Democratic Rights – Page 3 – Global Socialist Reviews

Oppose Communally Driven State-Sponsored Demographic Engineering in the North and East of Sri Lanka: The Way Forward

class struggles, Democratic Rights, english, Fascism, history, lead article, Marxist Theory, Militarism, Perspective, politics, politics & economics, Sri Lanka / July 6, 2026

By Sanjaya Jayasekera, Member, the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA)

Nedunkerni Protest — On 2 February 2026, residents and farmers of Nedunkerni, Vavuniya, held a protest against the Sri Lankan government’s revival of proposed Kivul Oya Reservoir Project, alleging that it would facilitate Sinhala colonization and alter the demographic composition of the North-East. Image courtesy of Sri Lanka Breaking News fb page

At a media conference held at the Jaffna Press Club premises on July 3, 2026, a Sinhalese speaker voiced a widely-held Sinhala-Buddhist communal argument: because Tamils, Sinhalese and Muslims live together in Colombo, the capital of Sri Lanka, Sinhalese could likewise be peacefully settled in Jaffna and the North and East. This is a misconceived justification for the state-sponsored Sinhalisation of Tamil-majority areas. The argument is a fraud. If accepted as a general principle, it would equally justify the state allocating land to Tamils in Matara, Weeraketiya, Dikwella, Tangalle, Ambalantota, Mirissa, Galle and Deniyaya — predominantly Sinhala areas of the south. The speaker would never accept that, because he exactly knows that state-sponsored settlement is not an invitation to voluntary coexistence, but is an instrument of power. What is being presented as a principle of multi-ethnic coexistence is in reality a justification for state-sponsored ethnic domination of the Sinhalese. The issue is not a matter of ethnicity, not whether Sinhalese, Tamils and Muslims can live together voluntarily. The issue is the political character of state-directed demographic engineering and the communal strategy of capitalist rule it serves.

The historical record

Since the sham independence of 1948, successive Sri Lankan governments have pursued demographic engineering in the North and East as a core pillar of communal rule. One of the first acts of the D.S. Senanayake government was to disenfranchise over a million Tamil-speaking plantation workers. The UNP applied from the outset the communal principle that, as Colvin R. de Silva prophetically declared in his 1948 speech opposing the Citizenship Bill, “the state must be coeval with the nation and the nation with the race.” He warned that this was “an outmoded idea and an exploded philosophy,” adding: “It is precisely under Fascism that the nation was to be made coeval with the race, and race the governing factor in the composition of the state.”[1]

The pattern intensified after the 1953 hartal, when the general strike shook bourgeois rule to its foundations. Bandaranaike concluded that only the stirring up of anti-Tamil prejudice could counter the influence of the Trotskyists in the working class. But the communal project was not confined to legislation and administrative discrimination. It was pursued with equal vigour through the physical transformation of the country’s demographic map.

From the 1950s onward, successive governments used state-sponsored irrigation and land colonisation schemes to resettle Sinhalese peasants from the wet zone into the dry-zone Northern and Eastern provinces. The Gal Oya project, initiated in 1949 under D.S. Senanayake, settled tens of thousands of Sinhalese colonists on land developed through the diversion of the Gal Oya river. The Sinhalese population of the combined Batticaloa-Amparai district, a mere 4,702 in 1911, had swelled to over 150,000 by 1981 — an increase far exceeding any possible natural growth rate, achieved through the systematic allocation of state land, irrigation infrastructure and cultivation rights to settlers brought from the Sinhalese-majority south. The administrative separation of Ampara from Batticaloa in April 1961 was presented as a measure of bureaucratic decentralisation necessitated by the region’s growth. In reality, it was the political consolidation of more than a decade of engineered demographic transformation. The redrawing of district boundaries carved a new Sinhalese-majority interior out of what had been Tamil- and Muslim-majority territory, severing it administratively from the coastal areas where Tamils and Muslims remained concentrated. By reshaping electoral boundaries to manufacture Sinhala parliamentary representation in what had been a Tamil-majority province, the Ampara partition was not an incidental by-product of development policy but an integral mechanism of the Sinhala bourgeoisie’s nation-building project — confirming that what was presented as technical administration and rural development was, from its inception, bound up with the ruling class’s strategy of fragmenting the working class along communal lines.

A similar dynamic unfolded at Kantale (Kanthalai), where the state settled peasants drawn from outside Trincomalee District in what had been a Tamil-majority village. The same logic was extended north-west into the Tamil-speaking areas of Anuradhapura District through the Padaviya Tank scheme, 65 km from Anuradhapura town. Across these projects, the pattern of land allocation was consistent and unambiguous: the Allai scheme assigned 65 percent of settler plots to Sinhalese colonists, and Kanthalai assigned 77 percent, in each case relegating the existing Tamil and Muslim population to a residual share. The cumulative demographic effect was stark — Trincomalee District’s Sinhalese population rose from roughly 15 percent in 1946 to 33 percent by 1981 — an increase that cannot be attributed to organic demographic growth and that testifies instead to the systematic character of state-directed colonization as an instrument of Sinhala-Buddhist nation-building.

The Mahaweli Development Programme, whose modern phase began under Dudley Senanayake’s government in the late 1960s following a 1969 UNDP/FAO master plan and was dramatically compressed from a planned thirty years into seven after the UNP’s return to power in 1977, took this process of engineered demographic transformation to a qualitatively new level. Settlement in Systems B, C, H and L brought overwhelmingly Sinhalese colonists into the Eastern and Northern provinces: in Systems H and C, 90 percent of settlers were Sinhalese and 10 percent Muslim, with no Tamils allocated land at all, despite the territory lying within the Eastern Province, then a majority-Tamil area. This composition was not incidental; a former senior Mahaweli Authority bureaucrat later acknowledged that the settlement of System L in Weli Oya (Manal Aru) in particular was designed to “destroy the land basis for the very existence of Eelam,” inserting a loyal Sinhala population into the narrow strip separating Tamil areas of the north from Tamil- and Muslim-inhabited areas of the east and driving a permanent geographic wedge into the claimed Tamil homeland.[2] Weli Oya was the most militarized expression of Sinhala colonization, and was settled clandestinely from the mid-1980s under a Buddhist-monk-led mobilization backed by President Jayewardene’s inner circle, with settlers armed and deployed as home guards alongside the army.

A 1985 government-appointed “study group” explicitly recommended — reported in Tamil Times, November 1985 — using Sinhala colonization to sever the territorial link between the Tamil-majority north and east. “The area [Trincomalee District] forms an ethnic bridge and colonization of this region by Sinhalese population can break this inter-district ethnic [Tamil] link”, the report proposed. Eight recommendations reported include transformation of the ethnic composition of the Tamil areas of the north and east in order that Sinhalese would constitute the majority by redrawing Sri Lanka’s map with boundary changes of provinces and by creating new districts. Jayewardene himself announced — reported in Los Angeles News on January 21, 1985 — plans to colonize the Northern Province with enough Sinhalese: “We consider Sri Lanka as one land belonging to all citizens, consisting of 75% Sinhalese and 25% other races. As such, we will settle Sri Lankans in this proportion throughout the island on state land”, he said at a public meeting at Anamaduwa.

This was not a program confined to the war years. It resumed after the LTTE’s military defeat in 2009, when the Mahaweli Authority and the military brought new waves of landless Sinhalese, mainly from Hambantota, into Weli Oya in the same clandestine manner as before. And it continues into the present, with the Sri Lankan cabinet of President Anura Kumara Dissanayake approving the revival of the Mahaweli System L’s Kivul Oya reservoir project in January 2026 — a scheme reported to confiscate over 1,600 acres of Tamil paddy land and settle more than 7,000 people, reportedly all Sinhalese, with no land allocated to the Tamil communities who have farmed the area for decades.

These programs were administered under the banner of national development and land reform. They were nothing of the kind. They shifted the ethnic composition of entire districts, fragmented the geographic contiguity of Tamil-majority territory, and became one of the central grievances underlying Tamil nationalist politics and, later, the armed conflict. The war that erupted in 1983 and the military occupation of the North and East provided cover for accelerated settlement. In the post-war period, as the WSWS reported in 2012, the Rajapakse government pursued a systematic policy of “Sinhalisation” — changing Tamil place names to Sinhala, erecting Buddha statues, and moving Sinhalese settlers northward “to change the population balance in politically and socially significant ways.” [3] The military controlled land allocation and barred displaced Tamils from returning to their villages.

The Sinhalese peasants settled in the Northern and Eastern provinces through these colonisation schemes were themselves victims of the same communal strategy. Granted land and state assistance as initial inducements, many were subsequently left to endure severe hardship. Established in militarily exposed frontier zones, they were repeatedly subjected to deadly attacks by the LTTE and other armed groups, while the state frequently failed to provide either adequate protection or long-term economic security. For many settler families, the promised improvement in living conditions never materialised. Yet these same schemes profoundly and permanently altered the demographic composition of historically Tamil-majority areas — an outcome that was not incidental but, as a substantial body of research has documented, a central political objective of successive governments. The objective record demonstrates that the Sinhala-chauvinist state subordinated the welfare of poor Sinhalese settlers, no less than that of the Tamil population, to its broader strategy of consolidating territorial and political control through communal division. Sinhalese peasants were deployed not as the principal beneficiaries of these schemes but as instruments of a reactionary state policy whose overriding purpose was the preservation of bourgeois rule through ethnic polarisation.

On 5 February 2026, residents of Keppapulavu held a protest for the 12th consecutive day, demanding the return of their “ancestral lands” and community properties that have remained under military occupation since 2009. Image courtesy of Kumanan Kana

Tamil Eelam is Sri Lanka’s Gaza

The continued militarisation of the North and East, the land grabs and settler colonisation sponsored by the Sinhala-Buddhist chauvinist state, and the atrocities committed against Tamils since the early 1980s draw a sharp parallel between occupied Palestine and the North and East of Sri Lanka. The parallel is not incidental. It is verifiably reported that the Sri Lankan ruling class studied and adapted Zionist settler-colonialism as a precedent, with direct advisory contact between Israeli and Sri Lankan state agencies in the 1980s. The ideological foundations are strikingly similar. Just as Zionist ideology since the Nakba of 1948 has been built on the colonial assertion of a divine and historical claim to land, erasing the presence of the indigenous Palestinian population, Sinhala-Buddhist chauvinism rests on the anachronistic and false claim that Tamils were historically invaders of the island — a mythology that denies the centuries-long presence of Tamils in the North and East and provides the ideological cover for their dispossession. The material manifestation of both ideologies has been the same: state-sponsored settler colonisation. In Palestine, Zionist settlements have been systematically implanted to fragment Palestinian territory, seize water and land resources, and make the creation of a viable Palestinian state impossible. In Sri Lanka, from the Gal Oya project of 1949 through the Mahaweli Programme to the post-war military colonies, the state has resettled Sinhalese peasants in historically Tamil-concentrated areas to alter the demographic map, fragment territorial contiguity, and “destroy the land basis for the very existence of Eelam”. In both cases, the political objective was not merely territorial acquisition but the deliberate strengthening of communal divisions to prevent the unity of the working class. In both cases, the major imperialist powers — above all the United States — provided political cover, military support and diplomatic protection for the project. In both cases, the civilian population was subjected to military onslaught when it resisted: the slaughter of tens of thousands of Tamils at Mullivaikkal in 2009, like the genocidal assault on Gaza, was the bloody culmination of decades of occupation, colonisation and ethnic cleansing. Tamil Eelam is Sri Lanka’s Gaza — not as a rhetorical flourish, but as the product of the same logic of the capitalist nation-state, which, whether in Palestine or Sri Lanka, resorts to settler colonialism, communal war and permanent military occupation to suppress the democratic rights of oppressed peoples and to divide the working class along ethnic lines.

The class logic of communalism

The policies of demographic engineering have not promoted unity between Tamil and Sinhala workers. They have deepened mistrust and communal division. This serves the interests of the Sinhala ruling class by weakening the independent unity of the working class, while simultaneously providing Tamil nationalist bourgeois leaders with political ammunition to reinforce ethnic divisions and strengthen support for separatism. The Sinhala ruling class and the Tamil bourgeois nationalists are not genuine antagonists. They are symbiotic. Each feeds on the other, and both depend on preventing the unity of Tamil, Sinhala and Muslim workers on a class basis.

The demographic restructuring of the North and East serves a precise class function. It provides land and patronage to Sinhala settlers, creating a social base with a material stake in the communal order. It fragments the working class along ethnic lines, making it far harder for Tamil and Sinhala workers to recognise their common interests. And it provides the Tamil nationalist bourgeoisie with precisely the grievance around which to mobilise ethnic solidarity, reinforcing the very divisions that prevent the emergence of an independent working-class politics.

This was not inevitable. The Bolshevik Leninist Party of India (BLPI), the Trotskyist forerunner of the Socialist Equality Party and the Socialist Lead (SLLA), commanded the allegiance of the most class-conscious workers in the 1940s. On February 4, 1948, it mobilised 50,000 workers — Tamil, Sinhala and Muslim — on Galle Face Green to reject the fake independence arranged in the British Colonial Office. The BLPI warned that disenfranchising Tamil plantation workers would set a chain of discrimination in motion. The disaster came with the Lanka Sama Samaja Party’s political degeneration. Encouraged by the Pabloite revisionists in the Fourth International, the LSSP leaders increasingly adapted to Bandaranaike’s Sinhala populism, entering the SLFP government in 1964. By 1972, the former Trotskyist de Silva was drafting a constitution that enshrined Buddhism as the state religion and a Sinhala as the sole official language — a direct repudiation of everything he had fought for in 1948. The LSSP’s betrayal blocked the development of an independent revolutionary movement of the working class, opening the door to the JVP among Sinhala rural youth and the LTTE among young Tamils.

The way forward

The democratic rights of all communities cannot be secured through state-directed demographic manipulation. They require the conscious political unity of Tamil, Sinhala and Muslim workers against communalism and the capitalist state that has systematically exploited ethnic divisions for its own survival.

Where communities have been relocated through politically motivated settlement schemes, any future solution must uphold democratic rights, be voluntary, provide adequate compensation and livelihood guarantees, and be determined in consultation with the affected people — not imposed by the state in pursuit of communal objectives. But even such democratic measures can only be fully realised through a broader political struggle against the capitalist system that generates communalism as an instrument of rule.

The working class must reject all forms of nationalism and communalism — whether Sinhala supremacism or Tamil separatism. In solidarity with the socialist internationalist programme of the International Committee of the Fourth International (ICFI), the SLLA fights for a workers’ and farmers’ government and the convening of a genuine constituent assembly to abolish decades of discrimination and oppression on the basis of religion, ethnicity, caste and gender. Democratic rights can only be assured by ending social inequality through the socialist transformation of society.

The ICFI advances the perspective of a United Socialist States of Sri Lanka and [Tamil] Eelam, as part of a United Socialist States of South Asia. The ICFI’s “Tamil Eelam” is not the LTTE’s capitalist Eelam — it is a constituent part of a voluntary socialist federation, a socialist Tamil Eelam, guaranteed by a workers’ state. This is not a diplomatic formula for negotiations between capitalist nation-states. It is a guide to revolutionary action — the unification of Sinhala and Tamil workers in a common struggle against their common class enemy. As the 1987 statement of the International Committee of the Fourth International explained, the working class fights for the democratic rights of oppressed peoples “not as an appendage to the national bourgeoisie, but rather as its implacable enemy.”[4] The right of nations to self-determination cannot be realised through bourgeois and petty-bourgeois movements, no matter how courageous or militant. It can only be achieved as a by-product of the socialist revolution led by the proletariat, which, having established its dictatorship, guarantees to all oppressed peoples their legitimate democratic rights within a voluntarily united socialist federation.

What, then, is the way forward for the Sinhalese peasants who have been settled in the North and East under these reactionary programmes? For those already settled and granted title deeds over the years — many of whom have lived there for decades, raised families and know no other home — any resolution must be democratic and voluntary, not punitive. They must be guaranteed security of person and property, full democratic rights, and equal participation in the economic and social life of the region alongside their Tamil and Muslim neighbours. For those who were settled but never granted formal title deeds, the state must either regularise their tenure on terms determined in consultation with all affected communities, or provide adequate compensation and livelihood guarantees should they choose to relocate. For those Sinhalese presently being lured by the state into new settlement schemes — the most active front of the ongoing communal project — the answer is to refuse. Sinhalese workers, youth and peasants must reject the role the Sinhala-chauvinist state has assigned them as demographic pawns. The state that offers them land today will abandon them tomorrow, as it has abandoned generations of settlers before them, once their political utility is exhausted. The genuine interests of Sinhalese peasants lie not in accepting stolen land at the expense of Tamil and Muslim working people, but in joining with those same working people in a common struggle against the capitalist system that exploits and divides them all.

The working class has no interest in drawing borders on exclusive ethnic lines, nor in the demographic manipulation of one community against another. They should reject the idea that different ethnic groups must be separated into different states. The territorial referent of “Tamil Eelam” in our usage is the Northern and Eastern provinces — the areas where the Tamil population has historically lived as a concentrated community, where national oppression has been most acute, and where the demand for a separate Tamil state has been historically raised by the Tamil nationalist movement. But, we do so within the framework of a United Socialist States, on the basis of the democratic right of self-determination and the struggle for socialism — NOT on the basis of ethnic exclusivity of Tamils, nationalist “homeland” claims of a primordial birthright grounded in ethnic identity, or the cartographic pretensions of the Tamil bourgeoisie. The interest of the working class lies in abolishing the entire system of capitalist communal rule through the socialist transformation of society. Sinhalese workers, youth and peasants should recognise the reactionary character of state-sponsored settlement policies and the devastating consequences they have produced over decades. The allies of Tamil workers are not to be found in the separatist leaderships of the Tamil bourgeoisie, but among their Sinhala and Muslim class brothers and sisters. The fight against communally driven demographic engineering is inseparable from the fight for socialism.

Let us be clear

Seventeen years after the war, the democratic right of Tamil people to reclaim their occupied lands must be upheld without qualification. Whether or not individual Tamils possess formal title deeds is irrelevant to the legitimacy of their claim. These are historically Tamil neighbourhoods — areas where Tamils were historically concentrated, where their homes, Tamil villages and cultural places were situated. The absence of state-issued documentation does not extinguish the right of a people to the lands on which their community has lived for generations. On the contrary, the systematic denial or destruction of title deeds by the occupying state is itself an instrument of dispossession, not a legitimate basis for denying restitution.

The democratic right of Tamils to their own neighbourhoods must be recognised and restored. This is not a claim to ethnic exclusivity. No member of any other ethnic community is prevented from residing in these areas of his or her own will, without the intervention of the state. The right being asserted is not the bourgeois-nationalist demand for an ethnically pure territory, but the inviolable democratic right of a historically oppressed people to return to and live in their traditional neighbourhoods, their historical villages and towns — the places from which they were driven by communal war, military occupation and state-sponsored colonisation. There is no exclusive ethnic right to lands that Marxists recognise. But people of the same ethnicity who have shared a culture in traditional neighbourhoods of a community, recognised as their historical villages and towns, have an inviolable right to reside on those lands.

This distinction is fundamental. The Sinhala-chauvinist state has systematically violated this right for decades — through the Gal Oya and Mahaweli colonisation schemes, through the mass expulsions of the 1980s and 1990s, through the military land seizures that followed the 2009 slaughter, and through the ongoing policy of settling Sinhalese colonists on lands from which Tamil families have been barred from returning. The state invokes formal legal title to justify these seizures, but the legal framework itself is the product of the same communal project. To accept the state’s legal title as the arbiter of rights would be to accept the legitimacy of the dispossession.

The restoration of Tamil neighbourhoods, villages and towns is a democratic demand that the working class must champion. It requires the immediate and unconditional withdrawal of the military from the North and East, the dismantling of high security zones and army camps established on seized land, and the return of occupied lands to their traditional Tamil inhabitants. It requires that Sinhalese settlers who were implanted through state-sponsored schemes — particularly those who never received formal title — not be used by the state as a human shield to perpetuate occupation. Where settlers have been present for decades and know no other home, solutions must be democratic, voluntary and negotiated with the affected Tamil communities whose rights are primary. But the principle is clear: the democratic right of Tamils to their historical villages and towns is inviolable, and the state that violated it bears the responsibility for redress.

[1] Permanent Revolution and the National Question Today, David North (1993), (16 May 1998) <https://www.wsws.org/en/articles/1998/05/dnkb-m16.html>

[2] The Lure of Land: Peasant Politics, Frontier Colonization and the Cunning State in Sri Lanka, Thiruni Kelegama and Benedikt Korf (2023) Modern Asian Studies 1, Cambridge University Press <https://doi.org/10.1017/S0026749X22000506⁠>

[3] ICG reports detail the militarisation in Sri Lanka’s North, Sampath Perera (24 March 2012) <https://www.wsws.org/en/articles/2012/03/sril-m24.html>

[4] The Situation in Sri Lanka and the Political Tasks of the Revolutionary Communist League, Statement of the International Committee of the Fourth International, David North, Keerthi Balasuriya (19 November 1987) <https://www.wsws.org/en/special/library/fi-15-1/05.html>

Oppose Communally Driven State-Sponsored Demographic Engineering in the North and East of Sri Lanka: The Way Forward Read More »

දිසානායක ආණ්ඩුවේ “වරලත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ ආයතනය”: මාධ්‍ය නිදහසේ ගෙල සිර කිරීමේ සැලසුමක්

art & culture, art and culture, class struggles, Democratic Rights, Perspective, politics, politics & economics, Sri Lanka, Trade Unions / June 30, 2026

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (SLLA) ප්‍රකාශය.

මෙම ප්‍රකාශය 2026 ජුනි 16 දින theSocialist.LK වෙබ් අඩවියේ ඉංග්‍රීසි බසින් ‘The Dissanayake Government’s “Chartered Institute of Media Professionals”: A Blueprint for the Strangulation of Press Freedom’ යන සිරසින් පළ කෙරිණි.

AKD — ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක 2026 අප්‍රේල් 2 වන දින ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේදී, මෙරට සංචාරයක නිරත ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) දූත පිරිසක් හමුවූ අවස්ථාව. ඡායාරූපය midpoint.lk අනුග්‍රහයෙනි.

2026 ජූනි 5 වන දින, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (ජවිපෙ)/ජාතික ජන බලවේගය (ජජබ) රජය විසින් “ශ්‍රී ලංකා වරලත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ ආයතනය” පිහිටුවීම සඳහා වූ පනත් කෙටුම්පතක් විශේෂ ගැසට් නිවේදනයක් මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මෙම පනත් කෙටුම්පත, “වෘත්තීය ප්‍රමිතීන් හඳුන්වා දීම සහ පවත්වාගෙන යාම” සහ “ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීම” වැනි මෘදු වචනවලින් සරසා ඇත. නමුත් මෙය සැබවින්ම සැලසුම්සහගත වංචාවකි. මෙම පනතේ අඩංගු විශේෂ කොන්දේසි, එනම් එහි අර්ථ නිරූපණයන්, ආයතනික ව්‍යුහය සහ විනය ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව සමීපව පරීක්ෂා කිරීමේදී පැහැදිලි වන්නේ, මෙය ස්වාධීන මාධ්‍යය මර්දනය කිරීමට, නිහඬ කිරීමට සහ අවසානයේදී සහමුලින්ම තුරන් කිරීමට අවශ්‍ය රාජ්‍ය වාරණයේ මෙවලමක් බවයි. විශේෂයෙන්ම, එය හෙළිදරව් කරන්නේ දිසානායක පාලන තන්ත්‍රය විසින් තම බලය පවත්වාගෙන යාමට මාරාන්තික තර්ජනයක් ලෙස දකින සමාජ මාධ්‍ය අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවන් (social media content creators) සහ රජයට විරුද්ධව අදහස් දක්වන්නන් ඉලක්ක කර ගැනීමට මෙම පනත සකස් කෙරෙන බවයි.

කම්කරු පන්තිය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරන සියලු දෙනා මෙම පනත් කෙටුම්පත සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතුය. මෙය මාධ්‍යවේදය (journalism) දියුණු කිරීම සඳහා ගත් පියවරක් නොවේ. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය මර්දනයේ දිගුකාලීන සහ ලේවැකි ඉතිහාසයට සෘජුවම සම්බන්ධ වෙමින්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සංවාදයන් යටපත් කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද ආයුධයකි. එමෙන්ම, මෙය ලොව පුරා ධනේශ්වර රජයන් විසින් මාධ්‍ය නිදහසට එරෙහිව දියත් කරනු ලබන ජාත්‍යන්තර ප්‍රහාරයන් සමග ද සම්පූර්ණයෙන්ම ගැලපෙන්නකි.

රාජ්‍ය විසින් පාලනය කිරීමේ ව්‍යුහය

මෙම පනත් කෙටුම්පත හරහා නීතිය මගින් පිහිටුවන ආයතනයක්, එනම් මෙම “වරලත් ආයතනය” (Chartered Institute) පිහිටුවනු ලබයි. එහි ව්‍යුහය දෙස බැලීමේදී පැහැදිලි වන්නේ සුජාතභාවයකින් මාධ්‍ය කලාවේ නිරත විය හැක්කේ කාටද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා රාජ්‍යය විසින් පාලනය කරනු ලබන දොරටු පාලකයෙකු (Gatekeeper) ලෙස ක්‍රියා කිරීමට මෙය නිර්මාණය කර ඇති බවයි. මෙම නීති සම්පාදනයේ ඇති ලක්ෂණ පහක් මගින් එහි අධිපතිවාදී ස්වභාවය පිළිබඳව කිසිදු සැකයකින් තොරව සනාථ කරයි.

පළමුවැන්න නම්, මෙම ආයතනය විසින් රාජ්‍යය මගින් නිර්මාණය කරන ලද නිල පිළිගැනීමේ (ප්‍රතීතන) ක්‍රමවේදයක් (accreditation system) හඳුන්වා දීමයි. 3(එ) වගන්තිය මගින් ප්‍රකාශ කරනු ලබන්නේ, මෙම ආයතනයේ එක් අරමුණක් වන්නේ “මාධ්‍යවේදීන්ගේ කාර්යක්ෂමතාව ඇගයීමේ දී මාධ්‍ය වෘත්තීයභාවයෙන් යුත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන් පිළිගැනීමට ලක්කිරීම” බවයි. 4(ච) වගන්තිය මගින් “මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ වෘත්තීමය ප්‍රමිති හඳුන්වා දීම, එම ප්‍රමිති සංවර්ධනය කිරීම, පවත්වාගෙන යාම සහ අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය පියවර ගැනීම” ට ආයතනයට බලය පවරා ඇත. එමෙන්ම 4(ත) වගන්තිය මගින් “ආයතනයේ සාමාජික නාමලේඛනයක් පවත්වාගෙන යාම සහ ප්‍රකාශයට පත් කිරීම” ට එයට අවසර ලබා දී ඇත. මෙම කොන්දේසි සියල්ල එකට ගත් කල, අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ මූලික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම, රාජ්‍යය විසින් අනුමත කරනු ලබන වරප්‍රසාදයක් බවට පරිවර්තනය කරයි. “සුදුසුකම් ලත්” මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස ඇතුළත් කර ගත හැක්කේ, ලියාපදිංචි කළ හැක්කේ සහ සහතික කළ හැක්කේ කාවද යන්න තීරණය කරන අවසාන තීරක ලෙස රජය මෙහිදී පෙනී සිටියි. මාධ්‍ය නිදහස යනු නයිසර්ගිකව හිමිවන අයිතිවාසිකමක් වන අතර, එය ධනේශ්වර රාජ්‍යය විසින් ලබා දෙන හෝ අවලංගු කරන බලපත්‍රයක් නොවේ. මෙම පනත් කෙටුම්පතේ මූලික පදනමම මෙම මූලධර්මයට එල්ල කරන ලද ප්‍රහාරයක් වේ.

දෙවැන්න නම්, ‘මාධ්‍ය වෘත්තිකයන් (media professional)” යන්න සඳහා දී ඇති අර්ථ නිරූපණය හිතාමතාම අතිශය පුළුල් සහ සියල්ල ඇතුළත් වන පරිදි සකස් කර තිබීමයි. 27 වන වගන්තිය මගින් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්” යන්න අර්ථ දක්වා ඇත්තේ “මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ලේඛකයන්, අන්තර්ගතය තනන්නන්, අන්තර්ගත සංස්කාරකවරුන්, නිවේදකයන්, ඉදිරිපත් කරන්නන්, මාධ්‍ය විකාශකයන්, පුවත්පත් කලාවේදීන්, සංස්කාරකවරුන්, ප්‍රකාශකයන්, මාධ්‍ය හිමිකරුවන්, මාධ්‍ය කළමනාකරුවන්, මාධ්‍ය අධ්‍යාපනය ලබා දෙන තැනැත්තන්, මාධ්‍ය පර්‍යේෂකයන්, මාධ්‍ය තාක්ෂණවේදීන් සහ ඡායාරූප ශිල්පීන්” ද ඇතුළත් වන පරිදිය. මෙහි “අන්තර්ගතය තනන්නන්” (content creators) ඇතුළත් කර තිබීම විශේෂයෙන්ම අවධානයට ලක්විය යුතුය. මෙම දැල මෙතරම් පුළුල් ලෙස එළා ඇත්තේ නිශ්චිත අරමුණක් ඇතිව ය: එනම් ස්වාධීන බ්ලොග්කරුවන් (bloggers), සමාජ මාධ්‍ය අදහස් දක්වන්නන් සහ විකල්ප වාමාංශික මාධ්‍ය ජාලයන් රාජ්‍යයේ විනය පාලන යාන්ත්‍රණයට හසු කර ගැනීම සඳහා ය. දිසානායක පාලන තන්ත්‍රය කිසිදු පාර්ශවයකට සම්බන්ධ නැති ස්වාධීන අන්තර්ජාල මාධ්‍ය පිළිබඳව දැඩි බියක් දක්වයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ධාරාවේ ආයතනික මාධ්‍ය ජාලයන් පාලනය වන්නේ පරපුටු කථිකයාධිපත්‍යයක් (oligarchy) හෝ රාජ්‍යය විසින්ම ය. කම්කරු පන්තියේ පීඩනය, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදු පියවරයන්ට රජය අනුගත වීම හෙළිදරව් කිරීම සහ සමාජවාදී දේශපාලන විශ්ලේෂණයන් ප්‍රකාශයට පත් වන්නේ විකල්ප අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවන් සහ ස්වාධීන සමාජ මාධ්‍ය නාලිකා හරහා ය. මෙම “අන්තර්ගතය තනන්නන්” ව්‍යවස්ථාපිත රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයක පාලනයට යටත් කිරීම මගින්, රජය සූදානම් වන්නේ හරියටම මෙම හඬවල් නිහඬ කිරීම සඳහා ආයුධයක් නිර්මාණය කිරීමට ය.

