාතික ධනේශ්වරය ජාතික ස්වයං පාලනයක් ලබා ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් වාඩිලාගෙන සිටි ජපන් හමුදා සමඟ වැඩ කළහ. 1945 අගෝස්තු මාසයේදී ජපානයේ හදිසි යටත් වීම, මෙම දූපත් සමූහය පුරා දේශපාලන රික්තයක් නිර්මාණය කළේය. ජාතිකවාදී නායකයින් වන සුකර්නෝ සහ මොහොමඩ් හට්ටා එම රික්තය පිරවීමට ඉක්මනින් පියවර ගත්හ: 1945 අගෝස්තු 17 වන දින ඔවුහු ඒකපාර්ශිකව ඉන්දුනීසියානු ජනරජය (Republic of Indonesia) ප්‍රකාශයට පත් කළහ.

එහෙත් 1945 අවසානයේ හා 1946 මුල් වකවානුව තුළ නැවත වරක් යුද්ධයෙන් හෙම්බත්ව සිටි ලන්දේසීන්, මිත්‍ර හමුදාවල සහායද සහිතව, තම පැරණි යටත්විජිතය අල්ලා ගැනීමේ මිලිටරි ආක්‍රමණය සිදු කළ අතර, ඉන් පසු වසර හතරක කාලය ජාතික නිදහස් ව්‍යාපාරයට එරෙහිව ලේවැකි යුද්ධයක් දියත් කළේය. 1945 සහ 1949 අතර කාලය තුළ, සුකර්නෝ ඇතුලු ජාතික ධනේශ්වරය ලන්දේසීන් සමග සමතයක් සඳහා කේවල් කරන අතර, ඉන්දුනීසියානු සමාජය දැවැන්ත සමාජ බලමුලු ගැන්වීමක් අත් දුටුවේය. නාගරික මධ්‍යස්ථානවල කම්කරුවන් ජීවන තත්වයන් සඳහා වැඩ වර්ජනය කළහ; ගොවීන් සමහර ප්‍රදේශවල ඉඩම් අත්පත් කර ගත් අතර, යටත් විජිත හමුදා ඉවත් වූ විට හෝ දුර්වල වූ පසු බොහෝ මිලීෂියා භටයන්–සමහරක් සංවිධානාත්මක හා බොහෝ ඒවා ස්වයංසිද්ධව–නගර සහ ගම්බද ප්‍රදේශ පාලනය කළහ. හිටපු ජපන්-පුහුණු ඒකක සහ තරුණ කණ්ඩායම් සන්නද්ධ ප්‍රතිරෝධයේ හරය සැපයීය; හිටපු PETA නායකයින් සහ ජනරජ මිලීෂියා භටයන් බොහෝ විට මධ්‍යම ජනරජ ආණ්ඩුවෙන් ස්වාධීනව ක්‍රියාකාරී විය.

ජාතික ධනේශ්වර නායකයින්ගේ ඉදිරිදර්ශනය වූයේ අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහිව නිර්ධන පන්ති නැගිටීමකට නායකත්වය දීම නොව, තම පරිපාලනයක් ස්ථාපිත කිරීම සහ ලන්දේසීන් සමඟ සාකච්ඡා පැවැත්වීම සඳහා ඔවුන්ගේ අත ශක්තිමත් කර ගැනීමයි. ඊට ලන්දේසි අධිරාජ්‍යවාදයේ ප්‍රතිචාරය වූයේ නව ඉන්දුනීසියානු තන්ත්‍රය මර්දනය කිරීම සඳහා කුරිරු යුද්ධයක් දියත් කිරීමයි.

ලින්ගඩ්ජාටි හා රෙන්විල් ගිවිසුම් හෙවත් සුකර්නෝ, ලන්දේසි හා එක්සත් ජනපද සම්මුතිය

ලන්දේසි හමුදාවන්ට එරෙහිව ඉන්දුනීසියාව පුරා සන්නද්ධ විරෝධයක් පුපුරා ගිය විට, PKI නායකත්වයේ සහාය ඇතිව සුකර්නෝ, ලන්දේසීන් සමඟ සම්මුති ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළ අතර 1947 මාර්තු මාසයේදී ලින්ගඩ්ජාටි ගිවිසුම (Linggadjati Agreement) අත්සන් කළේය. මෙම ගිවිසුම මගින් ෆෙඩරල් ව්‍යුහයක් නිර්මාණය කරන ලද අතර එහිදී ඉන්දුනීසියානු ජනරජය ඉන්දුනීසියානු ෆෙඩරල් එක්සත් ජනපදයේ සංඝටක රාජ්‍ය තුනෙන් එකක් බවට පත් විය. අනෙක් රාජ්‍ය දෙක වූයේ බෝර්නියෝ ප්‍රාන්තය (බටහිර බෝර්නියෝ/කලිමන්තන්) සහ නැගෙනහිර ඉන්දුනීසියානු ප්‍රාන්තය (1946 දෙසැම්බර් මස පිහිටුවන ලද සුලවෙසි, මලුකු සහ සුන්ඩා දූපත් සහිත Great Eastern State) යන ඒවාය. ලන්දේසීන් ජාවා, මදුර සහ සුමාත්‍රා මත ඉන්දුනීසියානු ජනරජ පාලනය නාමිකව පිළිගත් අතර ඔවුන්ගේ හමුදා ඉවත් කර ගැනීමට එකඟ විය. සැබැවින්ම, ලන්දේසීන් මෙය තම හමුදා ගොඩනඟා ගැනීමට සහ 1947 ජූලි මස දියත් කළ (පළමු පොලිස් ක්‍රියාමාර්ගය–police action–ලෙස හැඳින්වූ) අසමසම ම්ලේච්ඡත්වයේ නව ප්‍රහාරයකට සූදානම් වීමට හුස්ම ගැනීමේ ඉඩක් ලෙස භාවිතා කළහ. ගිවිසුම අනුව ලන්දේසි අධිරාජ්‍යයා රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගැනීම හා නෙදර්ලන්ත-ඉන්දුනීසියානු සංගමයක් පිහිටුවීම සඳහා රජයන් දෙකම සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ යුතු විය. ලින්ගඩ්ජාටි ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් පසු ලන්දේසීන් ෆෙඩරල් ව්‍යුහයක් තුළ තමන්ගේ රූකඩ තන්ත්‍ර දෙක–බෝර්නියෝ රාජ්‍යය සහ නැගෙනහිර ඉන්දුනීසියානු රාජ්‍යය–ජනරජයට සමාන පාලන බලයක් ලබන පරිදි පිහිටුවා ගැනීමට කටයුතු කළහ. ඒ, බෙදා දුර්වල කොට පාලනය කිරීමේ උපායේ කොටසක් ලෙසය. ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලන්දේසීන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද ඒකාබද්ධ පොලිස් බලකායක් පිහිටුවීම ඇතුළු යෝජනා ඉන්දුනීසියානු ජනරජය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. 1947 ජූලි මස 20 දින ලන්දේසීන් විසින් ලින්ගඩ්ජාටි ගිවිසුම අවලංගු කර ඉන්දුනීසියානු ජනරජය පෙරළා දැමීම සඳහා යුද මෙහෙයුමක් (පළමු පොලිස් ක්‍රියාමාර්ගය) දියත් කරන ලදී.

මෙම කාල පරිච්ඡේදය තුළ, චීනයේ මාවෝවාදීන් විසින් චීනයේ චියැං කායි ශෙයික් පාලනයට එරෙහිව ගෙන ගිය සාර්ථක යුද්ධය නිසා කලාපය තුළ මාවෝවාදයේ අනුහස වැඩිවිය. චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය ද, PKI මෙන් නිර්ධන පාන්තික පක්ෂයක් ලෙස හැදින්වූ බැවින්, චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මෙම “සාර්ථකත්වයෙන්” ආශ්වාදය ලැබූ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත කම්කරුවන් හා ගොවීන් PKI වටා රැලි විය. මුලින් ලන්දේසි අධිරාජ්‍යයේ ද, දෙවනුව ජපන් අධිරාජ්‍යවාදයේ ද දැඩි මර්ධනකාරී පාලනයෙන් හෙම්බත් වීම, එමෙන්ම දේශීය ධනේශ්වර පාලක පන්තිය කෙරෙහි වූ ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පීඩිත මහජනතාවගේ විශ්වාසය බිද වැටීම මෙලෙස කම්කරු පීඩිත මහජනතාව PKI වටා රැලි වීමට හේතුවිය. ලන්දේසීන්ට එරෙහි යුද්ධයේදී, කම්කරුවන් සහ ගොවීන් නැවත නැවතත් දේපළ අත්පත් කරගනිමින් මහා වෘත්තීය සමිති පිහිටුවන ලදී.

PKI හි මෙම විශාල වර්ධනයෙන් තැති ගත් බෙලහීන කොම්ප්‍රොදෝරු ධනපති පන්තියක් වූ ඉන්දුනීසියානු දේශීය ධනපති පාලක පන්තිය ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පීඩිත මහජනතාවට එරෙහිව දැන් අධිරාජ්‍යවාදය සමග පෙළ ගැසුණි. මෙම වර්ධනයන් අභියෝග වීමෙන් අමීර් ස්ජාරිෆුදින් අගමැති ලෙස කටයුතු කරන ලද, සුකර්නෝගේ රිපබ්ලිකන් (ජනරජ) ආණ්ඩුව 1948 ජනවාරි මාස 09 දින රෙන්විල් ගිවිසුම (Renville Agreement) අත්සන් කළේය. මෙම ගිවිසුම නෙදර්ලන්තය සහ ඉන්දුනීසියානු ජනරජය අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ යහපත් කාර්යාල කමිටුව (Good Offices Committee ) විසින් මැදිහත් වීමෙන් ඇති කළ එකකි. යහපත් කාර්යාල කමිටුව ජාතීන් තුනකින් සමන්විත විය. ඉන්දුනීසියාව එහි නියෝජිතයා ලෙස ඕස්ට්‍රේලියාව ද, නෙදර්ලන්තය බෙල්ජියම ද නම් කළ අතර දෙපාර්ෂවයම තුන්වන “අපක්ෂපාතී සාමාජිකයා” සඳහා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය එක් කර ගැනුණි.

Renville Agreement Negotiations — 1947 දෙසැම්බර් 8 වන දින USS රෙන්විල් නෞකාව තුළ සාකඡ්චා පැවැත්වෙමින්. වීකිපීඩියා වෙතින්

එහෙයින් සැබැවින්ම මෙය, ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පීඩිත මහජනතාවට එරෙහිව අධිරාජ්‍යවාදය විසින් පටවන ලද ගිවිසුමක් වූ අතර, එමගින්, ඉන්දුනීසියාවේ කර්මාන්ත හා සම්පත් වල අති මහත් වූ වැඩි කොටස ලන්දේසීන්ට හිමිවිය. එපමණක් නොව මෙම ගිවිසුමෙහි “අපක්ෂපාතී සමාජිකයා” වූ එක්සත් ජනපදය ඉදිරිපත් කරන ලද එක් විසදුමක් වූයේ ලන්දේසින් අත්පත් කර ගත් භූමියේ වාඩි ලාගෙන සිටි PKI නායකත්වයෙන් යුත් “මහජන සන්නද්ධ ඒකක” විසිරුවා හැර, ඒ වෙනුවට සුකර්නෝ සහ ඔහුගේ ජෙනරාල්වරුන් විසින් පාලනය කරනු ලබන ධනේශ්වර “ඉන්දුනීසියානු ජාතික සන්නද්ධ හමුදා” ස්ථාපිත කිරීමයි.