තෙවැන්න නම්, “වෘත්තීමය විශමාචාර ක්‍රියාවක්” පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීම සඳහා රාජ්‍යය විසින් අනුමත කරන ලද විනය කමිටුවක් මෙම පනත් කෙටුම්පත මගින් පිහිටුවීම යි. 12(1)(c) වගන්තිය මගින් විනය කමිටුවක් පත් කිරීම සඳහා විධිවිදාන සලසා ඇත. 23(1) වගන්තිය මගින් ප්‍රතිපාදන සලසන්නේ, “විනය කමිටුව විසින්, ආයතනයේ සමාජිකයකුගේ වෘත්තීමය විෂමාචාර ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයෙන් ආයතනය විසින් විනය කමිටුව වෙත යම් කාරණයක් යොමු කරනු ලබන ඕනෑම අවස්ථාවක දී, පරීක්ෂණයක් පවත්වනු ලැබිය යුතු” බවයි. ඉන්පසුව 23(2) වගන්තිය මගින් “වෘත්තීමය විශමාචාර ක්‍රියාවක්” යන්න අර්ථ දක්වා ඇත්තේ “26 වන වගන්තිය යටතේ සභාව විසින් සාදනු ලබන රීති මගින් නිශ්චය කරනු ලැබිය යුතු යම් ක්‍රියාවක් හෝ නොකර හැරීමක් අදහස් වන” බවයි. මෙම අර්ථ නිරූපණය කෙතරම් කවාකාර සහ නම්‍යශීලී එකක්ද යත්, එය රජයේ වැඩපිළිවෙළට ගැට නොගැසෙන මාධ්‍යවේදීන්ට දේශපාලනික වශයෙන් දඬුවම් කිරීම සඳහා ලබා දී ඇති අසීමිත බලපත්‍රයක් හා සමාන වේ. 24 වන වගන්තිය මගින් “සාමාජිකයෙකුගේ නම ලියාපදිංචියෙන් ඉවත් කිරීම” වෙනුවට “අනතුරු ඇඟවීම, අවවාද කිරීම හෝ වසරකට නොවැඩි යම් කාල සීමාවක් සඳහා ඔහුගේ සාමාජිකත්වය අත් හිරුවීම සිදු කළ” හැකි බලය සභාවට පවරා ඇත. මාධ්‍ය සේවකයෙකුගේ වෘත්තීය සුදුසුකම් (credentials) අහෝසි කිරීමට ඇති බලය යනු ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය විනාශ කිරීමට ඇති බලය වන අතර, එය රටේ සිටින අනෙකුත් සෑම මාධ්‍යවේදියෙකුටම භීතියක් ඇති කිරීම සඳහා යවන පණිවිඩයකි.

හතරවැන්න නම්, මෙම පනත් කෙටුම්පත මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම රාජ්‍යය විසින් පත් කරනු ලබන ‘අතුරු සභාවක්’ (Interim Council) පිහිටුවීමයි. පාලක සභාව තේරී පත්වන තෙක්, අමාත්‍යවරයා විසින් “අමාත්‍යවරයාගේ අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා” සහ “මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රත්‍යක්ෂ වූ දැනුම, විශිෂ්ටත්වය සහ අවම වශයෙන් වසර විස්සක පළපුරුද්ද සහිත ප්‍රකට තැනැත්තන් හය දෙනෙකු” ගෙන් සමන්විත අතුරු සභාවක් පත් කළ යුතු බව 5(4)(අ) වගන්තිය මඟින් විධිවිධාන සලසයි.”තෝරාගත යුතු සාමාජිකයන් ගණන සහ ආයතන වෙත එකී සාමාජිකයන් තෝරා ගනු ලබන නිර්ණායක පිළිබඳව” මෙන්ම “සභාවට සාමාජිකයන් තෝරා පත් කර ගැනීම සහ පත් කර ගැනීම” සඳහා නීති සම්පාදනය කිරීමේ බලය 5(4)(ආ) වගන්තිය යටතේ මෙම අතුරු සභාවට පවරා ඇත. ඒ අනුව, ප්‍රථම අවස්ථාවේදීම මෙම ආයතනයට ඇතුළත් වන්නේ කවුරුන්ද යන්න සහ එහි ස්ථිර පාලක සභාවේ අසුන් ගන්නේ කවුරුන්ද යන්න පාලනය කරනු ලබන්නේ මෙම අතුරු සභාව විසිනි. සාමාජිකත්ව නිර්ණායක, අභ්‍යන්තර නීති රීති සහ වරදක් සංස්ථාපනය වීම අර්ථ නිරූපණය කිරීම ඇතුළු සමස්ත ආයතනික ව්‍යුහයම මුළුමනින්ම හැඩගස්වනු ලබන්නේ ධනේශ්වර රාජ්‍යයේ දේශපාලන පත්වීම්ලාභීන් විසිනි. මේ ආකාරයට, මෙම ආයතනය එහි ආරම්භයේ සිටම රජයේ මෙවලමක් වනු ඇත.

පස්වනුව, මාධ්‍යවේදයේ නිරත වීම සඳහා මෙම ආයතනයේ සාමාජිකත්වය ලැබීම කිසිසේත්ම අත්‍යවශ්‍ය පූර්ව අවශ්‍යතාවක් නොවන බවට වන කිසිදු පැහැදිලි සහතිකයක් මෙම පනත් කෙටුම්පත තුළ කැපී පෙනෙන ලෙස ඇතුළත් වී නොමැත.

මෙම මඟ හැරීම අහම්බයක් නොවේ. එමඟින් සංඥා කරනු ලබන්නේ මෙම ආයතනය අනිවාර්ය දොරටු පාලකයෙකු (පෙරහනක්) බවට පත් කිරීම සඳහා සැලසුම් කර ඇති බවයි. ලියාපදිංචි නොවූ හෝ ලියාපදිංචිය අවලංගු කරන ලද මාධ්‍යවේදීන්ට මාධ්‍ය සාකච්ඡාවලට සහභාගී වීම, රාජ්‍ය මාධ්‍ය ප්‍රතීතනය (accreditation) ලබා ගැනීම, පොදු අවස්ථා ආවරණය සඳහා ප්‍රවේශ වීම හෝ රැකියා සුරක්ෂිත කර ගැනීම නීතිමය වශයෙන් අවහිර වන තත්ත්වයකට ඉතා ඉක්මනින් මුහුණ දීමට සිදු වනු ඇත. මෙම ආයතනය යනු ප්‍රායෝගික වශයෙන් මාධ්‍යවේදය සඳහා බලපත්‍ර පැනවීමේ යාන්ත්‍රණයකි. එබැවින් එය රාජ්‍යයට අපහසුතාවක් ලෙස සැලකෙන මාධ්‍යවේදීන් ප්‍රායෝගික වශයෙන් තහනම් කිරීමේ උපක්‍රමයකි.

අඛණ්ඩව සිදුවන මර්දනය

වරලත් ආයතන පනත් කෙටුම්පත රික්තකයක් තුළින් මතුවූවක් නොවේ. එය දශක ගණනාවක් ඈතට දිවයන සහ සෑම ධනේශ්වර ආණ්ඩුවක් හරහාම ක්‍රියාත්මක වූ, ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය නිදහසට එල්ල වූ රාජ්‍ය මර්දන දාමයක (ප්‍රහාර මාලාවක) නවතම පියවරයි.

ලංකා සමසමාජ පක්ෂය සහ ස්ටාලින්වාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂය ද ඇතුළත් වූ, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය නායකත්වය දුන් සභාග ආණ්ඩුව විසින් 1973 දී හඳුන්වා දෙන ලද පුවත්පත් මණ්ඩල පනත මඟින්, මාධ්‍යවේදීන්ට එරෙහිව දඩ සහ සිරදඬුවම් (15, 16, 31 වන වගන්ති) නියම කිරීමට යොමු කෙරෙන විමර්ෂණ සිදු කිරීමට හැකි දිස්ත්‍රික් උසාවියක බලතලවලින් යුත් (11 වන වගන්තිය) රජයේ විනිශ්චය සභාවක් පිහිටුවන ලදී. එහි සභාපතිවරයා සහ සාමාජිකයන් පත් කරනු ලබන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසිනි. සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ පූර්වගාමියා වූ විප්ලවවාදී කොමියුනිස්ට් සංගමයේ පුවත්පත වූ “කම්කරු මාවත” ද එහි ඉලක්කයන් අතර විය. නවීන ඩිජිටල්, විද්‍යුත් සහ මාර්ගගත (online) මාධ්‍ය ජාලයන් ද ඇතුළත් වන පරිදි පුවත්පත් මණ්ඩල පනතේ නියාමන සීමාවන් පුළුල් කිරීමට කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය හිමි වූ බව පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසයේදී කැබිනට් ප්‍රකාශකවරයා නිවේදනය කළේය. මෙහි ඇති ඓතිහාසික උත්ප්‍රාසය ඉතා දැඩි ය: 1971 අසාර්ථක නැඟිටීමෙන් පසුව තම සාමාජිකයන් දහස් ගණනින් ඝාතනයට ලක් වූ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (ජවිපෙ), එදා තමන්ව මර්දනය කළ පාලන තන්ත්‍රය විසින් මුල් වරට හඳුන්වා දෙන ලද එම මාධ්‍ය පාලන යාන්ත්‍රණයන්ම අද දින කම්කරු පන්තියට සහ ඔවුන්ගේ දේශපාලන නියෝජිතයන්ට එරෙහිව භාවිත කරමින් සිටියි.

රාජපක්ෂ පාලන තන්ත්‍රය (2005-2015) මාධ්‍ය මර්දනය පොලිස් රාජ්‍යයක මට්ටම දක්වා දැඩි කළේය. 2009 වසරේදී එම පාලනය විසින් පුවත්පත් මණ්ඩල පනත නැවත බලාත්මක කරන ලදී. 2012 වසරේදී වෙබ් අඩවිවල හඬ අවහිර කිරීමට පියවර ගත් එය, පුවත්පත් මණ්ඩලයේ බලපෑම අන්තර්ජාල මාධ්‍ය වෙතද ව්‍යාප්ත කළේය. 2013 දී ඔවුන් “මාධ්‍ය සදාචාර සංග්‍රහයක්” ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එහි වූ අපැහැදිලි වගන්ති මඟින්, එනම් “මහජන බලාපොරොත්තු කඩවන” හෝ “මහජනයා නොමඟ යැවිය හැකි තොරතුරු ඇතුළත්” ප්‍රකාශන තහනම් කිරීම වැනි කරුණු හරහා විවේචන මර්දනය කිරීම සඳහා රජයට අසීමිත අවස්ථාවක් ලබා දුන්නේය. මෙම කාල වකවානුව තුළ, රජයට පක්ෂපාතී ඝාතක කණ්ඩායම් විසින් මාධ්‍යවේදීන් සහ මාධ්‍ය කම්කරුවන් 16 දෙනෙකු ඝාතනය කරන ලද අතර, “සන්ඩේ ලීඩර්” පුවත්පතේ කර්තෘ ලසන්ත වික්‍රමතුංග දහවලේ මහමඟදී ඝාතනයට කෙරුණි.

ව්‍යාජ පුවත් මැඩපැවැත්වීමේ නාමයෙන් 2024 ජනවාරි මාසයේදී රනිල් වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුව විසින් ගෙන ආ මාර්ගගත සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳ පනත (Online Safety Act), සමාජ මාධ්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වයට දැඩි ලෙස බලපෑම් එල්ල කළේය. අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සිදුකරන ප්‍රකාශ නියාමනය කිරීමට සහ වාරණය කිරීමට රජය විසින් පත් කරන ලද කොමිෂන් සභාවකට පුළුල් බලතල ලබා දීමෙන්, මෙම පනත අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහසට විශාල පහරක් එල්ල කළේය. අන්තර්ජාලය හරහා සිදුවන හානි වැළැක්වීමේ මුවාවෙන්, මෙම නීතිය මගින් යුක්තිසහගත විරෝධතා, ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදය සහ සමාජ මාධ්‍ය විවේචන සාපරාධී ක්‍රියා බවට පත් කරනු ලබන අතර, ක්‍රියාකාරීන්ට සහ අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවන්ට (content creators) දැඩි සිරදඬුවම් පමුණුවන බවට තර්ජනය මතු කරයි.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ/ජාතික ජන බලවේග (JVP/NPP) ආණ්ඩුව මෙම අධිපතිවාදී උරුමයෙන් බැහැර වනවා නොව, එය තවදුරටත් දැඩි කරමින් සිටියි. 2024 නොවැම්බර් මාසයේදී, බලයට පත්වී සති කිහිපයක් ඇතුළත, මැතිවරණ ව්‍යාපාරය අතරතුර පොරොන්දු වී තිබුණද, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) අහෝසි නොකරන බව එය නිවේදනය කළේය. ඒ වෙනුවට, එය “ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත” (PSAT) නමින් නව පනතක් හඳුන්වා දුන් අතර, එමඟින් වර්ජන, විරෝධතා සහ විරුද්ධ මතධාරීන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ද ඇතුළත් වන පරිදි ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම තවදුරටත් පුළුල් කර ඇත. 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී, දිට්වා (Ditwah) සුළි කුණාටුවෙන් පසුව, දිසානායක විසින් හදිසි අවස්ථා තත්ත්වයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, “මහජන කැළඹීමක්” ඇති කළ හැකි යැයි කියනු ලබන ඕනෑම “අසත්‍ය” ප්‍රකාශයක් සන්නිවේදනය කිරීම හෝ ප්‍රකාශයට පත් කිරීම වසර දහයක් දක්වා සිරදඬුවම් ලැබිය හැකි අපරාධ වරදක් බවට පත් කරමින් රෙගුලාසි පනවනු ලැබීය. නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය සුනිල් වටගල විසින්, සමාජ මාධ්‍ය විවේචකයන් “සැකකරුවන් ලෙස පමණක් නොව වැරදිකරුවන් ලෙස” සලකන ලෙස පොලිසියට පැහැදිලිවම උපදෙස් ලබා දෙන ලදී. මෙම බලතල භාවිත කරන ලද්දේ “නැවත ගොඩනැඟීමේ” මුවාවෙන් වඩාත් දරුණු කප්පාදු ප්‍රතිපත්ති බලාත්මක කිරීම සඳහාය. ආණ්ඩුව හදිසි අවස්ථා තත්ත්වය මේ වන විට හය වතාවක් [1] දීර්ඝ කර ඇති අතර, එමඟින් දිසානායක වෙත අසීමිත ඒකාධිපති බලතල පැවරී ඇත.

2026 මැයි 28 වන දින, එනම් වරලත් ආයතන (Chartered Institute) පනත් කෙටුම්පත් ගැසට් පත්‍රය නිකුත් කිරීමට සතියකට පෙර, ජනාධිපති දිසානායක විසින් රජයේ මුද්‍රණාලය සහ රාජ්‍ය මාධ්‍ය අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන් බවට පත් කරමින් විශේෂ ගැසට් නිවේදනයක් නිකුත් කළ අතර, එමඟින් එම ක්ෂේත්‍රයන්හි සිදුවන කාර්මික වර්ජන ක්‍රියාමාර්ග සඵල ලෙස (effectively) නීති විරෝධී කරනු ලැබීය. වරලත් ආයතන පනත් කෙටුම්පත යනු මෙම දැඩි ක්‍රියාමාර්ගයේ මතවාදී සමගාමී පියවර වේ. මේවායේ එකතුව දඬු අඬුවක් බඳු තත්ත්වයක් නිර්මාණය කරයි: රජය විසින් මාධ්‍ය කම්කරුවන්ගේ වැඩ වර්ජනය කිරීමේ අයිතියට ප්‍රහාර එල්ල කරන අතරම, එම සේවකයන්ට ලිවිය හැක්කේ මොනවාද සහ ලිවිය හැක්කේ කාටද යන්න පාලනය කිරීම සඳහා විනය පාලන යාන්ත්‍රණයක් ද ඒ සමඟම ගොඩනඟයි.

මාධ්‍ය නිදහසට එරෙහි ජාත්‍යන්තර ප්‍රහාරය

දිසානායක රජයේ මෙම පනත් කෙටුම්පත, මුද්‍රිත මාධ්‍ය සහ විශේෂයෙන්ම මාර්ගගත (online) මාධ්‍ය, රාජ්‍ය හා ආයතනික පාලනය යටතට පත් කිරීම සඳහා ධනේශ්වර රාජ්‍යයන් විසින් දියත් කරනු ලබන ගෝලීය ප්‍රහාරයක කොටසකි.

2010 දෙසැම්බර් මාසයේදී, අග්‍රාමාත්‍ය වික්ටර් ඕර්බන් (Viktor Orbán) යටතේ පැවති හන්ගේරියානු පාර්ලිමේන්තුව, සියලුම රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික මාධ්‍ය ආයතන ඕර්බන්ගේ පාක්ෂිකයන්ගෙන් සැදුම්ලත් රාජ්‍ය “මාධ්‍ය කවුන්සිලයක” පාලනයට නතු කරමින් පුළුල් මාධ්‍ය නීතියක් සම්මත කළේය. “දේශපාලනිකව සමබර නොවන” බවට තීරණය කරනු ලබන වාර්තාකරණයන් සඳහා යුරෝ 730,000ක් දක්වා දඩ පැනවීමට එම කවුන්සිලයට බලය පවරා තිබුණි. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) එකල පෙන්වා දුන් පරිදි [2], ඕර්බන්ගේ මෙම ඒකාධිපති ගමන “යුරෝපීය සුවිශේෂී තත්ත්වයක්” නොව, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය වෙළෙඳපොළවල් විසින් ඉල්ලා සිටි “දරුණු සමාජයීය ප්‍රහාරයන්ගේ නව වටයක්” සඳහා වූ සූදානමකි. මාධ්‍ය මුඛවාඩම් බැඳීම සහ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය ශක්තිමත් කිරීම සිදුකරන ලද්දේ, සමාජ කප්පාදු හේතුවෙන් ඇතිවිය හැකි සමාජ ගැටුම් සෘජුවම අපේක්ෂා කරමිනි.

2018 වසරේදී බලාත්මක වූ ජර්මනියේ ජාල බලාත්මක කිරීමේ පනත (NetzDG), “වෛරී ප්‍රකාශ” සහ “අසත්‍ය පුවත්” වලට එරෙහිව සටන් කිරීමේ මුවාවෙන් අන්තර්ජාල වාරණයක් සඳහා අවශ්‍ය නීතිමය රාමුව සකස් කර දුන්නේය. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) ලේඛනගත කර ඇති පරිදි [3], මෙම නීතිය” වාමාංශික සහ සමාජවාදී අදහස් මර්දනය කිරීම අරමුණු කරගනිමින්, අන්තර්ජාලය තුළ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහසට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සඳහා දියත් කළ ජාත්‍යන්තර මර්දනකාරී පියවරක කොටසක්” විය.

2022 වසරේදී, බ්‍රිතාන්‍යයේ ඕෆ්කොම් (Ofcom) ආයතනය විසින් “නිෂ්පාක්ෂිකභාවය” සහ “නිදහස” යන වචන භාවිත කරමින්, ආර්.ටී (RT) නාලිකාවේ විකාශන බලපත්‍ර අවලංගු කරන ලදී. 2025 වසරේදී, රුසියාවට එරෙහිව යුරෝපා සංගමය විසින් පනවන ලද 17 වන සම්බාධක පැකේජය මඟින් රුසියානු හිතවාදී සහ පලස්තීන හිතවාදී මාධ්‍ය තහනම් කිරීම දක්වා එය තවදුරටත් පුළුල් කෙරිණි. ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) මෙය හැඳින්වූයේ [4] “මාධ්‍ය නිදහස සඳහා වූ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතියට එල්ල කළ විවෘත ප්‍රහාරයක්” ලෙසය.

එහි රටාව ඉතා පැහැදිලිය. ලොව පුරා වර්ධනය වන සමාජ විරෝධතාවලට මුහුණ දෙන ධනවාදී ආණ්ඩු, පොදු සමාජ කතිකාවන් පාලනය කිරීම සඳහා නෛතික හා ආයතනික යාන්ත්‍රණයන් ගොඩනඟමින් සිටී. ඒ සඳහා ඔවුන් නිරන්තරයෙන් භාවිත කරන්නේ “වෘත්තීය ප්‍රමිතීන්,” “ආචාර ධර්ම,” සහ “අසත්‍ය තොරතුරු මර්දනය කිරීම” වැනි එකම ආකාරයේ වදන් මාලාවකි. නමුත් මෙහි එකම අරමුණ වන්නේ කම්කරු පන්තියේ විරෝධය සහ ධනවාදයට එරෙහි විග්‍රහයන් යටපත් කිරීමයි.

කප්පාදු කිරීමේ ප්‍රතිපත්ති සඳහා මර්දනය අවශ්‍යය

වරලත් ආයතන පනත් කෙටුම්පත ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ/ජාතික ජන බලවේග (JVP/NPP) ආණ්ඩුවේ පුළුල් ගමන් මඟෙන් බැහැර කර තනිව වටහා ගත නොහැක. දිසානායක 2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී බලයට පත්වූයේ, පවතින දේශපාලන ක්‍රමයට එරෙහි බාහිර පුද්ගලයෙකු ලෙස පෙනී සිටිමින්, ජනතා අප්‍රසාදයේ රැල්ලක් මත ය. කෙසේ වෙතත්, නව පාර්ලිමේන්තුව රැස්වී දින කිහිපයක් ඇතුළත, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) මූල්‍ය ඇප දී ගලවා ගැනීමේ (bailout) වැඩසටහන නැවත සාකච්ඡා කරන බවට වූ තම මැතිවරණ පොරොන්දුව [5] අතහැර දැමූ ආණ්ඩුව, එම වැය කප්පාදු වැඩසටහන සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කිරීමට කැපවිය.

එතැන් පටන් වාර්තා වී ඇත්තේ කම්කරු පන්තියට එරෙහිව එල්ල වූ නොනවතින ප්‍රහාරයන් ය. ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළට වැටී සිටින තත්ත්වයක් තුළ පවා, ආණ්ඩුව රාජ්‍ය ව්‍යවසායයන් ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සහ පෞද්ගලීකරණය කිරීම සිදුකර ඇති අතර, 2026 පෙබරවාරි මාසයේ සිට ඉන්ධන මිල දළ වශයෙන් සියයට 40කින් ද, විදුලි ගාස්තු සියයට 32කින් ද, ගෑස් මිල සියයට 31කින් ද ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ නංවා, දැඩි වියදම් සීමාවන් පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. 2026 අප්‍රේල් මාසයේදී ලංකාවට පැමිණි ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) නියෝජිත පිරිසක්, දිසානායක “IMF නියෝගයන් දැඩි ලෙස අනුගමනය කිරීම” [6] අගය කරමින් ඔහුව ඉහළින්ම ප්‍රශංසාවට ලක් කළේය. එහිදී ජනාධිපතිවරයා ද “මෙම වැඩසටහන යටතේ නියම කර තිබූ සියලුම ඉලක්ක ශ්‍රී ලංකාව සපුරා ඇති බව” පවසමින් උදම් ඇනීය.

ආණ්ඩුව මේ වන විට බරපතල වෙමින් පවතින අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී [7]. එනම්, ගෙවුම් ශේෂ හිඟය තවදුරටත් නරක අතට හැරීම, රුපියලේ අගය පහත වැටීම, ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකානු-ඊශ්‍රායල යුද්ධය හේතුවෙන් තෙල් ආනයන වියදම් ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම සහ කම්කරුවන් මෙන්ම ග්‍රාමීය දුප්පත් ජනතාවගෙන් මතුවන කැකෑරෙන විරෝධයයි. ආණ්ඩුව මීට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත්තේ අත්‍යවශ්‍ය සේවා නියෝග පැනවීම, විරෝධතාකරුවන්ට එරෙහිව පොලිස් ප්‍රචණ්ඩත්වය මුදාහැරීම, ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරීන් අත්අඩංගුවට ගැනීම, වර්ජන මර්දනය සඳහා හමුදාව යෙදවීම සහ හදිසි නීතිය යටතේ පාලනය දිගින් දිගටම දීර්ඝ කිරීම මඟිනි. වරලත් ආයතන පනත් කෙටුම්පත යනු මෙම ඒකාධිපති ගමන් මඟෙහි මෑතකදීම ගනු ලැබූ දරුණුතම ඉදිරි පියවරයි. එනම්, එය සත්‍යය ප්‍රචාරය වීමට එරෙහිව ද, වැඩකරන ජනතාවගේ සැබෑ තත්ත්වය හෙළිදරව් කරන සහ කම්කරු පන්තිය එක්සත් විප්ලවවාදී බලවේගයක් ලෙස සංවිධානය වීමට අවශ්‍ය දේශපාලන විග්‍රහයන් සපයන මාධ්‍යවේදයට එරෙහිව ද, පූර්ව සූදානමකින් යුතුව එල්ල කරන ලද ප්‍රහාරයකි.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP): ඝාතක කණ්ඩායම්වල සිට “වෘත්තීය ප්‍රමිතීන්” දක්වා

මාධ්‍ය වාරණය ක්‍රියාත්මක කරන්නා ලෙස ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ (JVP) වත්මන් භූමිකාව වටහා ගත යුත්තේ එහි දේශපාලන ඉතිහාසය ආශ්‍රයෙන් ය. හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (ICFI) සහ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) දශක ගණනාවක් තිස්සේ ලේඛනගත කර ඇති පරිදි [8], ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ යනු සමාජවාදී හෝ කම්කරු පක්ෂයක් නොවන අතර එය කිසිදාක එවැන්නක් වී ද නැත. එය සිංහල ජනතාවාදය මත පදනම් වූ, දක්ෂිණාංශික, ජාතිකවාදී සහ වාර්ගිකවාදී (communalist) ව්‍යාපාරයකි. 1988-89 කාලසීමාවේදී එය (ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ) දේශපාලන ඝාතන ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ අතර, එහිදී විප්ලවවාදී කොමියුනිස්ට් සංගමයේ සාමාජිකයන් ඇතුළු වාමාංශික දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්, වෘත්තීය සමිති නායකයන් සහ කම්කරුවන් සිය ගණනක් ඝාතනය කෙරිණි. එමෙන්ම, 2009 මැයි මාසයේදී දෙමළ ජනතාව 40,000ක් සමූල ඝාතනය කිරීමෙන් කෙළවර වූ, දෙමළ සුළුතරයට එරෙහි ජාතිවාදී යුද්ධයේ දැඩිම සහ ප්‍රබලම ප්‍රකාශකයා වූයේ ද මෙම ව්‍යාපාරයයි.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP), ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැය කප්පාදු ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කරන, පොලිස්-හමුදා මර්දනය මුදාහරින සහ දැන් මාධ්‍ය වාරණය සඳහා රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයක් ගොඩනඟන ධනේශ්වර පාලනයේ පක්ෂයක් බවට පරිවර්තනය වීම, එහි මුල් ප්‍රතිපත්ති පාවාදීමක් නොවේ. එය සුළු ධනේශ්වර ජාතිකවාදී සංවිධානයක් ලෙස එහි පන්ති ස්වභාවයේ තර්කානුකූල අවසානයයි. දිනෙක තම වාමාංශික විරුද්ධවාදීන් භෞතිකව විනාශ කළ පක්ෂයම, දැන් “වරලත් ආයතනයක” නිලධාරිවාදී යාන්ත්‍රණයන් හරහා ඔවුන්ගේ හඬ යටපත් කිරීමට උත්සාහ කරයි. එහි ක්‍රමවේදයන් නවීකරණය වී ඇත, නමුත් කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය මර්දනය කිරීම යන එහි මූලික අරමුණ එලෙසම පවතී.

ව්‍යාජ වාම සහ වෘත්තීය සමිති: මර්දනයේ අනුබලදෙන්නන් ලෙස

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා කම්කරු පන්තියට ව්‍යාජ වාම සංවිධාන හෝ වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදය දෙස බලා සිටිය නොහැක. ආණ්ඩුවේ වාමාංශික විරුද්ධවාදියෙකු ලෙස ව්‍යාජ ලෙස පෙනී සිටින පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය (FSP), වෘත්තීය සමිති යාන්ත්‍රණය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරමින්, ඔවුන්ගේ පාවාදීම් වසන් කරන අතරතුර, කම්කරුවන් නිශ්ඵල සාකච්ඡා සහ පාර්ලිමේන්තුව වෙත කෙරෙන ඉල්ලීම් වෙත යොමු කරයි. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ/ජාතික ජන බලවේගයට (JVP/NPP) අනුබද්ධ වෘත්තීය සමිති මේ සම්බන්ධයෙන් මාරාන්තික නිශ්ශබ්දතාවයක් පවත්වාගෙන යන අතර, ඔවුන්ගේ සාමාජිකයන්ගේ සියලුම ආණ්ඩු විරෝධී ක්‍රියාකාරකම් සක්‍රීයව වළක්වයි. විපක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු පක්ෂ වන සමගි ජන බලවේගය (SJB) සහ ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට (SLPP) සම්බන්ධ වෘත්තීය සමිති, කම්කරු පන්තියේ සැබෑ විරෝධය දියකර හැරීමේ අරමුණින් යුතුව සීමිත ක්‍රියාමාර්ග පමණක් කැඳවනු ලබයි.