සුකර්නෝ රජය PKI මර්දනය දිගේලි කරයි

1926-27 කැරැල්ලෙන් පසු ලන්දේසීන් විසින් තහනම් කරන ලද PKI නැවත සක්‍රීය ප්‍රසිද්ධ ක්‍රියාකාරීත්වයට එළඹියේ 1945 ඔක්තෝම්බර් 21 එය නැවත නිළ වශයෙන් පිහිටුවීමෙනි. 1948 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, නැගෙනහිර ජාවාහි මඩුයින් නගරයේදී PKI විසින් හට්ටා-සුකර්නෝ රජයට එරෙහිව කැරැල්ලක් ඇති කරන ලදී. මෙය “මඩුයින් කැරැල්ල” (Madiun Affair/1948 PKI Rebellion) ලෙස හැඳින්වේ. 1948 ජනවාරි මාසයේදී අගමැති ධුරයට පත් වූ මොහොමඩ් හට්ටාගේ රජය, කොමියුනිස්ට් පාලනය යටතේ පැවති ගරිල්ලා ඒකක විසුරුවා හැරීමට සැලසුම් කළ අතර, PKI මෙයට විරුද්ධ වූයේ කොමියුනිස්ට් ජාතික ඉදිරිපෙළක් (communist-led national front) සඳහා ආයාචනා කරමිනි. එසේම PKI විසින් රෙන්විල් ගිවිසුමේ ලන්දේසීන්ට සපයන ලද සහන විවේචනය කරන ලදී. 1948 සැප්තැම්බර් 18 වන දින, මඩුයින් හි ප්‍රාදේශීය කොමියුනිස්ට් අණදෙන නිලධාරියෙකු විසින් බලය අල්ලා ගැනීමත් සමඟ කැරැල්ල ආරම්භ විය. PKI සහ එහි පෙරමුණු සංවිධානය වන මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණ (FDR) විසින් මෙහෙයවන ලද වාමාංශික බලවේග එයට සම්බන්ධ විය. සුකර්නෝ-හට්ටා රජය දැඩි ක්‍රියාමාර්ග ගත් අතර, මාස තුනක් තුළ කැරැල්ල මර්දනය කරන ලදී. බොහෝ PKI නායකයින් ඝාතනය කරන ලද අතර අනෙක් අය සිරගත කෙරුණි.

රෙන්විල් සහ ලින්ගඩ්ජාටි ගිවිසුම් මගින් ඉන්දුනීසියානු භූමි ප්‍රදේශ තුළ විදේශිකයන්ට දේපළ තබා ගැනීමට සහ ආර්ථික යටිතල පහසුකම් පාලනය කිරීමට ඇති අයිතිය එලෙසම පිළිගත්තේය. රෙන්විල් ගිවිසුම මගින් ජාවා හි සීනි කම්හල්වලින් අඩක්, ඉන්දුනීසියාවේ රබර්වලින් සියයට 75 ක්, කෝපිවලින් සියයට 65 ක්, තේවලින් සියයට 95 ක් සහ සුමාත්‍රා තෙල් පාලනය කිරීමේ අයිතිය ලන්‍දේසීන්ට ලබා දෙන ලදී.

ප්‍රතිගාමී රෙනෙවිල් ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක කිරීමට කටයුතු කරන ලද සුකර්නෝ-හට්ටා රජයට එරෙහිව වැඩ වර්ජන මාලාවක් PKI කැදවුම යටතේ පිපිරී ගිය අතර, ඒවා “ජාතික සමගිය” ආරක්ෂා කිරීමේ නාමයෙන් මර්දනය කරන ලදී.

PKI ට එරෙහිව පියවර ලෙස සුකර්නෝ-හට්ටා රජය විසින් ලන්දේසීන්ට එරෙහි සටනේ පෙරමුණේ සිටි PKI/FDR පාක්ෂික හමුදා භට කණ්ඩායම් මර්දනය ආරම්භ කරන ලදී. මැඩියුන් නැගිටීමට ආසන්නයේදී, PKI/FDR ට පක්ෂපාතී කර්නල් සුතාර්ටෝ ඇතුළු තවත් හමුදා නිලධාරීන් පිරිසක් අභිරහස් ලෙස ඝාතනය වීමත්, තවත් PKI/FDR පාක්ෂික හමුදා නිලධාරීන් පිරිසක් අතුරුදහන් වීමත් සිදු විය.

මඩුයින් හි ලේ වැකි මර්දනය තුළ දී මුසෝ ප්‍රමුඛ PKI නායකයින් අවම වශයෙන් 11 ක් ඇතුළු විප්ලවවාදීන් 36,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ඝාතනය කෙරුණි.

ඊනියා නිදහස හෙවත් ජාතික විමුක්ති අරගලය පාවා දෙනු ලැබෙයි

රෙන්විල් ගිවිසුම යටතේ ලන්දේසි පාලන ප්‍රදේශ හා ජනරජ/රිපබ්ලිකන් පාලනයේ සීමා මායිම් නීර්ණය කරන ලද, වැන් මූක් රේඛාව (Van Mook Line) හරහා භෞමික පාලනය වෙන් කිරීම හුදෙක් මිලිටරිමය පමණක් නොව දැඩි ආර්ථිකමය කාරණාවක් ද විය. ලන්දේසි පාලනය යටතේ පැවති ප්‍රදේශවලට වරායන්, අපනයන සැකසුම් කලාප සහ වතු පිටි වෙත ප්‍රවේශය ඇතුළත් විය. රිපබ්ලිකන් පාලනය යටතේ පැවති ප්‍රදේශ හුදකලා විය. එම පෙදෙස ආර්ථික වශයෙන් සීමා කරන ලද අතර බාහිර වෙළඳපොළවල් හෝ තීරණාත්මක යටිතල පහසුකම් සඳහා සෘජු ප්‍රවේශයක් නොතිබුණි.

මෙවැනි තත්ත්වයක් මත, 1948 අග භාගය වන විට, ලන්දේසි පාලනය හා රිපබ්ලිකන් පාලනය අතර ආතතීන් උත්සන්න විය. සාකච්ඡා බිඳ වැටීමෙන් සහ රෙන්විල් ගිවිසුමේ සටන් විරාමය බිඳවැටීමෙන් පසුව, ලන්දේසීන් ඉන්දුනීසියානු ජනරජය සහ එහි සන්නද්ධ හමුදා තීරණාත්මක ලෙස විනාශ කිරීමට ඉලක්ක කළහ. 1948 දෙසැම්බර් මාසයේදී ලන්දේසීන් නව හමුදා ප්‍රහාරයක් (ක්‍රායි මෙහෙයුම–Operation Kraai) දියත් කළ අතර, යෝග්‍යකර්තා හි දී සුකර්නෝ ඇතුළු රිපබ්ලිකන් නායකයින් අල්ලා ගත්හ.

සාම්ප්‍රදායික යටත් විජිත ආකෘතිය (සෘජු භෞමික පාලනය) දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නැගී එන ලෝකය තුළ නව යටත් විජිත ආකෘති වලට මග පාදමින් තිබුණි. මිලිටරිමය වශයෙන් සහ දේශපාලනික වශයෙන් දුර්වල වූ යටත් විජිත බලවතුන්ට තවදුරටත් විශාල අධිරාජ්‍යයන් හරහා සෘජු පාලනය පවත්වා ගැනීමට නොහැකි විය. එහෙත්, බටහිර ප්‍රාග්ධනයට තවමත් පශ්චාත් යුද ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණයට ඉන්ධන සැපයීම සඳහා අමුද්‍රව්‍ය, ශ්‍රමය සහ වෙළඳපොළවල් වෙත ප්‍රවේශය අවශ්‍ය විය. යුරෝපය තුළ, දෙවන ලෝක යුද්ධයට ගොදුරු වීමෙන් විනාශයට පත්ව බෙලහීනත්වයට පත් නෙදර්ලන්තය, තෙල්, රබර්, ටින් සහ උපායමාර්ගික සමුද්‍රීය ස්ථානගත කිරීමෙන් පොහොසත් තම පැරණි යටත් විජිතය නැවතත් අත්පත් කර ගැනීමේ උත්සාහය පිටුපස පැවතියේ මෙයයි.

1948 දෙසැම්බරයේ නව ලන්දේසි ප්‍රහාරයෙන් පසු සාකච්ඡා නැවත ආරම්භ නොකළහොත්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් නෙදර්ලන්තයට මාෂල් සැලැස්ම (Marshall Plan, 1948-1951 යුරෝපය ගොඩනැගීමේ වැඩසටහන) යටතේ සපයන ආධාර අත්හිටුවන බවට තර්ජනය කළේය. මෙසේ එක්සත් ජනපදයෙන් එල්ල වූ පීඩනය යටතේ මාස 06 ක් ඇතුලත ලන්දේසින්ට යටත් වීමට සිදු වූ අතර, 1949 නෙදර්ලන්තයේ හේග් හි පැවති ලන්දේසි-ඉන්දුනීසියානු වට මේස සමුළුවේදී (Round Table Conference) ඉන්දුනීසියානු ස්වෛරීභාවය (sovereignty) පිළිගත්තේය.

1949 අගෝස්තු 23 සිට නොවැම්බර් 2 දක්වා හේග් හි පැවති මෙම සමුළුවට නෙදර්ලන්තය, ඉන්දුනීසියානු ජනරජය සහ ලන්දේසි විසින් නිර්මාණය කරන ලද රිපබ්ලිකන් රජයට අයත් නොවන “ස්වාධීන රාජ්‍යයන්” නියෝජනය කරන ෆෙඩරල් උපදේශක සභාවෙන් නියෝජිතයින් සහභාගී විය. මෙම හේග් ගිවිසුමෙහි ප්‍රධාන ප්‍රතිඵලය වූයේ 1949 දෙසැම්බර් අග වන විට ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්වලින් වැඩි කොටසක් සමුළුවෙන් පසු අලුතින් පිහිටුවන ලද ඉන්දුනීසියානු එක්සත් ජනපදයට (United States of Indonesia) නීත්‍යානුකූලවම අයත් වීමයි. 1949 හේග් හි වට මේස සමුළුවේදී, ලන්දේසීන්ගේ එකල ගිල්ඩර් බිලියන 2 ක පමණ යටත්විජිත ණය කන්දරාව–1942ට පෙර ඉන්දුනීසියානු ජනතාවට එරෙහිව කළ යුද්ධවල වියදම– අත් හැරීමෙන් පසුව, ලන්දේසින් ඉල්ලා සිටි ඉතිරි ගිල්ඩර් බිලියන 4.5 ක ණය(එවකට ඇ.ඩොලර් බිලියන 1.18 ක්)—එනම්, ලන්දේසීන් ඉන්දුනීසියානු ජනතාවට එරෙහිව මහා ලේවැකි ‘පොලිස් ක්‍රියාමාර්ග’ යන නමින් සිදු කළ යටත් විජිත යුද්ධයේ වියදම පමණක්–ගෙවා දැමීමටත්, ලන්දේසි ආයෝජන ආරක්ෂා කිරීමටත් සුකර්නෝ රජය එකඟ විය. 2003 දී ගෙවා නිම කළ මෙම ණය ඉන්දුනීසියානු ආර්ථිකය ලන්දේසි මූල්‍ය අවශ්‍යතා සමඟ සඵල ලෙස හිර කර තැබූ දැවැන්ත මූල්‍යමය බරකි.

1949 දී හේග්හි පැවති මෙම වට මේස සමුළුව දී, ඉන්දුනීසියානු ධනේශ්වරය, අධිරාජ්‍යවාදයේ සපත්තු අඩි ලෙවකමින්, තම ධනපති පාලනය ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා අධිරාජ්‍යවාදයේ අවශ්‍යතාවයන්ට ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පීඩිත මහජනතාව පවා දුන්නේ මෙසේය.

විශාල ලන්දේසි බැංකුවක් වන Nederlandsche Handel Maatschappij, 1950 ගණන් වල දී ඉන්දුනීසියානු මූල්‍ය පද්ධතිය ආධිපත්‍යය දැරූ ප්‍රධාන බැංකු තුනෙන් එකක් විය. අන්තර් දූපත් මුහුදු ගමනාගමනය ආධිපත්‍යය දැරූ ලන්දේසි සමාගමක් වන KPM, 1949 වට මේස සමුළුවේ ගිවිසුමෙන් පසුව අන්තර් දූපත් නාවික මාර්ග මත ඒකාධිකාර අයිතිවාසිකම් නැවත ලබා ගත්තේය. 1950 ගණන්වල දී, රට තුළ ලන්දේසි පුද්ගලික ආයෝජන ගිල්ඩර් බිලියන 2.7-3.0 ක් (ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 700-800 ක්) පමණ විය.

1949 දී බටහිර පැපුවා නිව්ගිනියාවේ තත්ත්වය විසඳීමට අපොහොසත් වීම අඛණ්ඩ ගැටුම් වලට හේතු විය. ගිවිසුමට අනුව, ලන්දේසීන් බටහිර පැපුවා පාලනය තබා ගත යුතු අතර සුකර්නෝ තන්ත්‍රය ලන්දේසි අධිරාජ්‍යවාදීන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම දිගටම කරගෙන යා යුතු විය. එම භූමිය ඉන්දුනීසියාවට මාරු කිරීමට 1962 දක්වා වූ කලක් ගත විය.

ලන්දේසි ප්‍රදේශවල සිටි ගරිල්ලා බටයන් නැවත කැඳවීමත්, PKI නායකත්වයෙන් යුත් “මහජන සන්නද්ධ ඒකක” (people’s armed units) විසිරුවා හැර ඒවා “ජාතික සන්නද්ධ හමුදාවන්ට” (Indonesian National Armed Forces) ඇතුළත් කිරීමෙන් නව හමුදාවක් පිහිටුවීමටත් රෙන්විල් ගිවිසුම යටතේ වූ යෝජනාව හේග් ගිවිසුම මගින් ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

සුකර්නෝ රජය සියලු යටත් විජිත නීති නොවෙනස්ව තබා ගත්තේය. වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, පැරණි යටත් විජිත රාජ්‍ය උපකරණ සහ නීති, “ස්වෛරී” නව ජනරජයේ පාර්ලිමේන්තුව යටතේ සුරක්ෂිත කරන ලදී.

1955 දී පැවති මහා මැතිවරණයේදී PKI කැපී පෙනෙන මැතිවරණ ජයග්‍රහණයක් අත්කර ගනිමින් සිව්වන ස්ථානයට පත් විය. ඒ, දශක දෙකක කාලයක් තුළ සිදු කරන ලද සන්නද්ධ කැරලි දෙකෙහිම (1926-27 සහ 1948) විනාශකාරී පරාජයන්ගෙන් PKI සාමාජිකත්වයට අතිමහත් හානි සිදුවූ පසුබිමකය. පක්ෂය ඡන්දවලින් සියයට 16.4ක් (ඡන්ද 6,176,914) ලබා ගනිමින් පාර්ලිමේන්තු ආසන 39ක් දිනා ගත්තේය. මෙම සාර්ථකත්වය සනාථ වූයේ කම්කරුවන් සහ ගොවීන් අතර PKI විසින් සිදු කරන ලද ඵලදායී භූමිමට්ටමේ සංවිධාන කටයුතු, දරිද්‍රතාවයට හා අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි සීමිත ප්‍රතිපත්ති වැඩපිළිවෙල සහ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ඇති කර ගත් පුළුල් පදනම හේතුවෙනි. නැගෙනහිර ජාවාහි PKI විසින් ඡන්දවලින් සියයට 30ක් පමණ ප්‍රමාණයක් ලබා ගත්තේය. ඉන්පසු 1957 දී පැවති කලාපීය මැතිවරණවලදී (අඛණ්ඩව පැවති කලාපීය කැරලි හේතුවෙන් මැතිවරණ පවත්වන ලද්දේ ජාවා, දකුණු සුමාත්‍රා, රියාවු සහ පසුව 1958දී කලිමන්තාන්හි පමණි), 1955 දී ලැබූ ඡන්ද ප්‍රතිශතයට සාපේක්ෂව PKI හි ඡන්ද ප්‍රතිශතය සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි විය. මෙමගින් සලකුණු වූයේ ඉන්දුනීසියානු ධනපති පන්තිය කෙරෙහි ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පීඩිත මහජනතාවගේ විශ්වාසය ක්‍රමයෙන් බිඳ වැටීමයි.

1949 වට මේස සමුළුව සිදු වූයේ ස්ටැලින්වාදී සෝවියට් රුසියාවට එරෙහි නැගී එන සීතල යුද්ධයේ සහ අධිරාජ්‍යවාදී බල තුලනයේ වෙනස්වන පසුබිමක ය යන්න මේ වර්ධනයන් වටහා ගැනීමේ අක්ෂයෙහි පවතී.

1949 වන විට, එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛතම ධනවාදී අධිරාජ්‍යවාදී බලවතා බවට පත්ව සිටි අතර, සෝවියට් බලපෑම සීමා කිරීම අරමුණු කරගත් උපාය මාර්ගයන් සකස් කරමින් සිටියේය. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ආසන්නතම වසරවලදී, එක්සත් ජනපද රජය යුරෝපීය සහචරයින් මත යටත් විජිත ගැටුම් සමථයකට පත් කිරීම සඳහා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික හා ආර්ථික පීඩනයක් එල්ල කළේය. එහි පදනමේ වූයේ, ඍජු අධිරාජ්‍යවාදී මර්දනයන් මගින් අධිරාජ්‍ය විරෝධී හැඟීම් අවුලුවා අලුතින් ස්වාධීනත්වය අපේක්ෂා කළ ජාතීන් කොමියුනිස්ට් කඳවුරට තල්ලු කිරීමට හේතු විය හැකි වූ බවට වූ ගණන් බැලීමකි.

වටමේස සමුළුව සම්භාව්‍ය යටත් විජිතවාදයේ සිට නව යටත් විජිතවාදය දක්වා සංක්‍රමණය වීමේ ආරම්භක ලක්ෂයක් සනිටුහන් කරයි: මතුපිටින් ස්වෛරීභාවය පිළිගනු ලැබූ නමුත්, මූල්‍ය, වෙළඳ සහ ආයතනික යාන්ත්‍රණයන් හරහා ආර්ථික ආධිපත්‍යය පවත්වා ගෙන යන ලදී. මෙය, අධිරාජ්‍යවාදයේ නව අවධියයි: එනම්, හිටපු යටත් විජිත බලවතුන් සහ ඔවුන්ගේ යටහත් දේශීය ධනපති ප්‍රභූන් විසින් ආධිපත්‍යය දරන ලෝක ධනවාදී පද්ධතියක් තුළ සීමා කරන ලද නව යටත් විජිත රාජ්‍ය පද්ධතිය ගොඩනැගීමයි.

ස්ටැලින්වාදී “අවධි දෙකේ විප්ලව න්‍යාය” හා මාවෝවාදයේ “ප්‍රගතිශීලී පන්ති හතර”

1920 ගනන් වල මැද භාගය පමණ විට, සෝවියට් නිර්ධන පන්තියෙන් දේශපාලන බලය පැහැර ගත් සෝවියට් සංගමය තුළ වරප්‍රසාදිත තට්ටුවක් පක්ෂ නායකත්වය ලෙස රුසියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය තුලින් මතුවිය. “තනි රටක සමාජවාදය” සඳහා “අවධි දෙකේ විප්ලවයක්” යෝජනා කරන ලද මෙම කණ්ඩායම, එවකට ලොව පුරා පැවති 3 වන ජාත්‍යන්තරයේ ශාඛා දෘෂ්ටිමය වශයෙන් විනාශ කර තිබුණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසට, එහි ශාඛා වන කොමියුනිස්ට් පක්ෂ කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන අරගල මර්දනය කරමින් ප්‍රති-විප්ලවවාදී සංවිධාන බවට පරිවර්තනය විය.

යටත් විජිත රටවල PKI ඇතුළු ස්ටැලින්වාදී පක්ෂ, ධනේශ්වර පාලනය පවත්වා ගැනීම සඳහා යටත් විජිත බලවතුන් සමඟ ගිවිසුම්වලට එළඹීමට උත්සාහ කළ ඉන්දියාවේ ගාන්ධි සහ ඉන්දුනීසියාවේ සුකර්නෝ වැනි පුද්ගලයින්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් ජාතික ධනේශ්වරයට ජනතාව ක්‍රමානුකූලව යටත් කළේය.

රුසියානු බොල්ෂෙවික් පක්ෂය විසින් 1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවයේ දී, අතහැර දමන ලද පැරණි “කම්කරුවන්ගේ හා ගොවීන්ගේ ආඥාදායකත්වය” නම්, පන්ති දෙකක ආධිපත්‍යයක් ගැන කියැවෙන ප්‍රතිගාමී න්‍යාය ද, ස්ටැලින්වාදීන් විසින් සෑම විටම, පසුගාමී රටවල ධනපති පන්තිය සතුව ඇතැයි සැළකූ “ප්‍රගතිශීලී” බවද, පදනම් කර ගත් “අවධි දෙකේ විප්ලව න්‍යාය” හා මීට අමතරව, ස්ටැලින්වාදයේම ප්‍රභේදයක් වන මාඕවාදයේ “ප්‍රගතිශීලී පන්ති හතරේ” න්‍යාය මත පදනම් වෙමින් ගොඩනගන ලද ප්‍රතිගාමී න්‍යායක් මගින් ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පීඩිත මහජනතාව දේශපාලනිකව නිරායුධ කිරීම PKI නායකත්වය විසින් ආරම්භ කරන ලදී. තමන් ට්‍රොට්කිවාදී යැයි කියා ගත් නමුත් නොනවතින විප්ලව න්‍යාය අතහැර දමන ලද,1948 දී PKI වෙතින් බිඳී යාමක් මගින් ආරම්භ වූ පැබ්ලෝවෝවාදී පාර්ටයි අකෝමා (Partai Acoma) පක්ෂය ද මෙම මහා පවාදීම උදෙසා පෙළ ගැසුණි.