මෙම බලවේග කිසිවක් මාධ්‍ය නිදහස වෙනුවෙන් ප්‍රතිපත්තිගරුක ආරක්ෂාවක් ගොඩනඟන්නේ නැත. මන්ද, ආණ්ඩුව මෙන්ම විපක්ෂය ද ඇතුළු ඔවුන් සියලු දෙනාම, කම්කරු පන්තිය අන්ත අසරණ භාවයට පත් කරන ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහනට සහයෝගය දක්වන බැවිනි. ඔවුන් සියලු දෙනාම කම්කරුවන්ගේ සහ තරුණයන්ගේ ස්වාධීන දේශපාලන බලමුලු ගැන්වීම කෙරෙහි බියක් දක්වති. එමෙන්ම, පොදු සමාජ කතිකාව පාලනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් සැමටම ඇත්තේ එක හා සමාන අවශ්‍යතාවයකි. ජනාධිපති දිසානායක විසින් දිට්වා (Ditwah) සුළි කුණාටුවෙන් පසු හදිසි නීති රෙගුලාසි ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට ප්‍රථම, විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස විසින් ඒ සඳහා ඉල්ලා සිටියා සේම, වරලත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ ආයතනය පනත් කෙටුම්පත ද එහි මූලික හරය අනුව ද්විපාර්ශ්වික (පක්ෂ විපක්ෂ දෙපාර්ශවයේම සහභාගීත්වය ඇති) ව්‍යාපෘතියකි.

කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන බලමුලු ගැන්වීම ගොඩනගනු

ශ්‍රී ලංකා වරලත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ ආයතනය (CIMP) පනත් කෙටුම්පතට එරෙහි අරගලය, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදු පියවරයන්ට එරෙහි, අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහි සහ කම්කරු පන්තියේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය උදෙසා වන අරගලයෙන් වෙන් කළ නොහැක්කකි. මාධ්‍ය නිදහස යනු “ආර්ථික ඉල්ලීම්” දිනා ගන්නා තෙක් පසෙක තැබිය යුතු ධනේශ්වර සුඛෝපභෝගීත්වයක් නොවේ. එය පන්ති අරගලයේදී අත්‍යවශ්‍ය ආයුධයකි. ඉදිරි සටන් සඳහා සන්නද්ධ වීමට නම්, තොරතුරු, විශ්ලේෂණ සහ දේශපාලන විවාද සඳහා කම්කරු පන්තියට බාධාවකින් තොරව ප්‍රවේශ වීමේ හැකියාව තිබිය යුතුය. හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුව (ICFI), ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය සහ thesocialist.lk වෙබ් අඩවිය ඉදිරිපත් කරන විප්ලවවාදී මාක්ස්වාදී ඉදිරිදර්ශනය ද ඊට ඇතුළත් වන අතර, එය විශේෂයෙන්ම වැදගත් වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුනු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (SLLA) කම්කරුවන්ගෙන්, තරුණ ජනතාවගෙන්, මාධ්‍යවේදීන්ගෙන්, අන්තර්ජාල අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවන්ගෙන් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සුරකින සියලු දෙනාගෙන් මෙසේ ඉල්ලා සිටියි:

වරලත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ ආයතන පනත් කෙටුම්පත සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරනු! මෙය සංශෝධනය කළ යුතු පනතක් නොවේ — එය පරාජය කළ යුතු පනතකි!
මාධ්‍යවේදීන්ට රාජ්‍ය බලපත්‍ර ලබාදීමේ ක්‍රමවේදය එපා! මාධ්‍ය නිදහස යනු අයිතිවාසිකමකි, ධනපති රාජ්‍යය විසින් පිරිනමනු ලබන වරප්‍රසාදයක් නොවේ!
රාජ්‍ය මැදිහත්වීම්වලින් තොරව ප්‍රකාශනයෙහි යෙදීමට සමාජ මාධ්‍ය අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවන්ට සහ අන්තර්ජාල විචාරකයන්ට ඇති අයිතිය සුරකිනු!
පුවත්පත් මණ්ඩල පනත, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත, යෝජිත රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත සහ පෙර පාලන තන්ත්‍රයන්ගෙන් උරුම වූ සියලුම මර්දනකාරී නීති අහෝසි කරනු!
රජයේ මුද්‍රණාල සහ රාජ්‍ය මාධ්‍ය සේවකයන්ට පනවා ඇති අත්‍යවශ්‍ය සේවා තහනම එපා ! වැඩවර්ජනය කිරීමේ අයිතිය සුරකිනු!
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැය කප්පාදුවලට සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල වන ප්‍රහාරයන්ට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා, සියලුම සේවා ස්ථාන පුරා ස්වාධීන ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනැගීමට පෙරමුණ ගනු!
පොදු සතුරා වන ගෝලීය ධනවාදයට සහ එහි රාජ්‍ය ආයතනවලට එරෙහිව, දකුණු ආසියාවේ සහ ජාත්‍යන්තරව සිටින තම පන්ති සහෝදර සහෝදරියන් සමඟ ශ්‍රී ලාංකික කම්කරු පන්තියේ එක්සත්භාවය ඇති කරනු!
ධනපති පක්ෂ සහ ඔවුන්ගේ වෘත්තීය සමිති අනුබද්ධයන් මත නොව, කම්කරු කමිටු මත පදනම් වූ කම්කරු ආණ්ඩුවක් ගොඩනැගීමට පෙරමුණ ගනු!
සැබෑ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සහ මාධ්‍ය නිදහසේ එකම පදනම වන සමාජය සමාජවාදී ලෙස ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමට පෙරමුණ ගනු!

දිසානායක ආණ්ඩුව පොලිස් රාජ්‍යයක ව්‍යුහය ගොඩනඟමින් සිටින්නේ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැය කප්පාදුවලින් තමන් තවදුරටත් උග්‍ර කරමින් සිටින සමාජ අර්බුදය, දැවැන්ත මහජන විරෝධයක් ජනිත කරනු ඇති බව එය දන්නා බැවිනි. වැඩකරන ජනතාව මීට පිළිතුරු දිය යුත්තේ තමන්ගේම ස්වාධීන සංවිධාන ගොඩනැගීමෙනි — එනම් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව පාලනය වන, සමාජවාදී-ජාත්‍යන්තරවාදී වැඩපිළිවෙළකින් දේශපාලනිකව සන්නද්ධ වූ ක්‍රියාකාරී කමිටු සෑම සේවා ස්ථානයකම සහ නිවහන් ප්‍රදේශයකම පිහිටුවීමෙනි. මාධ්‍ය වාරණයට එරෙහි සටන යනු වැඩකරන ජනතාවගේ දේශපාලන ස්වාධීනත්වය උදෙසා කෙරෙන සටනකි. එය ජයගත හැක්කේ විප්ලවවාදී පක්ෂයක් ගොඩනැගීමෙන් සහ සමස්ත ධනපති ක්‍රමයට එරෙහිව ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තිය බලමුලු ගැන්වීමෙන් පමණි.

ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුනු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය ( SLLA) වන අපි මෙම සටනේ යෙදෙන්නේ හතරවන ජාත්‍යන්තරයේ ජාත්‍යන්තර කමිටුවේ (International Committee of the Fourth International) ජාත්‍යන්තර වැඩපිළිවෙළ සමඟ සහයෝගීතාවයෙනි. සමාජවාදය සඳහා වන සටනට අත්‍යවශ්‍ය විප්ලවවාදී නායකත්වය ගොඩනැගීමට සහ මෙම අරගලය ඉදිරියට ගෙන යාමට අප හා එක්වන ලෙස අපි කම්කරුවන්ගෙන් , තරුණ ජනතාවගෙන්, බුද්ධිමතුන්ගෙන් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සුරකින සියලු දෙනාගෙන් ඉල්ලා සිටිමු.

[1] දිට්වා සුළි කුණාටු ව්‍යසනයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ එන්පීපී ආණ්ඩුව හදිසි නීතිය පනවයි: කම්කරු පන්තියට අනතුරු ඇඟවීමක්, සංජය ජයසේකර (4 දෙසැම්බර් 2024) <https://www.thesocialist.lk/04-12-2025-sri-lanka-npp-government-imposes-emergency-laws-following-cyclone-ditwah-disaster-a-warning-to-the-working-class-sin/>

Sri Lankan government extends draconian state of emergency, Saman Gunadasa (15 May 2026) <https://www.wsws.org/en/articles/2026/05/16/fkbi-m16.html>

[2] The demolition of press freedom in Hungary, Markus Salzmann, Peter Schwarz (24 December 2010) <https://www.wsws.org/en/articles/2010/12/hung-d24.html>

[3] Germany’s “Network Enforcement Law” goes into effect: A move to censor the Internet, Johannes Stern (4 January 2018) <https://www.wsws.org/en/articles/2018/01/04/netz-j04.html>

[4] Ban on Red Media: EU sanctions against Russia attack press freedom, Marianne Arens (28 May 2025) <https://www.wsws.org/en/articles/2025/05/29/qopq-m29.htm>

[5] Sri Lankan president announces JVP/NPP government will implement savage IMF austerity program in full, Saman Gunadasa, Keith Jones (22 November 2024) <https://www.wsws.org/en/articles/2024/11/23/kjdl-n23.html>

[6] IMF delegation praises Sri Lankan government’s austerity measures, Saman Gunadasa(7 April 2026) <https://www.wsws.org/en/articles/2026/04/08/abhi-a08.html>

[7] ජාමූඅ නියෝග බලාත්මක කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ පාලක ජාජබ ශක්තිමත් පාර්ලිමේන්තු බහුතරයක් ලබා ගනී: කප්පාදුවලට එරෙහිව සටන් කිරීමට සසප ගොඩනඟන්න! ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුනු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (එස්එල්එල්ඒ) ප්‍රකාශය. (21 නොවැම්බර් 2024) <https://www.thesocialist.lk/sri-lankas-ruling-npp-secures-a-strong-parliamentary-majority-to-enforce-imf-dictates-build-the-sep-to-fight-the-cuts/>

JVP/NPP government in Sri Lanka preparing further attacks on workers amid growing crisis, Saman Gunadasa (21 May 2026) <https://www.wsws.org/en/articles/2026/05/22/ingw-m22.html>

[8] The Sri Lankan elections: JVP assumes responsibility for defending capitalism amid a deepening revolutionary crisis, Keith Jones (23 September 2024) <https://www.wsws.org/en/articles/2024/09/24/gpzw-s24.html>

දිසානායක ආණ්ඩුවේ “වරලත් මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ ආයතනය”: මාධ්‍ය නිදහසේ ගෙල සිර කිරීමේ සැලසුමක් Read More »

පන්හිඳ පාවාදීම: යෝජිත CIMP පනත පිළිගන්නා මාධ්‍යවේදීන්ගේ ප්‍රතිගාමී ආකල්පය පරාජය කරනු!

art & culture, art and culture, class struggles, Democratic Rights, News, Oligarchy, Perspective, politics, politics & economics, Pseudo-left, Trade Unions / June 27, 2026

සංජය ජයසේකර විසිනි.

මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින් “The Betrayal of the Pen: Defeat the Reactionary Attitude of Journalists Who Welcome the CIMP Bill” සිරසින් 2026 ජුනි 27 දින පළ විය.

වරලත් මාධ්‍යවේදීන්ගේ වෘත්තීය ආයතන (CIMP) පනත් කෙටුම්පත කෙරෙහි ආයතනගත (institutionalized) මාධ්‍යවේදීන් දක්වන නිශ්ශබ්දතාවය — සහ බොහෝ අවස්ථාවලදී දක්වන විවෘත උද්‍යෝගය — හෙළිදරව් කළ යුතු දේශපාලන අපකීර්තියකි. මෙම පනත් කෙටුම්පත තමන්ගේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල වූ සෘජු ප්‍රහාරයක් ලෙස හඳුනා ගන්නවා වෙනුවට, ස්ථාපිත මාධ්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ සැලකිය යුතු ස්ථරයක් එය වැළඳගෙන ඇත්තේ පෞද්ගලික අභිවෘද්ධිය සඳහා වූ අවස්ථාවක් ලෙසය. ඔවුන් වරලත් ආයතනය දකින්නේ සිර කූඩුවක් ලෙස නොව, වරප්‍රසාදිත තට්ටුවක “ක්ලබ්” එකක් ලෙසය: එනම් ඔවුන්ගේ වෘත්තීය තත්ත්වය සහතික කරන, හීලෑ නොවූ “අන්තර්ගත තනන්නන්ගේ” (content developers) මහා සමාජයෙන් සහ සමාජ මාධ්‍ය විචාරකයන්ගෙන් ඔවුන්ව වෙන් කර හඳුනා ගන්නා, සහ — වඩාත්ම වැදගත් දෙය නම් — රාජ්‍ය පිළිගැනීම මඟින් ලබා දිය හැකි ද්‍රව්‍යමය වරප්‍රසාද සඳහා දොරටු විවෘත කරන රාජ්‍ය මඟින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන ආයතනයක් ලෙසය. මේ ද්‍රව්‍යම වාසි අතර විශ්‍රාම වැටුප්, රක්ෂණ ක්‍රම, සහනපොලී අනුපාත යටතේ බැංකු ණය, විදේශ වීසා පහසුකම්, රජයේ ප්‍රචාරණ සහ කොන්ත්‍රාත්තු සඳහා ප්‍රවේශය මෙන්ම බලවතුන් සමඟ මේසයේ අසුනක් ලබාගැනීම අන්තර්ගත වේ.

මෙය මාධ්‍ය නිදහසේ ආරක්ෂකයන්ගේ දැක්ම නොව, ධනේශ්වර රාජ්‍යය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම තුළින් තම තත්ත්වය සුරක්ෂිත කර ගැනීමට උත්සාහ කරන වරප්‍රසාදිත සුළු-ධනේශ්වර ස්ථරයක දැක්මයි. එය මාධ්‍යවේදියාගේ නොව, රාජ සභිකයෙකුගේ මානසිකත්වයයි.

අල්ලස සහ යදම්

2026 පෙබරවාරි 17 වන දින, NPP/JVP රජයේ ජනමාධ්‍ය නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය කෞශල්‍යා ආරියරත්න පාර්ලිමේන්තුවට ප්‍රකාශ කළේ, මාධ්‍යවේදීන්ගේ රැකියා සුරක්ෂිතතාව, වෘත්තීයභාවය, සෞඛ්‍ය රක්ෂණය සහ සුබසාධනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා රජය වරලත් ආයතනයක් පිහිටුවන බවත්, ශිෂ්‍යත්ව ක්‍රම අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කරන බවත්ය.

දිසානායක රජය මෙම දිරිගැන්වීම් ලබා දෙන්නේ ත්‍යාගශීලීකමකින් නොවේ. එය ධනේශ්වර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවයේ සම්භාව්‍ය මූලෝපායක් ක්‍රියාත්මක කිරීමකි: එනම් වෘත්තියේ මූලෝපායික ස්ථරයක් මුදලට ගැනීම, ඔවුන්ගේ ද්‍රව්‍යමය අවශ්‍යතා පාලන තන්ත්‍රයේ පැවැත්ම සමඟ ගැටගැසීම, සහ එමඟින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ගෙල සිර කිරීමට එරෙහිව ඇති විය හැකි ඕනෑම විරෝධයක් කැබලි කිරීමයි. අද දින රාජ්‍ය සහතික ලත් අක්තපත්‍රයක්, පහසුකම් සහිත බැංකු ණයක් හෝ රජයේ විශ්‍රාම වැටුප් ක්‍රමයක් ලබා ගන්නා මාධ්‍යවේදියා හෙට දින ප්‍රාණ ඇපකරුවෙකු බවට පත්වේ. මෙම වරප්‍රසාද ලබා දෙන රාජ්‍යයටම ඒවා අවලංගු කිරීමටද හැක; CIMP පනත යටතේ, අවලංගු කිරීමේ යාන්ත්‍රණය දැනටමත් එහි ව්‍යුහය තුළම ගොඩනගා ඇත. 24 වන වගන්තිය මඟින් “වෘත්තීමය විෂමාචාරය” සඳහා “සාමාජිකයෙකුගේ නම ලියාපදිංචියෙන් ඉවත් කිරීමට” කවුන්සිලයට බලය පවරා ඇති අතර, එම පදය 23(2) වගන්තිය යටතේ හිතාමතාම නිර්වචනය නොකර තබා ඇත. එය පසුව එම කවුන්සිලය විසින්ම සාදනු ලබන රීති මඟින් සම්පූර්ණ කරනු ඇත. තමන් විශ්‍රාම වැටුපක් සුරක්ෂිත කර ගන්නා බව විශ්වාස කරන මාධ්‍යවේදියා සැබවින්ම කරන්නේ තමන්ගේ හිස තොණ්ඩුවකට හසු කර ගැනීමයි.

මෙය උපකල්පිතයක් නොවේ. මෙම ගතිකත්වය නැවත නැවතත් සිදුවන අයුරු අපි දැක ඇත්තෙමු. 2023 දී, ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍යවරුන්ගේ වෘත්තීය සමිතිය වන රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය — තම සාමාජිකයන්ගේ සන්නිවේදනයන් රජය විසින් වාරණය කිරීමට එකඟ වූ අතර, එමඟින් වෘත්තීය සමිති රජය සහ සංස්ථා සඳහා කාර්මික පොලිසියක් ලෙස ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද යන්න පෙන්නුම් කළේය. එවැනි විධිවිධාන සාකච්ඡා කරන වෘත්තීය සමිති නිලධාරීහු තම සාමාජිකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් පාවා දෙමින් තම තනතුරු සුරක්ෂිත කර ගනිති. CIMP පනත මෙම ආකෘතිය මාධ්‍යවේදයට ද ව්‍යාප්ත කරයි: එනම් වරලත් ආයතනයක් නිර්මාණය කිරීම, අවනත පුද්ගලයන් එයට පත් කිරීම සහ වෘත්තිය ඇතුළතින්ම විනයගත කිරීම සඳහා එය භාවිතා කිරීමයි.

පාවාදීමේ පන්ති ස්වභාවය

CIMP පනත පිළිගන්නා මාධ්‍යවේදීන් ක්‍රියා කරන්නේ නොදැනුවත්කම නිසා නොවේ. ඔවුන් ක්‍රියා කරන්නේ පන්ති උවමනාවන් මතය — එනම් රාජ්‍ය වාරණයට වඩා, කම්කරු පන්තියේ ස්වාධීන බලමුලු ගැන්වීමට සහ අන්තර්ජාලයේ නියාමනය නොකළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කතිකාවට බිය වන, වරප්‍රසාදිත ස්ථරයක උවමනාවන් මතය. ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ධාරාවේ ආයතනික මාධ්‍ය දැනටමත් කතිපයාධිකාරීන් (පරපුටු මහා ව්‍යාපාරික කිහිපය) සහ රාජ්‍යය විසින් දැඩි ලෙස පාලනය කරනු ලැබේ. එහි ජ්‍යෙෂ්ඨ වෘත්තිකයන් බොහෝ කලකට පෙර සිටම දේශපාලන බලය සමඟ සමාදාන වී ඇත. ඔවුන්ව භීතියට පත් කරන්නේ රජයේ මර්දනය නොව, ස්වාධීන මාර්ගගත (online) මාධ්‍යවල නැගීමයි — එනම් වෘත්තියේ ස්ථාපිත ධුරාවලියෙන් බැහැරව ක්‍රියා කරන සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදු පියවර, පෞද්ගලීකරණය සහ අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහිව කම්කරු පන්තියේ කෝපයට හඬක් දෙන බ්ලොග්කරුවන්, සමාජ මාධ්‍ය විචාරකයන්, යූ ටියුබ්කරුවන්, පුරවැසි මාධ්‍යවේදීන් සහ සමාජවාදී ප්‍රකාශනයි.

CIMP පනත, “අන්තර්ගතය තනන්නන්” රාජ්‍යයේ විනය උපකරණ යටතේට පත් කිරීම මඟින්, මෙම තරඟකාරිත්වය තුරන් කිරීමට පොරොන්දු වෙයි. ආයතනගත මාධ්‍යවේදියාට මෙම පනත මාධ්‍ය නිදහසට තර්ජනයක් නොවේ — එය ඔවුන්ගේ වෘත්තීය බලකොටුව වටා ඇති දිය අගලකි. ඔවුන්ව සහතික කරනු ලැබෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ ප්‍රතිවාදීන් ලේඛනයෙන් ඉවත් කරනු ලැබෙනු ඇත. නිදහස් ප්‍රකාශනයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිය බලපත්‍රලාභී වරප්‍රසාදයක් බවට පරිවර්තනය කරනු ඇති අතර, ඔවුන් එම බලපත්‍රලාභීන් අතර සිටිනු ඇත.

මෙය වඩාත්ම භයානක ආකාරයේ ප්‍රතිගාමී ස්ථාවරයකි. වෘත්තීය සමිති නිලධාරී තන්ත්‍රය විසින් තැපැල් සේවකයන්ගේ, විදුලි සේවකයන්ගේ සහ සෞඛ්‍ය සේවකයන්ගේ වැඩ වර්ජන මර්දනය කිරීමට හේතු වූයේද මෙම මානසිකත්වයමය — එනම් රාජ්‍ය උපකරණ තුළ තම තනතුරු රැක ගැනීම සඳහා පුළුල් කම්කරු පන්තියේ අවශ්‍යතා පූජා කිරීමයි. එය මූල්‍ය ප්‍රාග්ධනයේ නියෝග ප්‍රවාහනය කරන වාහකයක් ලෙස සේවය කිරීම සඳහා යටත් විජිත සහ අර්ධ යටත් විජිත රටවල අධිරාජ්‍යවාදය විසින් පෝෂණය කරනු ලබන වරප්‍රසාදිත ස්ථරය වන කම්කරු ප්‍රභූතන්ත්‍රයේ (labor aristocracy) මානසිකත්වයයි.

උගුලක් මිස සෙවණක් නොවේ

CIMP පනතෙන් තමන්ට ප්‍රතිලාභ ලැබෙනු ඇතැයි සිතන මාධ්‍යවේදීන් මුළාවක පසුවෙති. වරප්‍රසාද ලබා දෙන රාජ්‍යයට ඒවා ආපසු ලබා ගත හැකිය. මාධ්‍ය අමාත්‍යවරයා විසින් පත් කරනු ලබන අන්තර්කාලීන කවුන්සිලය — අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයාගෙන් සහ දේශපාලන පත්වීම්ලාභීන් හය දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර — “වෘත්තීය විෂමාචාරය” නිර්වචනය කරන රීති ලියනු ඇත. එම රීති ලියනු ලබන්නේ මාධ්‍යවේදයේ අවංකභාවය (integrity) ආරක්ෂා කිරීමට නොවේ. ඒවා ලියනු ලබන්නේ රජය විවේචනය කිරීම නිශ්ශබ්ද කිරීමටය. අද දින අක්තපත්‍ර පිළිගන්නා මාධ්‍යවේදියා, වැඩ වර්ජනයක් වාර්තා කිරීම, දූෂණ වංචාවක් හෙළිදරව් කිරීම හෝ IMF වැඩසටහන විවේචනය කරන ලිපියක් පළ කිරීම හේතුවෙන් හෙට දින සාමාජික ලේඛනයෙන් ඉවත් කරනු ලැබිය හැකිය. විශ්‍රාම වැටුප, බැංකු ණය, වීසා පහසුකම් — මේ සියල්ල මාධ්‍යවේදියා සීමාවෙන් ඔබ්බට පියවර තබන මොහොතේම අතුරුදහන් වනු ඇත.

මාධ්‍ය නිදහසේ එකම විශ්වාසදායක සහතිකය රාජ්‍යය විසින් නිකුත් කරන ලද වෘත්තීයභාවය පිළිබඳ සහතිකයක් නොවේ. එම සහතිකය වන්නේ කම්කරු පන්තියේ සංවිධානාත්මක බලයයි. රාජ්‍යය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම මඟින් රාජ්‍ය මර්දනයෙන් තමන්ව ආරක්ෂා කර ගැනීමට උත්සාහ කරන මාධ්‍යවේදීන්ට පෙනී යනු ඇත්තේ, ඔවුන් තමන්ව එයට වඩාත් ගොදුරු කර දී ඇති බව පමණි. ඔවුන් තම ස්වාධීනත්වය කැඳ කෝප්පයක් වෙනුවෙන් පාවා දී ඇති අතර, නියමිත වේලාවට ඔවුන්ව ගිල දමනු ඇත.

මාධ්‍යවේදීන් කම්කරු පන්තිය සමඟ බැඳීගත යුතුය

CIMP පනත මුලින් වෘත්තීය අභිවෘද්ධිය සඳහා වූ අවස්ථාවක් ලෙස සැලකූ අය ඇතුළුව සියලුම අවංක මාධ්‍යවේදීන්ගෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ හා දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (SLLA) ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම ප්‍රතිගාමී දිශානතියෙන් තීරණාත්මක ලෙසම මිදෙන ලෙසයි. CIMP පනතට එරෙහි සටන වෘත්තීය ප්‍රභූ පැලැන්තියක වරප්‍රසාද සඳහා වන සටනක් නොවේ. එය සමස්ත කම්කරු පන්තියේ, සියලුම “අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවන්ගේ” (content creators) ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සඳහා වන සටනකි. ධනේශ්වර රාජ්‍යයේ අනුග්‍රහය සෙවීමෙන් මාධ්‍යවේදීන්ට තම ප්‍රකාශන අයිතිය ආරක්ෂා කර ගත නොහැක. ඔවුන්ට එය ආරක්ෂා කර ගත හැක්කේ එම රාජ්‍යය පෙරළා දැමීමට බලය ඇති පන්තිය සමඟ එක්වීමෙන් පමණි.

අල්ලස ප්‍රතික්ෂේප කරනු! රක්ෂණ, විශ්‍රාම වැටුප්, ණය සහ වීසා පිළිබඳ රජයේ පොරොන්දුව ඔබේ යදම් සදහා ගෙවන මිලයි. කිසිදු ද්‍රව්‍යමය දිරිගැන්වීමක් මාධ්‍ය නිදහස පාවා දීමට තරම් වන්නේ නැත!
රාජ්‍යය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන ආයතනගත මාධ්‍යවේදීන්ගෙන් මිදෙනු! ඔවුන්ගේ “වෘත්තීයභාවය” පන්ති පාවාදීම සඳහා වූ වැස්මකි. ඔවුන් මාධ්‍යවේදය වෙනුවෙන් කතා නොකරයි — ඔවුන් කතා කරන්නේ තමන්ගේම වෘත්තීය ජීවිතය වෙනුවෙනි!
මාධ්‍යවේදීන් හා කම්කරු පන්තියේ එක්සත්කම සඳහා සටන් කරනු! මාධ්‍ය නිදහස සඳහා වන සටන IMF කප්පාදු පියවරවලට එරෙහිව, අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයට එරෙහිව සහ සමාජයේ සමාජවාදී ප්‍රතිසංවිධානය සඳහා වන සටනෙන් වෙන් කළ නොහැක!
ආයතනික මාධ්‍ය හිමිකරුවන්ගෙන්, වෘත්තීය සමිති නිලධාරිවාදයෙන් සහ රාජ්‍යයෙන් ස්වාධීනව, බාධාවකින් තොරව ප්‍රකාශනය කිරීමේ අයිතිය වෙනුවෙන් සටන් වැදීම සදහා මාධ්‍ය කම්කරුවන්ගේ ක්‍රියාකාරී කමිටු ගොඩනගනු!
CIMP පනත පරාජය කරනු! මාධ්‍යවේදීන් රාජ්‍ය බලපත්‍රගත කිරීමට එරෙහි වනු! මාධ්‍ය නිදහස යනු අයිතිවාසිකමකි, වරප්‍රසාදයක් නොවේ!

රාජ්‍යයට සේවය කරන පන්හිද රාජ්‍යය විසින්ම බිඳ දමනු ඇත. කම්කරු පන්තියට සේවය කරන පෑන කම්කරු පන්තිය විසින් ආරක්ෂා කරනු ඇත. මාධ්‍යවේදීන් තමන් සිටින්නේ කුමන පාර්ශවයේද යන්න තෝරා ගත යුතුය.

*Sri Lankan union agrees to government censorship of health employees (07 August 2023) https://www.wsws.org/en/articles/2023/08/,07/rhjc-a07.html

පන්හිඳ පාවාදීම: යෝජිත CIMP පනත පිළිගන්නා මාධ්‍යවේදීන්ගේ ප්‍රතිගාමී ආකල්පය පරාජය කරනු! Read More »

The Betrayal of the Pen: Defeat the Reactionary Attitude of Journalists who welcome the CIMP Bill

art & culture, art and culture, class struggles, Democratic Rights, english, lead article, News, Perspective, politics, politics & economics, Pseudo-left, Sri Lanka, Trade Unions / June 27, 2026

By Sanjaya Jayasekera.