සිනෝ-සෝවියට් භේදයට පෙර, 1950 ගණන් වල මුල් භාගයේදී, රුසියාවේ ස්ටැලින්වාදී නිලධාරී තන්ත්‍රය හා චීන මාඕවාදී නිලධාරී තන්ත්‍රය සමග PKI නායකත්වය යහමින් ගනුදෙනු කරමින් සිටි අවධියේ දී, PKI නායක ඒඩිට් (Aidit) ප්‍රකාශ කළේ කම්කරු පන්තිය, ගොවීන්, සුළු ධනේශ්වරය සහ ජාතික ධනේශ්වරය එක් ජාතික පෙරමුණක එක්සත් විය යුතු බවයි. එහෙයින්, මෙහිදී කම්කරු පන්තියට ස්වාධීන කාර්යභාරයක් නොවීය.

1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවයට පෙර පසුගාමී රුසියාවෙහි මෙන් කම්කරු පන්තියට සාපේක්ෂව අතිමහත් ගොවි ජනතාවක් හා ගම්බද සුළු ධනේශ්වරයක් සිටි ආසියාව, අප්‍රිකාව හා ලතින් ඇමරිකානු කලාප තුළ, විජිත පාලකයන්ට එරෙහිව ග්‍රාමීය ගරිල්ලා ගොවි යුද්ධයක් යෝජනා කරන ලද මාඕවාදී අදහස් වලට සැලකිය යුතු ආනුභාවක් දිනා ගත හැකි විය. 1917 ඔක්තෝම්බර් විප්ලවයෙන් පසු තුන්වන ජාත්‍යන්තරයේ ශාඛා ලෙස පිහිටුවන ලද, කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සියල්ලක්ම පාහේ ස්ටැලින්වාදී නිලධාරීවාදය මත පදනම්ව “අවධි දෙකේ විප්ලව න්‍යාය” හා මාඕවාදී “පන්ති හතරේ සන්ධානය” යන න්‍යාය හා ගොවි ජන යුද්ධය කරපින්නා ගත්, ඒ අනුව සිය ක්‍රියා මාර්ගය සකස් කර ගත්, නමින් “කොමියුනිස්ට්” ලෙස නම් කරනු ලැබුවද, කම්කරු පන්තික බොල්ෂෙවික් සම්ප්‍රදායන්ගෙන් වියෝ වූ පක්ෂ විය. එහෙයින් මේවා සමාජවාදී විප්ලවය සදහා කම්කරු පන්තිය ඇතුළු පීඩිත මහජනතාව කම්කරු පන්තිය යටතේ සමාජවාදී වැඩපිළිවෙළකට බලමුලු ගැන්වීම නොව, අධිරාජ්‍යවාදයට හා දේශීය කොම්ප්‍රොදෝරු ධනපති පාලනයට එරෙහිව පැන නගින මහජන අරගල ගබ්සා කර දැමීමේ කර්තව්‍ය සිය පිලිවෙත බවට පත් කර ගත් පක්ෂ විය. ඉන්දුනීසියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය, මේ සදහා හොදම නිදර්ශනය සපයයි.

මෙසේ, දේශීය ධනපති පන්තියේ අධිකාරිය අවිවාධාත්මකව පිළිගත්, එම පන්තිය විසින් පූර්ණ කිරීමට නියමිත යැයි කී ධනපති ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අවධිය පසුකිරීමෙන් පසු ඒ හරහා සමාජවාදී විප්ලවයට පාර කැපෙතියි යන සාවධ්‍ය ඉදිරිදර්ශනයට යටත්ව සිටි PKI නායකයෝ, 1965-66 කාලය වන විට, අරගලයට පිවිස තිබුණු ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පීඩිත මහජනතාවගේ අරගල යටපත් කරමින් හා නොමග යවමින්, ඔවුනට එරෙහිව ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදය සැලසුම් කළ සමූලඝාතනය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අධිරාජ්‍යවාදයට හා ඔවුන් සමඟ පෙළ ගැසී සිටි, දේශීය කොම්ප්‍රොදෝරු ධනපති පාලනයට අවශ්‍ය දේශපාලන අවකාශය සකසා දුන්නෝය.

ලෝක යුද්ධ දෙකක අතර කාල පරිච්චේදයේ පැරණි කම්කරු පන්තික පක්ෂ මගින් මහජන අරගල පාවාදෙනු ලැබූ අවස්ථාවන් අතර 1927 අප්‍රේල් ෂැංහයි හී දී, කුඕමින්ටෑං හමුදාව මගින් චීන කම්කරු පන්තිය ලේ වැකි සමූලඝාතනයකට ලක් කිරීම හරහා කම්කරු පන්තියට අත් කර දුන් දෙවන චීන විප්ලවයේ පරාජය මගින්, ඛෙදනීය ලෙස සනාථ වූයේ, ඉහත න්‍යායන්ගේ සාවද්‍ය බවයි. ඊට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන ලද, ට්‍රොට්ස්කිවාදී නොනවතින විප්ලව න්‍යාය මගින් පෙන්වා දෙනු ලැබුවේ, ඊනියා “අවධි දෙකේ විප්ලවවාදී” න්‍යායක් නොමැති බවත්, එහෙයින් පසුගාමී රටවල සිටින ධනපති පන්තියට කිසිදු ප්‍රගතිශීලී කාර්යභාරයක් ඉටු කිරීමට නොමැති බවත්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විප්ලවයේ නොවිසඳුණු කර්තව්‍යයන් ඉටු කිරීම ද කම්කරු පන්තිය මතම පැවරී ඇති සමාජවාදී විප්ලවයේ කර්තව්‍යයක්ම බවත් ය. පන්ති අරගලය මගින් යළි යළිත් තහවුරු කර ඇති ආකාරයට කම්කරු පන්තික ස්වාධීන දේශපාලන අස්ථානය උදෙසා සටන් වැදීමට පටහැනි ලෙස සූත්‍රගත කරන ලද පන්ති සම්මුතිවාදී වැඩ පිළිවෙලම සිය පිළිවෙත කර ගත් ස්ටැලින්වාදයට, අතීතයෙන් ඉගනීමට කිසිදු පාඩමක් නොවීය.

මෙසේ, ට්‍රොට්ස්කිවාදී නොනවතින විප්ලව න්‍යායට පටහැනිව, ස්ටැලින්වාදයේ “අවධි දෙකේ විප්ලවවාදී න්‍යාය” මගින් පසුගාමී රටවල ධනපති පන්තියට ප්‍රගතිශීලී කාර්යභාරයක් ඇතැයි යන මිථ්‍යාව වගා දිගා කර, ඒ අනුව පක්ෂ සාමාජිකත්වය නොමග යවා මෙහෙය වීමට PKI නායකත්වය ද්‍රෝහී ක්‍රියාකලාපකයක් ඉටු කළේය. ඒ අනුව, ධනේශ්වර “ප්‍රගතිශීලී” සුකර්නෝ තන්ත්‍රයේ පාලනය මගින් ඇති කරනු ලබන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රතිසංස්කරණ හරහා ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පන්තිය ගමන් කළ යුතු වූ අතර, ඒ සඳහා ස්වාධීන කම්කරු වැඩ පිළිවෙළකින් ධනේශ්වරයට එරෙහිව සිදුකළ යුතු විප්ලවය ප්‍රමාද කිරීමත්, පාගා දැමීමත් PKI හි වැඩපිළිවෙළ බවට පත් විය.

කොමින්ටනය සූත්‍රගත කළ දේශපාලනික මංමුළාව මත PKI වැඩ ඇරඹීම: වාර්තාවක්

1965 දී ඉන්දුනීසියානු කම්කරු පීඩිත මහජනතාව ලේ වැකි සමූලඝාතනයකට ගොදුරු කර දීම, ඊට දශක හතරකට පමණ පෙර, ඉන්දුනීසියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය 3 වන ජාත්‍යන්තරයේ (කොමින්ටනයේ) සාමාජිකත්වය ලබා ගැනීමේ සිට එයින් මෙහෙයවනු ලැබීමේ ඓතිහාසික වාර්තාවට අනුලංගනීය ලෙස බද්ධව පවතී. 1920 දී, ඉන්දුනීසියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (PKI) පූර්වගාමියා වූ ඉන්දීය කොමියුනිස්ට් සංගමය ( PKH) ලෙස, එය කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරයේ (කොමින්ටර්න්) සමාජිකත්වය හිමිකර ගනු ලැබුණි.

PKI හි මුල් කාලීන කේඩර්වරුන්–සෙමවුන්, ඩාර්සෝනෝ, අලිමින්–විප්ලවවාදී කොමින්ටර්න් සංවිධානයේ බලපෑමට ලක් විය. පන්ති අරගලය, කම්කරු-ගොවි සන්ධාන සහ ධනේශ්වර විරෝධී සංවිධානය කෙරෙහි පක්ෂයේ අවධාරණය ලෙනින්වාදී ජාත්‍යන්තරවාදය පිළිබිඹු කළේය. මෙම කාල පරිච්ඡේදයේදී, PKI නිවැරදිව අවධාරනය කළේ ඉන්දුනීසියානු විමුක්තිය කම්කරු පන්තියේ ගෝලීය අරගලයෙන් වෙන් කළ නොහැකි බවයි.

1924-1926 අතර කාල පරිච්ඡේදය වන විට, “තනි රටක සමාජවාදය” නමින් බොල්ෂෙවික් විරෝධී ප්‍රතිගාමී “න්‍යාය” හදුන්වා දුන් ස්ටැලින්වාදීන් විසින් කොමින්ටර්නය තුළ බලය ඩැහැ ගෙන තිබූ අතර, විප්ලවය වෙනුවට ඉන්දුනීසියානු ධනපති පන්තිය ද ඇතුළත් වූ අධිරාජ්‍ය විරෝධී පුළුල් පෙරමුණක් ගොඩ නැගීමට මොස්කව් වෙතින් උපදෙස් ලැබී තිබුණි. එහෙයින්, මේ වන විට, PKI නායකත්වයේ බහුතරයක් “තනි රටක සමාජවාදය” ගොඩ නැගීමත්, පන්ති සහයෝගීතාවාදී වැඩපිළිවෙළත්, පිළිගෙන තිබූ අතර, එමගින් බොල්ෂෙවික් පක්ෂයක් වීමට සුදුසුකම් ලබන–කම්කරු පන්තියේ පන්ති ස්වාධීනතාවය මත පිහිටා සිටීම හා කම්කරු පන්තික ජාත්‍යන්තරවාදය සඳහා සටන් කිරීම යන–අත්‍යාවශ්‍ය මූලධර්මයන් දෙකෙන්ම PKI වියෝවී තිබුණි. මෙලෙස, PKI විප්ලවවාදී පක්ෂයක සිට පිරිහුණු ප්‍රතිසංස්කරණවාදී පක්ෂයක් බවට පත්වීම, එම පක්ෂයේ ළදරු වියේදීම සිදු වූවකි.

මතු සම්බන්ධයි…

ආශ්‍රිත ලිපි හා ග්‍රන්ථ:

Lessons of the 1965 Indonesian Coup – Chapter One: The historical background, World Socialist Web Site <https://www.wsws.org/en/articles/2009/05/ind1-m16.html>
Lessons of the 1965 Indonesian Coup – Chapter Two: Stalinists betray the mass movement, World Socialist Web Site <https://www.wsws.org/en/articles/2009/05/ind2-m16.html>
Lessons of the 1965 Indonesian Coup – Chapter Three: 1965—Stalinism’s bloody legacy, World Socialist Web Site <https://www.wsws.org/en/articles/2009/05/ind3-m16.html>
Tan Malaka, ‘The Partisan and his Struggle: Military, Political and Economic’ (Marxists Internet Archive, 1948) https://www.marxists.org/archive/malaka/1948-Gerpolek1.htm
Ruth T McVey, The Rise of Indonesian Communism (Cornell University Press 1965) (Read on Google Books)
George McTurnan Kahin, Nationalism and Revolution in Indonesia (Cornell University Press 1952) (Read on archive.org)
Robert B Cribb, Gangsters and Revolutionaries: The Jakarta People’s Militia and the Indonesian Revolution, 1945-1949 (University of Hawaii Press 1991) (Read on archive.org)

‘කොමියුනිස්ට්’ විරෝධී ඉන්දුනීසියානු මහා ජන සංහාරයෙන් 60 වසරක් – 2 කොටස Read More »

Trump National Defense Strategy calls for US domination of Western Hemisphere

english, Fascism, Imperialism, lead article, Militarism, News, politics, politics & economics, War, World War / January 27, 2026

By Andre Damon

This article was originally published on the World Socialist Web Site on 27 January 2026.

The Trump administration released its 2026 National Defense Strategy on Friday, a 34-page document that openly proclaims American military domination of North and South America as a platform for global war. The strategy, issued by the newly renamed “Department of War,” is a blueprint for imperialist conquest.

The National Defense Strategy introduces the concept of “Homeland and Hemisphere,” effectively expanding the definition of the American “homeland” to include all of North and South America.

Building on the National Security Strategy released in December, which declared a “Trump Corollary to the Monroe Doctrine,” the document asserts that defending American territory requires military control of the entire Western Hemisphere. It declares: “We will actively and fearlessly defend America’s interests throughout the Western Hemisphere. We will guarantee U.S. military and commercial access to key terrain, especially the Panama Canal, Gulf of America, and Greenland.”

The document explicitly invokes 19th-century imperialism, noting that “our predecessors recognized that the United States must take a more powerful, leading role in hemispheric affairs” and that “it was this insight that gave rise to the Monroe Doctrine and subsequent Roosevelt Corollary.” Under the Roosevelt Corollary (named after Theodore Roosevelt, president from 1901 to 1909), US Marines invaded Nicaragua, Haiti, the Dominican Republic and Cuba. The Trump administration declares these crimes the model for 21st-century foreign policy: “This is the Trump Corollary to the Monroe Doctrine—a commonsense and potent restoration of American power and prerogatives in this hemisphere.”

The Pentagon is committed to “provide the President with credible options to guarantee U.S. military and commercial access to key terrain from the Arctic to South America.”

“Homeland and Hemisphere” recalls the Nazi slogan “Heim ins Reich”—”Home into the Reich”—used to justify Germany’s annexation of Austria and the Sudetenland in 1938. Just as Hitler declared that German-speaking territories belonged to Greater Germany, the Trump administration asserts that Greenland, Panama, and the Gulf of Mexico are American possessions to be secured by force.

While proclaiming hemispheric domination, the National Defense Strategy claims the military will “no longer be distracted by interventionism, endless wars, regime change, and nation building.” The document’s claim to oppose “regime change” is rendered absurd by the fact that it was released days after the administration carried out one of the most flagrant acts of regime change in American history—the kidnapping of Venezuelan President Nicolás Maduro.

The claim was published as US warships steam toward Iran. On Monday, the USS Abraham Lincoln carrier strike group approached the Middle East. On Friday, Trump told reporters: “We have a big flotilla going in that direction, and we’ll see what happens. We have a big force going toward Iran.” This follows his bombing of Iranian nuclear facilities last year.

The National Defense Strategy makes clear that US domination of the hemisphere is not a retreat from global domination, but what the Trump administration sees as a prerequisite. It insists that “ours is not a strategy of isolation” but rather “one of focused engagement abroad.”

While claiming that “President Trump seeks a stable peace, fair trade, and respectful relations with China,” the National Defense Strategy frames hemispheric domination as preparation for great-power war. It acknowledges that China is “already the second most powerful country in the world—behind only the United States—and the most powerful state relative to us since the 19th century,” adding that despite internal challenges, “the fact is that its power is growing.”

To prepare for this conflict, Trump has called for a 50 percent increase in military spending, demanding a $1.5 trillion military budget for 2027. The National Defense Strategy demands that all US allies follow suit: “President Trump has set a new global standard for defense spending at NATO’s Hague Summit—3.5% of GDP on core military spending and an additional 1.5% on security-related spending, for a total of 5% of GDP.”

Five percent of GDP would represent the largest peacetime military buildup in modern history—exceeding $1.3 trillion annually for the United States alone, and tripling German military expenditure. The resources demanded for this military expansion will be extracted from the working class through austerity, the gutting of social programs, and the further impoverishment of billions of people worldwide.

On nuclear weapons, the document demands the modernization of US nuclear forces “with focused attention on deterrence and escalation management amidst the changing global nuclear landscape.” It declares that “the United States should never—will never—be left vulnerable to nuclear blackmail.” The reference to “escalation management” is military jargon for preparing to fight and “win” a nuclear war.

The document concludes: “We will restore the warrior ethos. We will refocus the American military on its core, irreplaceable goal of winning the nation’s wars decisively.”

The Democratic Party supports this military buildup. On Thursday, the House passed combined defense and consolidated spending bills by a vote of 341-88, with 149 Democrats voting yes and only 64 voting no. The $839 billion military budget—$8.4 billion above what Trump requested—funds the weapons systems, carrier strike groups and military infrastructure required for the wars outlined in the National Defense Strategy. Both parties represent the same ruling class, and there is bipartisan consensus for militarism and global domination.

Trump National Defense Strategy calls for US domination of Western Hemisphere Read More »

මිනසෝටා මහා වැඩ වර්ජනය සහ එක්සත් ජනපදය තුළ පන්ති අරගලය යළි මතුවීම

class struggles, Democratic Rights, Events, Far Right, Fascism, Imperialism, lead article, Militarism, Perspective, politics, politics & economics, Trade Unions / January 21, 2026

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂය (ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය) විසිනි.

මෙහි පලවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (ලෝසවෙඅ) 2026 ජනවාරි 17 දින ‘The Minnesota general strike and the re-emergence of class struggle in the United States’ යන හිසින් පලවූ ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

මිනියාපොලිස් හි රෙනී නිකොල් ගුඩ් ICE (ආගමන හා රේගු) නිලධාරීන් විසින් ඝාතනයට පසු දින, එනම් ජනවාරි 8 වන දින, ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය ප්‍රකාශයක් පළ කරමින්, “සිදුවීම්වල තර්කනය ට්‍රම්ප් තන්ත්‍රයට එරෙහි මහා වැඩ වර්ජනයක්–මර්දනය සහ සූරාකෑමේ යන්ත්‍ර නැවැත්වීම සඳහා සෑම කර්මාන්තයකම කම්කරුවන්ගේ දැවැන්ත, සම්බන්ධීකරණ මැදිහත්වීමක්–කරා නොවැලැක්විය හැකි ලෙස ගමන් කරමින් තිබේ: ” යනුවෙන් පැහැදිලි කළේය.

සතියකට පසු, ට්‍රම්ප්ගේ පැරාමිලිටරි හමුදා විසින් දිනපතා සිදුකරන ම්ලේච්ඡත්වය සම්බන්ධයෙන් කෝපයට පත් වැඩ කරන ජනතාවගේ වැඩෙන පීඩනයට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, මිනියාපොලිස් හි ප්‍රාදේශීය වෘත්තීය සමිති සහ ප්‍රජා සංවිධානවල සන්ධානයක් ජනවාරි 23 වන දින මහා වැඩ වර්ජනයක් කැඳවා තිබේ.

මිනසෝටා AFL-CIO වෘත්තීය සමිති සංවිධානය මේ දක්වා මෙම ක්‍රියාව අනුමත කිරීමට අපොහොසත් වී ඇති අතර, එහි නිල වෙබ් පිටුව– “සත්‍යයේ සහ නිදහසේ දිනයක්” යන සටන් පාඨය යටතේ–”වැඩ වර්ජනය” යන වචනය ප්‍රවේශමෙන් මඟහරිමින්, ඒ වෙනුවට කම්කරුවන්ට අසනීප නිවාඩු දමන ලෙසත්, පාරිභෝගිකයින්ට කිසිවක් මිලදී නොගන්නා ලෙසත්, ව්‍යාපාර ස්වේච්ඡාවෙන් වසා දමන ලෙසත් ඉල්ලා සිටී. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයට සමීපව බැඳී ඇති වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය, ජනගහනයේ පුළුල් ස්ථර අතර ක්‍රියාත්මක වන මහා වැඩ වර්ජනයක් සඳහා වැඩෙන අනුකම්පාව මැඩපැවැත්වීමට උත්සාහ කරයි.

කෙසේ වෙතත්, මහා වැඩ වර්ජනය දේශපාලන සාකච්ඡාවට අවතීර්ණ වී තිබීම ම, පන්ති අරගලයේ නව අවධියක සහ එක්සත් ජනපදයේ සමාජ හා දේශපාලන ධ්‍රැවීකරණයේ ප්‍රකාශනයකි. සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන මාවත්–අධිකරණ අභියෝග, දේශපාලනඥයින්ට ආයාචනා, මැතිවරණ උපාමාරු සහ බලපෑම් දැමීමේ ව්‍යාපාර–ඒකාධිපතිත්වය දෙසට වේගයෙන් හැරීම නැවැත්වීමට නොහැකි බවට කම්කරු පන්තිය තුළ වර්ධනය වන හැඟීමක් එයින් පිළිබිඹු වේ.