The silence — and in many cases, the open enthusiasm — of institutionalized journalists toward the Chartered Institute of Media Professionals (CIMP) Bill is a political scandal that must be exposed. Rather than recognizing the bill as a direct assault on their own democratic rights, a significant layer of established media professionals has greeted it as an opportunity for personal advancement. They see in the Chartered Institute not a cage, but a club: a state-operated institution that will certify their professional status, distinguish them from the unwashed masses of “content developers” and social media commentators, and — most importantly — open the door to the material privileges that state recognition can confer. Pensions. Insurance schemes. Bank loans at preferential rates. Foreign visa facilitation. Access to government advertising and contracts. A seat at the table with the powerful.

This is the outlook not of defenders of press freedom but of a privileged petty-bourgeois stratum seeking to secure its position through collaboration with the capitalist state. It is the mentality of the courtier, not the journalist.

The Bribe and the Chain

On 17 February 2026, Deputy Minister of Mass Media Kaushalya Ariyarathna of NPP/JVP government told Parliament that the government would establish a chartered institution to promote journalists’ job security, professionalism, health insurance and welfare, and that it would continue the scholarship schemes.

The Dissanayake government is not offering these inducements out of generosity. It is executing a classic strategy of bourgeois statecraft: buy off a strategic layer of the profession, bind their material interests to the survival of the regime, and in doing so, fragment any potential opposition to the throttling of democratic rights. The journalist who today receives a state-certified accreditation, a facilitated bank loan, or a government pension scheme becomes, tomorrow, a hostage. The same state that grants these privileges can revoke them — and under the CIMP Bill, the mechanism for revocation is already built into the architecture. Section 24 empowers the Council to “disenroll any member” for “professional misconduct,” a term left deliberately undefined in Section 23(2), to be filled in later by rules made by the same Council. The journalist who believes they are securing a pension is in fact putting their head in a noose.

This is not hypothetical. We have seen this dynamic play out repeatedly. In 2023, the Government Medical Officers’ Association — the trade union of Sri Lankan doctors — agreed to government censorship* of its own members’ communications, demonstrating how professional associations function as the industrial police for government and corporations. The union bureaucrats who negotiate such arrangements secure their own positions at the expense of the rights of their members. The CIMP Bill extends this model to journalism: create a chartered body, staff it with compliant figures, and use it to discipline the profession from within.

The Class Character of the Betrayal

The journalists who welcome the CIMP Bill are not acting out of ignorance. They are acting out of class interest — the interest of a privileged layer that fears the independent mobilization of the working class and the unregulated democratic discourse of the internet more than it fears state censorship. The mainstream corporate media in Sri Lanka is already tightly controlled by oligarchs and the state. Its senior practitioners have long since made their peace with power. What terrifies them is not the government’s repression but the rise of independent online media — the bloggers, the social media commentators, YouTubers, the citizen journalists, the socialist publications — who operate outside the established hierarchies of the profession and who give voice to working-class anger against IMF austerity, privatization, and imperialist war.

The CIMP Bill, by bringing “content developers” under the disciplinary apparatus of the state, promises to eliminate this competition. For the institutionalized journalist, the bill is not a threat to press freedom — it is a moat around their professional castle. They will be certified. Their rivals will be disenrolled. The democratic right of free expression will be converted into a licensed privilege, and they will be among the license-holders.

This is a reactionary posture of the most dangerous kind. It is the same mentality that led the trade union bureaucracy to suppress strikes by postal workers, electricity workers, and health workers — sacrificing the interests of the broader working class to preserve their own positions within the state apparatus. It is the mentality of the labor aristocracy, the privileged stratum that imperialism cultivates in the colonial and semi-colonial countries to serve as a transmission belt for the dictates of finance capital.

A Trap, Not a Shelter

The journalists who imagine they will benefit from the CIMP Bill are deluding themselves. The state that grants privileges can withdraw them. The Interim Council appointed by the Media Minister — consisting of the Ministry Secretary and six political nominees — will write the rules that define “professional misconduct.” Those rules will not be written to protect the integrity of journalism. They will be written to silence criticism of the government. The journalist who accepts accreditation today may find themselves disenrolled tomorrow for reporting on a strike, exposing a corruption scandal, or publishing an article critical of the IMF program. The pension, the bank loan, the visa facilitation — all will vanish the moment the journalist steps out of line.

The only reliable guarantee of press freedom is not a state-issued certificate of professionalism. It is the organized power of the working class. The journalists who seek to insulate themselves from state repression by collaborating with the state will find that they have merely made themselves more vulnerable to it. They will have traded their independence for a mess of pottage, and they will be devoured in due course.

Journalists Must Ally with the Working Class

The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA) calls on all honest journalists — including those who may have initially viewed the CIMP Bill as an opportunity for professional advancement — to break decisively from this reactionary orientation. The fight against the CIMP Bill is not a fight for the privileges of a professional elite. It is a fight for the democratic rights of the entire working class, of all the “content creators”. Journalists cannot defend their right to publish by seeking patronage from the capitalist state. They can only defend it by allying themselves with the class that has the power to overthrow that state.

Reject the bribe! The government’s promise of insurance, pensions, loans, and visas is the price of your chains. No material inducement is worth the surrender of press freedom!
Break from the institutionalized journalists who are collaborating with the state! Their “professionalism” is a cover for class betrayal. They do not speak for journalism — they speak for their own careers!
For the unity of journalists with the working class! The fight for press freedom is inseparable from the fight against IMF austerity, against imperialist war, and for the socialist reorganization of society!
Build rank-and-file committees of media workers! Independent of the corporate media owners, the trade union bureaucracy, and the state — to fight for the right to publish without interference!
Defeat the CIMP Bill! No to state licensing of journalists! Freedom of the press is a right, not a privilege!

The pen that serves the state will be broken by the state. The pen that serves the working class will be defended by the working class. Journalists must choose which side they are on.

*Sri Lankan union agrees to government censorship of health employees (07 August 2023) <https://www.wsws.org/en/articles/2023/08/,07/rhjc-a07.html>

External Link to this article: https://www.themorning.lk/articles/vzdfKsQ3lr1xfKClRUf0

The Betrayal of the Pen: Defeat the Reactionary Attitude of Journalists who welcome the CIMP Bill Read More »

යුරෝපානු සංගම් (EU) සමුළුව යුද මාවත වේගවත් කරයි: ආයුධ ගොඩනැඟීම, වෙළඳ යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ සරණාගත විරෝධී පියවර

Democratic Rights, economics, Fascism, Imperialism, Militarism, News, Perspective, politics, politics & economics, Trade War, War, World Economy, World War / June 23, 2026

ජොහැන්නස් ස්ටර්න් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුනි 11 දින “EU summit accelerates war course: Arms build-up, trade war, social cuts and anti-refugee measures” යන හිසින් පළවූ ජොහැන්නස් ස්ටර්න් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

බ්‍රහස්පතින්දා සහ සිකුරාදා බ්‍රසල්ස් හි පැවැත්වුණු යුරෝපා සංගම් (EU) සමුළුව සෑම අතින්ම යුද සමුළුවක් විය. “ආරක්ෂාව”, “තරඟකාරිත්වය”, “ප්‍රත්‍යස්ථතාව” සහ “සංක්‍රමණ” වැනි නිල සූත්‍රගත කිරීම් පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ වීම, යුද්ධය උත්සන්න කිරීම, සමාජ කප්පාදු සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ පුළුල් වැඩපිළිවෙලකි.

යුක්රේනය සඳහා වන මිලිටරි ආධාර දැවැන්ත ලෙස පුළුල් කිරීමටත්, මුළු මහද්වීපය පුරාම ආයුධ නිෂ්පාදනය වේගවත් කිරීමටත්, 2030 වන විට යුරෝපා සංගමය යුද්ධයට සූදානම් කිරීමටත් යුරෝපා සංගමයේ රාජ්‍ය සහ ආණ්ඩු ප්‍රධානීහු තීරණය කළහ. එම සමගම ඔවුහු, මැදපෙරදිග කලාපය තුළ යුරෝපය සඳහා වඩාත් විශාල මිලිටරි භූමිකාවක්, චීනයට එරෙහිව වඩාත් දැඩි වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තියක්, නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමේ අවශ්‍යතාවලට වඩ වඩාත් යටත් කරන ලද නව යුරෝපා සංගම් අයවැයක් සහ සරණාගත ප්‍රතිපත්තිය තවදුරටත් දැඩි කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කළහ.

මෙම සමුළුව සෘජුවම ගලා ආවේ, සතියකට පෙර ජර්මන් චාන්සලර් ෆ්‍රීඩ්රික් මර්ස් විසින් බුන්ඩෙස්ටැග් (ජර්මන් පාර්ලිමේන්තුව) වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද ඔහුගේ ආණ්ඩු ප්‍රකාශය මගින් පනවන ලද ප්‍රතිගාමී මාවතෙනි. මර්ස් ප්‍රකාශ කළේ, නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම, යුරෝපීය “තරඟකාරිත්වය” ශක්තිමත් කිරීම සහ සරණාගතයින් පලවා හැරීම යුරෝපා සංගමයේ කේන්ද්‍රීය කාර්යයන් විය යුතු බවයි. එම අවස්ථාවේදීම, එහි පිරිවැය දරාගත යුත්තේ කවුරුන්ද යන්න ඔහු පැහැදිලි කළේය: එනම් කම්කරු පන්තියයි. මිලිටරිමය වශයෙන් නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමට ප්‍රතිපාදන සැපයීම සඳහා ජනගහනය “අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රවලද සීමා කිරීම් පිළිගත යුතු” බව ඔහු පැවසීය.

දැන් බ්‍රසල්ස් හිදී සම්මත කරගෙන ඇති වැඩපිළිවෙල යනු මෙම යුද න්‍යාය පත්‍රය යුරෝපය පුරා ක්‍රියාවට නැංවීමයි.

මෙහි කේන්ද්‍රයේ පැවතියේ, යුක්රේනය තුළ රුසියාවට එරෙහිව නේටෝව (NATO) ගෙන යන යුද්ධය තවදුරටත් උත්සන්න කිරීමයි. යුක්රේන ජනාධිපති වොලොඩිමියර් සෙලෙන්ස්කි පෞද්ගලිකවම මෙම සමුළුවට සහභාගී වූ අතර, තව තවත් ආයුධ, පතොරම්, ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සහ කඩිනම් යුරෝපා සංගම් සාමාජිකත්වය ඉල්ලා සිටියේය. යුරෝපා සංගම් නායකයෝ යුක්රේනය සඳහා වන ඔවුන්ගේ “නොසැලෙන” සහයෝගය යළිත් සහතික කළ අතර, ඔවුන්ගේ දේශපාලන, මූල්‍ය, ආර්ථික සහ මිලිටරි ආධාර අඛණ්ඩව ලබා දීමට පොරොන්දු වූහ.

යථාර්ථය නම්, මෙය “සහයෝගයක්” වීම බොහෝ කලකට පෙර නතර වී ඇති අතර එය යුද්ධයට සෘජුවම සම්බන්ධ වීමක් බවට පත්ව ඇත. යුරෝපීය බලවත්තු යුක්රේන රාජ්‍ය අයවැයට ප්‍රතිපාදන සපයමින්, වඩ වඩාත් දිගු දුර විහිදෙන ආයුධ පද්ධති සපයමින්, යුක්රේන සෙබළුන් පුහුණු කරමින්, බුද්ධි තොරතුරු සපයමින් සහ යුක්රේන යුද මෙහෙයුම් ඔවුන්ගේම මිලිටරි සැලසුම්වලට වඩ වඩාත් සමීපව අනුකලනය කරමින් සිටිති. 2026 සහ 2027 වර්ෂ සඳහා වන යුරෝ බිලියන 90 ක ණය මුදලක පළමු වාරිකය ජුනි මස අවසානයට පෙර නිකුත් කරන බව සමුළුව යළිත් තහවුරු කළේය. එම අවස්ථාවේදීම, ඔවුන්ගේ ද්විපාර්ශ්වික මිලිටරි ආධාර අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන ලෙස සාමාජික රටවලින් ඉල්ලා සිටින ලදී.

ආයුධ සහයෝගීතාව පිළිබඳ තීරණ විශේෂයෙන්ම භයානක ය. ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති, පතොරම්, ඩ්‍රෝන යානා සහ මිසයිල නිෂ්පාදනය හා බෙදා හැරීම “කඩිනමින්” වේගවත් කරන ලෙස යුරෝපා සංගමය ඉල්ලා සිටියි. යුරෝපීය සහ යුක්රේන ආයුධ කර්මාන්ත අතර සහයෝගීතාව තවදුරටත් ගැඹුරු කිරීමට නියමිතය. මෙඟින් යුක්රේනය යුරෝපීය යුද ආර්ථිකයට තවදුරටත් සෘජුවම සම්බන්ධ කෙරේ.

මෙහිදී ප්‍රමුඛ භූමිකාවක් ඉටු කරන්නේ ජර්මනියයි. මීට සති කිහිපයකට පෙර, ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව කියෙව් (Kiev) පාලනය සමඟ එකඟ වූයේ, රුසියාවේ අභ්‍යන්තරයටම ප්‍රහාර එල්ල කළ හැකි දිගු දුර ඩ්‍රෝන යානා සහ අනෙකුත් ආයුධ පද්ධති ඒකාබද්ධව සංවර්ධනය කිරීමට සහ නිෂ්පාදනය කිරීමටයි. පිස්ටෝරියස්, මර්ස් සහ සෙලෙන්ස්කි එකල විවෘතවම පැහැදිලි කළේ, මෙය තවදුරටත් යුක්රේන භූමිය ආරක්ෂා කිරීම ගැන පමණක් නොව, රුසියානු නගර, පිරිපහදු, බලශක්ති පහසුකම්, මිලිටරි කඳවුරු සහ කාර්මික මධ්‍යස්ථානවලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ගැන වන බවයි.

මෙහි ප්‍රතිවිපාක ගණන් බලාගත නොහැකි තරම්ය. යුක්රේන හමුදාව දැනටමත් රුසියාවේ අභ්‍යන්තරයටම නිරන්තරයෙන් ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කරමින් සිටියි. එවැනි ප්‍රහාරයන්ට ඉඩ සලසන බටහිර රාජ්‍යයන් යුද්ධයේ පාර්ශවකරුවන් ලෙස සලකන බව ක්‍රෙම්ලිනය නැවත නැවතත් ප්‍රකාශ කර ඇත. ඒ සමගම, යුරෝපීය බලවත්තු යුක්රේනය සඳහා වන අනාගත “ආරක්ෂක සහතිකයන්” තුළ තමන්ම ප්‍රධාන භූමිකාවක් භාර ගැනීමටත්, තමන්ගේම යුරෝපා සංගම් සෙබළුන් පවා යුක්රේනයට අනුයුක්ත කිරීමටත් වඩ වඩාත් විවෘතව බලපෑම් කරමින් සිටිති.

සමුළුවේ නිල නිගමනවල සඳහන් වන්නේ: “යුක්රේනයේ සාමය කරා යන මාවත යුක්රේනය නොමැතිව තීරණය කළ නොහැක.” ඊට සෘජුවම පසුව තීරණාත්මක වාක්‍යය පැමිණේ: “යුරෝපා සංගමය එහි හැකියාවට හෝ එහි ආරක්ෂාවට බලපාන කරුණු පිළිබඳව තීරණය කරනු ඇත.” ඊළඟ කරුණ මෙසේ ඉදිරියට යයි: “ඕනෑම අනාගත සමථයකදී යුරෝපයට ඉටු කිරීමට ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඇති අතර එය තම අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට සූදානම්ව සිටියි.”

අනාගත “ආරක්ෂක සහතික” පිළිබඳ ඡේදය ද විශේෂයෙන්ම දුරදිග යන්නකි. යුරෝපීය කවුන්සිලය ප්‍රකාශ කරන්නේ, යුරෝපා සංගමය සහ එහි සාමාජික රටවල් “විශේෂයෙන්ම කැමැත්ත ඇති අයගේ සන්ධානය (Coalition of the Willing) හරහා සහ එක්සත් ජනපදය සමඟ සහයෝගීතාවයෙන් යුක්රේනය සඳහා ශක්තිමත් සහ විශ්වසනීය ආරක්ෂක සහතිකයන් සඳහා දායක වීමට සූදානම්” බවයි. යුරෝපා සංගම් මිලිටරි ආධාර මෙහෙයුම (EU Military Assistance Mission-EUMAM Ukraine), යුරෝපා සංගම් උපදේශන මෙහෙයුම (EU Advisory Mission-EUAM Ukraine) සහ යුරෝපා සංගම් චන්ද්‍රිකා මධ්‍යස්ථානය මඟින් සටන් විරාම නිරීක්ෂණය කිරීම ඇතුළු ක්‍රම මඟින්, “දිගුකාලීනව ද ආක්‍රමණ වැළැක්වීමට සහ ඵලදායී ලෙස ආරක්ෂා වීමට” යුක්රේනයට ඇති හැකියාවට සහය දීම මෙයට ඇතුළත් වේ.

වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, අනාගත මිලිටරි-රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සමථයකදී, යුරෝපා සංගමය කියෙව් පාලනයේ හුදු ආධාරකරුවෙකු ලෙස පමණක් නොව, ස්වාධීන අධිරාජ්‍යවාදී බලවතෙකු ලෙස මේසයේ වාඩි වීමට සහ තමන්ගේම භූ-මූලෝපායික අවශ්‍යතා බලාත්මක කිරීමට ඇති අයිතිය පැහැදිලිවම කියා පාමින් සිටියි. වොෂින්ටනය සහ මොස්කව් තමන්ට උඩින් එකඟතාවයකට පැමිණීම වැළැක්වීමට යුරෝපීය බලවත්තු උත්සාහ කරති. ඉරාන යුද්ධය සහ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍යවාදයේ අර්බුදය මඟින් වේගවත් කරන ලද, යුක්රේන යුද්ධයේ සෘජු නායකත්වයෙන් එක්සත් ජනපදය සාපේක්ෂව පසුබැසීම, බර්ලිනය, පැරිසිය, ලන්ඩනය සහ බ්‍රසල්ස් විසින් වඩාත් ආක්‍රමණශීලී ලෙස ක්‍රියා කිරීම සඳහා යොදා ගනිමින් තිබේ.

නේටෝ බලවතුන් සහ රුසියාව අතර සෘජු යුද්ධයක අනතුර දිනෙන් දින වර්ධනය වේ. මේ සතියේ ඉංග්‍රීසි ඕඩය (English Channel) තුළ බ්‍රිතාන්‍යය සහ රුසියාව අතර ඇති වූ ගැටුමෙන් මෙය විශේෂයෙන් පැහැදිලි විය. රුසියානු යුද නෞකාවක් බ්‍රිතාන්‍ය යාත්‍රාවක් අසලට අනතුරු ඇඟවීමේ වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල කළේය. නිශ්චිත තත්ත්වයන් මතභේදාත්මක වුවද, නේටෝ රාජ්‍යයන් සහ රුසියාව අතර මිලිටරි ප්‍රකෝපකරනයක් හෝ ගැටුමක් පාලනය කළ නොහැකි උත්සන්න වීමකට කොතරම් ඉක්මනින් මඟ පෑදිය හැකිද යන්න මෙම සිදුවීමෙන් පැහැදිලි වේ.

ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) එහි ඉදිරිදර්ශන ලිපියක් වූ, “ඉංග්‍රීසි ඕඩයේ වෙඩි තැබීම් – බ්‍රිතාන්‍යය, රුසියාව සහ තුන්වන ලෝක යුද්ධයේ අනතුර” මඟින් අනතුරු ඇඟවූයේ, මෙම සිදුවීම යුරෝපීය කම්කරු පන්තිය විසින් අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස වටහා ගත යුතු බවයි: “ආණ්ඩු ඔවුන්ව රුසියාව සමඟ යුද්ධයකට වඩ වඩාත් සෘජුවම ඇද දමමින් සිටී. මෙම අනතුරු ඇඟවීම යුරෝපා සංගම් සමුළුව මඟින් හරියටම තහවුරු වේ. යුරෝපීය බලවත්තු වර්ධනය වන යුද අනතුරට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ සංයමයෙන් නොව, තව තවත් නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම් සහ උත්සන්න කිරීම් සමඟිනි.”

සමුළුව නැවත වරක් රුසියාව යුරෝපා සංගමයට “පැවැත්ම පිළිබඳ අභියෝගයක්” (existential challenge) ලෙස ප්‍රකාශ කළ අතර 2030 වන විට යුරෝපයේ “ආරක්ෂක සූදානම” තීරණාත්මක ලෙස ඉහළ නැංවීමට කැඳවුම් කළේය. නිල නිගමනවලදී, ඩ්‍රෝන සහ ඩ්‍රෝන මර්දන පද්ධති, පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධති, ගුවන් ආරක්ෂක, අභ්‍යවකාශ හැකියාවන් සහ “ගැඹුරු නිරවද්‍ය ප්‍රහාරක හැකියාවන්” (deep precision strike capabilities) කේන්ද්‍රීය ප්‍රමුඛතා ලෙස නම් කර ඇත. මෙම තාක්ෂණික යෙදුම පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ නිරවද්‍ය ආයුධ මඟින් දුරස්ථ ඉලක්ක විනාශ කිරීමේ හැකියාවයි — එනම් රුසියාවට එරෙහිව ප්‍රහාරාත්මක බලයක් සංවර්ධනය කිරීමයි.

එම අවස්ථාවේදීම “මිලිටරි සංචලතාව” (military mobility) වේගවත් කිරීමට නියමිතය. ඊට අදාළ ව්‍යවස්ථාදායක යෝජනා වසර අවසානයට පෙර සම්මත කර ගැනීමට නියමිතය. මෙයින් අදහස් කරන්නේ යුරෝපය පුරා ඇති මාර්ග, දුම්රිය මාර්ග, පාලම්, වරායන්, ගුවන් තොටුපළවල් සහ දේශසීමා තරණ මාර්ග, සෙබළුන් සහ බර උපකරණ වේගයෙන් ගෙනයාම සඳහා පෙළගැස්මයි. මෙය ජර්මනියේ “ජර්මනියේ මෙහෙයුම් සැලැස්ම” (Operation Plan Germany) සමඟ හරියටම ගැළපෙන අතර, එමඟින් මුළු සමාජයම, ආර්ථිකය සහ යටිතල පහසුකම් නැඟෙනහිර පෙරමුණේ මහා යුද්ධයක් සඳහා සූදානම් කරනු ලබයි.

“ආරක්ෂාව” පිළිබඳ නිල වාක්‍ය ඛණ්ඩ හුදු විහිලුවකි. යුරෝපීය බලවත්තු න්‍යෂ්ටික බලවතෙකු වන රුසියාවට එරෙහිව අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයක් සූදානම් කරමින් සිටිති. ජර්මානු පාලක පන්තිය එමඟින් තම අපරාධකාරී ඉතිහාසය යළිත් කරලියට ගනිමින් සිටී. සෝවියට් සංගමයට එරෙහි විනාශකාරී යුද්ධය ආරම්භ වී වසර අසූ පහකට පසු, ජර්මානු සටන් බලඇණියක් නැවත වරක් ලිතුවේනියාවේ ස්ථානගත වෙමින් පවතී; ජර්මානු ආයුධ සමාගම් රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය සඳහා ආයුධ නිෂ්පාදනය කරමින් සිටී; එමෙන්ම බර්ලිනය යුරෝපයේ නායකත්වය ඉල්ලා සිටියි.

සමුළුවේ දෙවන ප්‍රධාන විදේශ ප්‍රතිපත්ති කේන්ද්‍රය වූ මැදපෙරදිග ද මිලිටරිවාදී ආක්‍රමණකාරීත්වයකින් සලකුණු වී ඇත. වොෂින්ටනය විසින් සාකච්ඡා කරන ලද එක්සත් ජනපද-ඉරාන ගිවිසුම, යුරෝපීය බලවතුන් දකින්නේ ආතතිය අඩු කිරීමේ පියවරක් ලෙස නොව, කලාපය තුළ තමන්ගේම භූමිකාව ශක්තිමත් කර ගැනීමේ අවස්ථාවක් ලෙසය. දැනටමත් G7 සමුළුවේදී, මර්ස්, මැක්‍රෝන්, ස්ටාමර් සහ මෙලෝනි සංඥා කර තිබුණේ ඔවුන් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) යුරෝපීය නාවික බලයක් සූදානම් කරන බවයි. මර්ස් බුන්ඩෙස්ටැග් හිදී පැහැදිලිවම ප්‍රකාශ කළේ, නිසි කොන්දේසි සකස් වූ වහාම හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට සහභාගී වීමට ජර්මනිය සූදානම් බවයි.

මෙය තවත් අධිරාජ්‍යවාදී යුද පෙරමුණක් උත්සන්න කිරීමේ තර්ජනයක් මතු කරයි. හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය යනු ලෝකයේ වැදගත්ම බලශක්ති සහ වෙළඳ මාර්ගවලින් එකකි. එහි යුද නැව් ස්ථානගත කරන කවුරුන් වුවද, වෙළඳ නැව්ගත කිරීම් “ආරක්ෂා කිරීමේ” අරමුණ ලුහු බඳිනවා නොවේ; ඒ වෙනුවට මැදපෙරදිග බලශක්තිය, වෙළඳ මාර්ග සහ භූ-මූලෝපායික බලපෑම කෙරෙහි පාලනය සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා මිලිටරි මැදිහත්වීම් සූදානම් කරති. ඇමරිකානු ආධිපත්‍යයේ අර්බුදයට යුරෝපීය බලවත්තු ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ, කලාපය තුළ තමන්ම අධිරාජ්‍යවාදී පිළිවෙලක් ඇති කරන බලවතුන් ලෙස පෙනී සිටීමට උත්සාහ කිරීමෙනි.

චීනය කෙරෙහි වන ප්‍රතිපත්තියට ද මෙය අදාළ වේ. “තරඟකාරිත්වය”, “ආර්ථික ආරක්ෂාව”, “මූලෝපායික පරායත්තතාවයන් අඩු කිරීම” සහ “ගෝලීය සාර්ව ආර්ථික අසමතුලිතතාවයන්” වැනි ප්‍රචාරක වදන් යටතේ, සමුළුව යුරෝපයේ වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තිය දැඩි කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කළේය. තීරුබදු, අපනයන පාලනයන්, යුරෝපීය සංගත සඳහා සහනාධාර සහ යුරෝපයේම සැපයුම් දාමයන් ගොඩනැඟීම හරහා චීනයේ කාර්මික ශක්තියට එරෙහිව සටන් කළ යුතු ක්‍රමවේදයක් ලෙස චීනය වඩ වඩාත් විවෘතව පද්ධතිමය ප්‍රතිවාදියෙකු (systemic rival) ලෙස සලකනු ලබයි.

වෙළඳ යුද ප්‍රතිපත්තිය යුද ප්‍රතිපත්තිය සමඟ වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී පවතී. ගෝලීය අධිරාජ්‍යවාදී තරඟකාරිත්වයේ අවශ්‍යතාවලට අනුකූලව යුරෝපා සංගමයට එහි කර්මාන්ත, බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය, අමුද්‍රව්‍ය සැපයුම, පර්යේෂණ සහ යටිතල පහසුකම් ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමට අවශ්‍ය වී ඇත. මෙම සන්දර්භය තුළ, “තරඟකාරිත්වය” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ වැටුප් කප්පාදු, සමාජ කප්පාදු, නියාමනයන් ඉවත් කිරීම සහ බැංකු, සංගත සහ ආයුධ සමාගම් සඳහා දැවැන්ත රාජ්‍ය සහනාධාර ලබා දීමයි.

2028 සිට 2034 දක්වා වන නව බහු වාර්ෂික යුරෝපා සංගම් මූල්‍ය රාමුව පිළිබඳ විවාදයේදී මෙය විශේෂයෙන් පැහැදිලි වේ. කොමිසම යුරෝ ට්‍රිලියන 2 ක පමණ අයවැයක් යෝජනා කර තිබුණි. ජර්මනිය, නෙදර්ලන්තය, ඔස්ට්‍රියාව, ස්වීඩනය සහ අනෙකුත් ශුද්ධ දායකයින් (net contributors) වඩාත් ගැඹුරු කප්පාදු ඉල්ලා සිටිති. මර්ස් ප්‍රකාශ කළේ සංඛ්‍යාවන් “පහළට පැමිණිය යුතු” බවයි. ඒ හා සමගම, මෙහි අරමුණ ප්‍රතිසන්නද්ධවීම සීමා කිරීම නොවේ. ඊට පටහැනිව, කෘෂිකර්මාන්තය, සහයෝගීතාව සහ සිවිල් වැඩපිළිවෙලවල් සඳහා වන සාම්ප්‍රදායික වියදම් කප්පාදු කිරීමට හෝ වෙනතකට හැරවීමට නියමිත අතර, ආරක්ෂාව, ආයුධ කර්මාන්තය, දේශසීමා ආරක්ෂාව, කාර්මික ප්‍රතිපත්තිය සහ “මූලෝපායික” ආයෝජන ශක්තිමත් කරනු ලැබේ.

යුද මාවතේ සමාජීය තර්කනය මෙයයි. ආයුධ, උන්ඩ, ඩ්‍රෝන යානා, මිසයිල සහ යුද නැව් සඳහා බිලියන ගණන් වෙන් කරන අතරතුර, වැටුප් පහත හෙළීමටත්, විශ්‍රාම වැටුප් කප්පාදු කිරීමටත්, සෞඛ්‍ය හා අධ්‍යාපන වියදම් කපා හැරීමටත්, පොදු සේවාවන් විනාශ කිරීමටත් නියමිතය. මෙම ප්‍රතිපත්තිය වැඩි වර්ධනය වන ප්‍රතිරෝධයකට මුහුණ දෙන බව පාලක පන්තිය දනී. විදේශයන්හි ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම රට තුළ ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීම සමඟ අත්වැල් බැඳගෙන යන්නේ එබැවිනි.

සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්තිය දැඩි කිරීම සමුළුවේ තවත් ප්‍රධාන කරුණක් විය. යුරෝපා සංගම් නායකයෝ, සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්තියේ “සියලු අංශ ඔස්සේ”, විශේෂයෙන්ම එහි “බාහිර මානය” (external dimension) පිළිබඳව කටයුතු අඛණ්ඩව කරගෙන යන බව යළිත් සහතික කළහ. මෙයින් අදහස් කරන්නේ සරණාගතයින් යුරෝපයට පැමිණීමට පෙර ඔවුන්ව වැළැක්වීම, තුන්වන රටවල කඳවුරු පිහිටුවීම සහ පිටුවහල් කිරීම් වේගවත් කිරීම සඳහා ඒකාධිපති සහ ඒකාධිපති ස්වරූපී පාලන තන්ත්‍රයන් සමඟ ගිවිසුම් ඇති කර ගැනීමයි.

සමුළුවට ඉතා ආසන්නව, යුරෝපීය පාර්ලිමේන්තුව යුරෝපා සංගමයෙන් පිටත “ආපසු හැරවීමේ මධ්‍යස්ථාන” (return hubs) ලෙස හැඳින්වෙන දෑ සඳහා ඉඩ සලසන නව ආපසු හැරවීමේ රෙගුලාසියකට මඟ පෑදීය. ඉතාලිය, ඩෙන්මාර්කය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව, නෙදර්ලන්තය සහ අනෙකුත් ආණ්ඩු යුරෝපය සීල් කර වසා දැමීමේ ඊටත් වඩා ම්ලේච්ඡ ප්‍රතිපත්තියක් සඳහා උත්සාහ කරමින් සිටිති. අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින්ම අවුලුවන ලද හෝ කර ගෙන යන යුද්ධවලින් පලා යන සරණාගතයින්ගේ අයිතිවාසිකම් උදුරා ගැනීමටත්, ඔවුන්ව සිර කිරීමටත්, පිටුවහල් කිරීමටත් නියමිතය.

සරණාගතයින්ට එරෙහි උද්ඝෝෂණය අරමුණු කිහිපයකට සේවය කරයි. එය අන්ත දක්ෂිනාංශය ශක්තිමත් කරයි, කම්කරු පන්තිය බෙදා වෙන් කරයි, සහ වැඩවර්ජන, විරෝධතා සහ යුද විරෝධී විපක්ෂයට එරෙහිව ද යොදා ගනු ලබන මර්දනකාරී රාජ්‍ය උපකරණයක් නිර්මාණය කරයි. යුද්ධය සඳහා බිලියන ගණන් වියදම් කරන ආණ්ඩුම, රෝහල්, පාසල්, නිවාස සහ සමාජ ආධාර සඳහා “මුදල් නොමැති” බව ප්‍රකාශ කරති. ඒ පිළිබඳ සමාජ කෝපය සරණාගතයින් වෙත හරවා යැවීමට නියමිතය.

යුරෝපා සංගම් සමුළුව පෙන්වා දෙන්නේ සමස්ත යුරෝපීය පාලක පන්තියම — කොන්සර්වේටිව්වරුන්, සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්, ලිබරල්වාදීන්, හරිතයන් සහ නාමිකව වාම පක්ෂ — මෙම පිළිවෙත පිටුපස සිට ගන්නා බවයි. යුරෝපා සංගමය තුළ සාමකාමී හෝ ප්‍රගතිශීලී කල්ලියක් නොමැත. සියල්ලෝම යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදය සහ ධනවාදය ආරක්ෂා කරති. ඔවුන්ගේ වෙනස්කම් පවතින්නේ, යුරෝපය ගෝලීය මිලිටරි බලවතෙකු ලෙස කොතරම් ඉක්මනින්, කුමන ක්‍රම මඟින් සහ කාගේ ජාතික නායකත්වය යටතේ සන්නද්ධ කළ යුතුද යන්න පිළිබඳ ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් පමණි.

ජර්මනිය මෙම ක්‍රියාවලිය විශේෂයෙන් ආක්‍රමණශීලී ලෙස ඉදිරියට ගෙන යයි. මර්ස්-ක්ලින්බෙයිල් ආණ්ඩුව හිට්ලර්ගෙන් පසු විශාලතම නැවත ප්‍රතිසන්නද්ධ ගැන්වීමේ වැඩපිළිවෙල ක්‍රියාවට නංවමින්, යටිතල පහසුකම් යුද සැපයුම් පද්ධති බවට පරිවර්තනය කරමින්, අනිවාර්ය හමුදා සේවය නැවත හඳුන්වා දීමට සූදානම් වෙමින් සහ වියදම් ජර්මානු ප්‍රාග්ධනයේ මූලෝපායික අවශ්‍යතාවලට සෘජුවම සේවය නොකරන සෑම තැනකම යුරෝපා සංගම් අයවැය කප්පාදු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියි. ඒ සමගම, අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය ඇලෙක්සැන්ඩර් ඩොබ්‍රින්ඩ් පොලිසිය, බුද්ධි ආයතන සහ සිවිල් ආරක්ෂක අංශ සන්නද්ධ කරමින් අධිපතිවාදී රාජ්‍ය උපකරණයක් ගොඩනැඟීම ඉදිරියට ගෙන යයි.

මෙම සමුළුව අනතුරු ඇඟවීමකි. යුරෝපයේ පාලක පන්තිය ලෝක ධනවාදයේ අර්බුදයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ සහන දීමෙන් නොව, යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ ඒකාධිපතිත්වය සමඟිනි. රුසියාවට එරෙහිව උත්සන්න කිරීම න්‍යෂ්ටික අවිවලින් සන්නද්ධ බලවතුන් අතර සෘජු යුද්ධයක් බවට පත්වීමේ තර්ජනයක් මතු කරයි. මැදපෙරදිග මිලිටරි ප්‍රහාරය, චීනයට එරෙහි වෙළඳ යුද්ධය සහ සරණාගතයින්ට එල්ල කරන ප්‍රහාර එකම වර්ධනයක කොටස් වේ.

මීට එරෙහි විය හැක්කේ ජාත්‍යන්තර කම්කරු පන්තියට පමණි. යුද්ධයට එරෙහි අරගලයට ධනේශ්වර ක්‍රමයේ සියලුම පක්ෂවලින්, යුරෝපා සංගමයෙන් සහ නේටෝ යුද සන්ධානයෙන් බිඳීමක් අවශ්‍ය වේ. අවශ්‍ය වන්නේ කම්කරු පන්තියේ බලය බලමුලු ගන්වන, ආයුධ කර්මාන්තය අත්පත් කර ගන්නා, යුද ප්‍රතිපාදන නතර කරන සහ යුද්ධයට, ඒකාධිපතිත්වයට හා සමාජය අන්ත දූප්පත් කිරීමට හේතුව වන ධනවාදය වෙනුවට සමාජවාදී සමාජයක් ආදේශ කරන ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී යුද විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැඟීමයි.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

යුරෝපානු සංගම් (EU) සමුළුව යුද මාවත වේගවත් කරයි: ආයුධ ගොඩනැඟීම, වෙළඳ යුද්ධය, සමාජ කප්පාදු සහ සරණාගත විරෝධී පියවර Read More »

The Dissanayake Government’s “Chartered Institute of Media Professionals”: A Blueprint for the Strangulation of Press Freedom

art and culture, class struggles, Democratic Rights, economics, english, lead article, News, Perspective, politics, politics & economics, Sri Lanka / June 16, 2026

Statement by the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA)

AKD — President Anura Kumara Dissanayake meeting with a visiting IMF delegation at the Presidential Secretariat on April 2, 2026. Image courtesy of midpoint.lk.

On June 5, 2026, the Janatha Vimukthi Peramuna (JVP)/National People’s Power (NPP) government of President Anura Kumara Dissanayake published a special gazette notification for a bill to establish the “Chartered Institute of Media Professionals of Sri Lanka (CIMP).” Tabled by the Ministry of Health and Mass Media, the bill is packaged in the soothing language of “introducing and maintaining professional standards” and “elevating quality.” This is a calculated fraud. A close examination of the bill’s provisions — its definitions, its institutional architecture, its disciplinary mechanisms — reveals an instrument of state censorship designed to discipline, silence, and ultimately eliminate independent journalism, above all the social media content creators and anti-government commentators whom the Dissanayake regime views as a mortal threat to its grip on power.

The working class and all defenders of democratic rights must reject this bill in its entirety. It is not a measure to improve journalism. It is a weapon for the suppression of democratic discourse, conceived in direct continuity with the long and bloody history of media repression in Sri Lanka, and fully consonant with the international offensive against press freedom being waged by capitalist governments across the globe.

The Architecture of State Control

The bill establishes a statutory body corporate — the Chartered Institute — whose design is transparently that of a state-controlled gatekeeper over who may legitimately practice journalism. Five features of the legislation expose its authoritarian character beyond any doubt.

First, the Institute introduces a system of state-created accreditation. Section 3(i) declares that one of the Institute’s objects is “to accredit the media professionals in media professionalism at the evaluation of their efficiency.” Section 4(o) empowers the Institute “to take necessary steps to introduce, develop, maintain and monitor professional standards.” Section 4(t) authorizes it “to maintain and publish a register of members.” Taken together, these provisions convert the fundamental democratic right of freedom of expression into a state-sanctioned privilege. The government positions itself as the ultimate arbiter of who may enroll, register, and be certified as a “qualified” media professional. Freedom of the press is an inherent right, not a license to be granted or revoked by the capitalist state. The very premise of the bill is an assault on this principle.

Second, the definition of “media professional” is deliberately vast and all-encompassing. Section 27 defines the term to include “writers, content developers, content editors, anchors, presenters, broadcasters, journalists, editors, publishers, media owners, media managers, media educators, media researchers, media technicians and camerapersons in the field of media.” The inclusion of “content developers” is particularly revealing. This wide net is cast with a specific purpose: to trap independent bloggers, social media commentators, and alternative left-wing media platforms under the disciplinary apparatus of the state. The Dissanayake administration is acutely threatened by unaligned online media. Mainstream corporate media networks in Sri Lanka are tightly controlled by oligarchs or the state itself. Working-class anger, exposures of government compliance with International Monetary Fund (IMF) austerity, and socialist political analysis find expression through alternative content creators and independent social media channels. By bringing “content developers” under the heel of a chartered state apparatus, the government is building a weapon to silence precisely these voices.

Third, the bill establishes a state-vetted Disciplinary Committee empowered to investigate “professional misconduct.” Section 12(1)(c) provides for the appointment of a Disciplinary Committee. Section 23(1) mandates that this committee “shall hold an inquiry whenever the Council refers any matter to the Disciplinary Committee in respect of a professional misconduct of a member.” Section 23(2) then defines “professional misconduct” as “an act or omission which shall be determined by rules of the Council made under section 26” — a definition so circular and elastic that it amounts to a blank cheque for the political punishment of journalists who refuse to toe the government’s line. Section 24 empowers the Council to “disenroll any member,” or in the alternative to “warn, reprimand or suspend him from membership for such period not exceeding one year.” The power to strip a media worker of professional credentials is the power to destroy a career — and to send a message of intimidation to every other journalist in the country.

Fourth, the bill creates an “Interim Council” appointed entirely by the state. Section 5(4)(a) provides that until the Governing Council is elected, the Minister shall appoint an Interim Council consisting of “the Secretary to the Ministry of the Minister” and “six other persons who have distinguished themselves with proven knowledge, eminence and at least twenty years’ experience in the field of media, nominated by the Secretary to the Ministry of the Minister.” This Interim Council is granted the power under Section 5(4)(b) to make rules “in respect of the number of members to be selected and the criteria to select such members to the Institute” and “to elect and appoint members and the office bearers to the Council.” The Interim Council thus controls who gets into the Institute in the first instance and who may sit on its permanent Governing Council. The entire institutional architecture — the membership criteria, the internal rules, the definition of what constitutes an offense — will be shaped entirely by political appointees of the capitalist state. The Institute will be, from its inception, an instrument of the government.

Fifth, the bill conspicuously lacks any explicit guarantee that membership in the Institute will never be a prerequisite to practice journalism. This omission is not accidental. It signals that the Institute is designed to become a mandatory gatekeeper. Unregistered or deregistered journalists could rapidly find themselves legally blocked from entering press conferences, obtaining state accreditation, accessing public events, or securing employment. The Institute is a mechanism for the de facto licensing of journalism — and therefore for the de facto banning of journalists the state finds inconvenient.

A Continuum of Repression

The CIMP Bill does not emerge from a vacuum. It is the latest in a long continuum of state attacks on press freedom in Sri Lanka, stretching back decades and across every bourgeois government.

The Press Council Act of No. 05 of 1973, introduced by the Sri Lanka Freedom Party-led coalition government — which included the Lanka Sama Samaja Party and the Stalinist Communist Party — established a government tribunal (Press Council) with the powers of a district court, empowered to conduct inquiries that could lead to imposition of fines and jail terms against journalists. Its chairman and members are appointed by the president. Among its targets was Kamkaru Mawtha, the newspaper of the Revolutionary Communist League — the forerunner of the Socialist Equality Party. Last September, the cabinet spokesperson announced that the cabinet has approved to amend the Press Council Act to expand its regulatory scope to encompass modern digital, electronic, and online media platforms. The historical irony is sharp: the JVP, whose own cadres were slaughtered by the thousands after the abortive 1971 uprising, today deploys the same mechanisms of press control pioneered by the regime that repressed them, now directed against the working class and its political representatives.

The Rajapakse regime (2005–2015) escalated media repression to police-state levels. In 2009, it revived the Press Council Act. In 2012, it moved to gag websites, extending the Press Council’s reach to online media. In 2013, it unveiled a “Code of Media Ethics” whose vaguely phrased clauses — banning publications that “offend against the expectations of the public” or “contain information which could mislead the public” — gave the government unlimited scope to suppress criticism. During this period, 16 journalists and media workers were killed by pro-government death squads, and Sunday Leader editor Lasantha Wickrematunge was murdered in broad daylight.

The Online Safety Act brought by the Ranil Wickremasinghe government in January 2024, purporting to counter “fake news”, attacked social media activism decisively. It dealt a major blow to freedom of expression by granting a government-appointed commission sweeping powers to police and censor online speech. Under the guise of preventing online harms, the law criminalizes legitimate dissent, investigative journalism, and social media criticism, threatening activists and content creators with severe prison sentences.

The JVP/NPP government is deepening this authoritarian inheritance, not breaking from it. In November 2024, within weeks of taking office, it announced it would not abolish the Prevention of Terrorism Act (PTA), despite having pledged to do so during the election campaign. Instead, it introduced a new “Protection of the State from Terrorism Act” (PSAT) that broadens the definition of terrorism to encompass strikes, protests, and dissent. In November 2025, following Cyclone Ditwah, Dissanayake declared a state of emergency and issued regulations making it a criminal offense — punishable by up to ten years’ imprisonment — to communicate or publish any supposedly “false” statements that could allegedly cause “public alarm.” Deputy Minister Sunil Watagala explicitly instructed police to treat social media critics “not merely as suspects but as offenders.” These powers were deployed to enforce deeper austerity under the guise of “rebuilding.” The state of emergency has now been extended six times,[1] giving Dissanayake sweeping dictatorial powers.

On May 28, 2026 — just one week before the Chartered Institute gazette — President Dissanayake issued a special gazette declaring the Government Press and State Media as essential services, effectively outlawing industrial strike action in those sectors. The Chartered Institute Bill is the ideological twin of this hardline measure. Together they form a pincer: the state attacks media workers’ right to withhold their labour, while simultaneously constructing a disciplinary apparatus to control what those workers may write and who may write at all.

The International Offensive Against Press Freedom

The Dissanayake government’s bill forms part of a global offensive by capitalist states to bring the press — and especially online media — under state and corporate control.

In December 2010, the Hungarian parliament under Prime Minister Viktor Orbán passed a comprehensive media law subordinating all public and private media to the control of a state “media council” composed of Orbán’s partisans. The council was empowered to impose fines of up to €730,000 for reporting deemed “politically unbalanced.” As the WSWS noted at the time [2], Orbán’s authoritarian course was not a “European oddity” but a preparation for “a new round of brutal social attacks” demanded by the international financial markets. The muzzling of the media and the bolstering of the state apparatus were undertaken in direct anticipation of the social conflicts that austerity would unleash.

Germany’s Network Enforcement Act (NetzDG), which came into force in 2018, created a legal framework for internet censorship under the pretext of combating “hate speech” and “fake news.” As the WSWS documented, [3] the law was “part of an international offensive to attack free speech online, aimed at suppressing left-wing and socialist views.”

In 2022, Britain’s Ofcom revoked the broadcast licenses of RT, couching the ban in the language of “impartiality” and “freedom.” In 2025, the European Union’s 17th sanctions package against Russia extended to banning pro-Russia and pro-Palestine media, representing what the WSWS called [4] “an open attack on the democratic right to freedom of the press.”

The pattern is unmistakable. Across the world, capitalist governments facing mounting social opposition are constructing legal and institutional mechanisms to police public discourse. The language is always the same: “professional standards,” “ethics,” “combating disinformation.” The purpose is always the same: to suppress working-class opposition and anti-capitalist analysis.

Austerity Requires Repression

The Chartered Institute Bill cannot be understood in isolation from the broader trajectory of the JVP/NPP government. Dissanayake came to power in September 2024 on a wave of popular discontent, posturing as an anti-establishment outsider. Within days of the new parliament convening, the government jettisoned its election pledge [5] to renegotiate the IMF bailout and committed itself to implementing the austerity program in full.

The record since then has been one of relentless attacks on the working class. The government has restructured and privatized state-owned enterprises, sharply increased fuel prices by approximately 40 percent since February 2026, raised electricity tariffs by 32 percent, hiked gas prices by 31 percent, and maintained strict spending limits even as a quarter of the population has fallen below the poverty line. In April 2026, an IMF delegation lavished praise [6] on Dissanayake, commending his “strict adherence to IMF dictates.” The president boasted that “Sri Lanka has met all targets set under the programme.”

The government now faces a deepening crisis [7]: a worsening balance of payments deficit, a sliding rupee, soaring oil import costs driven by the US-Israeli war on Iran, and simmering resistance from workers and the rural poor. It has responded with essential services orders, police violence against protesters, the arrest of student activists, the deployment of the military as strike-breakers, and the repeated extension of emergency rule. The Chartered Institute Bill is the latest escalation in this authoritarian trajectory — a preemptive strike against the dissemination of truth, against the journalism that exposes the real conditions of working people and provides the political analysis necessary for the working class to cohere into a unified revolutionary force.

The JVP: From Death Squads to “Professional Standards”

The JVP’s present role as the enforcer of media censorship must be understood in light of its political history. As the ICFI and WSWS have documented over decades [8], the JVP is not and has never been a socialist or workers’ party. It is a right-wing, nationalist, and communalist movement, steeped in Sinhala populism. In 1988–89, it carried out a campaign of assassinations in which hundreds of left-wing political opponents, trade unionists, and workers — including members of the Revolutionary Communist League — were killed. It was the most trenchant advocate of the racist war against the Tamil minority that culminated in the May 2009 massacre of 40,000 Tamils.

The JVP’s transformation into a party of bourgeois rule — implementing IMF austerity, deploying police-military repression, and now constructing a state apparatus for media censorship — is not a betrayal of its original principles. It is the logical culmination of its class character as a petty-bourgeois nationalist formation. The same party that once physically liquidated its left-wing opponents now seeks to silence them through the bureaucratic mechanisms of a “Chartered Institute.” The methods have been modernized; the objective — the suppression of working-class political independence — remains the same.

The Pseudo-Left and the Trade Unions: Enablers of Repression

The working class cannot look to the pseudo-left organizations or the trade union bureaucracy to defend democratic rights. The Frontline Socialist Party, which falsely postures as a left-wing opponent of the government, collaborates with the union apparatus, whitewashing its betrayals and channeling workers into dead-end negotiations and appeals to parliament. The trade unions affiliated with the JVP/NPP maintain a deathly silence and actively block all anti-government action by their members. Unions tied to opposition parliamentary parties — the Samagi Jana Balawegaya and the Sri Lanka Podujana Peramuna — call only limited actions aimed at defusing genuine working-class opposition.

None of these forces will mount a principled defense of press freedom, because all of them — government and opposition alike — support the IMF program that is immiserating the working class. All of them fear the independent political mobilization of workers and youth. All of them have an interest in controlling public discourse. The Chartered Institute of Media Professionals Bill is a bipartisan project in its essentials, just as the emergency regulations after Cyclone Ditwah were urged by opposition leader Sajith Premadasa before Dissanayake declared them.

Build the Independent Mobilization of the Working Class

The fight against the CIMP Bill is inseparable from the fight against IMF austerity, against imperialist war, and for the political independence of the working class. Freedom of the press is not a bourgeois luxury to be set aside until “economic demands” are won. It is a vital weapon in the class struggle. The working class needs unfettered access to information, analysis, and political debate — including and especially the revolutionary Marxist perspective advanced by the ICFI, the World Socialist Web Site and thesocialist.lk — to arm itself for the battles ahead.

The SLLA calls on workers, youth, journalists, online content creators, and all defenders of democratic rights to:

Reject the Chartered Institute of Media Professionals Bill in its entirety! This is not a bill to be amended — it is a bill to be defeated!
No to state licensing of journalists! Freedom of the press is a right, not a privilege granted by the capitalist state!
Defend the right of social media content creators and online commentators to publish without state interference!
Abolish the Press Council Act, the Prevention of Terrorism Act, the proposed Protection of the State from Terrorism Bill, and all repressive legislation inherited from previous regimes!
No to the essential services ban on Government Press and State Media workers! Defend the right to strike!
For the building of independent action committees across all workplaces to fight IMF austerity and the assault on democratic rights!
For the unity of Sri Lankan workers with their brothers and sisters in South Asia and internationally against the common enemy — global capitalism and its state institutions!
For a workers’ government based on workers’ committees, not the capitalist parties and their trade union appendages!
For the socialist reorganization of society — the only foundation for genuine democracy and press freedom!

The Dissanayake government is constructing the architecture of a police state because it knows that the social crisis it is deepening through IMF austerity will generate mass opposition. The working class must answer by constructing its own independent organizations — action committees in every workplace and neighborhood, democratically controlled and politically armed with a socialist-internationalist program. The fight against media censorship is a fight for the political independence of the working class. It is a fight that can only be won through the building of a revolutionary party and the mobilization of the international working class against the capitalist system in its entirety.

We, the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia, wage this fight in solidarity with the international programme of the International Committee of the Fourth International. We urge workers, youth, intellectuals and all defenders of democratic rights to join us in advancing this struggle and building the revolutionary leadership necessary for the fight for socialism.

[1] Sri Lanka NPP government imposes Emergency Laws following Cyclone Ditwah disaster: A warning to the working class, Sanjaya Jayasekera (2 December 2025) <https://www.thesocialist.lk/sri-lanka-npp-government-imposes-emergency-laws-following-cyclone-ditwah-disaster-a-warning-to-the-working-class/>

Sri Lankan government extends draconian state of emergency, Saman Gunadasa (15 May 2026) <https://www.wsws.org/en/articles/2026/05/16/fkbi-m16.html>

[2] The demolition of press freedom in Hungary, Markus Salzmann, Peter Schwarz (24 December 2010) <https://www.wsws.org/en/articles/2010/12/hung-d24.html>

[3] Germany’s “Network Enforcement Law” goes into effect: A move to censor the Internet, Johannes Stern (4 January 2018) <https://www.wsws.org/en/articles/2018/01/04/netz-j04.html>

[4] Ban on Red Media: EU sanctions against Russia attack press freedom, Marianne Arens (28 May 2025) <https://www.wsws.org/en/articles/2025/05/29/qopq-m29.html>

[6] IMF delegation praises Sri Lankan government’s austerity measures, Saman Gunadasa(7 April 2026) <https://www.wsws.org/en/articles/2026/04/08/abhi-a08.html>

[7] Sri Lanka’s ruling NPP secures a strong parliamentary majority to enforce IMF dictates: Build the SEP to fight the cuts! Statement of the Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA) (16 November 2024) <https://www.thesocialist.lk/sri-lankas-ruling-npp-secures-a-strong-parliamentary-majority-to-enforce-imf-dictates-build-the-sep-to-fight-the-cuts/>

JVP/NPP government in Sri Lanka preparing further attacks on workers amid growing crisis, Saman Gunadasa (21 May 2026) <https://www.wsws.org/en/articles/2026/05/22/ingw-m22.html> n

The Dissanayake Government’s “Chartered Institute of Media Professionals”: A Blueprint for the Strangulation of Press Freedom Read More »

බෙල්ෆාස්ට් නුවර සංක්‍රමණිකයන්ට එරෙහිව සිදුවන අන්ත දක්ෂිණාංශික ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා තවදුරටත්

Democratic Rights, Far Right, Fascism, Living Conditions, News, Perspective, politics, Poverty / June 14, 2026

පෝල් බොන්ඩ් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 ජුනි 11 දින “Far-right violence against migrants continues in Belfast” යන හිසින් පළවූ පෝල් බොන්ඩ් විසින් ලියන ලද ඉදිරිදර්ශන ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

උතුරු අයර්ලන්තයේ බෙල්ෆාස්ට් නුවරදී අන්ත දක්ෂිණාංශික ලෝයලිස්ට් (loyalists – එක්සත් රාජධානිය සමඟ එක්ව සිටීමට කැමති රෙපරමාදු ක්‍රිස්තියානින්. කෙසේ වුවද, ඔවුන්ගේ අන්ත දක්ෂිණාංශික ක්‍රියාකාරකම් මෙහෙයවනු ලබන්නේ ආගමික විශ්වාසය හෝ ඇදහීම මත නොව, දේශපාලන, වාර්ගික සහ ජාතිකවාදී පදනමක් මතය) කලහකාරී කණ්ඩායම් විසින් බදාදා රාත්‍රියේදීත් දෙවන වරටත් සංක්‍රමණිකයන් ඉලක්ක කර ගන්නා ලදී. අඟහරුවාදා ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩත්වයට වඩා මෙවර එය සුළු පරිමාණයෙන් සිදු වුවද, සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ හුවමාරු වූ නිවාස ලැයිස්තුවක් මඟින් තහවුරු වන්නේ මෙය සංවිධානාත්මක කෝලහලයක් (pogrom)වූ බවයි.

උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) විසින් කලහකාරීන්ට එරෙහිව ජල ප්‍රහාරක එල්ල කරන ලද අතර රබර් උණ්ඩ 20 කින් ද වෙඩි තබා ඇත. ඉදිරියේදී ඇති විය හැකි තවත් කැරලි මර්දනය කිරීම සඳහා එක්සත් රාජධානිය පුරා සිටින පොලිස් නිලධාරීන් 200 දෙනෙකු උතුරු අයර්ලන්තයට අනුයුක්ත කරමින් සිටින බව වාර්තා වේ.

සුඩාන ජාතික සරණාගතයෙකු වන හාඩි අලොඩිඩ් (Hadi Alodid) විසින් සඳුදා දිනයේදී ස්ටීවන් ඔගිල්වි (Stephen Ogilvie) නමැති පුද්ගලයාට සිදු කළ බිහිසුණු පිහි ඇනුම ව්‍යාජ ලෙස හේතුවක් කර ගනිමින්, අන්ත දක්ෂිණාංශික කලහකාරී කණ්ඩායම් විසින් සංක්‍රමණිකයන්ගේ සහ විදේශීය ජාතිකයන්ගේ නිවාස ඉලක්ක කර ගන්නා ලදී. අඟහරුවාදා මෙන්ම, වෙළඳසැල්, පාසල් සහ බෙදාහැරීමේ සේවාවන් වේලාසනින් වසා දැමුණි. පොදු ප්‍රවාහන සේවා මෙහෙයවනු ලබන ට්‍රාන්ස්ලින්ක් (Translink) ආයතනය විසින් සියලුම බස් සහ දුම්රිය සේවාවන් තාවකාලිකව අත්හිටුවන ලදී.

පළමු රාත්‍රියේ සිදු වූ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් පසුව, “සංක්‍රමණිකයන්ගේ නිවාස” ඇතුළත් “ප්‍රහාරක ලැයිස්තුවක්” (Hit list) සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වූ අතර, බෙල්ෆාස්ට් නුවර සින් ෆේන් (Sinn Féin) පක්ෂයට අයත් නගරාධිපතිනි රෝයිස්-මාරි ඩොනලි (Róis-Máire Donnelly) වෙත ද තර්ජන එල්ල විය. බ්‍රහස්පතින්දා සවස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද විශේෂ වාර්තාවක ගාඩියන් (The Guardian) පුවත්පත සඳහන් කළේ, සංක්‍රමණ විරෝධී ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කරනු ලබන උතුරු අයර්ලන්ත වගවීමේ ව්‍යාපෘතිය (APNI) විසින් මෙවැනි ලැයිස්තු පිළිබඳව මෙම වසරේ ආරම්භයේ සිටම උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) දැනුවත් කර ඇති බවයි.