වර්තමාන මොහොතේදී, මිනසෝටා හි මහා වැඩ වර්ජනයක් සඳහා වන ඉල්ලීම, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය සහ මිනියාපොලිස් සහ අනෙකුත් නගරවල ICE විසින් සිදු කරන ලද මර්දනය නාටකාකාර ලෙස උත්සන්න කිරීමට ප්‍රතිචාරයකි. සංක්‍රමණික කම්කරුවන් ඉලක්ක කරගත් මහා පරිමාණ වැටලීම් සහ සෝදිසි ලෙස ආරම්භ වූ දෙය, නිල නොලත් හමුදා යෙදවීම් සහ එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රධාන නගරයක් අත්පත් කර ගැනීම දක්වා වර්ධනය වී ඇත. මෙම ප්‍රහාරය සියලු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මවාපෑම් ගලවා දමා ඇති අතර, කැරලි පනත ඇතුළු අසාමාන්‍ය බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහ ජනතාවට එරෙහිව හමුදාව යෙදවීමට ට්‍රම්ප්ගේ තර්ජනය සංඥා කර ඇත.

විරුද්ධත්වය සදහා ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රතිචාරය තවත් [වැටලීම්] උත්සන්න කිරීමයි. රෙනී ගුඩ්ගේ ඝාතනයෙන් පසුව, “කැරලි ගැසීමේ” සහ “ත්‍රස්තවාදයේ” ක්‍රියා සඳහා විරෝධතාකරුවන්ට එරෙහි තර්ජන සහ තවදුරටත් පැරාමිලිටරි හමුදා යෙදවීම් සහ මර්දන රැල්ලක් ඇති වී තිබේ. සිකුරාදා, අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව මහජන චන්දයෙන් තේරී පත් වූ නිලධාරීන්ට එරෙහිව අධිකරණ පද්ධතිය අසාමාන්‍ය ලෙස භාවිතා කරමින්, [දෙදෙනාම ඩිමොක්‍රටිකයන් වන] මිනසෝටා ආණ්ඩුකාර ටිම් වෝල්ස් සහ මිනියාපොලිස් නගරාධිපති ජේකොබ් ෆ්‍රේට එරෙහිව අපරාධ පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කෙරෙන, ෆෙඩරල් සංක්‍රමණික රෙගුලාසි බලාත්මක කිරීමට “බාධා කළ” බවට වන වංචනික චෝදනාව මත සිතාසි නිකුත් කළේය.

කෙසේ වෙතත්, (මෙම තත්ත්වයේදී) වඩාත් පුළුල් කරුණු කාරණා අදාල වේ. එක්සත් ජනපදය දේශපාලන බිඳවැටීමේ පරිමාණය සහ පන්ති ආතතීන්ගේ දරුණුකම විඥානයේ ගැඹුරු වෙනස්කම් ජනනය කරන තැනකට පැමිණ තිබේ. ධනේශ්වර කතිපයාධිකාරය වෙනුවෙන් කතා කරන සහ ක්‍රියා කරන ට්‍රම්ප් පරිපාලනය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් බිඳ දමමින් සහ පොදු අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍ය සේවා සහ අනෙකුත් සමාජ සේවාවන්හි ඉතිරිව ඇති දේ ඉරා දමමින් සිටී. එක්සත් ජනපද බිලියනපතියන් පසුගිය වසරේ පමණක් ඔවුන්ගේ සාමූහික ධනය සියයට 18 කින්, එනම් ඩොලර් ට්‍රිලියන 7 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් වැඩි කර ගත් අතර කම්කරුවෝ AI-ධාවිත රැකියා සංහාරයකට, ඉහළ යන උද්ධමනයට සහ ගැඹුරු වන ණයගැති බවට මුහුණ දෙති.

දේවල් “පැරණි ආකාරයෙන්” ඉදිරියට යා නොහැකි බවට වර්ධනය වන හැඟීමක් පිළිබිඹු කරන ප්‍රතිරෝධක මනෝභාවයක් පවතී. විරුද්ධවාදී හැඟීම් නිරන්තරයෙන් අවතක්සේරු කරන මත විමසුම්, ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ මර්දනය කෙරෙහි ගැඹුරු සතුරුකමක් පෙන්නුම් කරයි; ඇමරිකානුවන්ගෙන් බහුතරයක් ICE හි උපක්‍රම සහ ආගමන නීති හසුරුවන ආකාරය ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර, වෙනිසියුලාව ආක්‍රමණය කිරීම සහ ඉරානයට එරෙහි යුද තර්ජන ඇතුළු විදේශයන්හි මිලිටරි ක්‍රියාමාර්ගවලට විරුද්ධ වෙති.

නිව්යෝර්ක් නගරයේ හෙදියන් 15,000 ක් සහභාගී වූ වැඩ වර්ජනය, නගර ඉතිහාසයේ විශාලතම එක වන අතර, එය 2026 දී වර්ධනය වන විරුද්ධත්වයේ මුල් සලකුණකි. මේ සතිය මුලදී ට්‍රම්ප්ට එරෙහිව කෑගසා චෝදනා කිරීම නිසා වැඩ තහනම් කරන ලද ඩෙට්‍රොයිට් මෝටර් රථ සේවකයා දින කිහිපයකින් GoFundMe හරහා දස දහස් සංඛ්‍යාත ජනතාවගෙන් ඩොලර් 800,000 කට වඩා රැස් කිරීම එය වෙනස් ආකාරයකින් පෙන්නුම් කරයි.

මෙම වර්ධනය වන විරුද්ධත්වය සවිඥානික, සංවිධානාත්මක ව්‍යාපාරයක් බවට පරිවර්තනය කළ යුතුය. මහා වැඩ වර්ජනය ඇතුළුව එක්සත් ජනපදයේ පන්ති අරගලයේ දිගු හා බලගතු සම්ප්‍රදායක් පවතී. 1835 දී ෆිලඩෙල්ෆියාවේ සිට 1877 දී ශාන්ත ලුවී දක්වා, 1919 දී සියැටල් දක්වා සහ 1934 දී සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ සහ ටොලිඩෝ දක්වා, තීරණාත්මක සාධකය වූයේ කිසි විටෙකත් ඇමතුමේ සටන්කාමීත්වය නොව, කම්කරු පන්තිය, අරගලය පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන ආයතනවලට එරෙහිව, දැනුවත්ව සහ ස්වාධීනව අරගලයට අවතීර්ණ වූයේද යන්නයි.

මිනියාපොලිස් නගරයටම පන්ති ගැටුමේ දිගු ඉතිහාසයක් ඇත. ටීම්ස්ටර්ස් ප්‍රාදේශීය 574 හි ට්‍රොට්ස්කිවාදී කම්කරුවන් විසින් මෙහෙයවන ලද 1934 මිනියාපොලිස් ට්‍රක් රථ රියදුරන්ගේ වැඩ වර්ජනය, වාණිජ කටයුතු අඩපණ කළ සහ සේවා යෝජකයින්, පොලිසිය, ජාතික ආරක්ෂක හමුදාව (National Guard), ගොවි-කම්කරු පක්ෂය සහ රූස්වෙල්ට් පරිපාලනයේ ඒකාබද්ධ බලවේගවලට මුහුණ දුන් නගර පුරා මහා වැඩ වර්ජනයක් බවට ප්‍රාදේශීය සංවිධානාත්මක මෙහෙයුමක් පරිවර්තනය කළේය. එහි ජයග්‍රහණය 1930 ගණන්වල මහා කාර්මික වෘත්තීය සමිතිකරණයට හේතු වූ අතර කම්කරු පන්තිය තමන්ගේම නායකත්වය යටතේ සහ පැහැදිලි දේශපාලන ඉදිරිදර්ශනයකින් සටන් කරන විට අත්කර ගත හැකි දේ පිළිබඳ ප්‍රබල නිරූපණයක් ලෙස පවතී.

ට්‍රම්ප්ගේ නිර්ලජ්ජිත දණ්ඩ මුක්තිය, එක්සත් ජනපදය තුළ සංවිධානාත්මක කම්කරු පන්තික ප්‍රතිරෝධය දිගු කලක් නොතිබීමේ ප්‍රතිඵලයකි. දශක ගණනාවක් තිස්සේ, කම්කරු නිලධරය කම්කරු ව්‍යාපාරය බිඳ දැමූ අතර, පාලක පන්තිය අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය සහ දැවැන්ත ධන සම්ප්‍රේශනයකින් තමන්ව පොහොසත් කර ගත්තේය. මෙම රික්තය තුළ, ධනේශ්වරයේ වඩාත්ම කුරිරු කොටස් තමන්ට බාධාවකින් තොරව ක්‍රියා කළ හැකි යැයි විශ්වාස කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ.

කම්කරු පන්තියට එල්ල කරන ලද ප්‍රහාරය, සමාජ බලවේගයක් ලෙස එහි පැවැත්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ දෘෂ්ටිවාදාත්මක ව්‍යාපාරයක් මගින් ශක්තිමත් කරන ලදී. ශ්‍රමය සහ ප්‍රාග්ධනය අතර නිරන්තර ගැටුම් සහ වැඩවර්ජන මගින් වරෙක අර්ථ දක්වුනු රටක, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය, නිල ශාස්ත්‍රාලික ප්‍රජාව සහ දේශපාලන ව්‍යාජ-වම, මාක්ස්වාදය ප්‍රතික්ෂේප කළ, පන්ති අරගලයේ යථාර්ථය ප්‍රතික්ෂේප කළ සහ විප්ලවවාදී බලවේගයක් ලෙස කම්කරු පන්තියේ භූමිකාව ප්‍රතික්ෂේප කළ දෘෂ්ටිවාදයන්–සියල්ලටත් වඩා, වාර්ගික සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ අනන්‍යතාවය පිළිබඳ දේශපාලනය–ප්‍රවර්ධනය කළහ.

ට්‍රම්ප් නැවත තේරී පත්වීම එක්සත් ජනපදයේ කතිපයාධිකාරී පාලනයේ යථාර්ථය පිළිබිඹු කරන රාජ්‍යයේ ප්‍රචණ්ඩකාරී නැවත පෙළගැස්වීමක් සනිටුහන් කළේය. එපමණක් නොව, දේශීය හා ජාත්‍යන්තර මට්ටම් දෙකෙහිම එහි ක්‍රියාවන්හි ආන්තික ස්වභාවය–ඩොලරයේ අවප්‍රමාණය, දැවැන්ත ණය ගොඩගැසීම සහ කතිපයාධිකාරීත්වයේ ධනයට යටින් පවතින අධික සමපේක්ෂනය තුළින් ප්‍රකාශ වන–ඇමරිකානු ධනවාදය මුහුන දෙන අර්බුදයේ තීව්‍රතාවය පිළිබිඹු කරයි.

සමාජ හා දේශපාලන ජීවිතයේ කේන්ද්‍රීය අක්ෂය ලෙස විවෘත පන්ති ගැටුමේ වැඩෙන පුනර්ජීවනය හරහා හැඩගැසීමට පටන් ගෙන ඇති පහළ සිට නැවත පෙළගැසීමේ (realignment from below) පසුබිම මෙයයි. එපමණක් නොව, එක්සත් ජනපදයේ පන්ති අරගලයේ වර්ධනය දැවැන්ත ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිවිපාක ඇති කරනු ඇති අතර, ඇමරිකානු කම්කරුවන් සුවිශේෂී ලෙස ප්‍රතිගාමී වන බවට හෝ සාමූහික අරගලයට අසමත් බවට ඇති මිථ්‍යාව බිඳ දමයි.

මිනියාපොලිස් හි සිදුවීම් නව පිවිසීමේ අවධියක ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. තවමත් එහි ආරම්භක අදියරවල පැවතුනද, නිවුන් නගර (Minneapolis සහ Saint Paul) තුළ සහ රට පුරා පන්ති අරගලය ධනේශ්වර අර්බුදයේ තීව්‍රතාව මගින් ධාවනය වන වේගයකින් වර්ධනය වනු ඇතැයි විශ්වාසයෙන් පුරෝකථනය කළ හැකිය. ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ ක්‍රියාමාර්ග මගින් අවුලුවන ලද කෝපය, මිනසෝටා හි දිග හැරෙන දේ සහ ධනේශ්වර ක්‍රමයේ පුළුල් අර්බුදය අතර සම්බන්ධය වඩාත් පැහැදිලි කරනු ඇත.

නමුත් මෙම සිදුවීම්වලින් උගත යුතු දේශපාලන පාඩම් තිබේ. මෙම කුරිරුකම් නැවැත්වීමට මාර්ගයක් සොයන අය, ෆැසිස්ට්වාදයට එරෙහි ඕනෑම මහජන ව්‍යාපාරයකට ට්‍රම්ප්ගෙන් පමණක් නොව ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයෙන් ද ඇති ගැඹුරු සහ මුල් බැසගත් විරුද්ධත්වය තේරුම් ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. වෝල් වීදියේ සහ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයේ පක්ෂයක් ලෙස, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය සෑම අවස්ථාවකදීම උත්සාහ කරන්නේ විරුද්ධත්වය මැඩපැවැත්වීමට, ට්‍රම්ප්ට එරෙහිව ස්වාධීන අරගලයක් මතුවීම අවහිර කිරීමට සහ එය කතිපයාධිකාරයට සහ ධනවාදයට එරෙහි පුළුල් සටනක් දක්වා වර්ධනය වීම වැළැක්වීමට ය.

එපමණක් නොව, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ප්‍රමුඛ ඩිමොක්‍රටිකයින්ට පහර දෙන විට පවා, ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ ගෝලීය අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ සහයෝගය ගැන ඔහුට විශ්වාස තැබිය හැකිය.

ට්‍රම්ප්ට එරෙහි සටන සඳහා, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ ඒකාධිපතිත්වයට එරෙහි විරෝධය, කම්කරුවන්ගේ වැඩෙන සමාජ අරගල සමඟ ඒකාබද්ධ කළ හැකි නව සංවිධාන කම්කරු පන්තිය තුළ ගොඩනැගීම අවශ්‍ය වේ. ෆැසිස්ට්වාදයට එරෙහි සටන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ ජාත්‍යන්තරව, සූරාකෑමට, යුද්ධයට සහ ධනේශ්වර ක්‍රමයට එරෙහි සටනට සම්බන්ධ කරමින්, නැගී එන පන්ති ව්‍යාපාරයට පැහැදිලි දේශපාලන උපාය මාර්ගයක් ලබා දීම අවශ්‍ය වේ. සියල්ලටම වඩා, මෙය රඳා පවතින්නේ කම්කරු පන්තිය තුළ මාක්ස්වාදී ව්‍යාපාරයේ සවිඥානික මැදිහත්වීම මත ය.

සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (එ.ජ) සහ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ ඉදිරිදර්ශනය, ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියේ තීරනාත්මක සංරචකයක් ලෙස ඇමරිකානු කම්කරු පන්තියේ විප්ලවීය භූමිකාව සෑම විටම අවධාරණය කර ඇත.

කම්කරුවන් ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයට සහ එහි අනුබද්ධ සංවිධානවලට යටත් කිරීමේ සියලු උත්සාහයන්ට එරෙහිව සසප අඛණ්ඩව සටන් කර ඇත. කම්කරු ක්‍රියාකාරී කමිටුවල ජාත්‍යන්තර කම්කරු සන්ධානය (IWA-RFC) ආරම්භ කිරීම හරහා, ජාත්‍යන්තර කමිටුව සංගත-ගැති වෘත්තීය සමිති යන්ත්‍රයට එරෙහිව කැරැල්ලක් සඳහා සංවිධානාත්මක ස්වරූපය වර්ධනය කර ඇත. එමෙන්ම මෑතකදී, ජාත්‍යන්තර කමිටුව සහ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය, 20 වන සහ 21 වන සියවස්වල මහා පාඩම්, අන් සියල්ලටත් වඩා, මාක්ස්වාදී ව්‍යාපාරයේ මූලෝපායික අත්දැකීම්, කම්කරුවන්ගේ සහ තරුණයින්ගේ දේශපාලන අධ්‍යාපනය සඳහා ගෙනඒම පිනිස අත්‍යවශ්‍ය මෙවලමක් ලෙස Socialism AI දියත් කර ඇත.

ට්‍රම්ප් තන්ත්‍රයේ ක්‍රියාවන්හිදී, ඇමරිකානු කතිපයාධිකාරය රුබිකනයක් (ආපසු හැරවිය නොහැකි ක්‍රියාවක්) හරහා ගමන් කරමින් සිටින අතර, එයින් ආපසු හැරීමක් නොමැත. මිලියන සංඛ්‍යාත කම්කරුවන් සහ තරුනයින් මුහුන දෙන ගැටලුව වඩාත්ම අති මූලික දෙයයි: එනම් සමාජවාදය [සඳහා සටන් කිරීම] හෝ ම්ලේච්ඡත්වය [සඳහා ඉඩදීම] අතර තෝරා ගැනීමයි.

ෆැසිස්ට්වාදයට හා යුද්ධයට ඇද වැටීම නැවැත්වීමට කැමති, සමානාත්මතාවය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ සාමය මත පදනම් වූ අනාගතයක් සඳහා සටන් කිරීමට කැමති සියලු වැඩ කරන ජනතාවගෙන් ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය ඉල්ලා සිටින්නේ අවශ්‍ය නිගමනවලට එළඹ සසපට එක්වන ලෙසයි.

මිනසෝටා මහා වැඩ වර්ජනය සහ එක්සත් ජනපදය තුළ පන්ති අරගලය යළි මතුවීම Read More »

The Venezuela Invasion: A Turning Point in the Crisis of American Imperialism

english, Fascism, Imperialism, lead article, Militarism, News, Perspective, politics, politics & economics, Trade War, War, World War / January 10, 2026

By Sanjaya Jayasekera.

The January 3, 2026 U.S. military assault on Venezuela and the forcible seizure of President Nicolás Maduro constitute a watershed in the degeneration of American imperialism and the collapse of the post-1945 juridical order. This was not a rogue “raid” or law-enforcement operation but a war of aggression conducted to impose control over strategic resources and geopolitical space. As the World Socialist Web Site emphasized, the operation represents “a total repudiation by the Trump regime of any semblance of legality… an unprovoked war of aggression launched in flagrant violation of international law.”[1] The deployment of over 150 aircrafts launched from 20 bases across the Western Hemisphere, heavy bombardment across Caracas and surrounding states, a naval blockade, and at least 100 deaths—including 32 Cuban military personnel—underscore the operation’s character as large-scale military conquest rather than counter-narcotics action.

Material Foundations: Oil, Finance Capital and Geopolitical Rivalry

The assault must be understood through the material interests driving contemporary imperialism. Venezuela possesses the world’s largest proven oil reserves alongside substantial deposits of gold, bauxite, diamonds, copper, nickel, manganese, coltan and uranium. Control of these resources is central to U.S. finance capital and the oil majors’ strategic aims. Trump made the predatory motive explicit, declaring that “we’re going to have our very large United States oil companies, the biggest anywhere in the world, go in, spend billions of dollars.”[2] Reportedly, Trump briefed oil executives about the assault before it occurred while deliberately withholding information from Congress and the American people.

The operation simultaneously aims to reverse China’s and Russia’s deepening economic penetration of Latin America. U.S. demands to interim President Delcy Rodríguez revealed the geopolitical objectives: Venezuela must “kick out China, Russia, Iran and Cuba and sever economic ties,” then “agree to partner exclusively with the US on oil production and favor America when selling heavy crude.”[3] Secretary of State Marco Rubio framed this explicitly: “Why does China need their oil? Why does Russia need their oil? They’re not even in this continent. This is the Western Hemisphere.”[4] The raid therefore expresses both the search for surplus value through direct plunder and the sharpening geo-political rivalry born of US imperialism’s systemic crisis.

This crisis has deep historical roots. As Lenin analyzed in Imperialism, the Highest Stage of Capitalism, monopoly capital’s need to secure sources of raw materials, investment outlets and markets drives the violent redivision of the world among rival powers. The contemporary period witnesses this process in acute form: decades of financialization, debt expansion and speculative excess have failed to resolve capitalism’s fundamental contradiction—the tendency of the rate of profit to fall. The globalization of production from the late 1970s represented a temporary response based on accessing cheap labor and strategic territories, but that framework is now disintegrating as American imperialism confronts eroding economic dominance and intensifying competition from rival powers.

From Juridical Pretense to the “Iron Law” of Force

The assault signifies American imperialism’s abandonment of postwar legal constraints—UN Charter norms, sovereignty protections, diplomatic process—which had served as inter-imperialist settlement for the ‘peaceful’ neocolonial plunder of former colonies, their resources and cheap labor. Historically, US imperialism never wanted to be restrained by these international limitations. Today US administration officials dismiss such constraints with unprecedented candor. Deputy Chief of Staff Stephen Miller declared: “We live in a world that is governed by strength, that is governed by force, that is governed by power,” dismissing international law as mere “international niceties.”[5] Miller made explicit that “the United States of America is running Venezuela… we are in charge, because we have the United States military stationed outside the country. We set the terms and conditions.”[6]

This represents government doctrine enacted through military operations, not rhetorical excess. The WSWS correctly characterized Miller’s formulations as “the language of the Nazis, drawn from Hitler’s Mein Kampf and its talk of ‘iron laws of Nature’ in relation to races and racial-state conflict.”[7] The Manhattan spectacle of parading Maduro in chains before federal courts—a sitting head of state declared a “prisoner of war” and denied even the opportunity to complete his statement of identity—aims to legitimize seizure through pseudo-legal theater while humiliating a sovereign nation.[8]

The postwar institutions that once helped regulate inter-imperialist rivalry and provided a veneer of legitimacy for neocolonial extraction have become, under conditions of acute capitalist crisis, obstacles to plunder. That order has collapsed. Trump’s invocation of what he terms the “Donroe Doctrine”—superseding the Roosevelt Corollary to the Monroe Doctrine—and his declaration that “this is OUR hemisphere” make explicit that Washington treats Latin America as colonial property. The willingness to threaten even NATO ally Denmark over Greenland, combined with explicit orders to expel foreign economic partners from Venezuela, demonstrates that the U.S. oligarchy now regards legal constraints as impediments to be swept aside. The long-standing fiction that American policy is shaped by principles other than naked imperialist interests is now being openly set aside.