එම පුවත්පත වාර්තා කළ පරිදි: ”ලිපිනයන් ඇතුළත් ඊනියා ප්‍රහාරක ලැයිස්තුවක් (Hitlist) 2025 අගෝස්තු මාසයේ සිට අන්ත දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් අතර සංසරණය වී ඇති අතර, එය 2026 ජනවාරි මාසයේදී උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) වෙත යවා ඇති බව වැටහේ”. මෙම සතියේ සිදු වූ සංක්‍රමණ විරෝධී නොසන්සුන්තාවලදී ඉලක්ක කරගත් ස්ථාන අතර එම ලිපිනයන් ද විය.” ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවිය (WSWS) පෙන්වා දුන් පරිදි, මෙම ප්‍රචණ්ඩත්වය මුලින්ම හටගන්නා අවස්ථාවේදී පොලිසිය මූලික වශයෙන් පසෙකට වී බලා සිටි බව මෙයින් තහවුරු වේ. ඔවුන්ගේ මුල්ම ක්‍රියාකාරීත්වය බොහෝ දුරට සීමා වූයේ, ප්‍රහාරකයා සෝමාලි ජාතිකයෙකු බවට ඔවුන් මුලින් අසත්‍ය ලෙස ප්‍රකාශ කර තිබූ පසුබිමක, ඔහුගේ සැබෑ ජාතිකත්වය කුමක්දැයි පැහැදිලි කිරීමට පමණි.

ඉදිරියේදී තවත් ප්‍රහාර එල්ල විය හැකි බවට අනතුරු අඟවමින් ගාඩියන් (The Guardian) පුවත්පත වාර්තා කළේ, “පොලිසිය වෙත යවන ලද APNI වාර්තාවල ෆේස්බුක් (Facebook) සටහනක් ද උපුටා දක්වා තිබූ’ බවයි. එම සටහනේ සඳහන් වූයේ [බෙල්ෆාස්ට් නුවරට මායිම්ව පිහිටි] ග්ලෙන්ගෝම්ලි (Glengormley) ප්‍රදේශයේ ඇති HMOs [බොහෝ විට රැකවරණ පතන්නන් නවාතැන් ගෙන සිටින, පොදුවේ පරිහරණය කරනු ලබන බහු-කාමර නිවාස]’මින් පසු නියම ඉලක්ක ලෙස සලකා, ඒවාට එරෙහිව සුදුසු පරිදි ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා’ බවයි. එමෙන්ම එහි තවදුරටත් මෙසේ ද සඳහන් විය: ‘මෙම තිරිසනුන්ට නවාතැන් දීමට, මුදල් සපයන හෝ උදව් කරන ඕනෑම අයෙකු අල්ලා ගතහොත්, ඔවුන් ද සමාන ලෙස වරදකරුවන් ලෙස හෙළා දකිනු ඇත.’”

බදාදා සවස, මුහුණු ආවරණය කරගත් 200ක පමණ තරුණයන් පිරිසක් රැකවරණ පතන්නන් නවාතැන් ගෙන සිටින නිව්ටවුන්ඇබේ (Newtownabbey) හි පිහිටි චිම්නි කෝනර් (Chimney Corner) හෝටලය දෙසට ගමන් කිරීමට උත්සාහ කළහ. ඇන්ට්‍රිම් (Antrim) පාරේදී ඔවුන්ට උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවයේ (PSNI) රථ වාහන යොදා තිබූ මාර්ග බාධකයකට මුහුණ දීමට සිදු වූ අතර, ඔවුන් කුණු බඳුන්, ගඩොල්, බෝතල් සහ ගිනිකෙළි ද්‍රව්‍ය ප්‍රහාරක ආයුධ ලෙස භාවිත කරමින් නැවත නැවතත් පොලිසියට ප්‍රහාර එල්ල කළහ. එම කලහකාරී පිරිසේ සිටි අයෙකු මාධ්‍ය වෙත මෙසේ පැවසීය: “ඔවුන් අපට හෝටලය වෙත යාමට ඉඩ දුන්නේ නම් මෙවැනි කිසිවක් සිදු වන්නේ නැත. අද රාත්‍රියේ ඔවුන් ඕනෑවට වඩා දැඩි ලෙස ක්‍රියා කිරීම නිසා මෙම නොසන්සුන්තාව ඇති විය.”

නැවත වරක් අදුරු පැහැති ඇඳුම් ඇඳ මුහුණු ආවරණය කරගෙන සිටි කලහකාරීහු, ප්‍රහාරක ද්‍රව්‍ය සපයා ගැනීම සඳහා සෙලෙජ්හැමර් (විශාල මිටි) භාවිත කරමින් පදික වේදිකාවේ ගල් පතුරු, ගඩොල් බැමි සහ වැටවල් කඩා දැමූහ. සෑන්ඩිකනෝස් (Sandyknowes) ප්‍රදේශයේදී යටිතල පහසුකම් දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් වාහනයකට ගිනි තබා තිබූ අතර, මාර්ගය දිගේ සහ රෝද සහිත කුණු බඳුන්වලට ද තැනින් තැන ගිනි තබා තිබුණි.

රාත්‍රී 11ට පමණ, කලහකාරීහු පිරිසක් ඉන්ධන පිරවුම්හලක් පිටුපස තිබූ බංගලාවකට ගිනි තබා, ගිනි ගනිමින් තිබූ වෑන් රථයක් පොලිස් ආරක්ෂක වළල්ල දෙසට ධාවනය කරවූහ. පොලිසිය ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් රබර් උණ්ඩවලින් වෙඩි තැබීය. එම බංගලාවේ වහලයට ඇස්බැස්ටෝස් සෙවිලි කර තිබෙන්නට ඇති බැවින්, නිවාස තුළටම වී සිටින ලෙස ගිනි නිවන භටයන් ජනතාවට උපදෙස් දෙන ලදී.

ඩෙරි (Derry) නගරයේදී, සවස් යාමයේ මුල් භාගයේදී රෝද සහිත කුණු බඳුන් සහ ලුණු ගබඩා කරන පෙට්ටියක් (Salt box) ගිනිබත් කරන ලද අතර, Loyalist Tullyally නිවාස සංකීර්ණය පිහිටි ප්‍රදේශයට පැමිණීමෙන් වළකින ලෙස උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) මහජනතාවට උපදෙස් දුන්නේය. පෝටඩවුන් (Portadown) ප්‍රදේශයේදී පැට්‍රල් බෝම්බ ප්‍රහාර ද එල්ල කර තිබුණි.

ස්කොට්ලන්තයේ ද මෙවැනිම නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයන් නැවතත් හටගත් අතර, එහිදී ග්‍රීනොක් (Greenock) ප්‍රදේශයේ රැකවරණ පතන්නන් නවාතැන් ගන්වා සිටින හොලිඩේ ඉන් (Holiday Inn) හෝටලය ඉදිරිපිට විරෝධතා පවත්වන ලදී.

බදාදා දිනයේදී එල්ල වූ පැට්‍රල් බෝම්බ සහ වෙනත් ද්‍රව්‍යවලින් පහරදීම් හේතුවෙන් පොලිස් නිලධාරීන් 12 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බවත්, කලහකාරීන් 16 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති බවත් උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවය (PSNI) ප්‍රකාශ කළේය. සඳුදා සිට මේ දක්වා අවම වශයෙන් සංක්‍රමණික පවුල් 27ක් වත් බිය ගැන්වීම්වලට ලක්ව ඇති බව හෝ ඔවුන්ගේ නිවාස ගිනිබත් කර ඇති බව රජයේ නිලධාරීහු පවසති.

එම ප්‍රහාරයෙන් ඔගිල්වි (Ogilvie) ගේ වම් ඇස අහිමි වූ අතර, බරපතළ කැපුම් තුවාල රැසකට ලක් වූ ඔහු තවදුරටත් රෝහල්ගතව ප්‍රතිකාර ලබයි.

සුදු ජාතික නොවන සංචාරකයින් සහ මගීන් පරීක්ෂා කිරීමේ මුරපොලවල් ලෙස භාවිත කිරීම සඳහා, ලෝයලිස්ට් (~රාජපාක්ෂික) කලහකාරී කණ්ඩායම් විසින් බෙල්ෆාස්ට් නුවර තාවකාලික මාර්ග බාධක පවත්වාගෙන යන අයුරු වීඩියෝ දර්ශනවල සටහන්ව තිබුණි.

යුනිසන් (Unison) වෘත්තීය සමිතියේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරියක වන පැට්‍රීෂියා මැක්කවුන් (Patricia McKeown) වාර්තා කළේ, “වෙනස් සමේ පැහැයක් සහිත හෙදියක් පසුපස මුහුණු ආවරණය කරගත් පිරිමින් සිව්දෙනෙකු ලුහුබැඳ විත් ඇය අල්ස්ටර් (Ulster) රෝහල තුළට කොටු කර ඇති” බවයි. සිය සේවා මුරයෙහි යෙදීමට දැඩි ලෙස අදිටන් කරගත් එම හෙදිය සඳහා දැනට විකල්ප නවාතැන් පහසුකම් සලසා දී ඇත. The Irish News පුවත්පත වාර්තා කරන පරිදි, අවම වශයෙන් එක් දේපළ කළමනාකරණ සමාගමක් වත් අන්ත දක්ෂිණාංශිකයන්ගේ ප්‍රහාරක ලැයිස්තුවේ සිටින කුලී නිවැසියන් සම්බන්ධ කර ගනිමින්, ඔවුන්ගේ නිවාසවල ආරක්ෂාව උපරිමයෙන් සලසා ගන්නා ලෙස උපදෙස් දී තිබේ.

මෙම සතියේ සිදු වූ ජන සංහාරක ප්‍රහාර , බ්‍රිතාන්‍යය සහ අයර්ලන්තය පුරා අන්ත දක්ෂිණාංශික ප්‍රහාර උග්‍ර වීමේ නවත්ම තත්ත්වයයි. මේවා, සංක්‍රමණිකයන් සහ රැකවරණ පතන්නන් සමාජය හමුවේ නරක පිරිසක් ලෙස හුවාදැක්වීමට කාලයක සිට ක්‍රමානුකූලව සිදු කරන ලද ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලයකි. බලයට පත් වූ ඒ හෝ මේ කොන්සර්වේටිව් සහ ලේබර් රජයන්, තමන් දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් වඩාත් දැඩිව ක්‍රියා කරන බව පෙන්වීමට උත්සාහ කළ අතර, තමන් විසින්ම ඇති කරමින් සිටින සමාජ ව්‍යසනයන් කෙරෙහි පවතින කම්කරු පන්තියේ කෝපය වෙනත් අතකට හැරවීමට ද උත්සාහ කරන ලදී.

සුඩානයේ පවතින බිහිසුණු සමාජීය සහ ආර්ථික අර්බුදය සැලකිල්ලට ගනිමින්, පෙර පැවති කොන්සර්වේටිව් රජය විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද සරල කරන ලද සරණාගත ක්‍රියාවලිය (SAP) යටතේ කිසිදු සම්මුඛ පරීක්ෂණයකින් තොරව 2023 වසරේදී අලොඩිඩ් වෙත දේශපාලන රැකවරණ ලබා දී තිබුණි. ඇෆ්ගනිස්ථානය, එරිත්‍රියාව, ලිබියාව, සුඩානය, සිරියාව සහ යේමනය යන රටවල් සම්බන්ධයෙන් ද අනුගමනය කෙරුණේ මෙම ක්‍රියාපටිපාටිය. කෙසේ වුවද, ලේබර් (කම්කරු) පක්ෂයේ උතුරු අයර්ලන්තය පිළිබඳ රාජ්‍ය ලේකම් හිලරි බෙන් (Hilary Benn) මෙම සතියේ අවධාරණය කළේ, වර්තමානයේදී “සියලුම සිදුවීම්වලදී පාහේ” රැකවරණ පතන්නන් සම්මුඛ පරීක්ෂණවලට භාජනය කරන බවයි.

මහ මැන්චෙස්ටර් (Greater Manchester) හි නගරාධිපති මෙන්ම ඉදිරියේදී පැවැත්වීමට නියමිත මේකර්ෆීල්ඩ් (Makerfield) පාර්ලිමේන්තු අතුරු මැතිවරණයේ ලේබර් පක්ෂ අපේක්ෂකයා වන ඇන්ඩි බර්න්හැම් (Andy Burnham), සංක්‍රමණිකයන් “රඳවා තබා ගැනීම වැඩි වශයෙන් භාවිත කළ යුතු” බවට ඉල්ලා සිටියි. දැඩි දෝෂදර්ශනයට ලක්ව සිටින කීර් ස්ටාමර් (Keir Starmer) ගෙන් පසුව පක්ෂ නායකත්වය ගැනීමට ඉඩ ඇති අයෙකු ලෙස සැලකෙන්නේ ද මොහුය. ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය (Home Office) විසින් දිළිඳු ප්‍රදේශවල රැකවරණ පතන්නන් නවාතැන් ගැන්වීමේ ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් ඔහු මෙම සතියේ බීබීසී මැන්චෙස්ටර් ගුවන් විදුලිය (BBC Radio Manchester) වෙත මෙසේ පැවසීය: “[අන්ත දක්ෂිණාංශික රිෆෝම් යූකේ පක්ෂයේ නායක නයිජල්] ෆැරාජ් පවසන දේ සමඟ මම එකඟ වෙමි. අප කළ යුත්තේ නැවතත් විනයක් සහ පාලනයක් සහිත තත්ත්වයක් (Order) ඇති කිරීමයි.”

SAP පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක කරන අවස්ථාවේදී තමා (පක්ෂ) නායිකාව ලෙස හෝ ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ සේවය කර නොමැති බවත්, “මට දැන් කළ හැකි එකම දෙය ජනතාවගෙන් සමාව අයැදීම පමණයි” යනුවෙන් ද කොන්සර්වේටිව් පක්ෂ නායිකා කෙමී බේඩනොක් (Kemi Badenoch) LBC ගුවන් විදුලියට ප්‍රකාශ කළාය.

එකල කොන්සර්වේටිව් (ටෝරි) පක්ෂයේ ස්වදේශ කටයුතු ලේකම්වරිය සහ ආගමන විගමන අමාත්‍යවරුන් වූයේ සුයෙල්ලා බ්‍රැවර්මන් සහ රොබට් ජෙන්රික් බව බේඩනොක් පෙන්වා දුන්නාය. මොවුන් දෙදෙනාම පසුව රිෆෝම් යූකේ (Reform UK.මෙය නයිජල් ෆරාජ්ගේ පක්ෂයයි) පක්ෂයට එක් වී ඇත. මෙය, සමස්ත පාලක පන්තිය සඳහාම දැඩි දක්ෂිණාංශික සංක්‍රමණ විරෝධී වැඩපිළිවෙළක් සකසමින් සිටින රිෆෝම් පක්ෂයට වඩා දකුණෙන් කොන්සර්වේටිව් පක්ෂය ස්ථානගත කිරීමට දැරූ උත්සාහයකි. අඟහරුවාදා පැවති කැරලි කෝලාහල සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් රිෆෝම් පක්ෂයේ නායක නයිජල් ෆරාජ් ප්‍රකාශ කළේ, “බෙල්ෆාස්ට් හි තත්ත්වය ඉතා දරුණු ලෙස ආරම්භ වූ බවත්, එය තවදුරටත් ඉදිරියට යනු ඇති බවත්” ය. රිෆෝම් පක්ෂය සුඩාන ජාතිකයන් සඳහා වීසා නිකුත් කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීමට ද ප්‍රතිඥා දී ඇත.

ෆරාජ් මෙසේ පැවසීය: “[බෙල්ෆාස්ට් හි] මෙම සිදුවීම්වලට ඉතා නරක චේතනාවන් සහිත පිරිස් සම්බන්ධ වූ බව මම ඉතා විවෘතව පිළිගනිමි. නමුත් බහුතරය එසේ නොවේ… බහුතර ජනතාවට අවශ්‍ය ක්‍රියාවයි”. මෙම ප්‍රකාශය මඟින්, අඟහරුවාදා දින දියත් වූ ප්‍රහාරවලට පෙර විරෝධතාවල නිරත වන ලෙස ඉල්ලා සිටි ෆැසිස්ට්වාදී දේශපාලන උසිගන්වන්නෙකු වන ටොමී රොබින්සන්ට (Tommy Robinson) නීත්‍යානුකූලභාවයක් ලබා දුන්නේය. ළඟදීම ට්‍රිලියනපතියෙකු වීමට නියමිත ඉලොන් මස්ක් ද මෙම විරෝධතා කැඳවීම සඳහා ඔහු සමඟ එක් විය. මස්ක් ට්විටර් (X) පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, “කිසියම් වෙනසක් සිදුවනු ඇත්තේ නැවත නැවතත් සහ ප්‍රබල ලෙස විරෝධතාවල නිරත වීමෙන් පමණි!!” යනුවෙනි.

අඟහරුවාදා සිදු වූ ප්‍රචණ්ඩකාරී මිනිස් සංහාරයෙන් පසුව, මස්ක් සිය ස්ථාවරය තවදුරටත් තහවුරු කරමින් සටහන් කළේ: “මිනිසුන් කෝපයට පත් කරන්නේ “සමාජ මාධ්‍ය” නොව, මිනීමරු සංක්‍රමණිකයන් විසින් ඔවුන්ගේම උපන් ගම්වලදී අහිංසක මිනිසුන්ගේ හිස් ගසා දැමීමයි!” යනුවෙනි.

උතුරු අයර්ලන්තයේ යුනියන්වාදී (සංගමවාදී- Unionist) නායකයන් මෙම ප්‍රහාරය උපයෝගී කරගනිමින් අයර්ලන්තය සමඟ දැඩි දේශසීමා පාලනයක් පනවන ලෙස ඉල්ලා ඇත. ඩෙමොක්‍රටික් යුනියන්වාදී පක්ෂයේ (Democratic Unionist Party-DUP) හිටපු නියෝජ්‍ය නායක ගැවින් රොබින්සන් පාර්ලිමේන්තුවේදී ස්ටාමර් වෙත මෙසේ පැවසීය: “මිනිසුන්ට දැන් හිස් සුබ පැතුම් සහ පොරොන්දු අසා ඇති වී තිබේ. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ ප්‍රායෝගික ක්‍රියාමාර්ග දැකීමටයි. රජය අපගේ දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීමට සූදානම් බව දැන් පෙන්නුම් කළ යුතුය.”

ලෝයලිස්ට් (loyalist) සහ දැඩි දක්ෂිණාංශික මැරයන් විසින් සංවිධානාත්මකව මෙහෙයවන ලද “ජාතිවාදී බියගැන්වීම් සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය” අයර්ලන්තයේ සින් ෆේන් (Sinn Féin) පක්ෂයේ නායිකා මේරි ලූ මැක්ඩොනල්ඩ් විසින් හෙළා දකින ලදී. ඉන්පසුව ඇය උතුරු අයර්ලන්ත පොලිස් සේවයේ (PSNI) “කඩිනම්” ක්‍රියාමාර්ග අගය කළද, සැබවින්ම ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකලාපය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් එකක් විය.”

දක්ෂිණාංශික ටෙලිග්‍රාෆ් (Telegraph) පුවත්පත මෙම අවස්ථාව උපයෝගී කරගනිමින් සින් ෆේන් පක්ෂයට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කළේය. ඒලිස් ඕ’හන්ලන් (Eilis O’Hanlon) විසින් ලියන ලද විචාරාත්මක ලිපියක “ජාතිකවාදීන් (Nationalists) මෙම කැරලි කෝලාහලවලට සම්බන්ධ නොවූ” බව පිළිගෙන තිබුණද, “ඔවුන් තුළ ද මෙවැනිම පොදු උත්සුකයන් සහ ගැටලු රාශියක් නොමැති බව ඇඟවීම මුලාවක් “ බව එහි සඳහන් කර තිබුණි.

[කර්තෲ සටහන: උතුරු අයර්ලන්තයේ (Northern Ireland) ජාතිකවාදීන් (Nationalists) අපේක්ෂා කරන්නේ උතුරු අයර්ලන්තය එක්සත් රාජධානියෙන් (United Kingdom) ඉවත් වී ඒකාබද්ධ හා ස්වාධීන අයර්ලන්තයක් ගොඩනැගීමටය. අනෙක් අතට, සංගමවාදීන් (Unionists) අපේක්ෂා කරන්නේ උතුරු අයර්ලන්තය දිගින් දිගටම එක්සත් රාජධානියේ කොටසක් ලෙස පැවතීමටය. මෙම දේශපාලන බෙදීම උතුරු අයර්ලන්ත දේශපාලනයේ මූලික හරය වේ. මෙහිදී විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු කරුණක් නම්, වාර්තාවන පරිදි, උතුරු අයර්ලන්තයේ වැඩිවන පිරිසක් මෙම ලේබල් දෙකම ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, තමන් හුදෙක් “උතුරු අයර්ලන්ත ජාතිකයින්” (Northern Irish) ලෙස හඳුනා ගැනීමට හෝ Alliance Party වැනි මේ කිසිදු පාර්ශ්වයකට පක්ෂපාතී නොවන දේශපාලන පක්ෂ සමඟ පෙළගැසීමට තෝරා ගැනීමයි.

අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි.]

බෙල්ෆාස්ට් නුවර සංක්‍රමණිකයන්ට එරෙහිව සිදුවන අන්ත දක්ෂිණාංශික ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා තවදුරටත් Read More »

The Mawpiya Sevana Fire: Twelve Dead because Capitalism has no use for the Elderly

Democratic Rights, economics, english, Inequality, lead article, Living Conditions, News, Perspective, politics, politics & economics, Social Murder, Sri Lanka / June 8, 2026

By Sanjaya Jayasekera, Member, The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), the Revolutionary Left Faction of the Socialist Equality Party (SEP) of Sri Lanka.

On the evening of June 3, 2026, fire consumed the Mawpiya Sevana care facility in Batagoda, Anguruwatota, near Horana in the Kalutara District. Twelve residents — elderly men and women, people living with mental illness, people with intellectual disabilities — died. Eight more were severely injured. Seventy-one human beings were packed into a building designed for fifteen. The first instinct of the bourgeois press, the political establishment, and the state apparatus is to render this a story about regulatory failure: the home was unregistered, the owner has been arrested, the Defence Secretary visited the ruins. Officials speak of stricter enforcement, mandatory inspections, and compliance frameworks. A proprietor sits in remand custody. The machinery of bourgeois law performs its theatre of accountability.

We reject this framing entirely. The deaths at Mawpiya Sevana are not a regulatory scandal. They are a systemic indictment — the concentrated and visible expression of what capitalist society does to human beings who can no longer be profitably exploited.

The Fundamental Logic: Discarded Lives

To understand this tragedy scientifically, one must begin with the logic of capital itself. Under capitalism, the value of a human being — in the brutal calculus of the system — is indexed to their capacity to generate surplus value. The worker sells their labour power; capital extracts from that labour power more value than it returns in wages; the difference constitutes profit, the lifeblood of the system. This is the elementary truth established by Marx in Capital and confirmed by every hour of every working day across the planet.

What, then, of those who can no longer labour? What of the elderly, the severely disabled, those living with serious mental illness? In the language of capital, they are unproductive. They generate no surplus value. They are, from the standpoint of the system, a cost — a drain on resources that could otherwise be directed toward accumulation. Capitalism does not produce sentimentality toward those it cannot exploit. It produces neglect, abandonment, and, at the sharp end of underdevelopment, mass death.

This is the political truth behind the twelve corpses at Mawpiya Sevana. These were human beings whom the system had already written off. They had no social security worth the name. They had no public institutions capable of housing and caring for them with dignity. They were deposited — warehoused — in an overcrowded, unregistered private facility, in a building designed for fifteen, because their families, themselves workers ground down by decades of austerity, had no alternative. The capitalist state knew this was happening. It tolerated it, because the alternative — a publicly funded, adequately staffed, universally available system of elder care and disability support — would require precisely the kind of social expenditure that the ruling class and its international creditors have placed beyond political possibility.

The IMF and the Deliberate Dismantling of Social Provision

This brings us to the immediate political context, which is inseparable from the structural one. Sri Lanka is presently in the grip of one of the most savage austerity programs in its history, administered under the direct supervision of the International Monetary Fund. The 2022 foreign debt default and the social explosion that swept former President Gotabaya Rajapaksa from power opened the door to an IMF bailout — and with it, the full subordination of Sri Lankan economic and social policy to the demands of international finance capital.

Every government since — from Wickremesinghe to the present JVP/NPP administration of Anura Kumara Dissanayake — has functioned as a transmission belt for IMF dictates. The 2026 budget allocates a staggering 4.5 trillion rupees (450,000 crores Rupees. Approximately US $13 billion) for debt servicing alone — money extracted from the labour of Sri Lankan workers and the rural poor and transferred to international bondholders, banks, and multilateral creditors. To meet this obligation, the government has slashed public expenditure across every social domain: health, education, welfare.

The health system is collapsing under the pressure of these cuts. Public hospitals run out of essential medicines — insulin, antibiotics, cancer drugs, psychiatric medications. Patients wait over a year for MRI scans and die during the wait. Nurses are so overworked and under-resourced that they have no chairs to sit on. The government’s own health minister, confronted with the medicine shortage, told patients to “buy them from the cheapest places.” This is not negligence. This is deliberate policy, enforced under IMF conditionality and praised by international financial institutions as evidence of “fiscal discipline.”

Into this landscape of deliberate social destruction, the question of elder care and disability support does not even register as a policy priority. The JVP/NPP government moved in late 2025 to slash the Aswesuma welfare program — a meagre cash transfer scheme paying between 5,000 and 17,500 rupees per month (approximately US$16 to $57) to the disabled, the elderly, kidney patients, and the extreme poor. Even this minimal safety net is under attack, with the World Bank pressing for a reduction in the number of beneficiaries and a JVP minister publicly declaring that welfare recipients should “feel ashamed” — calling it “legal begging.” As the World Socialist Web Site (WSWS) has noted, this language carries chilling historical echoes: it frames the destitute not as victims of a system, but as parasites upon it.

It is in this context that Mawpiya Sevana existed. The state did not build, fund, or staff adequate public residential facilities for the elderly and the disabled — not because it lacked the administrative capacity to do so, but because the entire fiscal framework of Sri Lankan capitalism, as restructured by the IMF, prohibits such expenditure. The government allocates debt repayments nearly nine times the health budget. There are simply no resources directed toward the systematic, universal care of those who cannot work. In their place, a black market of unregistered, unregulated, overcrowded private facilities fills the vacuum — precisely because working-class and poor families, themselves crushed by falling real wages, rising prices, and the destruction of social services, cannot provide the full-time care that the state refuses to provide.

The State Knew, and the State Did Not Care

It would be politically dishonest to attribute what happened at Mawpiya Sevana to ignorance or inattention on the part of state authorities. The Director of the National Secretariat for Elders has confirmed that the facility was known to the authorities, that it was unregistered, and that it had previously been warned to comply with regulations. Officials knew. They did not act, not because the machinery of enforcement was insufficiently developed, but because the state had no institutional alternative to offer the residents. To shut down Mawpiya Sevana without providing a publicly funded substitute would have been to condemn seventy-one people to destitution or homelessness. The state permitted the facility’s continued operation because the alternative — genuine social provision — is structurally excluded by the political and economic priorities of the ruling class.

This is the functioning logic of the capitalist state in an underdeveloped country operating under IMF tutelage. It is not an aberration from the normal functioning of the system. It is the system functioning normally. The capitalist state in Sri Lanka — as in every neocolonial country — is not an instrument of social welfare. It is an instrument of capital accumulation, debt repayment, and the maintenance of the conditions necessary for the exploitation of labour. Those who cannot be exploited — the elderly, the severely disabled, those with serious mental illness — fall outside this framework entirely. They are residue. They are waste. The system does not know what to do with them except minimize the cost of their existence and, when they die in preventable fires, process the deaths through the criminal justice system to defuse political pressure.

The Feudal Supplement and Its Limits

In the absence of any meaningful social security system, the burden of care for the elderly and disabled in Sri Lanka — as throughout the countries of the periphery — falls on the feudal-cultural obligations of family and kinship networks. Sons and daughters are expected to provide, to sacrifice their own economic lives, to absorb the cost that the state refuses to bear. This system of informal social reproduction (provision of public goods — healthcare, education, social security — necessary to maintain a productive workforce) does not represent cultural high standards. It is a structural necessity for capital: it permits the ruling class to avoid the costs of social reproduction that workers in more developed capitalist countries extracted through generations of struggle — pension systems, public health systems, residential care facilities, disability support.

But this feudal supplement is itself being eroded by the same forces of capitalist development and austerity that make it necessary. As real wages collapse — down 24 percent in the public sector and 14 percent in the private sector since 2022, according to World Bank data — working-class families have fewer resources to provide informal care. Emigration, driven by economic desperation, separates families across continents. The nuclear family unit, under the pressure of capitalist commodity (property) relations and austerity, cannot substitute for the collective social infrastructure that only a socialist society can build and sustain.

The result is the proliferation of informal, unregistered, unregulated private facilities like Mawpiya Sevana — a catastrophic market response to a catastrophic social failure. People with nowhere to go, and nowhere else to put their relatives, are concentrated in buildings not designed to hold them, run by proprietors operating outside any regulatory framework, because the regulated, publicly funded alternative does not exist. The owner of Mawpiya Sevana now faces criminal charges. He may be guilty of negligence. But the system that created the conditions in which he operated — the IMF, the successive Colombo governments, the entire apparatus of neocolonial austerity — faces no charges at all.

The Question of Political Responsibility

The JVP/NPP government of Anura Kumara Dissanayake bears direct political responsibility for the conditions that produced this tragedy. This is a government that came to power presenting itself — fraudulently — as a movement of the working people, invoking the language of “people’s power” and social transformation. Its actual record is one of ruthless implementation of IMF directives, attacks on welfare recipients, the deployment of the military against striking postal workers, the invocation of Essential Services legislation to suppress workers opposing privatization, and the systematic underfunding of health and education.

But responsibility does not end with the current government. Every government that has administered Sri Lankan capitalism since independence — the SLFP, the UNP, the SLPP, and now the JVP/NPP — has presided over the gradual destruction of whatever social provision existed and its replacement with the “free market”: privatization, commercialization, the withdrawal of the state from any domain of social reproduction that cannot generate profit for capital. The entire political establishment is complicit. The opposition parties — the SJB, the SLPP, the UNP — offer only “token criticisms” while accepting the IMF framework in its entirety.

The trade union bureaucracies, which claim to represent the interests of working people, are equally implicated. They have systematically suppressed independent workers’ action, called off strikes on the basis of empty promises, and functioned as transmission belts for the very governments and institutions that are dismantling social provision. Their loyalty is to the capitalist system, not to the workers they nominally represent.

The Only Answer: Socialist Transformation

The twelve people who died at Mawpiya Sevana on June 3, 2026, cannot be brought back. But the conditions that killed them can, and must, be ended — not through regulatory reform, not through stricter enforcement of existing laws, not through the arrest of a single proprietor, but through the socialist transformation of society.

The Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia (SLLA), in solidarity with the programme of the International Committee of thenFourth International (ICFI), insist on this with complete clarity: there is no solution to the crisis of elder care, disability support, public health, or any other domain of social reproduction within the framework of capitalism and IMF austerity. The resources required to build a genuine, universal, publicly funded system of care for those who cannot work — the elderly, the disabled, the mentally ill — exist. They are being extracted from the labour of Sri Lankan workers and transferred to international creditors in the form of 4.5 trillion rupees in annual debt repayments. They are being accumulated by the corporate elite whose tax rates the JVP/NPP government has left intact. They are being hoarded in the offshore accounts and investment portfolios of those who profit from the exploitation of Sri Lankan labour.

These resources must be expropriated — through the repudiation of the foreign debt, the nationalization of the banks and major corporations under democratic workers’ control, and the reorganization of production to serve human need rather than private profit. Public residential care, universal healthcare, free education, disability support, and social security for the elderly are not luxuries. They are social rights, achievable only through the defeat of capitalism and the construction of a socialist society.

This requires the independent political mobilization of the working class — against the JVP/NPP government, against the IMF, against the entire capitalist political establishment, and against the trade union bureaucracies that serve as its labour lieutenants. It requires the building of rank-and-file action committees in workplaces, plantations, and communities, independent of all capitalist parties and institutions, coordinating a unified movement for a workers’ and peasants’ government committed to a socialist program.

The deaths at Mawpiya Sevana are a concentrated expression of a social order in terminal crisis. The answer to them is not to manage that crisis more humanely — it is to end it, through the international socialist revolution that the Fourth International was founded to advance.

We, the SLLA demand: full public accountability for the deaths at Mawpiya Sevana; immediate public funding for a universal system of residential care for the elderly and disabled; the cancellation of IMF debt obligations and the reallocation of all debt-servicing funds to social provision; and the expropriation of the major banks, corporations, and private hospital networks under democratic workers’ control.

The Mawpiya Sevana Fire: Twelve Dead because Capitalism has no use for the Elderly Read More »

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” – යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීමේ 45 වැනි සමරුව

art & culture, art and culture, Democratic Rights, Far Right, Fascism, history, lead article, Militarism, Perspective, politics, politics & economics, Sri Lanka, War, War Crimes / June 4, 2026

මේ කතාව 2026 මැයි 31 දින thesocialist.lk හි “Never Again” — 45th Commemoration of the Jaffna Public Library Arson යන හිසින් ඉංග්‍රීසි බසින් පල කෙරුණි.

1981 මැයි මාසයේදී යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කරපු සිද්ධියට අද රාත්‍රියේදී අවුරුදු 45 ක් පිරෙනවා. ලංකාවේ සමාජවාදී සමානතා පක්ෂයේ (SEP) විප්ලවවාදී වාම කණ්ඩායම (Revolutionary Left Faction) වන, ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වය (Socialist Lead of Sri Lanka and South Asia – SLLA) සංවිධානය විදිහට අපි, අද දවසේ යාපනය මහජන පුස්තකාලය ඉස්සරහ පැවැත්වෙන සමරුවකට සහභාගි වී අපගේ සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් සහෝදර සහෝදරියන්, මිතුරන්, සහ සහෝදරවරුන්ගෙන් සමන්විත පිරිසක් අමතන්න ලැබුණා නම්, අපි කරන්නේ පහත දේශනයයි:

සංජය ජයසේකර, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ දකුණු ආසියාවේ සමාජවාදී නායකත්වයේ (SLLA) සාමාජික.

මිතුරනි, සහෝදරවරුනි, ඒ වගේම සහෝදර සහෝදරියනි — දෙමළ, සිංහල, මුස්ලිම්, ඒ වගේම මිනිස් ගරුත්වයේ අර්ථය අගය කරන ඔබ හැමගෙන්ම අවසරයි,

අදට අවුරුදු හතළිස් පහකට කලින්, හරියටම අද වගේ දවසක කරුවල රෑක, දකුණු ආසියාවේ තිබුණ වටිනාම සංස්කෘතික නිධානයක් ගින්නට බිලිවුණා. පොත්පත් 97,000 කට වඩා, ඒ වගේම ආදේශ කරන්න බැරි පුස්කොළ අත්පිටපත්, පැරණි ඉතිහාස ලේඛන, ජීවමාන මතකයන් වගේම ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ එකතු වුණ දෙමළ ජනතාවගේ බුද්ධිමය උරුමය ගබඩා කරලා තිබුණ යාපනය මහජන පුස්තකාලය අළු දූවිලි බවට පත්වුණා. ඒක අහම්බෙන් වෙච්ච දෙයක් නෙවෙයි. සොබාදහමෙන් සිද්ධ වෙච්ච දෙයකුත් නෙවෙයි. ඒක කළේ හිතාමතාම සැලසුම් කරපු මිනිස් අත්වලින්: ඒ කියන්නේ ජේ.ආර්. ජයවර්ධනගේ එක්සත් ජාතික පක්ෂ (UNP) ආණ්ඩුවේ ආරක්ෂාව වගේම මඟපෙන්වීම යටතේ දකුණෙන් එවපු, නිල ඇඳුම් ඇඳගත්ත පොලිස් නිලධාරීන් සහ සංවිධානාත්මක මැර කල්ලි විසින්. “බුද්ධාගම රැකගන්න” සිංහලයන් නැගී සිටින්න ඕනේ කියලා ප්‍රසිද්ධියේම ලියලා පුරසාරම් දොඩපු ගාමිණී දිසානායක (Gamini Dissanayake) වගේම සිරිල් මැතිව් (Cyril Mathew) කියන ඇමතිවරු මේ මෙහෙයුම පුද්ගලිකවම අධීක්ෂණය කරන්න යාපනයට ආවා. දෙමළ මිනිස්සු හතරදෙනෙක්ව තමන්ගේ ගෙවල්වලින් එළියට ඇදලා දාලා මරලා දැම්මා. ගෙවල් දොරවල්, කඩසාප්පු, කාර්යාල, ඒ වගේම ‘ඊළනාඩු’ (Ealanadu) කියන දෙමළ පුවත්පතේ මුද්‍රණාලය ගිනිබත් කළා. පාරවල් මංසන්ධිවල තිබුණ දෙමළ සංස්කෘතික නායකයන්ගේ පිළිම බිමට සමතලා කරලා දැම්මා.

මේක එකපාරටම මතු වුණ ස්වයංසිද්ධ පිපිරීමක් නෙවෙයි. ඒක කොළඹදී ගත්ත දේශපාලන තීරණයක්, යාපනයේද ක්‍රියාත්මක කරපු එකක්, ඒ වගේම මුළු මහත් දේශපාලන සංස්ථාපිතයයි එයාලට කීකරු මාධ්‍යයි විසින් නිහඬවම වහලා දාපු එකක්. පුස්තකාලය විනාශ කිරීම ගැන කිසිම නිල පරීක්ෂණයක් කවදාවත් පැවැත්වුණේ නැහැ. කාටවත් විරුද්ධව නඩු පැවරුණේ නැහැ. කිසිම ඇමතිවරයෙක් නීතිය ඉස්සරහට ගෙනාවේ නැහැ. 1981 මැයි 31 වැනිදා රෑ පත්තු වුණ ඒ ගින්න ඇවිලෙව්වේ මේ දූපතේ පාලක පන්තියයි — ඒ වගේම නිදහසේ ඉඳන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය වගේම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (SLFP) කියන ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ හැම එකක්ම ශ්‍රී ලාංකික සමාජයේ ලේ ධාතුවට එන්නත් කරපු දශක ගණනාවක වාර්ගික විෂ ඒකට ඉන්ධන සපයලා තිබුණා.

අපි අද මෙතනට එකතු වෙලා ඉන්නේ ශෝක වෙන්න විතරක් නෙවෙයි. අපි එකතු වෙලා ඉන්නේ තේරුම් ගන්න. හැම යුගයකම, හැම පක්ෂයකම පාලක පන්තිය මේ දූපතේ මිනිස්සු තේරුම් ගන්නවාට වඩාත්ම බය වුණ වගේම තේරුම් ගන්න එක වළක්වන්න මහන්සි වුණ ඒ පාඩම් අවභෝධ ගන්නයි අපි මෙතනට එකතු වෙලා ඉන්නේ.

ඒ රෑ විනාශ වුණේ මොනවාද?

ගිනිබත් වුණ පොත් අතර ආදේශ කරන්න බැරි ඒවා තිබුණා— යාපනයේ ඉතිහාසය ලියවුණ ‘යාල්පානම් වෛපවමාලෙයි’ පොතේ තිබුණේ එකම එක පිටපතක් විතරයි, ඒකත් ඒ ගින්නෙන් විනාශ වෙලා ගියා. හැබැයි ලංකාවේ පාලකයෝ එතනදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම කළේ පොත් පත් පුච්චපු එක විතරක් නෙවෙයි. ඒගොල්ලෝ පිච්චුවේ ජනතාවකට තමන් ගැනම තිබුණ ආත්ම අභිමානයයි. දෙමළ සුළුතරයට තමන්ගේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය, අඛණ්ඩතාවය වගේම විශ්වාසය ගැන තිබුණ හැඟීමයි ඒගොල්ලෝ ගිනිබත් කළේ. ඒගොල්ලෝ ගින්නෙන් ලියපු පණිවිඩයක් තමයි ඒ හරහා යැව්වේ: ඒ කියන්නේ ‘ඔයාලා මෙහෙට අයිති නෑ. ඔයාලගේ ඉතිහාසයෙන් වැඩක් නැහැ. ඔයාලගේ සංස්කෘතිය ඕනෙ වෙලාවක විසික් කරන්න පුළුවන් එකක්. ඔයාලගේ ජීවිත පවතින්නේ අපේ අවසරය උඩ විතරයි’ කියන එක.

මේක තමයි සිංහල ජාතිවාදයේ (chauvinism) භාෂාව — ඒක පැත්තක කොන්වෙච්ච මතවාදයක් නෙවෙයි, ඒක තමයි රාජ්‍යයේ නිල මතවාදය. 1956 ‘සිංහල පමණයි’ පනතින්, දෙමළ විරෝධී විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රමිතිකරණ ක්‍රමවලින්, ඒ වගේම බුද්ධාගමට උත්තරීතරම ස්ථානය දෙමින් රාජ්‍ය ආගම මට්ටමට ව්‍යවස්ථාවට ඇතුළත් කිරීමෙන් මේ ජාතිවාදය ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ඇතුළටම කාවද්දලයි තිබුණේ. ඒ වගේම, වාර්ගික වෛරය තමන්ගේ පාලන මෙවලමක් විදිහට පාවිච්චි කරපු පාලක පන්තියක භාෂාව තමයි ඒක. තමන්ගේම ජීවිත විනාශ කරමින් තිබුණ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති — ඒ කියන්නේ සමාජ වියදම් කප්පාදුකිරීම්, විවෘත වෙළඳපොළ “ලිබරල්කරණය”, වැටුප් වගේම පොදු සේවාවන්ට කරපු ප්‍රහාරයන් — මෙවා ගැන සිංහල දුප්පත් සහ කම්කරු පන්තියේ අවධානය වෙනතකට හරවන්න, දෙමළ කම්කරුවන්ගේ ජීවිත වගේම සිංහල කම්කරුවන්ගේ ජීවිතත් බිලිගත්ත ආයුධයක් විදිහටයි පාලකයෝ මේ වාර්ගික වෛරය පාවිච්චි කළේ.

යාපනය පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීම කියන්නේ ආරම්භය නෙවෙයි. ඒ වගේම ඒක අවසානයත් නෙවෙයි. ඒක හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් — 1983 ජූලි මහා කලබලයට (July 1983 pogrom) අවුරුදු දෙකකට කලින් පත්තු කරපු අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා එළියක්. ඒ 83 ජූලි මාසයේදී රාජ්‍ය ආයතනවලින් ලබාදුන්න ඡන්දහිමි නාමලේඛන අතට ගත්ත සංවිධානාත්මක සිංහල මැර කල්ලි, කොළඹ වගේම මුළු දිවයින පුරාම ගෙයින් ගෙට ගිහින් දෙමළ මිනිස්සු පවුල් පිටින් පණපිටින් පුච්චලා මැරුවා. කළු ජූලිය විසින් දශක තුනකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ ඇවිලිලා ගිය, දසදහස් ගණනකගේ ජීවිත බිලිගත්ත, ඒ වගේම දෙමළ-සිංහල මුළු මහත් සමාජයන්ම විනාශ කරපු සිවිල් යුද්ධයක් නිර්මාණය කළා. ඒක කෙළවර වුණේ 2009 මැයි මාසයේ මුල්ලිවයික්කාල්වල (Mullivaikkal) සිද්ධ වුණ අවසාන මිලිටරි ප්‍රහාරයෙන්. එතනදී දසදහස් ගණනක් දෙමළ සිවිල් වැසියන්ව මහා පරිමාණයෙන් ඝාතනය කෙරුණා. මුළු ලෝකයම අහක බලාගෙන ඉන්නකොට සිද්ධ වුණ මේ දේවල් යුධ අපරාධ වෙන්න ඉඩකඩ තියෙනවා කියලා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවා පිළිගත්තා.

කලකට ඉහතදී ගින්නෙන් වෙලාගෙන තිබුණ, මේ විශිෂ්ට ස්මාරකයේ බිත්ති දෙස බලාගෙන අද දවසේ අපි මෙතන ඉඳන් ශබ්ද නඟලා කියන්න ඕනේ, “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියලා. තවත් නම් එපා කියන එකේ ඇත්තම තේරුම වෙන්න ඕනේ: ආයෙ කවදාවත් පුස්තකාල පුච්චන්න දෙන්න බැහැ. ආයෙ කවදාවත් කළු ජූලියක් වෙන්න දෙන්න බැහැ. ආයෙ කවදාවත් මුල්ලිවයික්කාල් එකක් වෙන්න දෙන්න බැහැ කියන එකයි.

හැබැයි “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියන එක නිකම්ම නිකන් ප්‍රාර්ථනාවක් විතරක් වෙන්න බැහැ. ඒක දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් වෙන්නම ඕනේ.

2009 මැයි මාසයේදී තුවක්කුවල සද්දේ නැවතිලා දැන් අවුරුදු දාහතක් ගතවෙලා ඉවරයි. මොනවාද වෙනස් වෙලා තියෙන්නේ? යුද්ධය ඉවරයි — හැබැයි යුද්ධය ඇතිකරපු තත්ත්වයන් තවමත් ඉවර වෙලා නැහැ. මිලිටරිය තවමත් උතුර වගේම නැගෙනහිර පළාත් අල්ලගෙන ඉන්නවා. දෙමළ ජනතාවගේ ඉඩම් තවමත් මිලිටරි පාලනය යටතේ අත්පත් කරගෙනයි තියෙන්නේ. මුල්ලිවයික්කාල් අණුස්මරණ — ඒ කියන්නේ තමන්ගේ මියගිය අය වෙනුවෙන් වැලපෙන්න තියෙන මූලිකම අයිතිය පවා — රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන මැර කල්ලි වගේම ආරක්ෂක අංශ විසින් බලහත්කාරයෙන් කඩාකප්පල් කරනවා. දෙමළ විරෝධතාකරුවන්ට ජාතිවාදී මැරයන්ගෙන් හිරිහැර වෙනවා, ඒ වගේම ඒගොල්ලන්ව අත්අඩංගුවට ගන්නවා. තමන්ගේ ඉතිහාසය, තමන්ගේ ශෝකය, එහෙම නැත්නම් තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් ගැන කතා කරන හැම දෙමළ මනුස්සයෙක්වම ත්‍රස්තවාදියෙක්, LTTE හිතවාදියෙක්, නැත්නම් බෙදුම්වාදියෙක් විදිහට හංවඩු ගහන දරුණු සමාජ මාධ්‍ය වෛරී ප්‍රචාරණයක් සැලසුම් සහගතව වගේම සම්බන්ධීකරණය කරලා ක්‍රියාත්මක කරනවා. “ජාතික සමගිය” කියන කපටි ලේබලය යටතේ දෙමළ ලේඛකයන්ගේ පොත්පත් ආණ්ඩුවේ වාරණ මණ්ඩල විසින් තහනම් කරනවා. අද දවසේ මේ හැමදේකටම නායකත්වය දෙන්නේ අනුර කුමාර දිසානායකගේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP) / ජාතික ජන බලවේගය (NPP) ආණ්ඩුවයි — JVP කියන්නේ දෙමළ විරෝධී යුද්ධයට මුල පටන්ම උද්‍යෝගිමත් සහයෝගයක් දීලා තමන්ගේ දේශපාලන ගමන හදාගත්ත, දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට දෙන හැම සහනයකටම විරුද්ධ වුණ, ඒ වගේම සිංහල ජාතිවාදී ප්‍රචාරයන්ට නිදහසේ පැතිරෙන්න ඉඩ දීලා දැන් “ජාතික සමගියේ” ආණ්ඩුවක් විදිහට පෙනී ඉන්න පක්ෂයක්.

අපි මේක කෙලින්ම කියන්න ඕනේ: උතුර මිලිටරිකරණය කිරීම යුද්ධයත් එක්ක ඉවර වුණේ නැහැ. ඒක තවදුරටත් ඉදිරියටම ගිහින් තවත් දැඩි වෙලා තියෙනවා. රාජපක්ෂ ඉඳන් වික්‍රමසිංහ හරහා දිසානායක දක්වා බලයට පත්වුණ හැම ආණ්ඩුවක්ම දෙමළ වැසියන්ගේ ජීවිත උඩ තියෙන මිලිටරි පාලනය ඒ විදිහටම තියාගත්තේ ඇයි? මොකද මිලිටරිය කියන්නේ සිංහල ධනේශ්වර පන්තියේ වුවමනාවන් වෙනුවෙන් පාලනය ගෙනයන, ඒ වගේම වාර්ගික මර්දනයේ මෙවලමක් විදිහට වැඩකරන ධනපති රාජ්‍යයේ යකඩ කුලු ගෙඩිය නිසා. මිලිටරිය උත්කර්ෂයට නැංවීම — ඒ කියන්නේ යුද ජයග්‍රහණ පෙළපාලි, යුද ස්මාරක, සොල්දාදුවා වන්දනාමාන කිරීම — මේක පුරුද්දට කරන දෙයක් නෙවෙයි. ඒක තමයි පාලක පන්තිය විසින් සිංහල මහජනතාවට මිලිටරිවාදය තමන්ගේ ජාතික අනන්‍යතාවය විදිහට පිළිගන්න උගන්වන ක්‍රමය. ඒ වගේම ඒ හරහා දෙමළ වගේම සිංහල කම්කරුවන්ගේ ඒකාබද්ධ අරගලයකින් මේ පවතින සමාජ ක්‍රමයට අභියෝගයක් එල්ල වෙන එක වළක්වනවා.

අද සිංහල සමාජය ඇතුළේ ඔයාලා දකින සදාචාරාත්මක පිරිහීම — ඒ කියන්නේ ගුරුවරුන්ට වඩා සොල්දාදුවන්ව සැමරීම, ජාතිවාදී සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය ඉවසීමෙන් දරාගැනීම, දෙමළ ජනතාව පත්කරන අවමානයන් නිහඬව පිළිගැනීම, ඒ වගේම අතීතයේ සිද්ධ වුණ ප්‍රචණ්ඩත්වය, මහා ඝාතන වගේම විනාශ කිරීම් ආයෙත් කරන්න කියලා ඉල්ලන එක — ඒක සිංහල ජනතාවගේ ස්වභාවික ගුණාංගයක් නෙවෙයි. ඒක කෘතිමව හදපු තත්ත්වයක්. සිංහල කම්කරුවන්ට, දෙමළ කම්කරුවන් තමන්ගේ සහෝදරවරු විදිහට දකිනවාට වඩා තමන්ගේ හතුරෝ විදිහට දකින්න අවශ්‍ය වුණ පාලක පන්තිය විසින් දශක ගණනාවක් තිස්සේ මේක කෘතිමව නිර්මාණය කළා. මේක මිලිටරිවාදය, ජාතිවාදය, බය, ඒ වගේම බොරුව උඩ ගොඩනගපු දේශපාලන සංස්කෘතියක සැලසුම් සහගත ප්‍රතිඵලයක් — මොකද දෙමළ කම්කරුවන්ට වෛර කරන සිංහල කම්කරුවෙක් කියන්නේ කවදාවත් තමන්ව ඇත්තටම මර්දනය කරන පාලකයා දෙසට හැරිලා බලන්නේ නැති කම්කරුවෙක් නිසයි.

මෙන්න මේ පසුබිම ඇතුළෙ තමයි දශක හතක පාවාදීම්වලින් ලැබුණ පාඩම් දිහාට අපි හැරෙන්න ඕනේ.

ලංකාවේ ඛේදවාචකය කියන එක, කාලෙකට කලින් වැඩකරන පන්තිය වෙනුවෙන් කතා කරනවා කියලා කියාගත්ත පක්ෂ විසින් කරපු පාවාදීමේ ඉතිහාසයෙන් වෙන් කරන්න බැහැ. ට්‍රොට්ස්කිවාදී සම්ප්‍රදායෙන් මතු වුණ ලංකා සමසමාජ පක්ෂය (LSSP) කාලෙකදී දකුණු ආසියාවේ තිබුණ ලොකුම කම්කරු පක්ෂය. සමාජවාදී ජාත්‍යන්තරවාදය පදනම් කරගෙන සිංහල වගේම දෙමළ කම්කරුවන්ව එකතු කරන්නත්, ජාතිවාදය එහි මුල්වලින්ම විනාශ කරන්නත්, ඒ වගේම හැම ජාතික සුළුතරයකටම සමාන අයිතිවාසිකම් සහතික කරන වැඩකරන පන්තියේ ආණ්ඩුවක් වෙනුවෙන් සටන් කරන්නත් අවශ්‍ය කරන දේශපාලන මෙවලම් ඒගොල්ලන්ගේ අතේ තිබුණා. ඒ වෙනුවට, 1964 දී ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ නායකත්වය පන්ති සහයෝගිතාවයට (class collaboration) දණ නමලා සිරිමා බණ්ඩාරනායකගේ ධනපති හවුල් ආණ්ඩුවට එකතු වුණා — ඒ වගේම දෙමළ මර්දනය ජනරජයේ ව්‍යවස්ථාව ඇතුළටම දාලා මුද්‍රා තැබුවා. කාලෙකදී හතරවැනි ජාත්‍යන්තරය (Fourth International) වෙනුවෙන් සටන් කරපු කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, ඇමතිවරයෙක් විදිහට ඉඳගෙන සිංහල පමණක් භාෂණ ප්‍රතිපත්තිය ව්‍යවස්ථාව ඇතුළේ තහවුරු කිරීමට නායකත්වය දුන්නා. මේක පොඩි වැරදීමක් නෙවෙයි. මේක ලෝක ඓතිහාසික පාවාදීමක්. ඊට පස්සේ සිද්ධ වුණ හැම ජන හිංසනයකටම, හැම යුද අපරාධයකටම වගේම හැම සංස්කෘතික ගිනිබත් කිරීමටම පාර කැපුවේ මෙන්න මේ පාවාදීමයි.

ධනවාදයට ලංකාවේ ජාතික ගැටලුව විසඳන්න බැහැ. යුද්ධය අවසන් වීමෙන් දෙමළ ජාතික ප්‍රශ්ණය විසඳුණේ නැහැ, ඒ වගේම පාලක පන්තිය එදා ඉඳන්ම මේ විසඳෙන්නේ නැති ප්‍රශ්නයෙන් තමන්ගේ වාසි ප්‍රයෝජන ගන්නවා. නිදහස ලැබිලා ගතවුණ අවුරුදු හැත්තෑ අට පුරාම මේකෙන් බිහිවුණේ වාර්ගික යුද්ධයයි, ආර්ථික විනාශයයි විතරයි. දෙමළ ධනපති පක්ෂ — ඒ කියන්නේ TULF, TNA වගේම ඒවයෙන් පස්සේ ආපු පක්ෂ — දෙමළ කම්කරුවන්ව වගේම තරුණයන්වත් ඒ හා සමානවම සම්පූර්ණයෙන්ම පාවා දීලා තියෙනවා. ඒගොල්ලෝ දෙමළ ජනතාවගේ සාධාරණ දුක්ගැනවිලි කොළඹ පාලක පන්තිය එක්ක කරන පාර්ලිමේන්තු ගනුදෙනුවලටයි, කවදාවත් දෙමළ ජනතාවගේ වුවමනාවන්ට වැඩ නොකරපු (ඉදිරියටත් වැඩ කරන්නේ නැති) විදේශ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ට කරන ආයාචනාවලටයි සීමා කළා. LTTE එකේ බෙදුම්වාදී වැඩපිළිවෙළ, දෙමළ තරුණයන්ගේ සාධාරණ කෝපයෙන් මතු වුණ එකක් වුණත්, ඒකට මූලික යථාර්ථය ජයගන්න බැරි වුණා. ඒ කියන්නේ, වෙන්වුණ දෙමළ ධනපති රාජ්‍යයක් කියන්නේ කොළඹ මිලිටරිය සන්නද්ධ කරලා නඩත්තු කරපු ඒ අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් මතම යැපෙන, ආර්ථික වශයෙන් දුර්වල කුඩා කොටසක් විතරයි කියන එක. ඒ වගේම ඒකට උතුර සහ නැගෙනහිර ඇතුළේ වගේම පිටතත් ජීවත් වෙන දෙමළ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් සහතික කරන්නවත්, මූලික පන්තිමය ප්‍රශ්නයට විසඳුම් දෙන්නවත් පුළුවන්කමක් තිබුණේ නැහැ.

ඉදිරියට තියෙන පාර බෙදී වෙන්වීම නෙවෙයි. ඒක දෙමළ වගේම සිංහල ප්‍රභූන් අතර සිද්ධ වෙන වාර්ගික ගනුදෙනුවකුත් නෙවෙයි. ඒක තමයි, දශක හතක් තිස්සේ තමන්ගේ පාලන මෙවලමක් විදිහට ජාතිවාදය (communalism) පාවිච්චි කරපු ධනපති ක්‍රමයට එරෙහිව පොදු අරගලයක් ඇතුළේ ලංකාවේ වැඩකරන පන්තිය — ඒ කියන්නේ දෙමළ, සිංහල, වගේම මුස්ලිම් කම්කරුවන් — ඒකාබද්ධ වීම.

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” (Never Again) කියන එක අපෙන් ඉල්ලන්නේ මොනවාද?

අපි “තවත් නම් එපා” කියලා කියනකොට, අපි කරන්නේ හැඟීම්බර ආයාචනයක් නෙවෙයි. අපි කරන්නේ දේශපාලන කැපවීමක්.

ආයෙ කවදාවත් පුස්තකාල ගිනිබත් කරන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි ආයෙ කවදාවත් පාලක පන්තියට කිසිම ජනකොටසක සංස්කෘතික උරුමයන් පුච්චලා දාන්න අපි ඉඩ දෙන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද ඒ ගින්න ඇවිලෙව්වේ ජාතිවාදී වෛරය තමන්ගේ මෙවලම විදිහට පාවිච්චි කරපු පන්ති පාලනයේ (class rule) අතින්මයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

ආයෙ කවදාවත් කළු ජූලියක් වෙන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි තමන්ගේ පන්ති සහෝදර සහෝදරියන්ව මහා පරිමාණයෙන් ඝාතනය කරනකොට සිංහල කම්කරුවෝ ආයෙ කවදාවත් පැත්තකට වෙලා බලාගෙන ඉන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද ඒ මහා ජන හිංසනය (pogrom) දෙමළ ජනතාවට එරෙහිව සංවිධානය කළේ පාලක පන්තියට තර්ජනයක් වෙන ඒ පන්ති එකමුතුව (class unity) වළක්වන්නයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

ආයෙ කවදාවත් මුල්ලිවයික්කාල් එකක් වෙන්න දෙන්නේ නැහැ කියන එකේ තේරුම තමයි සමාජයීය වගේම දේශපාලන ප්‍රශ්නයක් වෙච්ච දේකට ආයෙ කවදාවත් වැඩකරන පන්තිය “මිලිටරි විසඳුමක්” පිළිගන්නේ නැහැ කියන එක — මොකද දෙමළ සිවිල් වැසියන් සමූල ඝාතනය (massacre) කිරීමෙන් සේවය වුණේ සිංහල කම්කරුවන්ගේ වුවමනාවන්ට නෙවෙයි, ඊට පස්සේ සමාජ වියදම් කපාහැරීම් (austerity), මර්දනය, ඒ වගේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීම් හරහා තමන්ගේ තුවක්කු සිංහල කම්කරුවන් දෙසටම හරවපු මිලිටරි යාන්ත්‍රණයකයි පාලක පන්තියකයි වුවමනාවන්ට විතරයි කියන එක අපි තේරුම් ගන්න නිසා.