An Escalation Built on Prolonged Aggression

The assault on Venezuela followed shortly after the release of the December 2025 National Defense Strategy, which explicitly designated the Western Hemisphere as an “American sphere of influence” where Washington would reject any involvement by “extra-hemispheric powers.” This strategic document identified China as the primary adversary and demanded U.S. military control over “energy dominance” by securing strategic resources across Latin America and the Middle East. The Venezuelan intervention represents the doctrine’s inaugural execution.

The Maduro abduction completed a sustained campaign of military pressure and economic strangulation. Throughout 2025, the U.S. assembled a massive naval armada in the Caribbean, conducted repeated deadly strikes on Venezuelan vessels, seized oil tankers, and imposed an effective naval quarantine—measures constituting acts of war and a de facto blockade. In late December 2025, the CIA conducted the first strike on Venezuelan territory, targeting a port facility. By early January, the military buildup had reached culmination point, with special forces rehearsing the raid using models of Maduro’s compound while Trump approved the final operation before Christmas.

This trajectory followed a deliberate escalation ladder: designation of the “Cartel of the Suns”—which the state department alleged was helped manage and ultimately led by Maduro—as a Foreign Terrorist Organization, expansion of sanctions targeting Maduro’s family and oil shipments, demands for the return of nationalized assets seized from U.S. corporations in 2007, and finally direct military assault. The pattern reveals systematic preparation for regime change and resource seizure, with direct military intervention undertaken only after attempts to orchestrate a political coup failed due to lack of popular support for the opposition.

The Bankruptcy of Bourgeois Nationalism and the Pink Tide

The raid exposed with surgical precision the class character and political bankruptcy of Latin America’s national bourgeoisies. Brazil’s Lula da Silva, Mexico’s Claudia Sheinbaum, Colombia’s Gustavo Petro and other “Pink Tide” leaders offered tepid condemnations that carefully avoided breaking with imperialism or mobilizing popular opposition. As the WSWS documented, “the rotten and reactionary response of all sections of the Latin American bourgeoisie to the US invasion of Venezuela must be taken by the working class as a testament to the inadequacy of all nationalist perspectives in the epoch of imperialism.”[9]

The same pattern of cowardice and betrayal emerged across South Asia. In Sri Lanka, while the Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) issued a statement on January 4 condemning the U.S. assault and declaring that “powerful countries do not have the right to violate this principle” of sovereignty, the NPP government adopted a markedly different position. Foreign Minister Vijitha Herath, a politburo member of JVP, explicitly distinguished between the party and NPP government, stating that while “political parties can have their own opinions,” the government “represents all sides” and must work through UN mechanisms. The official Foreign Ministry statement expressed mere “deep concern” while urging “dialogue” and “peaceful resolution”—the language of diplomatic evasion that refuses to name the aggressor or mobilize popular opposition. This split exposes the fundamental contradiction at the heart of bourgeois nationalist governance: the party that once postured as anti-imperialist now defends defense cooperation agreements with Washington and New Delhi, fearful of jeopardizing its integration into imperialist economic and military frameworks.

India’s Modi government demonstrated even more abject servility. The Ministry of External Affairs issued a statement over 24 hours after the assault expressing “deep concern” but conspicuously avoiding naming the United States or condemning the military strikes. India’s response on 04 January carefully avoided naming Washington, instead calling vaguely for “all concerned to address issues peacefully through dialogue.” The Modi government’s calculation is transparent: trade negotiations with Trump, potential access to Venezuelan oil payments owed to ONGC, and strategic partnership with Washington take precedence over any principled opposition to imperialist aggression.

Pakistan’s military-dominated regime and Bangladesh’s U.S.-backed interim government maintained predictable silence, offering no statements of condemnation. Across South Asia, bourgeois nationalist parties and governments—whether presenting themselves as left-progressive, Hindu-chauvinist, or Islamist—demonstrated their organic incapacity to resist imperialism when confronted with its naked assertion of force.

This confirms Leon Trotsky’s theory of permanent revolution and his analysis of the incapacity of the national bourgeoisie in dependent countries to carry forward anti-imperialist or democratic tasks. In Results and Prospects (1906) and The Permanent Revolution (1928), Trotsky demonstrated that the belated development of capitalism in backward countries produces a bourgeoisie organically tied to imperialism and landed property, terrified of independent working-class mobilization, and therefore incapable of leading struggle against foreign domination. The Pink Tide represents merely the latest chapter in Latin American bourgeois nationalism’s history of accommodation and betrayal.

Right-wing and fascistic governments went further, openly celebrating the assault. The Brazilian far-right, architects of the January 8, 2023 coup attempt in Brasília, seized on the operation to advance their own dictatorial aims under newly favorable international conditions. Trump’s threats against Colombian President Petro—“He has to watch his ass”—and declarations that Cuba and Nicaragua “will not survive” his administration signal that the Venezuela operation establishes precedent for unlimited violence throughout the hemisphere.[10]

The Counter-Revolutionary Role of the Pseudo-Left

Pseudo-left currents, reformist parties and NGOs that locate opposition to imperialism in international law, diplomatic institutions or alliances with rival capitalist powers play an objectively counter-revolutionary role. They funnel popular anger into impotent appeals and national strategies that leave capitalist property relations—and imperialist domination—fundamentally untouched.

Germany’s Left Party exemplified this tendency. While formally condemning Trump’s actions as “state terrorism,” the party directed its criticism not against imperialism but toward demanding that Europe assert its own great-power ambitions more aggressively. As the WSWS analyzed, the Left Party “criticises Chancellor Merz not from the left, but from the right,” calling for sanctions against the United States and “a concrete European plan” to counter American actions—thereby functioning as “aggressive apologists for German and European imperialism.”[11] Similar patterns emerged across pseudo-left organizations internationally, each subordinating working-class opposition to their respective national bourgeoisies’ geopolitical interests.

These tendencies propagate fatal illusions: that imperialism can be restrained through appeals to bourgeois institutions, that “multipolar” capitalist competition offers progressive alternatives, that identity politics or reformist parliamentarism can substitute for independent class struggle. As the WSWS emphasized, “the struggle against war is inseparably linked to the struggle against its cause: the capitalist system. It must be led by the working class, with the aim of building an independent political movement, overcoming capitalism and reorganising society on the basis of social needs rather than private profit.”[12]

The Domestic Dimension: War Abroad, Dictatorship at Home

The turn to militarism overseas proceeds inseparably from authoritarian consolidation domestically. The WSWS identified this essential connection: “the same illegality, the same ruthlessness, the same criminality that is expressed in the kidnapping of Maduro is expressed in the assault on democratic rights at home—the mass deportations, attacks on the press, purging of the civil service, deployment of the military against the population.”[13] Perpetual war finances and is employed to legitimize police-state measures while directing social anger outward rather than against the ruling class itself.

This pattern reflects objective necessity for the oligarchy. As Marx demonstrated, capitalism’s internal contradictions generate both external expansion and internal repression. Trump represents “a criminal oligarchy that has amassed its wealth through fraud, speculation and plunder… the chosen instrument of the American ruling class, a gangster vomited up by the oligarchy to enforce policies that can no longer be pursued through democratic or legal means.”[14] The simultaneous assault on Venezuela and acceleration of authoritarian measures domestically express unified class interests of finance capital confronting deepening crisis.

Revolutionary Tasks and the Road Forward

The assault on Venezuela demonstrates that the fight against imperialist war is inseparable from the fight against capitalism itself. Defensive measures are urgent: mobilize mass anti-war action, build rank-and-file committees in workplaces to oppose military preparations, forge international links of workers’ solidarity—especially between U.S. workers and their Latin American class brothers and sisters.

But defensive measures must connect to revolutionary perspective. The expropriation of the banks and multinationals, formation of workers’ councils and workers’ governments, construction of sections of the International Committee of the Fourth International (ICFI) to lead an international socialist alternative—these constitute the only realistic defense of oppressed nations and working people everywhere. As the WSWS stated: “The answer must be to make 2026 a year of class struggle and the development of a mass movement for socialism. The fight against war is a fight against the capitalist system that breeds it.”[15]

The objective conditions for revolutionary struggle are maturing with extraordinary rapidity. Across the United States, the kidnapping of Maduro has provoked widespread anger and concern among workers in factories and workplaces. This opposition must be organized on independent class foundations, rejecting all factions of the bourgeoisie and pseudo-lefts that secure capitalism’s rule. Latin American workers must orient not toward their “own” national bourgeoisies but toward their class brothers and sisters internationally in unified struggle to overthrow imperialism.

Only through the independent political mobilization of the international working class and the oppressed masses, armed with a Marxist program and the historical lessons embodied in the ICFI, can the descent into barbarism and annihilation be halted and the conditions created for genuine human emancipation through world socialist revolution.

References:

[1] “Oppose Trump’s criminal invasion of Venezuela! Release Maduro!” WSWS, 4 January 2026, <https://www.wsws.org/en/articles/2026/01/04/avdu-j04.html>

[2] “US imperialist bandits parade kidnapped Maduro in show trial,” WSWS, 6 January 2026

[3] “Trump and Miller’s ‘iron law’ of imperialist barbarism,” WSWS, 7 January 2026, <https://www.wsws.org/en/articles/2026/01/07/erjx-j07.html>

[4] “After Venezuela attack: White House threatens Venezuelan acting president, Cuba and Greenland,” WSWS, 5 January 2026, <https://www.wsws.org/en/articles/2026/01/05/crzb-j05.html>

[5] “Trump and Miller’s ‘iron law’ of imperialist barbarism,” WSWS, 7 January 2026

[6] Ibid.

[7] Ibid.

[8] “US imperialist bandits parade kidnapped Maduro in show trial,” WSWS, 6 January 2026 , <https://www.wsws.org/en/articles/2026/01/06/zyve-j06.html>

[9] “Latin America’s bourgeois governments bow to US attack on Venezuela,” WSWS, 6 January 2026, <https://www.wsws.org/en/articles/2026/01/06/slwp-j06.html>

[10] “Oppose Trump’s criminal invasion of Venezuela!” WSWS, 4 January 2026

[11] “After Trump’s attack on Venezuela: Germany’s Left Party supports European imperialism,” WSWS, 7 January 2026, <https://www.wsws.org/en/articles/2026/01/07/sfqt-j07.html>

[12] Ibid.

[13] “Trump and Miller’s ‘iron law’ of imperialist barbarism,” WSWS, 7 January 2026

[14] Ibid.

[15] “Oppose Trump’s criminal invasion of Venezuela!” WSWS, 4 January 2026

The Venezuela Invasion: A Turning Point in the Crisis of American Imperialism Read More »