අද දවසේ තමන්ගේ ජාතික අභිමානය තියෙන්නේ මිලිටරි පෙළපාලිවලයි දෙමළ ස්මරණ යටපත් කිරීමෙයි කියලා විශ්වාස කරන්න සලස්වල තියෙන සිංහල කම්කරුවො, තරුණයො, — ඒගොල්ලෝ මංකොල්ලකෑමකට ලක්වෙලයි ඉන්නේ. ඒගොල්ලන්ගේ පන්ති විඥානය (class consciousness), තමන්ගේම සහෝදර කම්කරුවන් එක්ක තියෙන සහෝදරත්වය (solidarity), ඒ වගේම තමන්ගේම නිදහස වෙනුවෙන් සටන් කරන්න තියෙන හැකියාව කියන ඒව තමයි ඒගොල්ලන්ගෙන් මංකොල්ලකාලා තියෙන්නේ. යාපනය පුස්තකාලය ගිනි තියපු ඒ පාලක පන්තියම තමයි සිංහල කම්කරුවන් මතටත් දරිද්‍රතාවය, අනියම් ශ්‍රම සූරාකෑම, ඒ වගේම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කප්පාදු බර පටවලා තියෙන්නේ. මුල්ලිවයික්කාල්වලදී දෙමළ වැසියන්ව සමූල ඝාතනය කරපු ඒ මිලිටරියම තමයි වර්ජනය කරන කම්කරුවන්ව හිරේ දාන, ඒ වගේම වෘත්තීය සමිති කඩලා බිඳලා දාන රාජ්‍යයක මෙවලම විදිහට වැඩකරන්නේ. දෙමළ කම්කරුවන්ගේ හතුරාම තමයි සිංහල කම්කරුවන්ගේත් හතුරා වෙන්නේ. ඒ හතුරාගේ නම දෙමළ හරි සිංහල හරි නෙවෙයි. ඒකේ නම තමයි ප්‍රාග්ධනය (Capital), එහෙම නැත්නම් ධනපති පන්ති පාලනය.

අපි සටන් කරන්නේ මොනවා වෙනුවෙන්ද?

තමන්ව විතරක් නියෝජනය කරන ප්‍රභූන් විසින් මැදිහත් වෙලා කරන ජාතික සමගි සන්ධාන (reconciliation) ව්‍යාපාරයක් නෙවෙයි, මෙන්න මේ අපි කියන්න යන දේවල් වෙනුවෙන් සටන් කරන වැඩකරන පන්තියේ ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයක් ගොඩනගන්න කියලා දෙමළ වගේම සිංහල කම්කරුවන්, තරුණයන්, ගුරුවරුන්, ශිෂ්‍යයන්, ඒ වගේම බුද්ධිමතුන්ගෙන් අපි ඉල්ලා සිටිනවා:

උතුර වගේම නැගෙනහිර පළාත් මිලිටරිය මඟින් අත්පත් කරගෙන ඉන්න එක වහාම නතර කිරීම, ඒ වගේම අත්පත් කරගෙන තියෙන හැම දෙමළ ඉඩමක්ම ඒවයේ නියම අයිතිකරුවන්ට ආපහු ලබාදීම. කිසිම හිරිහැරයක්, කඩාකප්පල් කිරීමක්, එහෙම නැත්නම් අපරාධකරණය කිරීමක් නැතුව මුල්ලිවයික්කාල්වලදී වගේම දරුණු අපරාධ සිද්ධ වුණ හැම තැනකදීම මියගිය දෙමළ ජනතාව සිහිපත් කිරීමේ අයිතිය ලබාදීම. තමන්ටම ආවේණික වෙච්ච ජාතිවාදී පීඩාවලට මුහුණ දීපු මුස්ලිම් ජනතාව ඇතුළු දෙමළ වගේම හැම ජාතික සුළුතරයකටම සම්පූර්ණ භාෂාමය, සංස්කෘතික, වගේම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ලබාදීම. සිංහල සමාජය ඇතුළට වස විදිහට කාවද්දලා තියෙන, මිනීමැරීම උත්කර්ෂයට නංවන, ඒ වගේම සහෝදරත්වය යටපත් කරන මිලිටරිවාදී සංස්කෘතිය අවසන් කිරීම. කළු ජූලියේ ඉඳන් මුල්ලිවයික්කාල් දක්වා සිද්ධ වුණ යුද අපරාධ වගේම මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධවලට වගකිවයුතු අයට විරුද්ධව නඩු පැවරීම. ඒ වගේම හැමදේටම වඩා — මේ දිවයිනේ තියෙන සම්පත් — ඒ කියන්නේ ඉඩම්, ශ්‍රමය, වගේම නිෂ්පාදන ධාරිතාවය — සිංහල, දෙමළ, වගේම මුස්ලිම් වැඩකරන ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය යටතට පත්කරන සමාජවාදී දේශපාලන වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කිරීම. ඒ හරහා දරිද්‍රතාවය, වාර්ගික බෙදීම් වගේම පාලක පන්තියේ උගුල් ඒවයේ මුල්වලින්ම අතුගාලා දාන්න පුළුවන් වෙනවා.

යාපනය පුස්තකාලය ඇතුළේ තිබුණේ ශිෂ්ටාචාරයක මතකයක්. ඒක ඇතුළේ ආයෙ කවදාවත් හොයාගන්න බැරි පොත්පත් තිබුණා. හැබැයි ඒක අපිට ආදේශ කරන්න බැරි දේශපාලන පාඩමකුත් ඉතිරි කරලා තියෙනවා: ඒ කියන්නේ පුස්තකාලයක් පුච්චන්න ලෑස්ති පාලක පන්තියක් කියන්නේ තමන්ගේ බලයයි ලාභයයි ආරක්ෂා කරගන්න ඕනෙම දෙයක් පුච්චන්න ලෑස්ති පාලක පන්තියක් කියන එකයි — ඒගොල්ලෝ ගම්මාන පුච්චන්න, සිවිල් වැසියන් සමූල ඝාතනය කරන්න, ඒ වගේම මුළු මහත් ජනකොටස්ම විනාශ කරන්න වුණත් ලෑස්ති අය.

අදට අවුරුදු 45 කට කලින් මේ රෑ විනාශ කරපු දේවල්වල මතකය අපි ස්මරණය කරන්නේ නිකම්ම නිකන් වැලපීමෙන් විතරක් නෙවෙයි, කැපවීමෙන් — ඒ කියන්නේ මේ වගේ විනාශයන් සිද්ධ කරන්න අවශ්‍ය කරන ක්‍රමය අවසන් කරලා, ඒ වගේ විනාශයන් කරන්න කවදාවත් ඉඩ නොදෙන දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීමට කැපවීමෙන්.

උරුමයක් අළු දූවිලි බවට පත් කෙරුණා. ඒත් අරගලය තවමත් ජීවමානයි!

උතුරේ වගේම දකුණේ වැඩකරන පන්තියේ එකමුතුවෙන් — “ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා!”

“ආයෙත් නම් කවදාවත් එපා” – යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීමේ 45 වැනි සමරුව Read More »

එබෝලා වසංගතය ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින පසුබිමක, ට්‍රම්ප් මහජන සෞඛ්‍යය අවියක් ලෙස යොදා ගනියි

class struggles, Democratic Rights, Global Inequality, Imperialism, Inequality, Living Conditions, Marxist Theory, News, Oligarchy, Perspective, politics, politics & economics, Poverty, science, Social Murder / June 1, 2026

බෙන්ජමින් මාටියස් විසිනි.

මෙහි පළවන්නේ ලෝක සමාජවාදී වෙබ් අඩවියේ (WSWS) 2026 මැයි 22 දින “Trump weaponizes public health as Ebola epidemic expands” යන හිසින් පළවූ බෙන්ජමින් මාටියස් විසින් ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය යි.

මධ්‍යම අප්‍රිකාව පුරා බන්ඩිබුගියෝ එබෝලා වසංගතය වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින පසුබිමක, ඇමරිකා එක්සත් ජනපද රජය ඊට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත්තේ වෛද්‍ය සම්පත් බලමුලු ගැන්වීමකින් නොව, මීට පෙර ආගමන විගමන නීති බලාත්මක කිරීම සඳහා යොදා ගැනීමට තමන් සූදානම් බව දැනටමත් ඔප්පු කර ඇති සහ දැන් විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ මෙවලමක් ලෙස යොදා ගැනීමට අදහස් කරන, මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබඳ ප්‍රඥප්තියක් වන “ටයිටල් 42” (Title 42) නමැති වගන්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙනි.

පෙර පැවති සෑම එබෝලා මර්දන ක්‍රියාවලියකටම වඩා පැහැදිලි ලෙසම මෙහිදී බැහැර වෙමින්, වෛරසයට නිරාවරණය වූ ඇමරිකානු පුරවැසියන් තම රට තුළදීම උසස් මට්ටමේ ජෛව-ආරක්ෂිත (biocontainment) සත්කාර සඳහා නැවත ගෙන්වා ගැනීම වොෂින්ටන පාලනය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. ඒ වෙනුවට, ඔවුන්ව සම්පූර්ණයෙන්ම රටින් බැහැරව තබා ගැනීමට කටයුතු සූදානම් කරමින්, ආසාදනය වී ඇතැයි සැක කෙරෙන ඇමරිකානුවන් කෙන්යාවේ පිහිටි නිරෝධායන සහ ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථානයක් වෙතද, අවශ්‍යතාව පරිදි යුරෝපයේ පිහිටි ඉහළ මට්ටමේ ජෛව-ආරක්ෂිත ඒකක වෙතද යොමු කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටී.

ටයිටල් 42 (Title 42) යනු විදේශ රටක පවතින නිරෝධායනය කළ යුතු රෝගයක් මහජන සෞඛ්‍යයට බරපතල තර්ජනයක් ලෙස සලකනු ලබන අවස්ථාවලදී, විදේශ රටවලින් පුද්ගලයන් ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ෆෙඩරල් රජයට බලය ලබා දෙන 1944 මහජන සෞඛ්‍ය සේවා පනතේ ප්‍රතිපාදනයකි. 2020 මාර්තු මාසයේදී, ධවල මන්දිර සහකාර ස්ටීවන් මිලර් (Stephen Miller) විසින් සැලසුම් කරන ලද උපක්‍රමයකට අනුව, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය කොවිඩ්-19 පාලනය කිරීමේ මුවාවෙන් ටයිටල් 42 වගන්තිය ක්‍රියාත්මක කළ අතර සංක්‍රමණිකයන් 400,000ක් රටින් පිටුවහල් කිරීම සඳහා එය භාවිතා කළේය. බයිඩන් පරිපාලනය ද වසර ගණනාවක් තිස්සේ මෙම ක්‍රමවේදය පවත්වා ගෙන යමින් තවදුරටත් පුළුල් කළ අතර, 2023 මැයි මාසයේදී එම ප්‍රතිපත්තිය නිල වශයෙන් අවසන් වීමට පෙර තවත් සංක්‍රමණිකයන් මිලියන 2.3ක් පිටුවහල් කිරීමට පියවර ගත්තේය.

මෙම ප්‍රතිපත්තිය කොවිඩ්-19 සඳහා ක්‍රියාත්මක කළ මුළු කාලය පුරාම, මහජන සෞඛ්‍ය විශේෂඥයෝ සහ මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීහු එය පැහැදිලිවම හෙළා දුටහ. ඇමරිකානු මහජන සෞඛ්‍ය සඟරාවේ (American Journal of Public Health) පළ වූ 2022 අධ්‍යයනයකදී පර්යේෂකයන් පෙන්වා දුන්නේ, මෙම ප්‍රතිපත්තිය තුළ ආසාදන පාලනය සඳහා කිසිදු සැබෑ තාර්කික පදනමක් නොතිබූ බවයි. ඒ වෙනුවට, ජාත්‍යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කරමින්, සංක්‍රමණික-විරෝධී සහ විදේශික-විරෝධී (xenophobic) දේශසීමා ක්‍රියාමාර්ග සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ලද දේශපාලන අවියක් ලෙස එය ක්‍රියා කර ඇති බව ඔවුහු සඳහන් කළහ.

ට්‍රම්ප් පරිපාලනය දැන් එම ක්‍රමවේදයම නැවත ක්‍රියාත්මක කර තිබේ. රෝග පාලනය සහ වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථානය (CDC) විසින් 2026 මැයි 18 වන දින නිකුත් කරන ලද නියෝගයක් මඟින්, පසුගිය දින 21 ඇතුළත කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRC), උගන්ඩාව හෝ දකුණු සුඩානය යන රටවල රැඳී සිටි පුරවැසියන් නොවන පුද්ගලයන්ට ඇතුළු වීම තහනම් කිරීම සඳහා ටයිටල් 42 (Title 42) වගන්තිය ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. දින කිහිපයක් ඇතුළත, සෞඛ්‍ය හා මානුෂීය සේවා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අතුරු අවසන් රීතියක් නිකුත් කරමින් එම සීමාවන්ම නීත්‍යානුකූල ස්ථිර පදිංචිකරුවන් සඳහා ද දීර්ඝ කිරීමට පියවර ගත්තේය. ඒ අනුව, ඊට පෙර සති තුන ඇතුළත එම රටවල් තුනෙන් කවර හෝ රටක රැඳී සිටි ග්‍රීන් කාඩ් (Green card) හිමියන්ට නැවත ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට පැමිණීම තහනම් විය.

මෙම උපක්‍රමය මඟින් කොවිඩ්-19 වසංගත සමයේ පැවති කුරිරු තර්කනය නැවත මතු කරයි. පුද්ගල යන් වෙන් වෙන් වශයෙන් අවදානම් තක්සේරු කිරීම්, විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ සහ පහසුකම් සහිත නිරෝධායන ක්‍රමවේදයන් ක්‍රියාත්මක කිරීම වෙනුවට, පරිපාලනය විසින් දැඩි ලෙස බලපෑමට ලක් වූ අප්‍රිකානු රටවල ජනතාව දෙස බලන්නේ සමූහ වශයෙන් බැහැර කළ යුතු රෝග වාහකයන් ලෙසය. ඉලක්කගත වෛද්‍යමය මැදිහත්වීම් වෙනුවට පුළුල් භූගෝලීය සීමාවන් පදනම් කරගත් නිර්ණායක භාවිත කිරීම තුළින් දේශපාලන යථාර්ථය හෙළිදරව් වේ: එනම්, පෙරදී ලතින් ඇමරිකානු සංක්‍රමණිකයන්ට දේශපාලන රැකවරණ අහිමි කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ලද මෙවලමම, දැන් එබෝලා මුවාවෙන් අප්‍රිකානු සංචාරකයන්ට සහ ඇමරිකානු පදිංචිකරුවන්ට එරෙහිව යොදා ගනිමින් පවතී.

විදේශිකයන්ට ඇතුළු වීම තහනම් කිරීමෙන් අනතුරුව, පරිපාලනය එම මූලික තර්කනයම තම රටේ පුරවැසියන්ට ද අදාළ කිරීමට පියවර ගත්තේය. මෙම වෙනස් වීම ඉතා වේගවත් වූ අතර එහි ප්‍රතිවිපාක බරපතල ය. ඇමරිකානු එබෝලා මර්දන ඉතිහාසය තුළ මෙයට පෙර කිසිදු පූර්වාදර්ශයක නොමැති අයුරින්, බන්ඩිබුගියෝ (Bundibugyo) වෛරසයට නිරාවරණය වී ඇතැයි සැක කෙරෙන ඇමරිකානු පුරවැසියන්ව සත්කාර සඳහා නැවත මව් රටට ගෙන්වා ගැනීම වෙනුවට, ඔවුන්ව කෙන්යාවේ පිහිටි නිරෝධායන සහ ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථානයක් වෙත යැවීමේ සැලසුම් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

මෙම ප්‍රතිපත්තිය කිසිදු පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව මතු වූවක් නොවේ. මැයි මාසයේ මුල් භාගයේදී, පරිපාලනය විසින් රෝග ලක්ෂණ මතු වූ ඇමරිකානු වෛද්‍යවරයෙකුව ගුවන් මඟින් ජර්මනිය වෙත රැගෙන ගිය අතර, වෛරසයට නිරාවරණය වූ තවත් ඇමරිකානුවන් හය දෙනෙකු නිරීක්ෂණ කටයුතු සඳහා ජර්මනිය සහ චෙක් ජනරජය වෙත මාරු කර යැවීය. එම මාරු කිරීම් පූර්ව සැලසුමකින් තොරව හදිසියේ සිදු කරන ලද ඒවා වූ අතර, කෙන්යානු මධ්‍යස්ථානය මඟින් නියෝජනය කරන්නේ මෙම ප්‍රතිපත්තිය විධිමත් ලෙස ආයතනිකකරණය කිරීමයි.

නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් (New York Times) පුවත්පතේ වාර්තාවලට අනුව, රාජ්‍ය හා ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තු සහ සෞඛ්‍ය හා මානුෂීය සේවා දෙපාර්තමේන්තුව ඒකාබද්ධව මෙම මධ්‍යස්ථානය පිහිටුවනු ලබන අතර, කෙන්යාව වෙත අනුයුක්ත කිරීම සඳහා මේ වන විටත් මහජන සෞඛ්‍ය සේවා නිලධාරීන් දුසිම් ගණනක් පුහුණු කරමින් සිටී. එහි ආරම්භක සැලසුම වූයේ වෛරසයට නිරාවරණය වූ ඇමරිකානුවන් එහිදී නිරීක්ෂණය කිරීම සහ රෝග ලක්ෂණ මතු වන ඕනෑම අයෙකු යුරෝපය වෙත මාරු කර යැවීමයි; එතැන් සිට එම සැලසුම රජයේ විද්‍යාඥයන් සහ වෛද්‍යවරුන් ද ඇතුළුව, කෙන්යාව තුළදීම ප්‍රතිකාර ලබා දීම දක්වා පුළුල් කර තිබේ.

මෙම වාර්තාකරණයන් තුළ එක් කරුණක් කෙරෙහි අවධානය යොමු වී නොමැති තරම්ය: එනම් කෙන්යානු මධ්‍යස්ථානය සඳහා තවමත් කෙන්යානු රජයේ නිල අනුමැතිය අවශ්‍යව පවතින බවයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එය පවත්වාගෙන යාම සඳහා තවමත් නිල වශයෙන් එකඟතාව පළ කර නොමැති රටක් තුළ විදේශීය එබෝලා කඳවුරක් පිහිටුවීමට සූදානම් වෙමින් සිටී. මෙය හුදු පාදසටහනක් පමණක් නොවේ. කලාපීය අර්බුදයේ දරුණුතම බලපෑමට දැනටමත් මුහුණ දී සිටින, ස්වාධීන යැයි කියනු ලබන රටක ස්වෛරීභාවය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන් විසින් නොතකා ක්‍රියා කරන ආකාරය මෙයින් මනාව පැහැදිලි වේ.

ලොව ධනවත්ම රටවල්, ගෝලීය දකුණේ (Global South) රටවල සෞඛ්‍ය පද්ධතීන් පවත්වාගෙන යාමට උපකාරී වන අරමුදල් කපා හරින අතරතුර, අනතුරුදායක කාර්මික සහ වෛද්‍යමය ක්‍රියාකාරකම් අඛණ්ඩව එම රටවල් වෙත පවරා දෙයි. ඉන්පසු, එමඟින් ඇති වන ව්‍යසනය දේශසීමා රේඛාවෙන් අනෙක් පැත්තේම රඳවා තබා ගැනීම සහතික කිරීම සඳහා ඔවුහු දේශසීමා පාලනයන් යොදා ගනිති.

2014 බටහිර අප්‍රිකානු වසංගත තත්ත්වයේදී එබෝලා රෝගීන්ට සාර්ථකව ප්‍රතිකාර කළ නෙබ්‍රැස්කා විශ්වවිද්‍යාලයීය වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පිහිටි නෙබ්‍රැස්කා ජෛව-ආරක්ෂිත ඒකකය (Nebraska Biocontainment Unit) ඇතුළුව, අතිනවීන ජෛව-ආරක්ෂිත පහසුකම් කිහිපයක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සතුව පවතී. එබැවින්, ඒවා භාවිතා නොකිරීමට ගත් තීරණය ප්‍රායෝගික හෝ සංවිධානමය (logistical) ගැටලුවක් නිසා ගත්තක් නොවේ. එය, “ටයිටල් 42” (Title 42) වගන්තිය බිහි කිරීමට හේතු වූ ජාතිකවාදී ගණන් බැලීම් මතම පදනම් වූ දේශපාලනික තීරණයකි. මෙම පරිපාලනයට අනුව, ඇමරිකානු භූමිය තුළ එබෝලා සත්කාර සැපයීමෙන් ඇති විය හැකි යැයි සැලකෙන දේශපාලනික සහ ජීව විද්‍යාත්මක අවදානම කිසිසේත්ම පිළිගත නොහැකිය. ඇමරිකානු පුරවැසියන් සම්බන්ධයෙන් වුවද දේශසීමා බාධක එලෙසම පැවතිය යුතු බව මෙයින් පෙන්වා දෙන අතර, එය අනාගතය සඳහා අනතුරු හඟවන පූර්වාදර්ශයක් සපයයි.

2026 මැයි 26 වන දින වන විට, කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ (DRC) සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය විසින් මරණ 17ක් ඇතුළුව තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 121ක් සහ සැකකටයුතු මරණ 238ක් ඇතුළුව සැකකටයුතු රෝගීන් 1,077ක් වාර්තා කර ඇත. උගන්ඩාව විසින් තහවුරු කරන ලද රෝගීන් හතක් සහ එක් මරණයක් වාර්තා කර තිබේ. ඉටුරි (Ituri), උතුරු කිවු (North Kivu) සහ දකුණු කිවු (South Kivu) යන පළාත් තුන පුරා පැතිර පවතින සැකකටයුතු සහ තහවුරු කරන ලද සමස්ත ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව 1,200 ඉක්මවයි. මෙය වාර්තාගත ඉතිහාසයේ තුන්වන විශාලතම එබෝලා වසංගතය වේ.

මැයි 17 වන දින ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් ජාත්‍යන්තර සැලකිල්ලට භාජනය විය යුතු මහජන සෞඛ්‍ය හදිසි තත්ත්වයක් (PHEIC) ප්‍රකාශයට පත් කරන විට ඉටුරි (Ituri) පළාතේ නිල සංඛ්‍යාලේඛනවල දැක්වුණේ තහවුරු කරන ලද රෝගීන් අටක්, සැකකටයුතු රෝගීන් 246ක් සහ සැකකටයුතු මරණ 80ක් පමණි. එය එබෝලා වසංගතයක් එම මට්ටමට ළඟා වූ තෙවන අවස්ථාවයි. එතැන් සිට එම සංඛ්‍යාලේඛන ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගිය වේගයම බරපතල චෝදනාවකි. දේශීය සෞඛ්‍ය යටිතල පහසුකම් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය සම්පත් සහ පරීක්ෂණ ධාරිතාවන් අහිමි වී තිබූ පසුබිමක, අප්‍රේල් මාසයේ සති ගණනාවක් පුරා වෛරසය කිසිදු හඳුනා ගැනීමකින් තොරව ව්‍යාප්ත විය. මෙය, USAID වැඩසටහන් නතර කිරීම හේතුවෙන් තවදුරටත් වේගවත් වූ, ප්‍රතිපාදන හිඟයේ සෘජු ප්‍රතිඵලයකි.

මැයි 23 වන දින, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRC) සඳහා වන ජාතික අවදානම් තක්සේරුව ‘ඉහළ’ මට්ටමේ සිට ‘ඉතා ඉහළ’ මට්ටමක් දක්වා ඉහළ නැංවීය. දින දෙකකට පසුව, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මහලේකම් ටෙඩ්‍රොස් (Tedros) ජාත්‍යන්තර සෞඛ්‍ය නායකයන්ගේ මාර්ගගත (virtual) අමාත්‍ය මට්ටමේ දැනුවත් කිරීමේ හමුවක් අමතමින් මෙවැනි විවෘත පිළිගැනීමක් සිදු කළේය: ““අපි කඩිනමින් අපගේ මෙහෙයුම් කටයුතු පුළුල් කරමින් සිටිමු, නමුත් මේ මොහොත වන විට වසංගතය අපව අභිබවා යමින් පවතී.” මෑත මාසවලදී ඇති වූ සටන් හේතුවෙන් 100,000 කට අධික පිරිසක් අලුතින් අවතැන් වූ ඉටුරි (Ituri) සහ උතුරු කිවු (North Kivu) පළාත්වල පවතින දැඩි අනාරක්ෂිත භාවය; පීඩාවට පත් ප්‍රජාවන් තුළ බාහිර සෞඛ්‍ය බලධාරීන් කෙරෙහි ඇති දැඩි අවිශ්වාසය; සහ බුන්ඩිබුග්යෝ (Bundibugyo) වෛරස් ප්‍රභේදය සඳහා අනුමත එන්නත් හෝ නිශ්චිත ප්‍රතිකාර ක්‍රම කිසිසේත්ම නොමැතිවීම ඔහු මේ සඳහා හේතු වශයෙන් පෙන්වා දුන්නේය.”

එම පිළිගැනීම පිළිබඳව වඩාත් සැලකිලිමත්ව විමසා බැලිය යුතුය. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) එම අසාර්ථකත්වය පෙන්වා දුන්නද, ඊට හේතු වූ සැබෑ කරුණු සඳහන් කළේ නැත.ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් ඇමරිකානු ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන ආයතනය (USAID) මඟින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද ගෝලීය වැඩසටහන්වලින් සියයට 83ක් කපා හැර තිබේ. කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ (DRC) නැගෙනහිර ප්‍රදේශය සන්නද්ධ කණ්ඩායම්වල ප්‍රහාර හේතුවෙන් දැඩි ලෙස විනාශ වී ඇති අතර, එමඟින් මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් අධික තදබදයකින් යුත් අවතැන් කඳවුරු වෙත අවතැන් වී සිටිති. රට පුරා ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 25.6ක ජනතාවක් අර්බුදකාරී හෝ හදිසි මට්ටමේ ආහාර අනාරක්ෂිතතාවයකට මුහුණ දී සිටින අතර, එමඟින් ඇති වන දරුණු මන්දපෝෂණය හේතුවෙන් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වන අතර බෝවන රෝග නිසා සිදු වන මරණ අනුපාතය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යයි. මේවා හුදෙක් පසුබිම් සාධක නොවේ. ඒවා වසංගතයක බරපතලකම තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධක වන අතර, අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රතිපත්තියේ සෘජු ප්‍රතිඵල වේ.

භූගෝලීය වශයෙන් රෝග ව්‍යාප්තිය සීමා කිරීමේ උත්සාහයන් හුදු ප්‍රබන්ධයක් බවට පත් කරමින්, ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් මාර්ග ඔස්සේ ව්‍යාප්ත වූ සැකකටයුතු රෝගී අවස්ථා මේ වන විටත් ඉතාලියෙන් සහ ඉන්දියාවෙන් වාර්තා වී ඇති අතර ඒවා මේ වන විට පරීක්ෂාවට ලක් කෙරෙමින් පවතී. බන්ඩිබුගියෝ (Bundibugyo) වෛරස් ප්‍රභේදයේ බීජෞෂණ කාලය (incubation period) දින 21 ක් දක්වා විය හැකි බැවින්, රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන ආසාදිත සංචාරකයන්ට දේශසීමා පරීක්ෂාවන් මඟින් ඔවුන්ව හඳුනා ගැනීමට බොහෝ කලකට පෙර, සංකීර්ණ ගෝලීය ගුවන් ගමන් ජාල ඔස්සේ සංක්‍රමණය වීමේ හැකියාව පවතී. කිසිදු “ටයිටල් 42” (Title 42) නියෝගයකට හෝ විදේශීය නිරෝධායන කඳවුරකට එම ජීව විද්‍යාත්මක යථාර්ථය වෙනස් කළ නොහැකිය.

ප්‍රධාන පෙළේ මාධ්‍ය සහ නිල ප්‍රකාශ මඟින් ජාත්‍යන්තර සෞඛ්‍ය බලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ, වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන වෛරසයට සාපේක්ෂව ගෝලීය ප්‍රතිචාරය මන්දගාමී වී ඇති බවයි.නමුත්, මෙම වසංගතය සැබෑ ගෝලීය බලමුලු ගැන්වීමක් (සූදානමක්) අභිබවා යන්නක් නොවේ. එය අභිබවා යමින් තිබෙන්නේ, ප්‍රමුඛ ධනේශ්වර බලවතුන් විසින් හිතාමතාම ප්‍රමාණවත් නොවන මට්ටමක පවත්වාගෙන ගිය ප්‍රතිචාරයකි.මෙය හිතාමතාම කරන ලද තේරීමකි. එනම්, මහජන සෞඛ්‍ය මෙවලම් ජාතිකවාදී මෙවලම් බවට පරිවර්තනය කර ඇත; එමෙන්ම සම්පත් පිළිබඳව, යුද්ධය පිළිබඳව සහ මධ්‍යම අප්‍රිකාව නැවත නැවතත් වසංගත ව්‍යසනයන්හි කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් කරන ව්‍යුහාත්මක තත්ත්වයන් පිළිබඳව සිදු විය යුතු සැබෑ සාකච්ඡාව කිසිසේත්ම සිදු නොවේ.

එම අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රතිපත්තියේ ක්ෂණික සහ මාරාන්තික ප්‍රතිවිපාකවලට සෘජුවම මුහුණ දීමට සිදු වී ඇත්තේ කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ (DRC) කම්කරු පන්තියට සහ පීඩිත පොදු ජනතාවටය.

(අවධාරණය පරිවර්තනයේදී එක් කෙරුණි)

එබෝලා වසංගතය ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින පසුබිමක, ට්‍රම්ප් මහජන සෞඛ්‍යය අවියක් ලෙස යොදා ගනියි Read More »